Animadversiones criticae Antonii Octaviani in Launoji Commentarium de matrimonio

81쪽

pane et aqua Poeniteas, Et septem annos , unum ex his in pans et aqua , et nunquam sis sines poenitctutia. Sin autom. uxor tua hoc probares Potuerit, quod tua cusea est tus jussu, Ma renuente et luctantes , adullerata sit , at se contin re non potesat, nubat cuι -ω rit, tantum in Domino: tu autem sine uxoria vctin perPetuum maveas. IIIa autEm si corasen

tiens fuerit, eadem is noe, quas tibi Pr POSita Sunt, et sines vo conjugii maneat IJ. Simile quiddam in Lachariae decreto , quod citabur ex Gratiano, habetur : Concubuisti cram Somino uxoris tuas P si focisti, neutram habeas; et ri illa , quas uxor tua Derit, congcia S E- Ieria non fuit , si so continores non νuti, nu- Bat in Domin cui istit. Tu autem est adu tem sine vE commini Psrmaneatis; et quam diu rixeritis , juxta praeceptum Sacerdotis poenitentiam agito su i Idemque sanxit Verm Arionse Concilium : Si quia , . ait, cum Aliast aua manet, nec matrem nec Iliam ipsius potest habere , noc ilia nec illa aliis se poteriunt con-I1ὶ Poenit. Rom. Et 3. de fornicat. Cv.uO.. Edit. A. Augustini. aὶ C. 3a. q. 7. Can. 23

82쪽

timore ullo unquam tem re attamen Naor suasi ita Molucrit, si Se conlinere Non Potoεt, si postquam cognouit quod cum, flia sua sirejus fuerit in adultoris, carnati commercium cum so non Babel, Nisi UOIuntato abstinoe ,

polost alii Misere si . Et Concilium Compendiense, cum inquit: Si quis homo habet muli rem legitimam , et frater ejus a uorapit cum ora , ius frater pol illa femina, qui adulterium perPo raseemurit, interim quo Mivunt, nun quam habeant conjugium. Nis cujus uxor fuit, si Dult, potestatem habet acciForo aliam su). Quod sane Compendiensis Synodi decretum AE tidom sere verbis expressum Iegitur in objecto

verum si .citatas sanctiones it ntelligere oportet, quemadmodum contendunt adversarii, qui eaedem cum tot lautisque Doctorum testimoniis, PonLifieum decretis, Synodorumque etiam Gali Gnarum statutis eonciliari queunt3 In primisquo quonam pacto Zacharias Pontifex secum ipse con- i n. a. Tom. VIII. Concia. α) Gn. 8. Midem. 3ὶ Tib. V. GFuuL c. I9.

83쪽

venire dicendus est, qui ad Gallorum Proceres, et Episcopos rescribens docet, Vi Vente altero con iuge, nulla ex caussa a xiro vel muliere dimissa

novas iniri posse nuptias; quique profert ad id lili levitani Concilii canonein, quem ipsum mei Au gustinum dictasse constat 1 3 Itaque nisi opinari placeat Apostolicao Sedis Praesules, Galliaeque Episcopos eodem tempore pugnantia inter se decreta edidisse, allata illorum canonum in terpretatio punitus rejicienda est, eaque potius

amplectenda, qua olim usus cstiGratianus a , et nunc sere omnes utuntur Canonistae; uti v delicet conjux adulter etiam post alterius conjugis obitum in criminis Poenam omni conjugii spe destitueretur, innocens Vero, mortuo altero conjuge, novas celebrare nuptias Valeret. Quod autem Per eam aetatem conjugi reo vel Post alterius mortem nuptiale foedus denegaretur, ex ipsis objectis canonibus eruitur. Id enim expre se denotat illud Lachariae: tu autem et a M' tera sines vo conjugii permaneatis, ei quGm i) Epist. 7. ad Pipinum, et Episc. et Proceres etc.

