장음표시 사용
61쪽
CV m priori iam tractam,de Con
tionandi arte, deque eius artifice Concionatore,egerimus ivt de sacra Concione hoc secudo dicamus, promissus ordo nos admonet. De qua illudiPrimo se offert dicendum quid sit. Sacra Concio est,excogitata,& appo/sita eum amplificatione, ad docendum, sic persuadendii de religione,dictio quaedam,seu oratio. Sacrς Concionis partes sunt sex,exordium,narratio,diuisio ,siue partitio,con firmatio, confutatio, S peroratio, ut ex quibus sacra ipsa Concio integratur, &constituitur, de quibus omnibus per oredinem dicemus.
Prius tame si de iis singulis dicamus, illud Rionendum,quod principium,seu
exordium conciliat auditores, conclusioemouet, caeterae partes docent, uniuersae deIectant.
62쪽
Recte formandis. 32IlIud deinde nonpraetereundum, sed
prudenter consideradum,quod facturus Concionem, praemeditari debet coram quibus, quid, qualiter, qua audientium opinione, quo loco, quo tepore concio nandum sit,ut secundu horum rationes, temperanda sit Concio.Si mores eorum coram quibus concionandum est cognoueris facile tibi sumere poteris principiustu exordium dicendii si scias quid di/cendum sit,iam ipsa tibi laetae scripturae Iectio,hoc est,narratio nota erit: si qualiter,urio rectius diuides, S sic de caeteris
Vxordium est principium Concionis, Ita per quod animus auditoris constituitur, vel apparatur ad audiendum. Illud etenimvnde Cocione incipimus, si aptum,&appositu sit principium,no bis statim animum auditoris idoneum reddit ad audiendum. Id sumitur, ut ais tentos, ut dociles, Ut beneuolgS,S vide
63쪽
' De saeris eonsonibus uotos auditores habere possimus,quamvis ad illud ipsum in tota etiam Concione debeamus conari.
De partibus exordii. iExordit,seu principii saeret Conesonis,
tres sunt partes .Prima,qug summam causae,seu totius Concionis complectis,N Grteo nomine colaruit mefis,seu theoma vocari,quod Latini positum,vel propositum nominanti Ossicium huius paetis eri auditores facere dociles, quonia' eos docet de qua re dicendum M. Secuda pars est,inuocario S piritussancti,seu supplicario,qua diuinum implo ramus auxilium,quae vulgari, S usitato'. nomine, consueuit appellari salutatio, quoniam salutatione Angelica praeuia, per Dei genitricis intercessionem,diuina impetramus fauorem.Ossicia huius par tis est, auditores facere deuotos, ct diui
Tertia Oars est,quae Prooemion Grara ce
64쪽
. Recte Armandis. 3Ire appellatur,id est,praeludium, a Mu Dcorum consuetudine tractum, qui ante cantilenam inchoandam, solent artificiosum apparatu ostedere. Nam pro,ide est,
quod prae, & Ceme, cantilena , id quod
nos praefationem dicere possumus. Osfi/cium huius partis est,attentione,& beneo uolentia nobis animos auditorum con/ciliare.
Attentos habebimus, si pollicebimur
nos de rebus magnis , nouis , inusitatis, verba facturos ,aut de iis rebus , quae ad res christianas,ad salute animae, ad auersionem diuinae irae,ac Dei omnipotentis placationem, S Votorum nostrorum erapietionem pertineat,S si verbis excitan tibus hortabimur, ut attente audian r. , Beneuolentia captatura nostra,ab ausditorum , ab aduersariorum persona, 8 re ipsa,cum nostra sine arrogantia, caste/ra vero citra adulationem sapienter lau/damus i cum inimicorum odium,inuidiam contentionem mouebimus cinimici
iant,propria caro, mundus, daemon,&
65쪽
De sacris emtionibus mali homines) Et cum rem ita proponimus , ut ab eo quod odit,ad id quoci diu
ligit, auditoris animus traducatur. Hare om cita insinuatio per dissimulatione Geo Ite agit,interiectioneYerborum ad moueraciam beneuolentiam aprorum.
