장음표시 사용
371쪽
digni sunt quibus nonnunquam speccatis eoru castigandis coercendisque) etiam necessaria tollantur. . . SOXxQ, Propter nimiam mortalium ingratitudinem. Vt tm βNam sicut is qui gratias agit de perceptis accipere vite- nst et D riora meretur, ita & iam acceptis priuari meretur ingratus.Vnde per Esaiam quod supra citatum est Dominus tη queritur dicens:Filios enutrivi & exaltaui,ipsi aute spre- Guerunt me. Quorum etiam inexcusabilem ingratitudinem,brutorum animalium comparatione detessatur, dicens. Cognouit bos possessorem suum, & asinus praesepe Domini sui, Israel autem me non cognouit, & populus meus non intellexit. Quibus etiam poenam denuntians
dicit: Vae genti peccatrici,populo graui iniquitate, semini
nequam, filiis sceleratis. Septimo, ut pernoscamus haec temporalia non nisi adeo nos habere, qui ea quum vult largitur: & quum vult tollit,dicente viro sancto:Dominus dedit, Dominus ab- Db x. sulit. Si enim ad cuiusibet industriam opes suppeteret, sibiipsi, non Deo ascriberet abundantiam,& vane super- Pem sῖ biens,diceret:Manus nostra excelsa, & non Dominus secit haec omnia. Quum enim plurimi diuitias sibi comparare nitantur quas nequeunt adipisci,manifestum est cas.
sos esse conatns mortalium , Deo non cooperante.Vnde
conuenienter de nostra solicitudinis imbecillitate Domianus subdit,dicens: Quis autem vesrum cogitans, oles adiicere ad flatu suam
Quasi dicat: Si est aliquis vectrum qui ad statura suam Μ
cubitum unum positi adiicere,ut vel longior vel latior via
deatur,cogitet & elaboret qui eiusmodi est qualiter illud vestiat & pascat quod ipse sibi adiecit.Nunc autem quum neq; id quod Deo mini inu est implere potestis,illius pro fissidentiae curam tegendi & alendi corporis relinquite,qui secit ut ad eam staturam corpus vestru perduceretur.Vbi Augustinus: Cuius potestate atque dominatu factum est. ut ad hanc staturam corpus vestrum perduceretur, eius prouidentia etiam vestiri potest. Non autem vestra cura factum est ut ad hanc staturam veniret corpus vestru,Vnde & ex hoc intelligi potest, qudd si curetis & velitis ad-
licere unum cubitum nuic staturae, non potestis. Et quia de alimentis datum fuerat docupletum ex comparatione
372쪽
volatilium coeli, dandum etia erat & de vestimentis exeiriplum collatione liliorum agri. Vnde subdit,dicens: Et de Ῥύlimento quid soliciti essis : Conoderate lilia agri quo
modo erescunt,uon laboranι neque nent.
Lilia agri pm omnibus floribus Dominus posuit. Con-syderate, inquit, quomodo crescunt. Nam terra illis una cum rore coeli alimentum praestante,crescunt absque ulla sua solicitudine. Non laborant quaerendi victus gr tia ut crescant, neque nent,rd est fila non contorquent, ut vari j coloris pulchra sibi indumenta coaptent. Vbi Chrysostomus Sicut superius Dominus de alimentis monebat,ita & nunc monet de vestitu, licens: Con*dcrate lilia agri quomodo crcscunt, non laborant neque nent,ut sibi faciant indumenta. Sed & sicut supra, quum dixit: Non seminant volatilia,non rcprobauit serentem, scd superfluam curam. Sic & quum hic dicit: Non laborat, ncque nent, non opus interemit,sed cogitationem. Itaque hoc morali praecepto suadet Hur, quia si etiam ea quae sunt sensu & ratione carentia sic dei prouidentia vcstiuntur,ut nulla re vel ad gratiam egeant vel ad ornatum,nati to magis credas rationalem hominem,si omnem stam spem in Deo collocet, nunquam Posse egere, e quod praesumpserit de fauore diuino. Deinde commendat liliorum ornatum, quia omnem excedat industriam humanam, licens: Dico 'vobis, quoniam nec Salomon in omni gloria sua coopertus est sicui unum ex qtas.
