장음표시 사용
441쪽
μοια beatum Augustinum , eadem charitate diligitur deus scproximus : Tum quia unum ad aliud consequitur, secum dum ad primum. Qui enim diligit deum, diligit &proxu. Rium,quoniam imago dei est honao: Tum quia secvnoum Hilarium eandem cum primo illo de dei dilectione mandato expectat retributionis mercedem. ras De ade ponit ipsunt imandatum,dicens: Diliges proxi- proximus muni tuum sicut teipsum. Quis autem proximus noster noster nisi Christus,qui suscipiens carnem nostram, factus est no risin. bis proximus, sicut in illa parabola ostendit quum dixiΩset legi speritus: Et quis est meus proximus 3 introduxit hominem a latronibus vulneratum, & a sacerdote despectum, a Samaritano autem receptum, qui est ipse Cnrisus. Qui vere proximus noster esse probatur,qui secit nobis misericordiam. Quoniam ergo Pharisaei sciebant quidem quod esset mandatum magnum in lege,& tentantes interrogabant, volens ostendere quia non sufficeret cis solius dei patris. agnitio ad salutem, non sol uni dixit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, & in tota anima tua, sed addidit: Diliges proximum tuum sicut teipsum, qui utiq; erat ipse. Alioqui si ad solam interrogationem eorum respondis Iet,sufficeret dicere:Diliges Dominii Deu tuum,& non adderet:Et proximum tuum sicut teipsum, secundum quod & alibi dicit: Haec est vita aeterna,vi cognoscat I. . I p. te solum verum Deum, & quem misisti Iesum Christum. Et vide quia non dixit: Cognosces Dominu Deum tuum, sed : Diliges , quoniam cognoscere verum Deum pene proprium cst humanae naturae, diligere autem eum relugiosi cordis est & recti. Et quicunque dilexerit deum ex ' toto corde, non est possibile ut no perueniat ad iiiij eius agnitionem,id est proximi.Ipsa enim dilectio Dei quae ita eo habetur illuminans eum , praestat ei ducatum, ut post patrem cognoscat & filium. Si ergo Christum Deum &nominem proximum nostrum agnoscimus , praeceptum
de huius dilectione simile est pilori de Dei dilectione
F Si autem proximi nomine hominem quenac unq; simpliciter accipimus,praeceptuna de ipsius dilectione etiam idcirco priori illi praecepto simile est. Qui enim hunc recthani at,quid aliud quam Dei imaginem in ipso amat λ Amatonim hominem,quoniam Dei imago homo est. Proinde
442쪽
'Proinde sicut rex in sua imasine vel eontemnitur, ut iam dictum est,uel honoratur, sic & Deus in homine vel diligitur vel oditur.Non potest homine odisse qui Deum amat, nec potest Deum amare qui hominem odit, sicut ait Ioannes Apostolus: Qui dicitie diligere dcum,& non diligit fratrem suum,mentitur. Si enim statrem quem vides non diligis, Deum quem non vides, quomodo potes diligere Quis honorat regem & contemnit eis imaginem p Aut quis honorat imaginem , & authorem contemnit imaginis Iraq; si quaeritur quis nobis simpliciter proximus censeatur. Respondetur. Nomine proximi intelligitur vel cui praebendum est, vel a quo nobis praebendum est misericordiae ossicium:Hoc est dicere: Omnis ille nobis est proximus,vel cui nos postlimus benefacere, vel qui nobis benefacere potest. Itaque cxclusis daemonibus & damnatis animabus, nempe quibus nec ipsi possumus benefacere, nec illi nobis, non modo mortales uniuersi qualescunque tandem hi fuerint, sed etiam angeli sancti, & beatae cum
Deo animae proximi nomine censentur. Hos sicut nota ipses iubemur diligere,quia illis bonum vitae aeternae sicut& nobis velle & optare tenemur. Nam quantum ad eos