Prooemium,seu practatio,id estΘxorariti ultima pars ,ex corde materiae sumenda est, ut proprie cohaereat cum lectione euam gelica,&ex ipsa causa natum videatur , mon Vulgare,non commune,non nis
nitam apparatis verbis compositum,nordini A longum. Ut autem haec omnia possinc a ci Unguem caueri,turius erit compositionem prooemii id est huius ultimae exorciti partis) vs ad ultimu reservari. v co formatione tame huiusmodi pro/CerHi i , nulla certa lex,seu regula dari po/ωm- Et ideo committo cuium industriae
pr0 Cmia, maxime omnium petenda abos, sexvatis circunstantiis,a temporis,a lom Q Ortunitate , a moribus auditorum sal, incidentium causarum. Quin i λιςdat Proprias ingenii vires Hocq
66쪽
Recte sormandis. 34ima namq3 certis regulis prς scribi nequeunt. Prima in prooemiis esse debet cura Concio natori, ut doctrinae suae fidem Dociat.Id commode fiet, si pie, si pro gloria Dei ,Somnium salute, nullo carnali affectu, vel quorundam odii, vel amoris, seloqui testetur in conspectu Dei. Prooemio adnectet insinuau'ne, qua, si quid acerbius,aut lenius dicendum fo/ret,excuset.Et hoc miris modis refert ad faciendam doctrinae fidem. Insinuatio vero est oratio, quae per dissimulationem, S veluti per circuitione, hoc est,per ambages quasdam auditoris animum subiens, ipsum ad audiendum
Iam ad primam exordii partem squathema appellauimus redeudo,animaduertendum,partem illam thema scilicet, idem esse, quod Oratores proposition εappellare consueuere. Propositionem autem Oratores dixerunt,eam sententiam, quae potissimum tractatur,& ad qua confirmandam adhibentur rationes.
67쪽
3 De saeris eontionibus Et ita Coci atores, qui ante hoeternpus docuerunt ,hac fere sunt usi rationer priusq Eu Igelium recitarent, generalem aliquam sententiam proposueriit, quam bono nomine thema appellabant . Eam sententiam deinde perrorum sermonem tractibant, quς proprie propositio est. Et vix commodius Vertas Graecum nomen thema, quam propositionem.
Illud igitur idem quod Conesonatos
res hactenus , in electione thematis, seu propositionis,obseruare consueueriat, Npost hae seruanduin omnino censeo, ut scilicet ex Euagello,aut Epistola aut prophetia, quam postea recitare, & narrare
Consonator debet, Vel aliunde dumo modo ex sacris literis assummat,& deligat sibi propositionem aliqua, quς sumo
mam causae, seu materiae totius Concios
nis,complectatur. Et talem in principio Concionis cum a legatione proponat,& lingua vulgari, seu materna,quam simplicissitne exponat: ad quam tractanda,
ilico Spiritu lancti inuocationem faciat,
68쪽
Recte sormandis. 3ς quae secunda pars exordii est, ut dixi/mus quam mox prooemium de quo satis iam' sequae, quod narrationi si sit
S toti Concioni principium dabir. Propositio vero illa, seu thema omne, diuiditur,in simplex S compositum: ita Vt omnes Contiones distinguere libear, quod aut simplex nomen aliquod explicent, ut si de lus iti et , de religione, de fi/de, de operibus charitatis , coceas et aut Integram aliquam orationem, quam Dialectici compositam qumlionein appel/Iant. Vt si do e ms tarnicatores regnum Dei non possidebunt Religio est conum Dei sinamum,non paratur nostris viri ιbus. Opera charitatis sunt meritoria tutuae ernae, es similia. Sunt autem composita themata duplacia,qugdam enim simpliciter docet qualia illa sunt, quae supra posui. Quaedam VeI adhortantur, vel dehortatur, ut si dii eas literas esse discendas,esse amplecteris dum caelibatum, non esse contemnen matri auraium, Pharitatis opera non es,
69쪽
De sacris renesonibus 'se intremm da,&c.Traclantur autem huiusmodi Conciones longe alla ratione, ci. illae quae docent tantum, sicut inserius patebit eum de usu paritum sacrae Concionis,clocebimus. Concionatorum tamen unusquisque principio diligenter aduertat , S intelli/gat, ut supra de inuetione monuimus ad quod genus causae, assumptum abs se thema,expecteti quoniam ex hac cognitione tota thematis tractatio pendet, ut de vis Concionis partium ostendemus. Verum in praesentia illud hic dicendit; εἰ monendum occurrit,generis Didactis es,& demonstrativi, duplicia esse themastra,simplicia,scilicet,& composita: generis vero deliberativi, unicum tantum, Videlicet,compositum. Quo autem pacto
cognosci possit, ad quod causae genus, propo situm thema seu simplex,seu compositum)expectet,non est difficile,ex his quae supra de generibus causarum dixismus ,iudicare.
i enim docedum, ad genus Didarit
70쪽
Recte Armandis. 3σeum, si laudandum,aut vituperandum, ad genus demostrativum,si vero suadendum, vel dissuadendum sit thema,ad genus deliberativum,expectabit.
Arr tio est rerum gestarum, aut perinde,ac gestaru ,expositio. Ut si nar res Euangelium simpliciter,sicut ab Eui gelista descriptum eILId enim quod in sacra Contione nae
randum venit,est lectio scripturae canonicae, quae populo recitari debet, quae non aliunde, si deVetere,aut nouo testa mento promenda est, iuxta prςceptum Christi, qui laquam bonus paterfamilias,deth lauro suo protulit noua,& vetera. Quod dico cinquit vobis in tenebris,dicite inluminei & quod in aure auditis, praedio cate super tecta . Quid autem hoc sit, era i ponit,cum diciti ite praedicate Euange Iium omni creaturae. Prophana enim, Ut