장음표시 사용
411쪽
R anhelitu laetid6. Propriumq; est hidronici quanto mustis abundat humore nocivo,tanto amplius litire.
Erat,inquit,ante illum. Non petebat verbo sanitatem U- uius languor manifestus remedium efflagitabat. Vel
certe secundu Cyrillum,metu Phariseortim propter tabbatum remedia non postulabat, sed solum astabat, ut ex aspectu misertus cius sanaret eu . Sed iam attende quemadmodum & quam rationabiliter dominus consutau ,it insidiantes.
Sequitur enim: Et respondens Iesus, dixit ad legisperitos, o pharisaos r si
Hic ponitur tertium superioris distinmunculae membrum, quod erat insidiatium confutatio.Facile erat ei qui Dei virtus & Dei sapientia est, harum vulpiu malignam astutiam deprehendere , deprehensamque vitare Nam
frustra iacitur rete ante oculos pennatorum. Dicit ita- . quo Euang. Et respondens Iesus.
Quum nullius interrogatio praecesserit, quid sibi vult op respondisse legi eritis & Pharilais dicitur 3 Sed quod dicitur respondisse Icsus, ad hoc respicit quod pr missum
est Et ipsi obseruabant eum. Dominus enim lcit cogita tiones hominum.Ergo insidiantium respondit cogitationibus quas videbat. Vt autem efficatius eos consulet,
R ipsos interrogat dicens: Si licet sabbato curare In qua sua interrogatione ut dicit Theoph deridet eos sicut amentes. Deo enim benedicente sabbatum , ipsi prohi
bent in eo bona operari. Dies autem quae bonorum perationem non admittit, maledicta eri. At illi tacuerunt. Merito interrogati tacent qui contra
se dictum quicquid dixerint videt Nam si licet sabbato cu
rare quare Saluatore an curet obseruatὸ si non licet,quare ipsi sabbato pecora curat Hic enim fuit mos Pharisaeorum,ut vel turpiter sileret,ut hic, vel Christi verba impie irriderent, sicut hic Enangelista insequentibus dicit: Audiebant haec omnia Pharis i qui erant auari & deridebat eum: vel certe verba domini inique & praue interoretabatur, prout apud Ioanne patet Christo enim pernibente testimonium veritati & dicente. Antequam Abraham fieret ego sum, & illud: Ego S pater via uni sumus, currebat
412쪽
ad lapides. Similiter & illud quod dixit de templo sui co
poris per eos morte soluendo, R in triduo suscitando,ad Dan. 2. blasunemiae calumniam detorquebant. Inq; dominus neglectis insidiis Iu deorum noluit mi-lericordiae suae magnum & preclarum opus intermittere, quin & hunc sicut & alios coplurimos languidos diuinia talis suae potentia curaret,ut insequentibus patebit. Circa secundum principale dicitur. Ipse vero apprehensumianauit e- , ac Zmsit. Voi describitur hi tropici languentis virtuosa curatio φ Fbi etiam tam opere quam rat one ostendit quod sabbato curare licuret.
Itaq; Dominus languidi huius gesiderium noscens,non quaerit ab eo si vellet sanus fieri, sed nec ab ipso hydropico vel alio quovis rogatus, sed ex sola sua misericordia vltroneus ipsum mox mauit. Ipse, in tu it,apprehensum, manu videlicet suae divine virtutis , sanauit eum sitae δε- cratissimae carnis attactu : ac dimisit, in signu persectae sanitatis,ut qui ante morbo grauabatur, iam liber factus& expeditus quo vellet abiret. Et bene dicit, sanauit eum & dimisit, quia nihil vel sanatum mercedis vel seruituris ab eo exegit, operis sui exemplo dimisit doctrinam co firmans qua suturis in occlesia mysteriorum suorum dispensatoribus ait: Gratis accepillis, gratis date. Fecerat itidem longe ante a Deo inspiratus Helicius Mat. ro. γropheta,quum Naaman Syrum a lepra mundatum nul- Reg sa mercede ad eo recepta etiam quum offeretur, & ipse ibeium abire peri sit. Porro in opere curationis huius Nevb. ydropici non hoc prospexit dominus ne scandaliZarat in orum Pharisaeos, sed ut remediis benefaciat egenti. Docet scatarum
enim nos quum magna resultat utilitas , non curare si contem stulti scandali entur. nendum.