qui adhuc viatores sunt siue boni sint siue mali,siue propinqui siue longinqui, siue amici siue inimici, quoniam vel nos illis vel illi nobis positant benefacere,quis dubitet
hos omnes nobis esse proximos Cum autem dicitur: Qui non odit patrem & matrem ει uxorem & filios, & fratres & sorores, non potest meus esse discipulus,de vitiis horum,&pro quanto nobis in obsequio creatoris obsistunt,accipiendum est quae nimirum in eis sicut & in nobisipsis odire tenemur non de eo quod a deo conditi sunt,cui sicut & nobis vitam aeternam velle
uti iam dictum est & optare debemus sicut & nobisipsis, Hoe enim est hos diligere sicut semetipsum.Sed vide quomodo teipsum diligas. Audi dicentem : Ad hoc quilibet debet seipsum diligere,ut sic operetur quatenus deum di-
Issat toto cord tota anima,tota ment sic utique & proximus diligendus est. Et haec quidem proximo in corde nostro & intrinsecus debemus. Sane extrinsecus si cauta requirat, nonnulla proximis ebemus nempe quae nobis ab illis exhiberi deposcimus)hos ficut nosipsos amare probemur. Primo enim debe-
443쪽
mus proximo supportatione infirmitatis uxta quod Apo ἰσ. stolus docet,dicens: Alter alterius onera portate,& sic adimplebitis legem Christi. Nempe qui omnium nostrum impersectiones & peccata portauit in corpore suo super lignum, & usq; adhuc masna sua patientia & longanimitate portare non cessat. Quin etiam & tu quia in multis es ab aliis supportandus,& ipse alios seras oportet. Vt proxi- Debemus autem alterutrorum improbitates & onera mor*m er portare,non ut illorum peccatis consentiamus, aut quo- rata pose modolibet eos foueamus in crimine, sed ut per charit sanda. tem proximorum imperfectiones quas ab illis tollere no . . possiimus,supportemus. Quicquid enim proximis eorum
huiuscemodi infirmitates iupportantes exhibemus, hoc tanquam sibi impensuin Christus reputabiliquum dicet: . infirmus sui,& visitastis me. Secundo debemus ei quem sicut nosipsos diligere iubemur leuamen suae necessitatis, & hoc quidem si facula Ioan s. tas suppetit. Vnde per Apostolum Ioannem dicitur: Qui habuerit substantiam huius mundi & viderit fratrem suu necessitatem habere, & clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas dei manet in coλ . Tertio debemus ei doctrina veritatis. Talis enim cleemosyna spiritualis est , & spiritui proximi non periturae
carni impenditur:eo praestantior illa quae carnalibus proximi necessitatibus impenditur, quo immortalis anima
morituro corpore melior est . . .
Pia de pro Quarto debemus ei iudicium benignitatis,id est,piam ωἰma di- in dubiis rebus quas apud ipsum cernimus diiudicatio-Mdicatio. nem, ut nequaquam in malam partem dii torqueamus,
quae non male heri possunt. Sic enim & nostra cupimus ab aliis iudicari.
Bem. Cave igitur serve Delint quos inutari no vis,cianare Vl-dearis.Caue alienae couersationis esse aut curiosus explorator aut temerarius iudex,etia si quid perpera actum deprehendas nec sic iudices proximia,magis aute excula I tentionem si opus non potes. Pensaignorantiam,putac sum,cogita surreptione; a .Quod si omnem omnino dissimulationem rei certitudo recusat,suade nihilominus tibi,
R dieito apud te:Vehemens nimis fuit illa tentatio, quid de me secisset si accepisset in me similem potestatem
e Circa tertium,videlicet complementum,totius diu, ni mandati dicitur: . l . In nis
444쪽
In his duobus mandatis uniuersa lex pendet o Propheta.
