장음표시 사용
401쪽
menta daemonum,ecce portitor alter: deserunt exempla hominum malorum, quae tum vel maxime nocent scandaliZantque,quum sunt multorum,magnorum, & impu- ne peccantium,ecce portitor tertius: deserunt eam mala
colloquia, consilia peruersa,prava dogmata hqreticorum, ecce portitor quartus. Porro corporis portitores sunt quatuor clementa ex Iquibus ipsum costat corpus.Hic enim mortuus in loculo Portiterer svi inquit Ambr. materialibus quatuor ad fetulchru se- corporas. rebatur elementis. Non quod clementa in si iis sormis inhumano corpore permaneat,sed in qualitatibus suis du-
taxat,quae sunt caliditas & frigiditas, humiditas & siccitas,quae vocatur qualitates primae,inuicem maxime co-trariar,unde etia continue inter se pugnates,propriis suis actionibus mutuo se destruut.Quq enim reperiri queant, quae propriis suis ac naturalibus actionibus magis inter
Iepugnent ii caliditas & frigiditas, humiditas & siccitas
Sane ad geminam mortem naturae videlicet & culpae eae quatuor Elementares qualitates urgent hominem. Dum enim alteram superat altera, verbi gratia, caliditas frigiditatem aut ε conuerso,aut humiditas siccitatem vel e conuerso, utique in dis lutionem & mortem compaso corporis urgetur.Vnde enim morbi & mors,nisi ex dispati proportione pugnantium in corpore nostro quatuor e- Iemetorumὸ Terra enim aeri,& aqua igni totis suis qualitatibus opponuntur. Siquidem terra frigida & sicca est, calidus aute & humidus aer. Aqua stifida & humida,ignis autem calidus & siccus. Quis iam miretur humanu cose Elimenta pus non diu posse consistere, vel potius tam diu homine ,rgena ad viuere,cuius ex tam contrariis est corporis complexio3 morum. Itaque quatuor dicta mundi elementa per suas in homine contrarias qualitates, quasi quatuor portitores s nesti R irrequieti,ad mortem naturae deserunt hominem
Deserunt eum nihilominus,ut iam dictum est,ad mortem culpat dum amissa originali iustitia, ut ia dictis qua- tuor clemetorum in corpore nostro qualitatibus ad vitia atque peccata quae animae nostrae pariunt mortem quasia quatuor sun estis portitoribus urgemur. Hi enim in quia bus ab udant qualitates terrae melancolici sunt,uempe fit
gidi S sicci,& inclinantur ad auaritiam.Ij vero in quibus
aquae praedominantur qualitates, flegmatici sunt, seisidia a s scilicet
402쪽
Dilicet 8t humidi,& propter humidi abundantiam procliaues sunt ad luxuriam.Illi autem in quibus aeris qualitates praeualuerint,sanguinei sunt, utique humidi & calidi, Aproni sunt ad rerum fastigia capessenda per superbiam. Verum ii qui ignis qualitatibus maxime imbuuntur dicuntur colerici,& sunt calidi & sicci, & inde ad iracundia faciles,& ad vitia caetera quae ira parit. K Per loculum vero in quo defuncti cadauer ad seputiaoculuι chrum deserebatur conscientiam hominis peccatoris a
marius. cipimus,in qua iam vita gratiae destitutus,neglecta salute quasi profundo sopitus somno,inale requiescit. Quum
porrisores autem suscitator mortuorum C ΗRIs Τvs ad preces ec-
visi nn clesiae supplicantis dignanter accedens peccatoris cor &eonscientiam loculum scilicet per etficaciam gratiae suae
validam compunctionem immittendo, mentemque mutando tangit,mox sistunt gradum tam animet quam com Ioris memorati porritores, nec ulterius per opera mala uinc uti prius ad insernalem deferunt sepulturam. Iam enim a peccatis conuersa Voluntate alia vita, & alia placet via.Et bt dicit Ambros.) vox,scilicet confessionis,redit,redditur filius matri,reuocatur a tumulo. Sed nunc a tendamus verbo virtutis Christi mortuum rei gentem. Sequitur: Et ait: inolescens tibi dico surge. ει resedit qui erat morsuus,
O erepit liqui dedit issum matri Da. Hic describitur ipsa mortui Christo iubente ad vitam I. resurrectio. Vbi primo con*derandus cit huius mortui euomodo resuscitationis modus. Siquidem solo iussu Domini te chriseis, surrexit. Non enim Saluator similis est Heliae deflentiris ei ari mortuum filium Sareptansnec qualis Helisaeus,qui pros Ret. prium corpus applicuit corpori defuncti, nec qualis Petrus , qui pro Thabita orauit. Sed ipse est qui non entia
. velut entia Voca qui mortuos ut vivos alloquitur.