84쪽

diu rixoritis, poenitentiam agite; tum 'illud Poenitentialis: tu autem sines uxoria me in perPetuum maneaS; nec non canonis Verme-riensis verba: noc illo nec illa aliis so pote runt consevere ullo unquam tempore. Ρraeterea ex ipso Romano Poenitentiali discimus aliquando inter alias Poenas, quae ob graVia qua dam facinora imponebantur, etiam nuptias toto vitae cursu interdictas fuisse: quare in eo diserto legitur: uxorem ne ducas, absquct con moin Perpetuo maneas 1). Denique Nicolaus I. in canone, qui exstat apud Gratianum, idipsum confirmat: L forfectores, ait, Suarium Conj mm, cum non acidis adulterarum, set aliquid hujusmodi, quid aliud nisi homici ohabendi gunt, ac per hoc' ad poenitentiam adigendi, quibus conismum penitus densa tur a 2 Ut igitur aliquod discrimen inter reum,

et innocentem intercedereu, edixerunt citata de creta, ut quae nuptiarum facultas conjugi adultero, quamdiu viveret, in criminis' poenam adimebatur, ea quidem innocenti post alterius de

85쪽

cessum Iibera relinqueretur. Quod alterum licet non satis clare significent objecti canones, eXpressius tamen ac manifestius Ioquuntur quaedam alia illorum temporum monumenta; quae huc afferre necesse habemus tum ut vulgari explicationi major Iux affundatur, tum ut omne Plane dubium ex cujusvis animo eximi possit. Atque inprimis illud recensendum, quod statuunt Francorum Capitularia: Si dua fratres cum una fomina fornicati Dorint nescientes ad alte mirum fornicationem, statiΠδ ut CD Oν rint vi Iterium, qui eam habet uxorem, inmitiat. Et illo quidom post actam poenitEntiam, SI

UXOR DEFUNCTA FUERIT, POTEST ALTERI SOCIARI, ILLA VIVENTE NEQUAQUAM. IIIa Doro nunquam ulterius poterit in Conjuinum assumi, et jugi poeniteritiae submissa uagus aia exitum vitae communionis gratiam accipiat si Idem hoc statutum suis Canonibus inseruerunt

duo Galli Episcopi, nimirum Theodulphus Aurelianensis M, et Isaaesis Lingonensis 5 . Tum

86쪽

nonem Forojesiensis Synodi habemus, quem supra recitavimus, quique post illa verba, non liceat Diro, quamdiu adultora pioit, aliam

uxorem dueero, haec addit: Sed nec adulteras, quas POmGS WaWiεSimas, pel poenitentiae tommentum luem desbest, alium accipere sirum noc visentes nec mortuo, quem non erubuit

fraudares, maniso 1). Sic et in Triburiensi Synodo Germaniae Episcopi congregati Postquam

detreverunt, ud viri ac mulieres incesti crimino obstricti usques in exitum Mitas continentesspermanerent a); demum de uxore adultera agentes, quae a viro sejuncta erat, istitaec su iiciunt: maritus Uem, quamEiu ista Miνat,nuus modo alteram ducat S). Quamobrem cum in hisce posterioribus testimoniis, aeque ac in prioribus objectis eadem crimina, idest incesta et adullieria mρmorentur, eademque poena assecti coniuges rei nuptias inire in perpetuum Veientur; quid aliud modo restat, nisi ut etiam Ps missum innocentibus conjugium haud aliter in

87쪽

his atque in illis, P si mortuumQscilicet legit mum coniugem intelligamus' u Deinde nos oppugnant canonum Vermeriensis, nec non Compendiensis Synodi auctoritate, qui

indicare videntur alias quoque graviores caussas Praeter adulterium ea aetate admitti consuevisse,

ob quas matrimonii vinculum dirimeretur. Et sane Vormeriense Concilium: Si quae, inquit, mu- . Iter mortem piri Sui cum aliis homini a con

silicioli, et ipso sis ipsius hominem εο cyon condo occi nit, et hoc ProbGrct Potost, illo potest ipsam uxorem dimittere, et si DoLoritaliam accipiet. Ipsa sutem insidiatrix p nitentiae subiacta absque Us Conjuit m necis a). Et alio canone: Si quis necessitato in uitabili cogento tu alium ducatum aut pro-ςinciam it erit, aut εεniOrctm Suum, cui monitri non poterat, secutus fuerit, et uxor ejus, Cum Maiae et Po&St, amore Parentum aut rerum Suarum Eum Sequi noluerit, i su ι omni tempore, quamdiu ςir ejus, quem Se eula nun fuit, Misit, Se er innupta Remmaneat. Nam ilia Uir ejus, qui necessitates