Provida vero dispensatione dominus ante legisperitos Beda.& Pharisaeos hydropicum curat & mox contra auaritiam disputat,ut videlicet per huius corporis aegritudinem in illis exprimeretur aegritudo cordis Deniq; post multa disputationis hortamcnta , subiunctum est: Audiebant autem haec omnia Pharisaei qui erant auari, & deridebant eum. Hydropicus quippe quo amplius biberit,amplius sitit Et Omnis auarus quasi ex potu sitim multiplicat, qui quum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appet da alia amplius anhelat.
413쪽
sumes. Harat. Mira auari infama.
Moraliter ergor per hunc hydropicum non incongrue triplex genus hominum designatur,videlicet, auari,iux riosi,superbi. Avarus hydropico similis est.Nam uti dictum es' sicut
hydropicus quo amplius corrupto humore distenditur,eo sitit exitialius,ita &de avaro scriptu est: Avarus no implebitur pecunia.Na quomodo expleri pecunia cupiditas sua pDset, qui quo plus pecuniarii corraserit,has eo sitit immoderatius,ut Christi verbum in eo verificetur quo ait: Qui biberit ex aqua hac sitiet iterum: Haec est illa apud inferos secundum Poetas Tantali fames sitisque rabiosa , cui & poma ante ora nascuntur, &aquae usque ad labra,quumque aliquid horum voraci auia ditate captare conatur, in apprehensibiliter evanescit. Et licet per multa iam secula concupitis miser frustratus fuerit atque deceptus,semper tamen poma sugientia dentiabus,& vanescentes aquas labiis insectatu Vnde quidam: Tantalus a labiis sitiens fugientia captat Flamina. luid rides3 mutato nomine ae te
Potest equide pecunia arcam replere,non mentem,cui solus Deus lassicit.Vnde ait vir sanctus Fecisti nos dona ne ad te,& inquietum est cor nostrum donec requiesat in
te. Quis enim illius sitim explere possit, cui sitis ex pota crescitλQuumq; experientia longa didicerit se quantumlibet multis iam adcumulatis nou posse diuitiis saturari, uin magis vanissima spem suam hactenus semper fuisse elusam,nec tamen auaritiae studia intermittit:quid hune aliud quam rabiem quandam pati dixeris Itaque ut ait Hieron. auaro deest tam quod habet, quam quod non
habet. Non enim acquisita reputat, sed acquirenda. Et quemadmodum ignis appositione lignorum amplius a cenditur,sic &ssic,quo pluribus pecuniis suae mentis somnax incensa suerit, eo maiora quibus amplius ardeat diauitiarum sementa deposcit,nullum unquam insanae cupiditatis modum habiturus, donec per mortem inexplebilis auaritiae suae saccias crepuerit, & estuta rapaci atq; impia anima, ad irrequieta gehennae incendia & inopiam sempiternam descendat.
