De sacris concionibus recte formandis, deque ratione theologiae discendae, compendiaria formula. Alphonso Zorrilla ... authore

71쪽

' De sacrishontionibus discio lina quaestiones, S genealogiae icontentiones, εἰ pugnae legis, S Iudaicae

fabulς,&mandata hominum auersanti/tim a Veritate, deuitanda sunt, ne secunda Hieronymum Sacerdotes Dei, omisi,s Euangeliis, S Prophetis, videantur Co/m edias legere, ainatoria bucolicorum versuum verba Cantare, tenere Virgiliis,

Seius generis cmerat qualia ego in Cocionibus vidi, Vt pro Christi Euangelio, asti ludium, S torneamenta, S id genus

alia ,representarentur.

Lectio Euangelii aut epistola: ernonicae, siue alia quaelibet in ecclesia b te. Di ter & clare & verisimi liter recitanda 5e

exponenda est . Breuis erit, sa ex nullo cursia, nullis ambagibus, sed verbis ad rem ipsam tans eum neces lariis utentes , ita euangelium epistolam, vel prophetiam enarrabimus ut eius facile meminerit auditor. In quodauendum est,nebis idem , aut id quod suprx diximus ,iterum dicamus.

, Clara erit,si rei qualitates , verbis i. Ias

72쪽

Recte sormandis. V

Ias proprie explieantibus significentur, debita pronuciatione ad hoc accommodata , ut auditor facillime accipiat, at intelligar. Veri simi lis de eredibilis erit, si eius circunstantiae, sicut negocii natura, S audientium conditio postulat, observetur, quantumuis de necessitate salutis sit sa. crae scripturae credendum. De diuisione.

D Ivi sio est , rerum de quibus dicturi

sumus , breuis enumeratio, ut ceroras res animo teneat auditor,quibus dioctis ,intel ligat concionem esse persecta m& finitam. Divisio debet esse absoIuta,pauea, subdistribuenda,ordinata. Absoluta , ut nihil in ea desit, aut suo persit,nullum nisi necessarium assumen jdo verbum.

Pauca, ut tala sine speciebus genera ita proponat , Vt nec species tanquam dissimiles generi permisceat, nec supero

73쪽

De saetis Contionibus

uacua assumens ,aut in minuti Isma dies dens,plura quam satis est membra faci/ens,in eandem incidat obscuritatem, cotra quam diuisio inuenta est.

Subdistribuenda est a generibus sim'pliciter expositis ad species, cum id cauosa postulae, singulariter & comodissime

exequendas.

Ordinata fit,ut ita quael res dicendo transigatur, uti per diuisionem suerit e posita,vel ultimo distribuantur,quae auditor maxime optare videtur. Diuisio quamuis numero velut lege non sit alliganda, tamen decet eam plus 5 trium partium numero contineri non oportere.Nam S periculosum est,inquit Cicero, nequando plus , minusue dicasmus .Et suspitione affert auditoribus mea

ditationis,& artificii,quet res fidem abrogat Concionatori De confirmationeι Onfirmatio est,per quam argumen' tando nostrae causae fidem ,autoritaν

74쪽

Recte sormandis. 38tem,&firmamentum adiungit oratio. In hoc quod ,argumentando, dicit,separat eo firmationem a narratione. Nam εἰ ipsa narratio facit fidem,sed non argumentando Itaq; proprium confirmatio nis est, argumentando facere fidem. Aduertendum tamen, O eadem sunt, quibus causam nostram confirmamus, S confutamus: quia contrarioria est eaodem disciplina. Nam in confirmando, nostra probare Volumus ,in consurado, redarguere contraria.

Si nostra probari,q quae sunt aduersa/riorum redargui,facilius possiunt, a con firmatione incipiamus. Sin aliena melisus,facilius Q reselli,a refutatione, omnia illi conferentes initium faciamus. Aduersarii sunt, daemones, Vitia, ho/mines peruersi, εἰ quicquid non est amiρ cum Deo, testim te Christo, qui ait. Qui

non est mecum contra me est. Caeterum cu confirmatio, sicut εἰ eonsutatio non peragatur,nisi argumentatione,N in his duabus , con firmatione cin

75쪽

De saetis Contionibus

quam J dc confutatione,Cicero ad Hereo inium dicat,totam spem vincendi,& rast itionem persuadendi positam esse, ut de argumentatione simul, & argumeris hie sdicamus oportet. Et primo de argumen/ stis tractandum, quoniam nisi argumen/ ita prius inueniantur, argumetatio formari non potest. . . . 'Argumentum vero est ratio, rei dubiet sfaciens fidem . Hanc tamen fidem arguo , mentum facere non potest, nisi ipsum in sargumentatione sumptum suerit: quippe quae sit argumenti per orationem expli/

catio.

Ostendamus igitur oportet, quo paρcto ipsa argumenta a concionatore inueniantur, Vt quibus ipse comode opportunem utatur in Vnoquom genere causae,

praesertim quoties quod ad dicendum propositum fuerit,probatione aliqua indigere videbitur. Inueniuntur autem haud dissicile arigumenta ,si quibus ex locis ut in qui/, bus veluti latent) ducantur eruanturi,

76쪽

R sormandis. 39

compertum fuerit, locus enim sedes est

argumenti.

