장음표시 사용
501쪽
gne Christi nuptiis vestiuit. Quos etiam & In hoc a verbdeuiare constans est,quod asserunt amittentem charitatem,etiam fidem perdere, quum is in nuptiis recumbens vestem charitatis amiserit fide salua. At ille obmutuit,inquit, non habens quod responderet In tempore enim illo non erit locus impudenti nec facultas negandi,quando omnes angeli, & mundus ipse, testis sit peccatorum.Vnde Greg. In illa districtione vitimae increpationis , omne argumentum cessat humanae excusationis. Quippe quia ille foris increpat, cui testis νε νο-- conscientia intus animam accusatiQuum enim vita pe iri M. catoris discutietur in examine, & qui dignos poenitendis , ineu tiar fructus non iecerit,no poterit respondere unum pro mille. Non enim defuit ei interna inspiratio suggerens, non scriptura docens, non praedicator annuntians , non exemplum prouocans, non misericordia dei expectans, non oportunitas se exhibens. Et quidem dicere potest
peccator deprehensus & conuictus : Quid faciam quum surrexerit ad iudicandum deus, ct quum quaesierit, quid respondebo illi Subditur ergo conuicti terribilis & fo
midanda damnatio. Tune disit reae minisseis: Lixutis manibus o pessibus eius, e lite eum in tenebras exteriores di erit fetus σ dis dentium. Commemorat dominus membra corporis,scilicet manus,pedes,oculos,& dentes ut dicit Hieron. ad comprobandam aduersus Saduc os resurrectionis veritatem. lanus illi ligantur & pedes, quatenus exinde nec manibus malum facer nec pedibus in malum currere possit. Sed nec bonum exinde facere poterunt,quod hic facere &potuerunt & contempserunt. Vbi Gregorius: Ligantur tunc pedes & manus per districtionem sententiae, qui modo a prauis operibus ligari noluerunt per meliorationem vitae. Vel certe tunc ligat poena, quos modo a bonis operibus ligauit culpa. Pedes enim qui visitare m negligunt,& manus quae nihil indigetibus tribuunt,a bono opere iam ex voluntate ligatae sunt. Quae ergo nunc sponte ligantur in vitio, tunc in supplicio ligatur inuito. Itaque dii tempus habemus operemur bonu.Non enim post mortem tempus est operandi, sed mercedem operu recipiendi. Vnde per Salomone dicitur
502쪽
citur: Quodcunque potest manus tua instanter operare, Met, quia nec opus, nac ratio, nec sapientia,nec scientia,erunt apud inferos quo tu properas. Maligni Porro ministri quibus peccator iam damnatus ligan- Biritusn dus traditur,spiritus maligni sunt,de quibus scriptum est: mseri Sunt spiritus qui ad vindictam creati sunt,& in furore suo confirmauerunt tormenta sua. Et merito quidem peccator his traditur, ut sint ei implacabiles tortores in poena, qui fuerunt ei suggestores in culpa. .
Bene autem dicitur quod in exteriores tenebras pro- ιenebraiiciatur.Interiores qui pre tenebras caecitatem cordis ac- interior cipimus, exteriores vero tenebras, noctem aeternae damnationis. Tunc ergo damnatus qui'; non in interiores, sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic inuitus proiicitur in noctem damnationis,qui sponte cecidit in carcitatem cordis.Vbi fletus quoq; & stridor detium esse pes Fletus Ohibetur,ut illic dentes strideant,qui hic de edacitate gau- svior debant, illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupi- μών.
scentias versabantur.Quatenus singula quaeque membra
supplicio subiaceant, quae hic singulis quibusq; vitiis subiecta seruiebant.Illic peccator in aeternum non obtinebit 'quod vult,& quod non vult sine fine sustinebit. Illic omni seipsum iuuandi potetia cunctisque priuatus viribus,quasi truncus iners nunqua ultra soluendus in schennae,cruciatibus proiectus iacebit, .iuxta quod per Salomonem dicitur: Si ceciderit lignum ad austrum siue ad aquilonem, Train quocunque loco ceciderit,ibi erit. Circa tertium principale dicitur:
Multi enim sunt vocati,pauci vero electi.