Quidni tandem crepet qui tot diuitiis distentus, tu gidus in statur 3 Ecce vere hydropicus, nempe sitibundus
414쪽
Hoc modo prae caeteris omnibus sitit,ardet,surit,& di- Usurar flenditur non quidem suis pecuniis,sed alienis usurarius, Hysy-- nec cessabit donec & ipse crepet medius. Et quo modo Imbre a Iudas suspensus crepuit medius, & visceribus effusis vacuo ventre pependit, sic & iste suis illaqueatus studiis, incrcpitu mortis amissis omnibus , inanis & vacuus remanebit,nec prius auaritia si anima ponet.Vnde scriptu est: Diuitias quas deuorauit evomet,& de vetre illius extrahet eas Deus. Arguit huc e naudi sapietibus quida,dices: Sed quo diuitias naec per tormenta coactas Iuue M. Quum iuror haud dubius, tuum sit manifesta phrenesis, Ut locuples moriaris egenti vivere fato. Interca pleno quum turget sacculus ore, Crescit amor nummi,quantum ipsa pecunia crescit. Et minus hanc optat quae non habet. γSi homo gentilis suggillauit auaritiam, quanto magis hanc abdicate debet ChristianusZQuisquis enim molem auri argentique atque terrenae substantiae alis animae silet habet adligatam,ad coelorum regna euolare non potest. Secundo per hunc hydropicum significari potest ho- Hmo luxuriosus, quod & ipse indesinenter sitiat carnis suae Luxin voluptates. Luxuria enim ut dicit Hieronymus insatiabi- s s bdidistis est voluptas,& quato magis capitur,tanto magis uten picus. tibus se stim creat. Vires in fornicatione defici ut,& sor- super Onicandi desiderium non quiescit.Et sicut vinu & ebrietas se M. r.eum qui biberit mentis suae impotem lacit, ita sornica tio atque luxuria per uertit sensum,animumque debilitat,& de rationale homine brutum officit animal. Rursus per hydropicum homo luxuriae deditus signa- misopiatur, quod sicut illius foetet anhelitus, ita &istius scelent os aniati per immuditiam tam verba quam facta,inat, Sipsius opi- tufeientinio. Nec mirum,quum intrinsecus sit ipse corruptus. Ex Mat. I a. ab udantia autem cordis & os loquitur, & manus & cae- tera membra operantur.Vsqueadeo scelebant Deo spumeissimae libidines Sodomoru,quod hos tandem subuertit in momento. Proinde quid sunt aliud huiuscemodi homines, quam cadauera foetida & corrupta De quibus id vi.
quod per Esaiam dicitur, accipi potest: De cadaueribus
eorum ascendit scolor. Cadaver.
Ad haec cadauera spiritus immundi utique coria in- cstrui in sernales volitant,eisque insident,& in his pascuntRr. Et dent, colaquemadmodum cadauera vitantur a columba, ita spiria ba stetit.
415쪽
tus cinctus luxuriae vitio contaminatos fugit, licente Do n. s. mino: Non permanebit spiritus meus in homine quia caro est. Et alibi scriptum est : In malevolam animam non
- .ntroibit spiritus sapientiae,nec habitabit in corpore subdito peccatis. Et quemadmodum coruus diluuij tempore natantibus insuli ias cadaueribus ad arcam minime rediit,ita nec iiii per vcram a peccatis resipiscentiam quandiu volupta- Osee. I r. tes suppetunt ad Deum conuertuntur. Vnde per Osce prophetam dicitur: Non dabunt cogitationes suas ut reuertantur ad Dominum, quoniam spiritus sornicationis Greg. ost in medio eorum : Si enim possent hic semper vivere, semper& sine fine suis vellent libidinibus vacare. F luxuria Quomodo cnim ad Deum redirent qui Deum ode- otia Dei. runt Z Luxuria enim inter caetera in homine vitia generat odium Dei. Quo scelere quid horridius,quid hominua Deo magis reddat alienum Pessima sane parens,quae Seneca. tam exitialem foetum producit. Quis iam tam pestifcrae
prolis non desugiat matrem Dicebat quida i sapiens: Si icirem deos ignoscituros, & homines igno: hi uros adhuc peccare nollem propter peccati turpitudine I Tertio per hydropicum etiam superbus ligniscatur. superbus co quod & ipse hydropici in morem inflatus sit & disten-hdrορι- tus, non quidem humore aquco,sed veto vanitatis. Quiscus. enim nesciat superbos quati vento distentosZEt utique in malum suum,& in cruciatus & cordis angustias magnas.
Ait quidam: . Desine grande loqui,stangit Deus omne superbum,
Alta cadunt,in stata crepant,tumefacta premuntur. Et sicut acerbo dolore cruciantur qui ventos visceribus
gerunt inclusos ut in iis patet qui colica passione laborant a proculdubio superbi qui vanitate sua quasi vento
Rm. a. tument,& ipsi mente irrequietissimi sunt Obsidant enim Prou. I s. eorum animos ira & indignatio,tribulatio & angustia, illo attestante qui ait: Inter superbos semper iurgia sunt.