88쪽

ponto in alium locum fugit, si nunquam in

patriam ctuam Ss revemuriam verat, si saabstinere non potest, aliam Uxorem Cum Po

nitentia polost accipere I . Compendieiisis vom Synodus haec habet: Si sis Imrssus multoresm piaborat Saniam , εi Muti ei Π-E Commctalum, ut accolat strum, ipsa fomina si seu accipiat. Similiton et Dir suo. Adjiciunt et Grego riuui II. qui ad Boni cium Moguntinum An tistitem rescribens: Nam quod, inquit, P PO- auisti, quod si mulier ins itate correpta non salia rit debilum Diro re oro, quid susfaciat jugalis 3 bonum sSSEt, si . Sis PE anct-ret, ut abStinentiast Macaret. Sed quia hoc magnorum est, ilia qui ast non Polaria conti nem, nubat magia ι uon tamen subsidii mema trabal ab illa, quam in mitas pr-pessiit, et non derestabilia culpa excludit b). Ex quo Gregorii responso arguunt in Ecclesia Romana. per ea tempora hujusmodi obtinuisse discipν

Concia.

89쪽

nam, ut diminis conjugio non modo ol, aduraterium, sed ob morbum quoque, qui conjugii

usum impediret, viro et uxori, vel alterutri secundae nuptiae Concederentur. Sed,canonem de muliero insidiante exponere eodem modo ne ambigas, ac SuPeriores, ut SC Iicet ipsa ne decedente quidem viro nubere POssit, huic vero tantum post uxoris obitum Permittatur conjugium: etenim ita postulare vide tur et similes species, et similes loquendi se mae. Dissicilior vero canonis de viro peregrinante expositio existimari debet; quam is eadem sane ratione hunc explicandum esse Pleriquu cor tendant. Nam istam eXplicationem Prorsus T sPuunt ea Verba: ipsa Omni tempore, quamdiu Mir EDS, quem Secuta non fuit, viςit, su rein nupta permaneat;zex quibus ConSequitur, ut

vir innocens, cui procul dubio aliquid amplius

indulgetur, uxoris mortem eXSpectare non cog tur. daamobrem ut hujus canonis sensum adsequamur, in mentem revocanda Videtur eorum temporum Consuetudo, ex qua mulieres aut Viri,

absentibus conjugibus, Post aliquot annos illos vita sunctos judicantes nova conjugia inibant. ΙSthanc autem consuetudinem ex Constantini M. lege fortasse ortam, Per quam mulieri nihil do

90쪽

viro absente scienti post quadriennium nubendi saeuitas dabatur si , liaud quidem probabant,

sed dumtaxat ad majora cavenda mala toIerabant Episcopi; ita tamen ut si reverterentur quocum gae tandem tempore absentes conjuges, diremto posteriori matrimonio, ad Pristinum necessct esset remeare. Atque id in primis nosse datur e Can num Collectione Egberti Eboracensis MetropoIutae, de qua supra injecta est mentio; nam in ea ita legitur: Si mulior discesserit a Miro suo Eospiciens eum, nolens reνErtere Et reconciliari, post quinque--ἰ amtem annos cum consensu Episcopi, ipse aliam accipiat uae rem, si Continἱns EεSct non Poterit, et Post nitoat tres cinnos, νθI stiam quamdiu rix 'rit, quia juxta sentontiam Domini moechua comprobatur u). Ubi duo adnotanda occu runt: alterum quod posterius conjugium non tamquam legitimum et honestum adprobatur, sed tamquam minus malum toleratur; id enissiinnuunt ea Verba , juxta sentontiam Domini