Ait ergo: Adoleices tibi dico surge.Vbi ait Greg. Nisi . Qui dixit adolescentem , florentis significauit temporis
horam primam producentem lanuginem, qui paulo ante mulcebris erat maternorum oculorum aspectui,iam aspirans ad tempus sponsaliuio,virga generis successionis ramus, baculus senectutis.Tibi dico,inquit,cum mortuo loqΠens,tanquam cum vivente & audiente. Quo etia probat verum esse quod alibi dicit: Sicut pater suscitat mo Dan s. tuos & vivificat,sic &filius quos vult significat.Qui enim ' nobis
403쪽
nobis mortui sunt,non secus ante Deum habentur ac dormientes. Nemo tam facile a somnio cxitat dormientem in lecto,quam Christus mortuum in sepulchro. Tibi, inquit,ssico surge. Inter dictum & sactum domini nulla distantia est. Ipse enim duxit & facta sunt,ipse mandauit Sccreata sunt.
Audita igitur, voce domini resedit qui erat mortuus,& coepit loqui. Ecce vivificatio defuncti, resedit, inquit, quia surgens sedit in loculo. Incunctate inquat Theoph. erectus est cui sunt surgendi mandata directa. Diuina enim potestas est irrestagabilis, nulla mora, nulla hic rationum instantia. Et coepit loqui. Verisimile est prima quae loquebatur verba gratiarum actionis fuisse.Et utiq; hqc verq resurrectionis Indicia sunt.Corpus enim eXanime loqui non potest.Elidedit illu matri suet,quia non suo merito sed matris reuixerat adolescens, & ideo no sibi relinquitur, sed matri redditur, ut quae de ipso suerat tristis, in ipso consolaretur.
Et licet non reperimus hanc matrem pro filii sui sulcitatione Dominum precationum verbis interpellasse, ni hilominus tamen ipse qui nouit abscondita ingens co di, ipsius vidit desiderium, quod utique ante cum quasi clamor est deprecantis. Vcra etenim postulatio non in oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valenti res nanque voces in auribus Dei non faciunt verba, sed desideria. Moraliter mortuus reuiuiscit per uetra cordis copunctione, residet per sancti propositi assumptionem, incipit loqui per humilem siliorum peccatorum consessione, per intentam orationem,per gratiam actionem,per deuotam Dei laudatione,matri redditur, cum per sacerdotale ministerium absolutus communioni sanctae matris ecclesiae sociatur.Vbi Nouati dogma confunditur, qui de sua mu- ditia superbe gloriatus, humilem poenitentium mundationem euacuare conatur, veramque matrem ecclesia de natorum suorum spiritali extinctione plorantem,spe vitae redonandae,negat consolari debere. Circa secundum principale dicitur: coepit autem omnes timor,o magnificabant Deum centes Q ina Propheta magnus Iurrexit in nobis, σ quia Deus visita-ariobem Auam. Hic ponitur
404쪽
i hi Hie ponitur de conspecto miraculo per turbas Dei magnificatio. Et quidem nouum atq; stupendum miraculum iuste magnus intuentium subsequutus cst stupor, ita ut in Dei laudes tacentia prius ora soluerentur. Norant enim mortuum fuisse adolecentem , esimq; iamiam sepulturi erant, audierant paucula illa Chri1ii, sed potenti stima verba , & manifesta iam videbant in mortuo vitae
signa. Accepit ergo omnes timor, vel pro reuerentia maiestatis eius, vel timor tantae virtutis quae mortuos suscitabat. Nec mirum quod eum magnificabant verbo,qui adeo magnificus erat in opere.