Quid est aliud hoc dicere quam quod per Apostolum H
dicitur:Finis praecepti charitas3 Lex enim praecepta,prae ' , mia,& poenas in his duobus fundat mandatis. Prophetae vero circa eadem praecepta exhortati es, comminationes,& prornissiones denuntiauerunt. Quod autem in obseruatione istorum duorum praeceptorum tota lux impletur manifestum est intuenti. Qui enim diligit proximum sicut semetipsum, nec oc- omnium eidit hunc,ncc eius coniugem, aut opes tollit, neque de mandat illo derogandi gratia mentitur. Nam sicut odium omne rwm in , malum suggerit, sic dilectio suadet omne bonum. Si au- num est-tem in mandato istius geminae dilectionis tota lex imple licitio. inti ergo is qui circa hanc dilectionem deficit, quaecunque alia secundum Iesem lacit,vel facere videtur, mi aliud quam sucus & fictio sunt.Vnde Apostolus, sicut pau- Gai s. Ib ante citatum est:In Christo Iesu,inqui neque circumcisio aliquid valet neque praeputium, sed fides quae per charitatem operatur.Hinc fides & dilectio meretricum &publicanorum, omnibus Pharisaeorum iustificationibus iudice Christo in Evangelio praeferuntur. Mal a I. Circa secundum principale dicituri. Congregatis autem Pharisaeis interrogauis eos Iesus, diss: Quid vobis γHetur de christo euius filius Usi Hic docemur quod Dominus noster Iesus Christus
non tantum homo est, sed etiam Deus.Vbi duo sunt co-syderanda.Primum est,Christi salutaris interrogatio.S cundum est, Pharisaeorum obmutescentium ad propos, i tam interrogationem negata responsio bi:Et nemo po terat ei reseondere verbum.
Circa primum aduerte quemadmodum Pharisaei qui Iad tentandum Dominum Iesum fuerant congregati, Sipsum qui veritas est interrogatione fraudulenta capere
nitebantur,occasionem praebuerunt colatationi suae.Interrogantur de Christo cuius filius sit. Interrogatio Iesu magnopere nobis proficit confutandae perfidiae Iudaeorum.Ipsi enim Christu venturum purum fore hominem
ac sanctum de stirpe David confitentur nasciturum.
445쪽
Sed conuincendi erant Prophetico testimonio Clitia sum non modo esse hominem de stirpe David,sed etiam
Dcum. CHR I s T v s autem nec manifeste poterat dicem oras. e se esse Dcum,sed nec tacere. Dicere enim non pol rat,ne occasionem hinc Iudaei bIasphemi rapientes amplius insanirent. Tacere autem non poterat veritatem,
qui ut ipse ait ad hoc natus cst & venit in mundum, ut
Ioau. r 8. testimonium perhibeat veritati. Ideo talem cis interrogationem proposuit,quae eo tacente ostenderet eis Christum non modo hominem es c,sed etiam Deum. Iudaeorum Gemino enim errore Iudaei Christo praesente tene- de chraso bantur,quia& quem consipicuum sibique pr sentem ce error du- nebant, caecata mente cognoscere noluerunt, & quia biplex. dictum est Christum quem errore vano decepti vent Theopb. rum adhuc putant,nequaquam Deum,sed hominem purum fore contcndunt. Quamobrem quan uis ad passionem Dominus in brcui csul iturus, propriam tame praedicat deitatem , nec tamen hoc incaute aut arroganter,
sed modeste. Quaerit enim ab eis quid eis de Christo
promisso quem venturum cxpectauerant patres eorum, videretur,& cuius foret filius vocandus. Sequitur:
. X Et recte quidem etiam Euangelio attestante. Liber i Mat. r. quit,generationis Iesu Christi fili j David. Cui etia con-Chritius sonat testimonium angeli loquentis ad virginem quae t fibui hunc erat paritura & dicentis: Dabit ei Dominus Deus David. sedem David patris eius iuxta quod a Domino ipsi D Luc. r, uid etiam interposito iureiurando suerat longe ante promissum,sicut striptum est: Iuravit Dominus David veriatatem & non frustrabitur cum, de fruetii ventris tui ponam super sedem tuam. Vnde & alio loco pollicetur &Iere. a s. dicit: Ecce dics veniunt dicit Dominus,& suscitabo D uid germen iustum, & regnabit rex & sapiens crit, & faciet iudicium & iustitiam in terra. Quod hoc ad literam de Christo sit dictu sequentia manifestat. Sequitur enim: In diebus illis saluabitur Iuda. Itaque non reprehenduntur quia David filium dicunt, sed quia Dei filium non credunt. Siquidem ipse & Dominus Dauid est,Deus ante tempora manendo, & filius Dauid apparuit homo in temporum fine nascedo. Quin-Lue i s. etiam caecus ille Dauid filium confitendo meruit sanit Mat. a I tem,& Fueri dicentes:Osanna filio David praecelsae prudicationis
446쪽
dicationis gloriam Deo deserebant, sed ut iam dictum est reprehenduntur quia non credunt filium Dei. Sed
quemadmodum superuacui & caeci confutentur attende. Sequitur enim: ' , is illis: Quomodo ergo David instiritu vocat eum Dominum'
dicem:Discit Dominus Domino meo, ede a dextris meis.