N Inter omnes Israelitici populi reges Salomonem minse ditissimuin pariter&dclitiosissimum, Regum narrat lu-Sal bis storia. Qui & inter amplissimas suas opes praecipue prae- t restium liosarum decore vestium diuersitate pollebat adeo ut sit decore pol gula ministrantium ossicia cum omnibus sibi subiectis, libat propriis ac singula ibus uterentur Indumentis.s Reg. io Vnde R de rogina Saba quae a finisus terrae venerat audire sapientiam eius legitur: Quia videns ordines minimorum , & velles quibus in ministerio utebantur, non habebat ultra spiritum. Sed quantiis tanto honore ac splendore velituin fuerit decoratus,non tamen fuit tanta
373쪽
vulchritudine coopertus sicut virum ex isti ,subaudis, li-1iis. Vnde Hieronymus : Quod sericum, Quae regum purpura, quae pictura textricum , potest floribuς comparari Quid ita rubet ut rosay Quid ita candet ut lilium Viola Vero purpuram nullo superari murice , oculorum magis quam sermonum iudicium est. Qiuir autem hanc de delitiis praemiserit similitudinem, i subdendo manifestat.
Si autem furnum Uri quod Logis est,ct cras in eidanum mittitur Deus sic νsit,quanto magis vos modica fidei
Foenum agri idem appellat quod se superius lilia agri, omnes scilicet herbas pulchris coloribus decorata . PO To,cras,non semper pro succedenti die Jed aliquando etiapro futuro tempore in scripturi; positum reperitur. Vt verbi seratia, Loquente Iacob ad Laban : Cras responde- Gm 20 bit mihi iustitia mea. Sic utique & quod hic dicitur: Crasin clibanum mittitur, de futuro tempore dedet intelligi. Et est sensus: Si Deus ea quae cito decidunt & marcescunt, foenum videlicet quod hodie est in sua viriditate,&cras arefactum in ignem ita ittitur, tanto decore circundu quanto pensiore diligentia ea quae vobis sunt necessaria prouidebit qui ad aeternam praeparati estis haereditatem' Quod quia Cμrmod non ut oportet creditis,sed adhue ambigitis utique mini- cx fidei.mae fidei estis. Nondum enim adhuc discipuli persectae fidei culmen attigerant, unde & dominum interpellabanti dicentcs: Auee nobis fidem. Et merito quidem fidei mo-d citatem in illis Dominus reprehendit,qui in promissio-- p. nibus certissimis Deo non sidunt. Contra vero de ma na fide sua Abraham commenda- Gen rs. tur,qui ea quae impossibilia videri poterant Deo proni et Lienti sine ulla haesitatione dissidentie credidit,scien ς quod quaecunq; promittit Deus,potens sit & sacere.Ite ita sue dc modica fide arguuntur,quos etiam exemplo insciis bi R m. . lium oportet ad iidem reducere. Deinde Dominus D aliam adducit rationem, videlicet ex ea quq inter incredulos Si fideles esse debet differentia. Illi enim non credentes esse quicquam praeter siet sibilia,ca sola ino uirunt,quae tamen non per Dei prouidentiam, sed magis humana solicitudine & industria credunt acquiri.
374쪽
DOMINICA XV. quies. Sed quia non ita decet sentire sideles, principale
propositum repetens dicit: Nolite erra selisiti esse Arentes : Quid manducabimus, aut
quid bibemus, aut quo operiemur φ Hac enim omnia gentes in-qvirunt.
O Iuxta hanc Domini sententiam per Apostolum dici-3, 'γ- tur: Volo vos sine solicitudine esse. Vt autem molestam rerum necessariarum solicitudinem a cordibus suis fide-Cur ς' ies depellant,reeogitent qualiter olim Deus sestentave- restis exem iit seueritque populum Israel quadraginta annis in steri- p, pr Ii deserto, uidescientem E nubibus alimoniam submini- cu'm. strauerit, volatilia fastidiosis quasi in manus tradiderit, &produxerit aquam de petra. Et quod his magis est mirandum, totis quadraginta annis nec vestimenta eornm, nec calceamenta tam dongo tamque assiduo usu,veterata sunt aut detrita.