Propheta magnus, inquiunt,surrexit in nobis. Videntur credere eum cste illum propheta olim in lege promi Deut. I p. sum,dicente Mose : Propheta de gete tua & de fratribus tuis sicut me suscitabit tibi Dominus Deus tuus, Et infra: Prophetam suscitabo eis de medio fratrum suorum simile tui, & ponam verba mea in ore cius, loqueturque ad cos omnia quq praecepero illi. Qui aute verba eius audire nolucrit,ego ultor cxistam. Quod aute Christum Dominu prophetam illum esse putarint, sequentia probare viden tur.Dixerunt enim:Et quia Dcus visitauit plebem suam, sicut&apud Ioannem viso multiplicationis panum &pi- Dan s. scium miraculo dicebant turbae: Quia hic est vere propheta qui venturus est in mundum. Propheta Magnum sane vocabant quem tanti ratione miraculi
magnum non paruum, non communem reputabant esse prophe-Do sensis tam . Sed ea fide qua & Cleophas de ipso dixit quod fuit
dicurit. Vir propheta,potens in opere & sermone,coram Deo &
c. a . omni populo,& isti prophetam magnu vocabant,per ci ius tanta mi: acula plebem suam Deus clementer & mia sericorditer visitauit. Quotiescunque enim Deus aliquem vel admodum affligi sinit,vel magna illi bona contribuit, dicitur eum vistasse. Magis tamen in bonam partem in-Gen aris telligitur, quomodo visitavit Dominus Saram, cui post Exo.I. longam sterilitatem conceptum dedit. Item filios Israel
Lue r. in .Hgypto,sed & nos visitavit oriens ex alto. N Morati ter In conuersione peccatoris accipit omnes tia Beda mor, & quanto desperatior in anima mortuus ad vita re-CDrdb uocatur,tanto plures eodem corriguntur exemplo. Vide pietas David prophetam,vide apostolum Petru. Quorum quo sic εω- gradus altio eo casus grauior. Quo aute grauior calus,
cet. v. pietas erigetis gratior. Quo velo gratior in eis domuni pictas
405쪽
Mi pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus apparuit & spes salutis , ut iure omnes qui audium, dicant: Quia deus visitauit plebem suam,non tantummodo vehum suum semel incorporandosed etiam nostra hoc suscitari debeamus) semper in corda mittendo. Quotidie enim Deus fideles suos visitat per praedica- Plebem tum eis sium Euangiltu, per dicta prophetarum, per ex- Damuempla precedentium nos sanctorum. Visitat quoties veIterrorem supplicii incutit aeterni,vel desiderio coelestis gloriae trahit & quemadmodu a morte peccati resurgere va- Ieat occulta per spiritum inspiratione edocet Agamus igitur gratias Deo patri creatori nostro, qui prisci temporis hominibus merito suae iniquitatis in infidelitate relictis, uouissimis huius seculi temporibus super nos misericordiam suam com firmauit, nempe qui humano generi redi mendo filium suum in hunc mundu mittere dignatus cst. Caeterum,non immerito hos timor inuasit & stupor, qui
mortuum resurgere cernebat & loqui stupenda enim reserat & maior admiratione,spectaculum sane quale omnipotente dei filium decebat exhibere: Itaq; stupedi huius
occasione miraculi quo mortuus resedit & coepit loqui notandum est scripturis proditum esse, Loqui brutum, loqui mortuum, loqui cornu, loqui tonitruum.