Ecce dominicae parabolae conclusio sormidabilia. Vbi Greg. Ecce nos omnes iam vocati per fidem ad coelestia
regis nuptias venimus,incarnationis eius mycterium credimus & confitemur,& diuini verbi epulas sumimus. Sesfuturo die iudicij rex intraturus est. Quod vocati sumus nouimus,si sumus electi nestimus. Tanto igitur necesso est ut unusquisque nostrum in humilitate iis deprimat, quanto si sit electus ignorat. Nonnulli enim bona nec incipiunt. Nonnulli vero in Modus A. bonis quae incceperunt minime persistunt. Alter pene ic- minum tam vitam ducere in prauitate cospicitur,sed iuxta finem multi is vitae a prauitate sua per districtae poenitetiae lamenta reuocatur. Alter electam videtur vitam ducere,& tamen hunc Rorard.lom. . lih contingit
503쪽
ingit ad erroris nequitiam iuxta finem vitae declinare. Alius bonum bene inchoat, melius consummat. Alius in malis actibus a primaeva aetate su exercet,& in eisdem operibus semper seipso deterior consummatur.Tanto erto unusquisque sibi solicite metuat, quato ignorat quod restat. Quia quod saepe dicendum cst& sine obliuione retinendum multi sunt vocati pauci vero electi. Vocati enim sunt omnes ad quos Christianae fidei notitia peruenit, sed quotusquisq;est qui secuitu hac fide vivens vere Christiani hominis opera praefietλDe sexcetis virorsi millibus bEgypta egredieribus duo tam . Caleph S Iosue repromissionis terra ingressi sunt,caeteris ob a)fidia in delerio irato Deo cosumptis.Sed &praelcte Sanuatore o dccc a lepra naudatis unus lata reuersius est,qui daret gloria Deo.Ad haec,matorii hominu coparatione, pauci boni reperiuntur,iuxta quod quida sapientum ait: Rari quippe boni, numero vix lunt totidem quot Thebaru portae,vel diuitis ostia Nili. Et ide alio loco: Terra malos homines nunc educat,atque pusillos. Et quu iuxta Apostoli Petri sententia vix iustus saluabitur,quu adco multi sint impij & peccatotes, quis miret, S si multi vocati sint tame paucos saluari Si ex omnib' quos naudus capit hominib' unus talia crederet periturus, sis de seipso formidare no deberet ne sorte illexu sit ipseλAt multo magis quu is si nouit & iudicatur est uniuersos,dixerit multos esse vocatos, paucos vero electos.
R AT quidam regulus erius filius infirmabatuν
hac Euangeli j lectione tria de- scribuntur,quorum primum est, reguli pro salute flij ad Christum supplicatio. Secudum est,incredulitatis ipsius resuli iusta reprehensio,ibi: Dicit ergo Iesus ad eum: Nisi signa Tertium est,it Cluisti benis
504쪽
pos T PENTECOST. 242 sti benignitate benefici j impetratio, Ibi : Dicit ad eum
Iesiis:Vade filius tuus vivit. Circa primum aduertendum est quo tempore peracta Asunt uitae lectione comprehenduntur. Recurrendum igitur est ad ea quae sanctus Euangelista praemisit. Narrauerat conuersionem & fidem Samaritanorum, qui Christo audito dicebant: Ipsi audiuimus & scimus quia hic est ve ire saluator mundi. Quum autem rogantibus Samarita nis bidui spatio apud eos mansisse; exiit inde, dc abiit in Galilaeam .Et quoniam ampliore humanitate &beneuo- samaria lentia Samaritani qui erant exteri se receperant, prom- ta rumptiorique in eum erant fide quam contribules sui Iud si, des prom subdit Euangelista: Ipse enim Iesus testimonium perhi- ptiorbuit quia propheta in sua patria honore no habet. Venit quam I ergo iterum in Chana Galilaeae, ubi fecit aquam viuum . daeorum. Non ergo de Samaria ad templum Hierosolymorum Ioann . rediit, unde vendentes & ementes eiiciendo vetus facrificium