Longe potior istorum retonsione illius fuit responsio Lqui itidem interrogatus de Christo ait: Tu es Cnristus Ma3. I α filius Dei vivi, hominem pariter & deum consessus. Ita & Orige Dominus videns Pharisaeos longe esse ab intellectu diuinitatis suae,voluit eos sermone suo eo prouocare,ut inmtelligerent psalmum illum totum de se scriptum isse,sicque viderent statim quod sequitur: In splendoribus san-
Aorum ex utero ante luci serum genui te.Vnde & generationem ipsius aeternam ex utero paterni intelliectus cognoscere poterant. Quomodo crgo,inquit,David in spiritu vocat eum dominum In spiritu,inquit,non in erroris incerto,nec propria volunta cised in spiritu sancto.Non enim voluntate Σ .pet. 1.
numana allata est aliquando prophetia,sed spiritu sancto inspirati loquuti sunt sancti Dei homines,id est, prophetae. Ergo David in spiritu sancto loquens de Christo,do- Dauid minum suum ipsum se profitetur agnoscere,dicens: Do- ctrisum minus nimirum Deus pater, dixit Domino meo, id est, Dominum Christo, quod si tantummodo filius eius est, quomodo suum in vocat eum suum Dominum,praesertim cum non nisi post ficturi plura secula foret nasciturus Nobis filius potest esse qui Gras post nos futurus cst,Dominus autem nobis osse non potest,nisi qui aut nobiscum,aut ante nos est. C HRIs TV sautcm secundum carnem post David est, secundum diuinitatem autem ante David. Ergo illum significabat Dominum suum, illum significabat iubendum sedere a dextris Dei,qui iam tunc crat,videlicet, unigenitus filius Dei. Itaque sicut David in spiritu Christum sere filium suum pr cognouit,ita etiam eodem spiritu ipsum sibi i virum Dominum praevidit. Alabras Sede, inquit, a dextris meis. Ipse ad dexteram patris Christum sedet, quia patri consors, nulli secundus est. Nec tamen sederea praesertur qui ad dexteram sedet, nec iniuriam patitur dextris qui admittit.Gradus non quaeritur dignitatis, ubi pleni- quid. tudo est diuinitatis. Sessione ista non accipiamus huma- N. dearis membris positum tanquam pater sedeat in sinistra,vt smbo.
447쪽
filius sedeat ad dexteram. Sed ipsam dexteram intellig natis potestatem qua accepit ille homo susceptus a Deo. ut veniat iudicaturus,qui primo venerat iudicandus. Vel . e quod sedet ad dexteram patris, stupernam eius gloriam probat. Sessio enim in dextera,significat regnum & omnium potestatem. Sedet ergo a dextris Dei patris , quia verbum ex paterna substantia prodiens lactum caro, dia
uinam non exuit dignitatem. Sequitur: Donec ponam immeos tuos scabellum pedum tuorum.