Horum tumor omnis in morte cadit.Siquidem mortis culco puncti, omnem una cum anima superbiae ventu eia
fiant. Vnde ait quidam: Vidi ego vesicam modico turgescere flatu, Quae pisis sonuit quatuor impositis. Hanc puer unus acu pupugit,displosa repente Vitis & absque solio Baccida demutuit.
416쪽
Aiunt qui mortis aculeo puncti a superbiae tumore vel scro detumuerui: Quid nobis prosuit superbia,aut dia sq. a. uitiarum iactantia quid contulit nobis λ Ea omnia suisse
vana, vere sed sero confitentur, quum mox subiungunti. Transierunt omnia velut umbra. Sed quid magis vanum
suam umbra quae nihil cstλFelices si hoc ante voluissent intelligere, quod postmodum in perpetuum frustra d
plangunt. Sed iam ad literam Iacrae lectionis est redeundum.Vbi consequenter declarat Dominus qudd licet sabbato corare. Quum cnim iam ante noluissent quicquam resipo dere Pharisaei,ipse nunc quaestionem proponit. Et Nypondens ad ins disit: Cuius vestrum a sinus aut bos in
puteum caedet, oe non continuo extrahet issim die sabbatii
Sie obseruatores suos Pharisaeos conuincit,& eosdem etiam auaritiae condemnet. Si vos , inquit, in sabbato Beda. bouem , aut sinum , aut aliud quodlibet animal in puteum decide eripere sestinatis, non animali sed auaritiet vestret co ulcntes,quanto magis hominem qui multo melior est pecore ego liberare debeoλ Conuenienter aute hydropicum animali quod in pu- congrua teum decidit comparauit,humore enim laborat. Sicut & - , illam mulierem quam decem & octo annis alligatam di- iis xerat,& ab eadem alligatione soluebat, comparauit ii cir mento quod soluitur ut ad aquam ducatur. Itaque competente exemplo quaestionem soluit, ostendens eos fouuere sabbatum in opere cupiditatis , qui id eum violare arguunt in opcre charitatis. Vnde subdituti Et non poterant ad hae ros ondere iat. Splendidissima nanque luce veritatis omnes suae sal- Κsitatis tenebras videbant evanescere. Nec mirum qui EI.
uam videri debet si aeterna Dei sapientia illorum vicit oliditatem & ignaram prudentiam. Quando etiam iaStephano non potuerunt contradicere sapientiae & spiri tui qui loquebatur. Errabant itaque inuidia caeci qui Deum & sabbati dominum quem cognoscere poterant si voluissent de op re non humano sed diuino, de opere tantae pietatis , a guere praesumebant.Vnde di apud Ioannem scriptum esti
417쪽
Propterea persequebantur Iudaei Iesum , quia hoe s ciebat in sabbato. Sanauerat enim in sabbato languidum.
Iesus autem rcspondit eis: - . Pater meus usque modo operatur & ego operor. Breuis sente tia,qua & persecutores suos in ius vocabat. Audite Iudari,alioqui audiant coelum & terra. Dicitis hunc hominem a Deo non esse qui sabbatum non custodit, quamobre & interficere quaeritis, adeo caeci, adeo rationis expertes, ut huiusmodi opus, opus salutis & requiei, manifestum opus solius diuinae virtutis,pro transgressi , ne sabbati reputatis.Ipse autem suo iure,& secundu suos
natalcs,se defendit,dicens: Pater meus usque modo operatur & ego operor.