abiecit, licet & illa ciuitas patria eius fuerit, sed et diit in Galilaeam Nam ad Israel quidem selus reuertetur,quum plenitudo gentium intrauerit. Ad temptu au- Iuda eitem,id est,ad hostiarum sanguinem suscipiendum, vel cir ritus nu cuncidendi ritum, Christus nunquam rediturus est. Qil id quam re- ergo nunc illic, id est, in Galilaea fecerit audiamus, S in Drueni. exteriori eius opere interius mysterium perquiramus. Et erat,inquit,quidam resulus,cuius filius infirmabatur Capharnaum. Non legamus suisse tunc temporis lium in Galilaea regem, nisi Herodem cognomento Antipam filium Herodis magni, fratrem Archelai. Et sorte aliquis sub eo in parte, regni negotia administrabar, qu hinc regulus dictus sit. Itaque regulus iste qui accessit ad Dominum Iesum
rogans ut descenderet & sanaret filium eius, a superi re anno nosse poterat quod illum ad sanitatem conserendam prout vellet,comitaretur effectus. Nam & hic idem iEuangelista superius dixit, quod antequam ascenderet Ierosolymam imminente pascha mali sit in Capharnaum aliquantis diebus, &caeteri Euangelistae non tacet quod ibi multas virtutes secerit, intantum ut dicerent ei conciues sui in Narareth: Quanta audiuimus facta in Ca- Lm vi pharnaum,sic & hic in patria tira,quae quum omnia huic regulo comperta serent, opem filio morituro postulaturus accessit ad eum. Vnde sequituri
505쪽
me cum aud set quia Iesius adueniret a Iudaea in Galilaeis, abiit ad eum, oe rogabat eum ut descenderet anaret filiuin eius. Incipiebat enim mori.
Ergo titilliim iam supererat remedium medicinae. Ad illum igitur istius pertinebat curatio,qui habet cIaues vitae & mortis,qui mortificat & viviscat. Quod si per hunx mori incipientem populum Iudaeorum accipimus , utique & hic mori coepit ex quo coepit esse populus.In ipso enim sui primordio,& ingratitudinis& idololatriae,& murmurationis,ac dissidentiae, sceleribus spiritu liter mori coepit. Vnde scriptum est Transgres rem e X vlcro vocavi te. Sed tunc mortuus est populusilis, quando vitam in ligno crucis occidit, iuxta quod eis in lege fuerat praenuntiatum: Erit vita tua pendens ante
Sed & nosipsi adhuc in sta ili carne viventes,mori incipimus, sicut scriptum est: omnes morimur, & sicut a- tua dilabimur in terram.Vita naque praesens mors qu am est,sicut quida ait: Quotidie morimur,quotidie demitur aliqua pars vitae nostrae.Et cuidam alius ait: Instar & hanc vitam mortis habere puta. Ad haec, per tentationem homo spiritualiter infirmatur, incipit mori per delectationem in peccato, per consensum vero peccati moritur, sicut puella in domo. Per operationem vero quas soras desertur tumulandus, sicut adolescens situs unicus matris suae mortuus esterebatur. Denique per consuetudinem Dcccandi sepelitur, &percilipae defensionem quasi iam scelet in monumento.Qua ob rem Dominus ostensurus quod omnem ab anima ipii 'ualem aufert languorem , sanauit infirmos, liberauitiam mori incipientes,suscitauit mortuam in domo puellam, iuuenem soras ciuitatem elatum , sed & Lazarum iam quatriduo in monumento scelentem mirabiliter euocauit ad vitam. Porro quoniam Capharnaum ager pinguedinis, vel villa consolatjonis interpretatur,aduertere est quam plurimos in Capharnaum sipiritualiter aegrotare, illos vid Iicet,quibus mundi prosperitas & rerum affluentia terr narum,& incitamenta peccandi sunt & sementa. Quam multi enim inter sallaces mundi illecebras & carnis solatia petiturae tam Dei quam sui obliuiscuntur,sicut scriptum est.