Et attende quod iste locus apud Lucam his verbis exprimitur:Et vos nolite quaerere quid manducetis aut quid Dibatis Et nolite in subum e tolli. Quod Beda tractans dicit: Prohibita solicitudine de alimentis , consequenter ne extollantur admonuit. Primo enim haec ad necessitatem explendam homo quaerit.Quum autem haec abundauerint, incipit & stipe si- bire de talibus. Tale est hoc, ac si se vulneratus aliquis male. iactet quia habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset, ut vulnera non haberet, & ne uno quidem indigeret emplastro.Haec omnia, inquit, Gentes inquirunt.
Gregam s. Et hoc propter duo.Primo, quia nullam habent spem Cur gen- suturi seculi neque iudicij metum, ideo ista sola tanquam
res terra- maxima bona quaerunt.
M inquia Secundo,quia non credunt temporalia Dei prouiden-τμnt. tia gubernari,sed casu prouenire,ideoque nimirum pro i-cbrisi stis sunt soliciti. Porrb Christiani qui sperant aeterna bona,non debent de temporalibus esse soliciti, quae etiam sciunt hominibus prouidentia diuina distribui. Sane illorum qui deum ignorant, qui alia quam teriena nesciunt cogitare, illorum inquam est mundanis angi curis, quibus bi dictum est) nulla spes est suturorum, sed tantum praesentibus delectantur.
Comparati sunt enim iumentis inspientibus & similes
375쪽
Dcti sunt illis. Nos autem aliter instituti,& ad coelestenteompositi dignitatem, de spiritualibus & perpetuis soliciti semper esse debemus. Nee est nobis vel de Dei prouidentia vel potentia di iasdendum, qui melius quam nosipsi nouit quibus indi semus, multoque salubrius nobis prospicit quam nosipsi
prouidere sciamus.Vnde etiam recte monuit,qui ait: Quid ergo optabunt hominesλsi consilium vis, Permittes ipsis e pendere numinibus quid Conueniat nobis rebusque sit utile nostris. Charior est illis homo quam sibi,nos animorum Impulsu,& caeca magnaque cupidine ducti Coniugium petimus,pare inque uxoris,at illis
Notum est qui pueri, qualisque sutura sit uxor. Et post pauca:
Orandum est ut sit mens sancta in corpore sano. Fortem posce animum,& mortis terrore carentem Qui spacium vitae extremum inter munera ponat 'Naturae,qui serre queat quoscunqne labores. Nesciat irasci, cupiat nihil, & potiores Herculis aerumnas credat,saeuotque labores, Et Venere:& coenis,& pluma Sardanapali. Fallitur sane pari magna mortalium aut nocitura aut superuacua postulando. Verum quid expediat summii, biter Deus nouit. Vnde bene in litera subditur Scit enim pater veser quia bis omnibus indigetis. Hic quida superflue ac vane dogmatizantes obiiciunt dicetes: Si Deus antequam petamus scit quibus inditemus , quid necesse est ut ipsum pro nobis necessitatibus exoremus3 Ergo frusta scienti loquimur. Quibus est respondendum,quia non sumus narratores in oratione nostra coram Domino, sed rogatores. Aliud est enim nescienti narrare,aliud humiliter exorare scientem. i . Vult autem se peti a nobis , qui etiam nouit ea quae petere debemus, ut nostra petitio optatum consequatur effectunt. Qui enim creauit naturam, eius nouit indigen- ctrastiam, quia si pater est, desbicere filios non poterit. Non ergo filiorum deerit necessitatibus. Sane patres & si filii, non dent superflua, tribuunt tamen necessaria. Sed nees iij soliciti sibi sunt unde victum habeant atque vestitum sed hanc suo patri relinquunt solicitudinem, iuxta quod
376쪽
I .Pet. F. B.Petrus monet dicens: Omnem solicitudinem vestram proiicientes in eum,quoniam ipsi cui a est de vobis. Circa tertium principale dicit: Quaerite ergo primum regnum Dei oe iustitiam eius, o hae