De primo videlicet quod brutum animal loquutu est Oper beatu Petrum dicitur : Subiugale mutum voce homi Loquiturnis loquens,prohibuit Prophetae insipientiam Hic suit Ba brutum. Iaam,mystice vero est vel pi aetatus malus,vel iniquus prin a Pet. a. ceps, qui bene Balaa dicitur. Balaa quippe interpretatur Prou. turbans gentes,vel deuorans populum,iuxta quod per Salomonem dicitur. Leo rugies,& vrsus esuriens, princeps impius super populum pauperem. Asina autem animam subditi desinat. Huic enim regiminis authoritate insidet praelatus, qua & soluere & adducere deberet ad Christu Mat. rr. Solvite, inquit, & adducite mihi. Asina illa dii a Propheta sessore suo urgeretur contra dei voluntate procedere, obsequi de Metauit,declinauitq; tande humana voce loques:Nihil miti' facere debet subditus,suantumuis magnus sit suus sessor,prqlatus vel prin Loquitur ceps sit pater vel mater,sit domina vcl dominus qui viam a sinu. ei non bona ostendens impellit hunc quippia facere vel omittere contra dei mandata. Ibi enim debet subditu; os
apperire & voce humana, id est,rationabiliter & iuste lo
406쪽
supra omne quod dicitur Deus aut quod colitur,ita ut intemplo Dei sedeat,ostendens se tanquam sit Deus.Ergo satan qui prius loquebatur in colubro,in fine tandem lo- quetur in cornu. Mystich autem quotidie fidelibus in colu o loquitur &in cornu.In colubro per haereticam sue
gemonem,in cornu per apertam persequutionem.
De quarto scilicet quod tonitruum loquutum est scri- Optum est in Apocalypsi: Clamauit scilicet angelus voee Tanim a
magna quem adminium quum Leo rugit. Et quum cla- mallet,loquuta lunt septem tonitrua voces suas. Clamor
magnae vocis quasi rugitus leonis, est illa vox domini cuius virtute omnes qui in monumentis sunt resurgent, de qua per Apostolum dicitur: Dominus IE s v s iniussu & 1.NU . in voce archangeli, S in tuba Dei descendet de coelo, &mortui qui in CΗR I s To sunt resurgent primi. Unde etiam in Evangelio dicitur. Media nocte clamor factus est. M-ιI. Septem tonitrira, septem sunt descriptiones in sententia metuendi iudicis comprehcnis. Primum tonitruum est Discedite a me maledicti in ignem aeternum qui paratus est diabolo & angelis eius.Secundum tonitruum est: Esuries,& non dedistis mihi manducare. Tertiui Sitivi.&non dedistis mihi potum. Quartum:Hospes eram,& non collegistis me. Quintum : Nudus sui, & non operuistis me. Sextum: Infirmus fiat,& non visitastis me. Septimum: In carcere eram,& non venistis ad me. Quid hare septoni tonitrua loquantur, beatus Ioan nes voce ad se de coelo facta scribere prohibetur. Nam adeo grauia & unponabilia sunt quae loquuntur,qubdin tellectu capi non possunt. Vnde scriptum est: Quum vix Iob. ro. paruam stillam sermonum eius audierimus,quis poterittonitruum magnitudinis Illius intueri λ Parua stilla sera morus eius fuit quum dixit quaerentibus se comprehendere Iudaeis: Ego sum,quam tamen stillam ferre non su-Iunentes,ceciderut in terram. Quis ipsius sustinere iram Ioan it. potent,cuius mansueti verbi pondus non potuit tolerari.