506쪽
ptum est Incrassatus est dilectus & recalcitrauit,lnerasia- solatiatus inpinguatus, dilatatus. Dereliquit Deum factorem carni, a- suum,& recessit a Deo salutari suo. Quando enim pro- nimem speritate fruimur,& tamen in malignitate vivimus, tunc ni ies. nobis magis ac magis est dolendum. Vnde recte per Sa- Deut. sa. Iomonem dicitur. Risum reputaui errorem, & gaudio di, Chosui.
xi: Quid seu stra deciperis3 Hinc iterum alio loco ait:Cor Gcου d. sapientium, ubi tristitia est, &cor stultorum ubi laetitia. Mess. Porro stultorum exultatio ignominia. In Apocalypsi auditur vox de coelo,dicens: Quantum inacia 8 glorificauit se & in delitiis suit, latum date es tormetum& luctum.Aquis AEgypti in sanguinem versis omnes pisces mortui Lunt. Delitiis carnis Christi cruce damnatis, poenitetes decet mori peccatis. Vt vere dicat: Propter te mortificamur tota die. Porro quisquis in delitiis carnis quasi in aquis AEgypti manet immersus,dicere potest cuPropheta: Inudaverut actuar super caput meu,dixi,peri j. Thras. Viuere non potest qui no spirat.Sub aquis autem spirare nemo potest. Ait Pialmista: Os meum aperui & a traxi spiritum. Spiritum attrahit qui Deum orat. Spir men emitti qui gratias agit, qui Deum laudat, qui se
Quid autem agendum sit sapienti quum gaudiu quodlibet arridet,docet qui ait: Praesentis temporis si qua est, Gris ita est agenda laetitia, ut iudici j sequentis amaritudo i mmemoria nunquam recedat. Recte sapiebat qui ait:Renuit consolari anima mea,scilicet in vanis,sed quidὸ Memor,inquit,fui Dei & delectatus sum. Similiter & Apo stolus qui ait: Omnia detrimentum feci & arbitror ut phil. o. stercora, ut Christum lucrifaciam. Hinc etiam Hieronsemus : Iai possibile est inquit ut quis hic ventrem,&mentem impleat, te delitiis ad delitias transeat,&in presenti & suturo seculo gloriosus appareati Hoe Balaam ariolus frustra sibi optabat, dicens: Mo- Nam in Hatur anima mea morte iustoria, & fiant nouissima mea horum similia. Optabat sibi in sutura vita iustorum gloriam,qui in hac vita mundi gloriam sectabatur. Optabat mori ut iustus,qui vivere volebat ut impius.
Et quonia vanii huius mundi gaudium quasi esca est, 'sub qua latet hamus peccati anima expiscaturus, quae esca ad modicu delectat, hamus vero letaliter sauciat, nimis insipies est quisquis propter momentanea voluptato
507쪽
gehennae eruciatibus qui non habent finem , se obstrin Iob a o. git. Scriptum est: Gaudiu hypocritae ad in star pucti,quod Grer m utique in huius gaudij fine patebit.Vnde si ab initio mu-
mori di usque ad hoc te pus in quo sumus, mentis oculos duciamus,omne quod finiri potuit si breue suerit videmus. Vita Ponamus enim quemlibet homine a prima die munmorta- di usque ad die hodiernam vitam ducere, tamen eandem bu bra- vita quam longam ducere videbatur finit. Ecce finis ad-uis. est,praererita ia nulla sunt,quia cuncta transierunt Futu- ru in hoc mundo nihil restat,quia nullum ultra ad vitam vel breuissimum restat momentum.Vbi ergo est longum tempus, quod inter initium finemque deprehensum est3Vtique siccon syderatum adeo perexiguum est, ac si nec fuisset.Impij itaque vitam praesentem diligentes,longam hanc aestimat dum assequuntur,sed breue dum amittunt. Quid itaque eis nuc prosunt praeteritae delectationes vel diuitiae, & omnia bona quae in peccatis habuerunt, aut sanctis quid nocent praeterita mala,quae sustinuerunt Febris Carleru,non otiosum esse putemus quod non quocum anima que morbi genere,sed febre hic reguli filius laborans in-
peccatu. cipiebat mori.Na Omne peccatum recte febris animae vocari potest,utique ad ni orte morbus,& febris letalis nonnullis cons yderationibus corporum febri comparandus.