P Hic ponitur tertium documentum, quod est de exqui- Eoo. renda regni coelestis selicitate.Vbi manifestissime ossedit non haec temporalia esse appetenda tanquam talia bona nostra, ut propter ipsa debeamus benefacere si quid facimus, sed tamen esse necessaria. Quid enim intersit inter bonum quod appetendum est, & necessarium quod sa- mendum est,hac sententia declaravit,quum ait: RUημm Quaerite primum regnum Dei, S haec omnia adiicien Dei pro- tiir vobis. Regnum ergo Dei bonum nostrum cst, &pterseq- hoc appetendum,& ibi finis constituendus propter quod praendum. omnia faciamus quaecunque facimus. Sed quia in hac vita militamus ut ad illud regnum peruenire possumus,quo vita sine his necessariis agi non potest, apponentur vel adiicientur haec vobis, inquit, sed vos regnum Dei & iu- sitiam primum quaerite:primum, inquam, non tempores d dignitate,id est,sublimi aestimatione,& cum omni de-sderio .Et haec omnia adiicientur vobis. Qui non ait dabuntur, sed adiicientur, profecto indi cat aliud esse quod principaliter datur, aliud quod superadditur. Quoniam aeterna nobis in intentione esse de bent,temporalia verb iti usu:& illa quidem dantur haec autem ex abundanti superadduntur. Geus . Neque enim verbi gratia ) debemus euangeligare ut
Fu Iesi manducemus,sed ideo maducare ut euangeli emus.Nam pare pro- s euangeli ramus ut maducemus,vilius habemus Euangepter ci- sum quam cibum,& erit iam bonum nostrum in mandu-bum, per- cando, necessarium autem in euangeliZando, quo modo mrsitas. euangeliZabant pseudoapostoli, qui non Christo Domi-R . 1 f. no seruiebant, sed suo ventri. Ergo quaecunque res propter aliud quaeritur, sine dubio inferior est quam id propter quod quaeritur:& ideo illud primum est proprer quod istam rem quaeris, non ista res quam propter illud qn aeris. Quapropter si Estangelium & regnum dei propior cibum quaerimus,priorem iacimus cibum,& posterius regnu dei,
377쪽
ita ut si non sit cibus, non quaeramus regnum Dei. Hoc est crgo primum quaerere cibum,& deinde regnum Dei, id est,hoc priore loco ponere, illud posteriore. Si autem ideo quaerimus cibum ut habeamus regnum in Dei, faciamus quod dictum est: Primum quaerite regnum Dei& iustitia eius,& haec omnia adicientur vobis .Qvq-rentibus enim primum regnum Dei & iustitiam eius , id est,hoc rebus caeteris praeponentibus,ut propter hoc caetera quaeramus, non debet subesse solicitudo ne illa de sint quae huic vitae propter regnum Dei fiunt necessaria. Dixit enim superius: Scit enim pater vester quia his omnibus indigetis.Et ideo quii dixisset: Qvqrite primum re gna Dei & iustitia eius, non dixit: Deinde ergo ista quaerite,qua uis sunt necessaria,sed ait: Haec omnia adiicietur vobis, id est,cosequentur, si illa quaeratis, sine ullo vestro impedimeto. Et quum ista quaesieritis,illinc avertamini. Αu ne duos fines constituatis, aut & Dci regnii propter se appetatis,& ista necessaria,sed haec potius vobis a plerillud no deeruliquia no potestis duobus dominis seruire. Quis ocuDuobus aute dominis seruire conatur, qui & regnum tum sim- Dei pro magno bono appetit,& ctiam haec ic poralia.No ρbcem lis Poteit aute simplicem habere oculu,& vni Domino Deo bere non seruire, nisi quaecunque caetera si sunt necessaria propter potes. hoc unum assuina id est,propter regnu Dei. Sicut autemilitantes accipiunt annonam & stipendium, sic omnes euangeliZates accipiunt victum & tegumetum. Sed sicut non omnes propter salute reipublicae militat,sed propter illa quae accipi ut: sic non omnes propter salutem ecclesiet ministrat Deo, sed propter haec temporalia,quq tanquam annona & stipendia consequutur. Ergo simplici corde ta-tummodo propter regnii Dei debemus operari bonu ad
omnes, non aute in hac operatione vel solam, vel cu rcgno Dei mercedem temporalium cogitare. Quorum omnium teporalium nomine crastinum posui dicens: Nolite ergo soliciti esse de crastino.Non enim dicitur crastinus dies, nisi in tempore ubi praeterito succedit futurum. Caeterum,quia nobis dictum praeceptumque est primum quaerere regnum dei,aduertendum est tribus modis dici regnum dei. Quoddam enim est regnum dei circanos,quoddam intra nos,quoddam supra nos. Regnum Dei circa nos,est regnum ecclesiae militatis.