M Verba stini Dei patris ad Christum.Quum ergo pater Filii g,- repugnat aduersarus filsi, patet non solum esse concomna ipa- des, quin & patrem ipsum filij iniuriam ulcisci, & pro iter qua- psius honore & gloria χclaro,iuxta quod ipse filius ad Iuris. daeos loquens ait: Ego gloriam meam non quiro,cst qui 'Io . 8. quaerat & iudicet. Quod autem a patre subiiciuntur inimici,non infirmitatem fili j, sed unitatem naturae qua in altero alter operatur, significat.Nam & filius subiicit inimicos patri,quia patre clarificat super terram. Audiatia Iudaei vel patrem,qui filiu audire noluerunt.Audiant inimici Christi qui ipsum occiderunt,audiant inquam patressio suo dicetem. Sede a dextris meis donec ponam inimicos tuos scabellum pedit tuorum, id est, pedibus tuis. Inari , - Hoc enim vos respicit o Iudaei inimici & homicidae firmo flij lii Dei. Quoniam enim siliumfamilias a patre ad vos misDei. sum occidistis, secundum propriam vestram sententiam, Mat.D. malos vos male perdit,& vineam nunc aliis locauit agricolis,qui reddunt ei fructum temporibus suis. Iussare Ablatum est enim a vobis regnum Dei, & datum est sub Chri- genti facienti fructum eius. Et illius iam pedibus subiectis pedibus facetis,post quem impiam misistis & mittere non cessatis mcera. legationem dicentes: Nolumus hunc regnare super nos. Luc. 3s. Sed iam vel inuitis vobis, vel liuore tabcscentibus, ubi que regnat, cui data est a patre omnis potestas in coelo Mat. 28. & in terra. Sed & ci quem vos multis & indignis nomianibus blasphemastis, donatum est a Deo nomen quod Phil . a. est super omne nome.Vt in nomine eius omne genu B ctatur coelestium, terrestrium & insernorum, ut tandem
aliquando credatis quod lapides id est,iapidea quondam sentiu corda crcdiderunt & credendo in filios Abrahoesuscitati sunt, quod videlicet Christus non solum esse secundum carnem David filius,sed etia secundu sempite
nam sum deitate ipsius Dauid est Dominus.Vnde rubdit:
448쪽
Si ergo David vocat eum Dominum quomodo filius eius es Quaerit ergo ipse, & mota dubitatione sinit illos cotiligere quid sequatur. Et quidem Dauid & pater est Chri- Nsi & seruus. Pater secundum carnem, seruus secundum Darid σspiritum. Et nos ergo nouis Pharisaeis id est,haereticis paterebri qui nec verum Dei filium neque Deum esse fatetur na- 'Hi o tum ex sacra virgine, sed diuidunt unum filium in duos, seruus. tale & ipsi obiiciemus quaestione,quo pacto fillius David Gos Dominus eius est,& non humano domino,sed diuino. Vnde recte subiungitur:
Et nemo poterat ei rsondere verbum, neque ausus suis si usquam ex illa die eum amplius interrogare.
Nec mirum si istorum stoliditas diuinae veritati & Ω-pientiae resistere & contradicere non potuerit, quum e- Iudaeo utiam de ipsius teste beato Stephano scriptum sit, quod pObdito Iudaei non poterant resistere sapientiae & spiritui qui lo- νι diuinaquebatur. cedit I Porro nobis interrogatio Iesu proficit usque hodie co pientia.
tra Iudaeos.Etenim qui confitentur eum venturum, ho- Hieromminem simplicem & lanctum asserunt. Interrogemus erso eos edocti a Domino: Si simplex homo est M tantum filius David,quomodo David cum Dominum suum vocaritλEt attende quemadmodum illa deductio euidelitis. Didotissime probauit Christi diuinitatem contra Iudaeos,Ebi D. Chrinitas, Arrianos,& Nestorianos. Itaque turpis illorum ta sti diuini taciturnitas & confusio,disciplina cunctorum est. tas pro Et quoniam Pharisaei non interrogabant Dominum, batur. nec cum eo diserebant cognostendae gratia veritatis, alioqui videntes eum sapientem in interrogationibus, &in responsionibus prudentem atque irreprehensibilem, accensi fuissent desiderio plura interrogandi atque diascendi, sed ad hoc tantum cum eo certabant ut Iuperarent,& caperent in sermone, videntes se quod intende- ἔGerm. bant non posse consequi destiterunt a sermone, non habentes Dod responderent. Qii rentes enim occasionem calumniae & verbum aliquod inuenire qnod pateret insidiis,quia in sermonibus consulari sunt,ultra non interrogant , sed brevi post tempore comprehensum Romanae tradunt potestati.
449쪽
Ex quo intelligimus venena inuidiae posse quidem simperari, sed dissicile conquiescere. Simile quid hac nostra tempestate cernere eis. Haeretici enim & disputati clibus & scriptis plurimorum superari quidem potuerunt ut amplius rospondere nequiuerint, non tamen propter hoc desinunt situm pestiferum latenter prosequi institi tum, ut catholicos & a veritate abducere, &suis erroriabus valeant irretire. Sed qui mari terminum posuit & iapse diabolicae malitiae in his & per hos aduersum se genti,quando volet imponet sinem.
tauit, emi in ciuitatem suam. Mattia P.