Febri'e Sicut enim initium febris a frigore est,& desinit in ca- . figus. lorem,ita & initium peccati est a desectu vivisci caloris c. I 2 in anima qui est Dei amor & proximi. Hic enim est ille ignis quem Dominus venit in terra mittere,& voluit ve
Iere. σ. Hoc igne in cordibus hominum extincto,nil aliud sit cedit quam frigus iniquitatis,de quo per Prophetam di- . citur: Sicut frigidam facit cisterna aquam suam, sic stigia dam populus iste fecit malitiam suam. Frisus hoc absente sole iustitiae compunctionis lachrymas in quanda glacialem duritiam ne fluant constringit. Et horrida quadaquasi hyemali asperitate superinducta, terram animae no' serae nec bona desideria germinare,nec opera bona quasi fructum pietatis serre sinit. Febrilis Huic fiigori amor peccati & desideria mala succedunt, calori quae ad modum letiferi caloris peccatricem anima succensam, immodyrate stire faciunt diuitias , voluptates carnis,ultionem de inimicis,fastigia secularis honoris,a-
508쪽
Secundo peccatum subri comparatur. Nam sicut labris p bonum hominis colore immutat ta peccatum Dei ima- Peccasum sine in homine deturpat, & dei similitudine sublata di ammaboli similitudinem introducit. Et licet dei imaginem tol- ῶformat. lere non possit, hanc tamen contaminat & deturpat, ut ei Elee. 1 f. dicatur: Abominabilem secisti decorem tuum .Et illud ve- Thre. i. rificetur: Et egressus est a filia Sion omnis decor eius. 'bole fisDenique peccatum labri comparatur, quia sicut sebris Iti . . lastidium cibi generat, ita peccatu vitalis alimoniae quod est dei verbum tollit appetitum. Sed & male iudicat de saporibus qui sebre laborat. Dicit enim amarum dulce,& dulce amarum. Ait Psalmista: Quam magna multitudo dulcedinis tuae Domine quam abscondisti timentibus te.Sed dulcedinem hanc non sentiunt, qui sebre iniquitatis palatum cordis habent insetium. De quibus & illud id telligi potest. Omnem escam
abominata est anima eorum,& appropinquauerunt usque ad portas mortis. Sed ut ad consiyderationem corporalium aegrotationum p paulisper secedamus,quqrat sorsan aliquis & dicat,Ex quo Cur mor- propter originale peccatum infirmitates sunt homini in- bi ori-flictae,& illud in sacrameto baptismi passionis Chricti me- nab pec-rito sit dimissum , cur ctiam infirmitatum molestiae non cato su sunt prorsus ablatae ZRespondetur,plures ob causas seu v- persunt. tilitates originali peccato infirmitates esse superstites. Primo, quia per eas peccata commissa & puniuntur & Gret expurgantur. Vnde diuina dispensatione agitur, ut proli- Moral. xiori vitio , prolixior detur & aegritudo. Et quidem haec Morbis magna dei erga peccatorem est misericordia, qua per in- expiari firmitatem carnis flagella promerita, ab aeternis homia peccata. nem suppliciis liberat. Hanc sibi misericordiam optabat qui dominum praecabatur, licens:Domine,hic ure,hic sc-ca,ut in aeternum parcas. Magna sane Dei erga peccatorem est misericordia,sempiterna quae meruit supplicia, in
Secundo utiles sunt infirmitates corporum , quia hostem, id est,carnem debilitat. Caro enim quo validior est, Gai s.co spiritum rationale acrius impugnat.Caro,inquit,apostolus,concupiscit aduersus spiritum. Quum autem infirmitatum molestiis fuerit castigata,bella concupiscenti rum ipsus conquiescunt.Vnde ait idem Apostolus:Virtus a cori r
509쪽
niori, inquit, tunc potens sum. Siquidem carne domit virtus animi vegetior est. Morbis Tertio utiles sunt infirmitates, quia nos de sequuturamos pra- morte commonefaciunt,ne improuisa mors opprimat in
s eri. Opinantes.Vnde Gregorius:Venit quippe dominus quum ad iudicium properati pulsat verb, quum per aegritudinis molestias mortem esse vicinam denunciat. Cur cosestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Quoniam ergo infirmitates & morbi quali quidam nuntij sunt pro nostra salute a Deo nobis militi,non modo patienter, sed &cum gratiarum actione suscipiendi sunt. e. a. Quarto sunt utiles,quia per eas peccata vitatur Quam plures enim per carnis infirmitates coercentur a pecca- ω'oc. I. tis. Sepiam,inquit,viam tuam spinis. , Quinto,quia dei amorem erga hominem demonstran iuxta quod dicit: Ego quos amo arguo & castigia.