Caeterum loci huiusmodi dupliere sunt.Quidam enim ex his dialectici aps pellantur, ut qui a dialecticis cum pri/mis traduntur: quidam vero rhetorici, Ut quorum usus etiam num frequentior sit apud Oratores . Contra tamen Chrisstiano accidit Concionatori, quoniam dialecticis locis omnibus utitur quam frequentissime,rhetoricis vero,perquam paucis,& si illis tamen frequenter. Diao lecticos ergo omnes , S rhetoricos eos quorum in concionibus est Vsus,per Orodinem tractabimus explicabimus .

Locorum igitur dialecticorum , quiodam ducune ex his quae inhaerent in ipsa re de qua agituri alii extrinsecus assumuntur,ab iis quae remota vocant: alii vero medii sunt. Locorum qui ducuntur ex his quet inohaerent in ipsa re, alii a substantia , alii consequentes substantiam, dicuntur.

Asubstantia sunt octo,scilicet , a deis

77쪽

' De saeris Cone nibus

nitione,a definito,a descriptione , a destscripto,a nominis interpretatione,ab in terpretato, a proprio, S ab eo cuius est proprium. Loci qui consequuntur substantiam, Itidem,sunt octo, Videlicet,a toto, a partibus,a causis , ab effectibus siue ab effractis,a generatione,a corruptione , ab usi hus,a communiter accidentibus. Loci qui extrinsecus siue a remotis assumuntur,sunt decem ,hoc est,ab autori tale,a similibus,a paribus , a proportio ne,a maiore, a minore, ab oppositis , a repugnantibus , a transumptione, S a transmutata proportione. l Loci tandem medii sunt duo, a constIugaris,&a diuisione. Sed ex his omni hus primus exponendus venit,qui a de finitione dictus est.

De locis qui a substantia dicu tur.

A De initione ducitur argumentum sui si quaeratur an qui utitur rebus

78쪽

Recte Aemandis. go

ecclesiae vel monasterii sine consensu prς lati faciat furtum e Fiat huiusmodi ar gumentatio, Furtum est con trectatio rei alienae inuito domino,sed qui utitur re bus ecclesiae sine consensu praelati, conqtrectat rem alienam inuito domino, quisquis ergo Vtitur, rebus ecclesiς vel mo na steri i sine consensu pretiati, facit furtia. Item si quaeratur, an arbor sit animal e Et in huc modum argumentationem sormes, animal est substa Mia animata sensi bilis,arbor autem sub stantia animata sensibilis non est, non est igis arbor animal. Locus utrobique est,a ciefinitione. Maxis ma,prioris assirmatius argumentationis est, i couenit definitio ,ei S definitum. Secundae vero negativae argumentatio nis .Maxima est, Cuicunt clefinitio non

conuenit,nec definitum.

A descriptione,argumentum ducitur, ut si dubium sit,an albedo sit substantiae itam argumentatio formetur. Substantia est,quae omnibus subiacet accidentibus, albedo nullis subiacet accidetibus , ergo

79쪽

De ueris Concionibus

albedo substantia non est. cus,a descriptione. Maxima, cuicunt non conuenit descriptio,nec descriptum. A nominis interpretatione , ducitur araeomentum , Ut si vertatur in dubium,

Miam philosophi et sit studendum . Ado uori probandum talis instriaitur argu/meratario, Philosophia amor sapientiae est atqui sapientiae esse studendum nemo dubitat,Philolaphiae igitur studenclum est Locus, ab interpretatione nominis. Maxima, Cui nominis interpretatio cauenit,& ipsum nomen cuius interpretastio facta est. A proprio deinde ducitur argumem tum,ut si queratur an equus possit man suefieri Et sic fiat argumeutatio , Omne animal disciplinς capax,mansuefieri potest,equus autem est animal discipline ea pax, ergo equus mansuefieri potest. Lo/cus,a proprio. Maxima, Si cui propria alicuius rei conuenit, S id cuius est proprium.

At nune illud scire debemus, quod . per

80쪽

per dictos locos varie argumentari pos/sumus, nunc subiiciendo, nunc praedicando eundem terminum,atq; ipsum edam, de aliquo nunc construendo, nuc destruendo. ruin Sc conuerso ordine, totidem modis,uerbi gratia, a definito , a descri/pto,ab interpretato nomine,& ab eo cusius est propriu, simul S maximas ipsas toties Variaret id quod studiosus huius artis facile ex seipso intel liget,alioqui in/utilis prorsus,qui huic studio addicae.

De locis qui substantiam consequuntur.

Ex locis qui substantiam consequunt

primus a toto dictus esLTotum vero multis dicitur modis ,namo & totum dicitur uniuersale,quod & genus est,& to tum quod ex partibus integratur, quod N integrale dicitur,& totum in quantitate,& totum in modo,& totum in tempore,& totum in loco: ato ab omnibus his argumenta ducuntur. Omnes tamen ii modi totius, Concionatori noti esse ex