Vnde est illud: Ois scriba doctus in regno coelorri similis
378쪽
est homini patrisfamilias,qui proseri de thesauro suo noua & vetera. Sed & illud: Mittet filius hominis angelos Greg. suos & colligent de regno citis omnia scandala. No enim in illo regno beatitudinis in quo pax summa est , inueniri scandala poterunt quae colligantur. Relinquitur ergo quod ecclesia praesens rcgnum coeloru dicitur. Quod utique regnum coelorum primus omnium Ioannes Baptit it s. ri a CXpresso nomine praedicauit. Quod etiam regnu post illas quatuor bestias quatuor reFna terrarum significantes Daniel in visione dandum a Deo vidit filio hominis Dan . & sanctis. Dictum enim fuit ad eum per angelum: Sulcipient regnum sancti Dei altissimi,& obtinebunt regnum usque in seculum & seculum seculorum. De hoc plura in natiuitate sancti Ioannis Baptistae Homilia tertia. R--um Reonum Dei intra nos,eii ipse Christus per fidem re- Dei intra gnans in nobis.Vnde ipse discipulis loquens, ait: Regnum, Dei intra vos est. Hoc Dei regnum in nos conferri petia
e r . mus,dicentes: Adueniat regnum tuum. Nam sicut in re- fat. s. gno ccelorum Deus praesens est beatis ipsos sempiterna
felicitate replendo ta & in regno militantis ecclesiet suis adest fidelibus per gratia sancti spiritus eos illuminando S gubernando. Hoc autem Dei regnum nisi in hac vita consequamur, ita ut nunc Christus Dominus per fidem S iustitiam regnet in nobis, frustra posthac conserti nobis coelorum regna putamus. - .
Restuum Porro regnum Dei supra nos illud est de quo Domi- Dei supra nus dicturus est electis: Venite benedicti patris mei,pos- nos. sidete paratum vobis regnum a constitutione naudi. Re-Mat .as Enum utique ubi summa sempiternaque pax, ubi secura ab omni perturbatione tranquillitas, ubi certaminu praemia,& fiuctus laborum dabuntur sanctis Hoc Dei regnuvitae stipendiis quaeramus ad illud suspiriis auiduis anhelemus , & pro illius adeptione dura quaelibet & aspera praesentibus animis perferamus,
S ' Quaerendi modum docet qui ait: Tu domine summu
. . ita bonum es, quod nemo recte quaesiuit & non inuenit. Osibio. mnis aute recte quaesiuit quem tu recte quaerere docuisti.Recte autem quq itur,quii principaliter quaeritur. Principaliter aute quaerendum est,quoniam ad ipsum particia pandum conditi sumus. Multi etenim homines velut animalia bruta ad quid sint creati ignorant. Putant enim ad
boc se vivere ut illicitis caruis su et voluptatibus ad libituper antur
379쪽
persuatur,ut in vanis gaudzan perituras sine modo coata in rara' cerueiat diuitias, gaudeant honoribus ceculi, primatu tiistra cur sibi principat iisq; , vendicent commessationibus & luxu- tu ut erriis vacent dicentes: Fruamur bonis quae sunt, Et pt,st rq pauca: Haec est enim pars nostra, & haec est sors nostra Dp α-
Sed nesicierunt neque intellexerunt,& errauerular in inuio, & viam ciuitatis habitaculi non inuenerunt. Non c-nim ad pollidendum haec quae ipsi auiditate exitiali laqatis cupiditatum habenis quaerut a Deo creati sunt,sed ad
ea quae Ignorant aut certe cantemnunt,bona aeterna Est
etiam idipsum dei regnum primu & ante omnia quaerendum,quod in eo omne bonum plene & persecte continetur, ubi nullius boni desectus, indigentia nulla esL Vnde ait Plamista: Satiabor quum apparuerit gloria tua. Et iustitiam eius,inquit, subaudis,quaerite.Iustitia eius Trequirenda es h ut ad ipsum reῆnum perueniatur.No enim sine dei iustitia regna dei quisquam assequitur Quod autem dictum est,& militiam eius,duobus modis testintelligi,videlicet,vel de iustitia dei,vel de iustitia regni dei. Et utraq; iustitia ad consequutionem regni necessaria est.. Est autem iustitia dei, qua gratis per fide iustificatim Otia deipium sine operibus legis. Na teste Apostolo, ex operibus μὶν legis non mitificabitur omnis caro coram illo. De qua iustitia consequenter ide Apostolus dicit: Nunc autem sine RQm s lege iustitia dei manifestata est, testificata a leste & Prophetis. Iustitia autem dei per fide Iesu Christi in omnes S lmper omnes qui credunt in eum,qui ut subdit) iustificati sunt gratis per gratiam ipsius,per redemptionem queeit in Clitisto Iesu, quem proposuit Deus propitiatorem per fidem in sanguine ipsius, ad ostensionem iustitiae si oein hoc tempore,ur fit ipse justus & iustificans eum qui est ex fide Iesu Chriiti. Arbitramur enim iustificari homine per iidem sine operibus Ieris. Haec autem non est illa iu-ilitia qua Deus reddit unicuique secundum opera sua sed Io
ut iam dictum cst) qua impium gratis per fidem iustificat.