r tem - Voluit autem Donaiqus mortis tempus nobis esse in- mi mortis certum, ut homo vivat purius. Si enim scirent homines nobis incer quando ab hoc seculo,migrare deberent, unam vitae paserum tem voluptatibus, aliam sorte bonis operibus impenderent. Nunc autem qui nos incertos reddidit, semper nos seruitio suo voluit cile intentos. Item & alia ratione nobis cxpedit mortis,nostrae tempus ignorare,videlicet vi non coacte sed libere, quod bonum est operemur, & ut non solum nobis, sed & proxumis utiles esse studeamus:quod vix quisquam faceret,qui ineuitabilem vitae suae praesciret finem.sibi quippe solin glectis aliis totus sorsan esset intentus. Sed nec quisquam in infirmitate sua quam sciret nouese ad mortem,emendationcm vitae meditaretur, nec ad
Deum vel sanctos supplicibus votis pro assequenda sal
Ad haec, Si vitae suae terminum mortales praenosceret, plerique mortis formidine tabescentes,ante pr fixum vitae finem , ipsam quam assidue formidarent mortem sibi
accelerarent. Et licet mori edi tempus Deus nos ignor re voluit, certos tamen voluit esse quoniam breues dies hominis sunt.
Notandum est tamen quod beatus Gregorius illud I tractans quod in Iob scriptum est: Constituisti terminos eius qui praeteriri non poterunt ait: Praefixi sunt dies I culi Daulis homi*ibus ab aererna praescienua Dei, nec augeri
510쪽
augeri possunt neque minui, nisi praesciantur,ut aut optimis operibus longiores fiant,aut pessimis breuiores: bcriptum est enim : Timor Domini apponit annos, anni autem impiorum breviabuntur. Sed ab hac digressione ad literam est redeundum. Circa secundum principale dicitur: Dixit ergo Iesu ad eum : Ns signa prodigia videritis. non
Hic ponitur incredulitatis reguli iusta reprehensio.vbi non leuiter accipiendum est, quod grauissima veritas patriae suae dixit,quod uni regulo loquens,toti suae genti pluralis numeri verbo obieci dicens : Nisi signa & prodigia videritis, non creditis. Quod prosecto cum graui ut di-snum est vituperatione dixi quia coparatione illorum iustificati fuerant Samaritani supra memorati, quibus non dignabantur Iudati coliti,quia paulo ante apud illos fuerat ut superius dictum est suerat inquam,& non si- sariari ave honore,quia crediderunt in eum,non propter signa & ni Iudais prodigia nulla enim viderunt sed propter prophetiam meliores. quidem credere coeperunt, qua dixerat mulieri omnia quaecunq; ipsa secit. Sed deinde propter sermonem ipsius sanum & verum, multo plures crediderunt dicentes, non quia signa vidimus, sed quia audimus &scimus,quia hieest vere saluator mundi. Nonne ipsi contribules sui maxime audierunt, imo "adie audiebant, & proinde scire poterant λ Nonne saltem Ioannis testimonia satisfacere illis debuerant, suem omnes sciebant este Prophetam Recte igitur hoe in tempore illis improperabat, quia Samaritani ut dictum est comparatione illorum de proximo iustificati fuerant,imo & omnes Gentes pauid post magnifice erant iustificanda . Ipsi vero Iudaei a fide patrum nimium degenerabant. INunquid enim Abraham propter signa & prodigia credia Non prodit3Nunquid quando dixit ei Deus:Egredere de terra tua, pter H dide cognatione tua, & benedicam tibi, & multiplicabo, Abraham atque in semine tuo benedicentur uniuersae cognationes credidis. terrae,nunquid inquam dixit Abraham: Quod signum tu Gen. I a. ostendis mihi quia hoc pretcipis vel hoc promittis mihi t G a Credam tibi
Quod si obiicias quorundam scripta, quae non sunt antentica, quibui sertur de igne Chaldaeorum diuinitus