407쪽
cissis Pharisaeorumsabbata manducare panemaγlsi obseruabant eum. Luca I
In hac lectione tria sunt consideranda. enigna Christi ad corporalem cibum accessio. Secundum,hydropici languentis virtuosa sanatio,ibi: Ipse vero. Tertium,ad virtutem humilitatis utilis inso matio, ibi Dicebat autem. Circa primum tria sunt consyderanda. Primum est, pla domini corporalis resectio. Secundum,insidiantium Domino maligna obseruatio. Tertium,manifesta &rationabilis invidorum confutatio. Secundum,ibi Et ipsi ob-- seruabant eum.Tettium,ibi: Et respondens. A Circa primum,mirari est mansuetudinem Domini,qui
etiam consortio & conuiuia peccatorum non est aspe natus.Non tamen magis attendendum est,quod ad conuiuium accessit, quam quid illic aut egerit aut docuerit. cure Mia Adibat enim carnalia hominum conuiuia non tam ut mistio ad niserantium epulis vesceretur,quam 'tipse qui panis est bat eoo- de coelo descendes auditoribus suis intuini conuiuij da-
Agebat etiam clementissimo pietatis affectu, ut familia quae dominorum suorum seruitiis semper occupata libere ad illum quocunque esset loco venire nequibat, ipso ad habitacula dominorum dignanter adueniente, &illius praesentia communiter frui,& refici dirustrinis,& miraculis posset ad fidem conuerti. Simul etiam Euangelicae gratiae suturis praedicatoribus eXemplum praeserebat,quatenus Dei verbum & dominis S subditis,& liberis & seruis, omnibusq; absq; personaruacceptione comuniter impartiret, di ab iis quibus verba vitae
408쪽
vitae nuntiant, humanitatis obsequia cxhiberi sibi distilo
commercio non refugerent,ut quibus seminant spiritua-ha,eorum ellain carnalia naetant. Manducabat autem interdum dominus cum peccatoribus,ut eos ad poenitentiam conuerteret. Interdum cum
familiaribus & piis, It illis & consitationem sua praesentia impenderet, & in eis augeret pietatis affectum , utiquum in Bethania cum sororibus sanctis Martha & Maria, & eorum rediuiuo fratre LaZaro familiariter amabilis & admirandus conuiua manducabat. Interdum ctiam cum pauperibus cognatis & propinquis,ut eorum diuim-tatis tuae potentia leuaret inopiam , sicut factum est ubi vino in nuptiis deliciente aquam mutauit in vinum. Quinimo ubacunque ad conuiuiuna inuitatus accessit, munificentiae suae donis exhibita sibi conuiuia maonifice compensavit. Inuitatus enim ut iam dictum est ad nuptiale conuiuium,vinum ex aqua dedit. Qui etiam ut liberalitatem donationis facto monstraret, hydrias ipsas impleri iussit aqua usque ad summum, ut non diminute lemiplenas vino hydrias dedisse videretur. Porro in conuiuio Simonis pharisaei lachrymantem ad pedes suos Peccatricem a peccatis clemeter absoluit,& hospitem ipsum salutaris doctrinae verbis instruxit. Sed & in domo Zachaei conuiua gratii limus hospitem publicanum conuertit, &salutem illi domui factam annuntiauit, nempe quod ipsius habitator per ipsum factus en et filius Abrahae.
Porris piis illis sororibus hospith pariter & cibi vicem
reddidit, quando earum germanum iam dies quatuor in monumento habentem,ab inferis reuocauit ad vitam Rursus in conuiuio sibi a B. Matthaeo tunc publicano exhibito ipsum ad apostolatus dignitatem prouexit. Denique ad conuiuium huius principis Pharisaeorum sabbato manducare panem inuitatus, & hydropicum s nitati restituit,& conuiu s salutari doctrina refecit. Nulla sane in hoc mundo domum propriam Dei filius sibi vedicabat.Vnde & cuidain quaestus causa ipsum seu ui voleti & dicetLMagister sequar te quocuque ieris, resp6dit:Vulpes foueas habet & volucres coeli nido filius autem honisius non habet ubi caput sua reclinet. Itaque ut etia se limitantibus benefaciendi occasionem praeberet Inuitatus venire pro sua clementia non dedienabatur '
409쪽
Talia a- Quanuis autem vidicit Cyrillus malitiam cognoste-
uiuia esse rei Phariisorum, tamen ut praesentibus per verba sua Scin miracula proficeret,eorum dignabatur esse coitiua simul, ut docerct hominum inter se illicita non esse conuiuia, quando scilicet honestae amicitiae gratia ad ca conueni- tur,nullius absentis vita mordetur, nullius simplicitas i 1isione contemnitur, a verbis lubricis lingua coercetur, quando non plus quam deceat corpori indulgetur.