Hanc institiam ignoram,qui suam volentes statuere iustitiae dei non sunt i ubiecti.Hi sunt qui meritis suis fidentes dei gratia vel ignorant vel non quaerunt. De quibus Ber- nardus: Alij merita praetendant, nos gratiam quaeramus. VPorro iustitia regni dei consistit primo in perceptio- IUitia rane talii tam lauacri baptista alis. Oportet enim volen- g/u Γλ
380쪽
Vnde ait huius regni Dominus & rex ipse:Nisi quis rena- ἔ-. s. tus fuerit ex aqua & spiritu sancto, non potest introire in regnum dei. Secundo iustitia regni det,est impletio mandatorum dei.
Tertio iustitia regni det,est illius amore R desiderio a que spe iactura rerum praesentium lucra suturoru putare. Itan; regnum dei & iustitiam cius requirentibus illa summa & vera bona ut dictum est dabuntur,temporalia vero quasi minima adiicientur. Quq licet in praesenti bona esse videantur, attamen Vt dictu ira est solummodo adminicula seu media sunt ad aeterna,quibus si coparentur,iam nec bona dicenda sunt.Dantur autem sanctis in praesentis vitae peregrinatione adhuc desudantibus, ut his suasi quodam viatico releuati ad ea quae in Dat ita sunt bona sempiterna perueniat.Nec tamen his si adsint est animus occupandus nimis ingesta onerent,& quominus perueniatur ad patriam quasi quodam pondere mentem grauent. Rumilita- Quarto,vera mentis humilitas dici non incongrue potio esse re- test iustitia regni dei,de qua Dominus ipse Ioanni Baptistuum eae- stae sese in Baptismo submissurus , ait: Sine modo. Sic e-lorum. nim decet nos implere omitem iustitiam .Huic enim iusti-Mat a tiae datur regnii caelorum, dicente domino: Nolite timere Lue , . pusillus grex,quia complacuit patri vcstro dare vobis re- num. Quid autem aliud pusillus grex, quam humilium
coetus est Hinc enim dominus cupies nos hoc regno sore non indignos, caetcris omnibus virtutibus praetermissis: Mai ii. Dicite, inquit,a mc,quia mitis sum & humilis corde. uieroo rcgnum dei digne quaerere & inuenire desiderat,ille se in cogitatione,loquutione,& operibus,vestire studeat, humilitate: nam aliter no ninuenitur,aliter no obtinetur, sicut scriptum est: Iuravit Dominus Deus in anima sua, dicit Dominus Deus exerciti M. Detestor ego superbiam
Iacob,& domos eius odi. Et pA Psalmistam: Non habitabit in medio domus meae qui sacit superbiam. Quinto, paupertas sancta & ipsa iustitia est regni dei,
Phudior quam omnium primus in hoc mundo Dei filius homini., ὰ bus & praedicauit & suo commendauit exemplo. Ait enim: Beati pauperes spiritu,quoniam ipsorum est regnum coe-' lorum. Ipse enim CHRIs Tvs dominus tantis regni I tim & rex & largitor non nisi in paupertate repertus est, &' nascens,& vὶuens,& moriens. Non tamen paupertas vi tus est,sed paupertatis amori