Quatuor in praesenti lectione describuntur. Primum est,Christi domini nostri nauigatio. Secundum , paralytici iacentis ad Christum deportatio. Tertium,super paralyticum mirandae potestatis ostensio. Quartum,a timente turba Dei glorificatio. Secundum,ibi:Et ecce.Tertium,ibit Et ecce quia dam. Quartum,ibi: Videntes autem turbae.
Circa primum est praemittendum, unde Christus do , minus nauigauit & quo. Unde secundum hunc Euangelisiam,postquam seruum Centurionis paralyticum S λ- crum bimonis febrientem sanasthhuna cum discipulis naueni conscendit. Cumque motus magnus factus esset in D Mi ita ut nauicula operiretur fluctibus,& ipse dormire accedentes suscitaueiunt cum, dicentes : Praeceptor pe-Lucit. rimus. Quibus ipse: Quid liquit,timidi estis modice fidei Tunc surgens increpavit ventum & tempestatem aquae, cestauit, & facta est tranquillitas. Et nauigauerunt ad xegionem Gerasenorum, quae est contra Galilaeam. Et quum de naui egressus csset ad terram, occurrit ei homo
450쪽
POST PENTECOST. a Isquidam iam multo tempore daemoniis plenus Se vestita Vir a se r
mento non induebatur, neque in domo manebat, sed in δε- monumentis .Is ut vidit Iesum procidit ante illum, & ex- monμm
clamans voce magna dixit: Quid mihi & tibi est Iesu fili, pressi.
Dei altissimi obsecro te ne me torqueas Praecipiebat c- nim spiritu immundo ut exiret ab homine. Multis enim temporibus arripiebat illum , & vinciebatur cathenis &compedibus,& ruptis vinculis agebatur a daemonio in desertum. Interrogatus autem a Christo quod ei esset nomen,dixit:Legio.quia intrauerat daemonia multa in eum. Et rogauerunt illu,ne imperaret illis ut in abyssum irent. Erat autem ibi grex porcorum multorum pascentium in monte,& rogabant eum ut permitteret eis in illos ingredi.Et permisit illis.Exierunt ergo daemonia ab homine Rintrauerunt in porcos, & impetu abiit grex per praeceps in stagnum,& sustocatus est.
Quod ut viderunt factum qui pascebant, sugerunt , &
nuntiauerunt in ciuitatem,& in villas.Exierunt autem via dere quod factum est, & venerunt ad Iesum, & inuenerunt hominem sedentem a quo daemonia exierant vestitum ac sana mente ad pedes eius,& timuerunt. Et rogauerunt illum omnis multitudo resionis Gerasenorum ut discederet ab ipsis,quia magno timore tenebantur. Haec secundum Lucam. Et secundum Matthaeum haec eadem describentem,mox post haec ascendens in nauicula trans. Detauit,& venit in ciuitatem suam.
Ex quibus patet unde nauigauit, quia a terra Gerase- Bnorum,& quo,quia rediit in Galilaeam. Et veni inquit,in
ciuitatem suam. Per ciuitatem hac, Capharnaum nos in- Mar. 2.telligere debere authoritas Euangelij secudum Marcum cogit,qui miraculum hoc in Capharnaum esse factu manifestat.No quia illic vel natus estet vel nutritus,sed quoniam ibidem postquam in deserto quadraginta diebus ieiunaverat, habitauit. Vnde apud Matthaeum sic habes: Mat a. Quum autem audisset Iesus quia Ioannes traditus ellet, secessit in Galilaeam,& relicta ciuitate NaZareth,venit &habitauit in ciuitate Capharnaum maritima. Ascendens, inquit, in nauiculam, quo verbo humilita- -tendetem aduentus Christi significauit.Non enim dicit asscen- ChriBibudisse eum in magnam navim,sed in nauiculam,quod pla- mibtatem. ne attestatur iesius humilimae paupertati.
Siquide ut ait Chrysost. creator reruiorbis Dominus, posteaquam