νι Deus Negare non potestis quin pater eius coelestis usque in sabbato modo etiam in sabbatis vestris operatur, oriri faciens si operiaur. lem tuum super bonos & malos, & pluens super iustos Riniustos. Nonne cunctis diebus nullis sestiuitatibus ex ceptis,occidit & viuere facit,percutit & fanat, & quacunque die apprehenderit hominem disnum morte,quacunque die peccator in manus eius inciderit non est sabbatuquod illum possit de manu eius eruere. Dilabram Sed nec adsubstituendis animalium sortibus, vel nu- calum via triedis terrae fructibus non magis sabbato quiescit quam in ipsos prima sabbati vel secunda. Sed nec otiosus sedet in se retorta. bato coelestis pater,dum vos crudelc homicidium contra eius filium pertractatis in sabbato,ut n5 vos de libro suo deleat, imo peccatum vestrum stilo ferreo in ungue adamantino scribat sorti opere, & profunda scriptura, quam in sempiternum nemo deleatὸ Palam est ergo, inquit,quia pater meus coelestisosque modo operatur, & quod non ita requieuerit die septimo ab omni opere,ut cuncta quae creauit desinat magis sa bato quam alia die gubernare. Et ego, inquit, operor. Quid enim λ Nonne & vos tandem odio filij sui patremqucque condemnabitis & persequimini, quia non vacat ab operibus vitae vestrae necessariis,vel a gubernatione totius naudi in die sabbati3 Et quum filius non sit minus lia infra. ber quam pater,quum sit eiusdem naturae Deus cum patre eiusdemque substantiae, cur non etiam sabbati domunus sit ipse filius hominis 3 Igitur & ego,inquit,operor in sabbato,quoniam nec minus liber,nec minus sum legitiamus patre meo.
418쪽
His omnibus non obstantibus, adhuc Dei silium o seruatis si languidu audeat curare in sabbato,parati mox dicere si curauerit. Non est hic homo a Deo qui sabbatunon custodit. O serui peccati ambulantes in equis super biae liberosque pedites, imo Dominum omnis libertatis S unicum liberatorem eorum qui seruituti vitiosae sunt astricti, ore mendaci iudicantes,sacitote vos in prima vel secunda sabbati opus huic simile. Sed nec vos nec quisquam vestri similis seruus peccati,hoc facere potestis. Igitur hydropicum solo nutu sanare seruile opus non est. Porro lex scripta de sabbato, non qualecunque pus, sed opus, inquit, seruile n5 facietis in eo. Quid igiatur serui peccati iudicare audetis opus libertatis Superiora ab inserioribus iudicari fas non est. Non enim opus Dei aeque ut opus seruile dierum vel hominum lege
constringitur. Omne nanque opus trifariam diuiditur.Est enim opus dei,cuius fructus vita aeterna. Est & opus peccati,cuius finis mors .Et est opus mercenarij, cuius retributio quotia dianum stipendium est. Opus peccati & opus mercen iij, recte utrunque seruile opus dicitur. Opus mercenari j,die sacrato quale tunc crat sabbatum, nunc aute prima sabbati, propter Domini resurrectionem γ non licet fieri. Opus aulcm peccati nunquam debet fieri. Porro opus huic contrarium,id est,opus Dei,nullo vn
uam die debet omitti. Scriptu est enim:Beati qui custo-iunt iudiciu & faciunt iustitiam in omni tempore. Quod
autem ab opere mercenarii cessandu erat statutis diebus, non magis propter aliquod mygnum sacrametum, quam propter serui vel ancillae refrigerium fuit,dicete Domino per Mosen: Sex diebus operaberis,septimo die cessabis,ut requiescat bos & asinus tuus,ut refrigeretur filius ancillae tuae & aduena. Quumque ab hoc opere cessatur,ab opere dei vacare nullatenus conceditur, quia videlicet nec
sabbato si rite perspicias,ab opere suo vacavit Deus. Sic enim scriptum est, Compleuitque Deus die septimo opus suum quod secerat. Quid est autem dei filio hominem
ad mortem languentem curare, nisi opus quodammodo impersectum complere,vel restaurare caducum
Quod autem otium sabbati in venerationem dominia eae die est transsatum, plures ob causas factum est, quarum tamen omniu praecipua est ipsa Domini resurrectio,
419쪽
'uam aliis diebus in peccata grauia, ut sunt homicidia Roffenssones Dei& hominum , praecipitantur. Tertia quae eos manet poena si non egerint poenitentiam, est poena aeterna, in qua nunquam illis requies da-bitur,quia sabbatum,id est requiem Domini, contemps r. Tu Dominum audire recusantes,qui dicit: Quiescite agere pervcrse. Similes sunt illi,qui sabbato ligna colligenς, Domino praecipiente lapidibus obruitur Et quidem ij qui dies sacros peccando violant,quid aliud faciunt quam qui propriis quibus cremandi sunt incendiis fomenta concyliarunt λ Quae enim sunt alia quibus gehenna ignis nutritur sementa,quam opera malaλSed de his iam latis.