Porro conuiuium istud & si ex parte corum qui Chri- .sto insidiabantur reprehensibile suerit, attamen ex parte Domini saluatoris cui impendebatur pium erat atque laudabile,qui propter nos egenus famis erat ut illius inopias.Cor. 8. diuites essemus. Piu est enim pauperes ad mensam propter Deum accersire , iuxta quod huius prandia exhibitorem Christus docuit,dicens: Quum facis prandium aut
coenam,noli vocare amicos tuos,neque statres tuos,ne
que cognatos, neque vicinos diuites,ne sorte te & ipsi reinvitent,& fiat tibi retributio, d quum facis conuiuium, voca pauperes, debiles, claudos & caecos, & beatus eris, quia non habent retribuere tibi,retribuetur enim tibi in resurrectione iustorum. Erat aute sabbatum, qui dies apud Iudaeos celebris erat, sicut est dies dominicus apud Christianos,quo die ab omni opere vacantes meditationibus & conuiuiis indulgebant. Circa secundum,quod est, insidiantiam Christo maligna obseruatio subiunctum est: Et ipsi obseruabant eum. Hoc est, callide & vigilanter ipsius reprehensioni intendebant ut si curaret languidum, quasi contemptorem legis & sabbati violatorem damnarent: si non curaret, aut impietatis eum aut impotentiae calumniarentur.
Sicut enim boni Dominum sequebantur ut vel doctrinam ipsius audirent,vel ipsius conspecta predicarent miracula, sic aderant ei Scribae & Pharisaei inlidiantes, ut si Card. quomodo possent calumniarentur. Obseruabant igitur eum si reuerentiam legis contemneret & aliquid prohibitorum saceret in die sabbati,ut dicero possent calum- .an.f. iii antes sicut & alio loco dicebant: Non est hic homo a Deo,qui sabbatum non custodit. Inuitauerant quide dominum tanquam amici,sed vitae ipsius insidiabantur tanquam hostes & exitiales inimici. Ecce ut Christus habuit in factis suis obseruatores, in verbis contradictores,in tormentis illusores. Sed attendemiram
410쪽
miram Phari oru malitiam,qui ex una parte Christum c. si
pascebant,ex alia sibi insidias disiponebant:cum ipso man- qui panceis ducabat,& nihilominus eu ipsi mordere cupiebant. Quid enim aliud est inuidiosis reprehensionibus altu perat, -- quam ipsius vita mordere ipsum detractione discerpere &comedere 3 Vnde Apostolus. Si inuicem,inquit, mordetis Gal. α comeditas,uidete ne ab inuicem consuinamini Sane Pharisaei aliquando Christu mordebant,aliquando autem comedebant. Mordebant quidem, dum in aliquo laudabant & in aliquo blasiphemabant,uti cum dicebant: De bono opere non lapidamus te , sed de blasph mia.Ecce ut In eo opera bona praedicabat, & simul ipsumulasphenuae insimulabant. Comedebant autem dominum , quando cum ex toto quasi peccatorem damnabant. Verbi gratia,cum dicebant quod iam dictum est: Non est hic homo a Deo,qui sabba- Ioan ritum non custodit.Et iterum : Nos scimus, inquiunt,quia Ibi T. hic homo peccator est. Et iterum : Ecce homo vorax & Mat.1 rpotator vim publicanorum & peccatorum amicus Ipsi,inquit,obseruabant eum. Proprium est invidorum alios insidiose obseruare , sicut per Psalmistam dicituri Obseruat peccator iustum, & quaerit mortificare eum. Obseruat utique,ut ipsius bona detractione contaminet mala autem publicet & diuulget. Malis enim aliorum hi 'Iarescit & pascitur, bonis contabescit & cruciatur Et ut ait quidam : Vixque tenet lachrymas, quia nil lachwmabile cernit. δEt iterum: Risus omnis abest nisi quem secεre dolores. Scarabei nutriuntur stercoribus, inuidi aliorum infortu-tunus pascuntur. Sed iam vide in quo isti obseruatores Christo domino insidiantur. Sequitur enim: Et ecce homo Bdropicus erat ante illum. Creditur dolo Phari oru factum,ut esse illic hydros- Deus ille,& explorare volebant num languidu eo die curaret.necne.Et si quide curaret,dicturi erat tam legis quam Obbat' violatore. Quod si eum curare nollet, vel de impotentia bi dictum est vel de clementia ipsum crimina- rentur.Ecce,inquit,homo hydropicus erat ante illum. Hydrohis morbus ab aquoso humore vocabulum tra- Η, ahit. Graece enim hydor, aqua vocatur. Est autem humo subcutaueus de vitio vesicet natus,cu inflatione tumente