Drrebat autem ρο ad inuitatos parabolam,intendens quomodo
primos accubitus eligerent, ens ad iros. Luca I .
In hac Euangelicae lectionis parte traditur a baluatore ad humilitatis virtutem utilis insormatio. Ubi primo appetentia loci sit perioris arcetur Secundd locus nouissimus eligi praecipitur,ibi: Sed quum vocatus sueris.Tertibvtriusque horum ratio assignatur,ibi: Quia omnis qui se exal tat humiliabitur. Circa primum aduerte , quemadmodum ea quae hic a Saluatore dicuntur,conectantur ad superiora.Nam quum cerneret Dominus legisperitos & pharisaeos ad propotatam quaestionem respondere non posse, nec tamen a malitia & inuidia cessare ad eorum qui inuitati erant ex hostationem sermonem conuerti Attendebat enim eos improbo studio primos accubitus adfectarc.Nec tamen illos tantum,sed & nos quid vitare debeamus instruxit. Ad indebitos enim honores prosilire, indicat temeratium esedi vituperio dignum. Ait ergo.Quum imitatus feris ad nuptias , non d scumbas in primo
Haec admonitio Saluatoris ad literam intellecta, altitularum cunctis praebct documentum , sumilitatis virtutem praecipue commendans. Et quidem aperta est haec MD. admonitio Saluatoris, docens humilitatum non solum
420쪽
apud Deum , sed etiam apud homines esse laudabilem-Sed quoniam & hanc Euangelista non frustra parabolam vocat, breuiter intuendum est quid etiam mystice. 'signeticbristi Nuptias appellari Christi &Ecclesiae coniunctionem
Eccis multis scripturae patet testimoniis. E quibus unum est: nuptiae. Nunquid possunt iiiij nuptiarum quandiu sponsi is cum Mar. Σ. illis est ieiunare 3 Item aliud : Simile factum est regnum Mat. 22. coelorum homini regi, qui secit nuptias filio suo, & misit Gregori seruos suos vocare inuitatos ad nuptias.Tunc enim Deus Em. 38. pater secit nuptias suo unigenito filio , quando diuinam naturam humanae sociauit in uno supposito,& Deum a te secula fieri voluit hominem in fine seculorum. Itaque in incarnatione verbi per quod facta sunt omnia , matrimonium quoddam per indivisibilem diuinae &humanae naturae coniunctionem factum est. Quod etiam I m.3. Ioannes testimonio suo confirmat, dicens : Qui habet
sponsam,sponsus est. Manifestum est autem hoc ipsum de Christo & ecclesia dixisse. Nec aliunde quam ex hoc matrimonio nasci possunt haeredes regni, dicente ipsona et Dan. 3. sponso : Nisi quis renatus fuerit ex aqua & spiritu sancto, non potest introire in regnum Del. Huius coelestis sponsi thalamus , uterus sacrosanctae &intactae virginis suit, ubi suam diuinitatem nostrae humanitati dignanter in unitate personae copulauit, ut d Inuitari ctum est. Ad has nuptias inuitati sunt quicunque titu-- -- Io Christianismi sunt insigniti. Has ergo nuptias quis-nias. quis inuitatus adierit, id est, ecclesiae membris se fidei gratia coniunxerit, non discumbat in primo loco, hoc est, non se de meritis gloriando quasi caeteris sublimiora da. extollat. Studeat autem iuxta alterius loci parabolam veste nuptiali vestitus , hoc est, virtutum decore coruscus apparere, sed ipsarum habitum virtutum loco deuotae numilitatis adornet, id est, ut caeteris omnibus sese sua aestimatione postponens, de semetipso humilia sentiat. Porro caussani huiusce monitionis subdit. diceos: Nesriὸ honoratior te sit inuitatus ab eo, o veniens qui te σἐῖum vocavit,dicat tibi: Da huic loci ,σ tum incipias cum rubore nouissimum locum tenere.