De sacris concionibus recte formandis, deque ratione theologiae discendae, compendiaria formula. Alphonso Zorrilla ... authore

81쪽

De laeris eontionibus Dialectici debent, Sideo in horum I

terpretallone,hic nequasi morandum.

A toto igie uniuersale, quod S genus

est,argumentum ducitur,ut si quaeratur, an iustitia sit bona fiatque argumentatio hoc modo,omnis virtus es bona, iustiria autem virtus est, iustitia igie bona est. eus,a toto,hoe est,a genere. Maxima, Quae generi adsunt,& speciei. A toto integrali, ducitur argumetum, ut si quaestio sit, An humanae res prout

dentia regantur Et talis formetur argu/mentatio, Mundus prouidentia regitur, humanae autem res mundi partes sunt, humanae igitur res prouidentia reguns. Locus,a toto,id est,ab integro, quod partibus constat. Maxima,Quod toti conuerisit,& partibus. A toto in quantitate,ducitur argumentum, ut si ita formetur argumentatio, Si in omnibus est verus vates Apollo,dc in hoc Verus esse perhibetur , quod dixin Aio te Aeacida Romanos vincere posse. Locus,a toto in quantitate.Maxima,cub

82쪽

Recte Armandis.

. eunt totum in quantitate

pars.

A toto in tempore , dueitur argume tum,ut si dicamus , Si Deus semper est, ct nuc est.Locus a toto in tempore. arima Cuicun*conuenit totum in tempore,& pars. A toto secundum loeum,sic argumentum ducitur,si ubiq; Deus est, &hle est. Locus, a toto secundu locum. Maxima, Cui conuenit totum secundum locum,upars. A toto In modo, ad suam parte VH argumentario non recte proredit , licet contra sic, a parte,scilicet, ad rorum, V Si quoquo modo mouetur Deus, & simpliciter mouetur i trascitur autem Deus, ergo mouetur: Et si quis pedetentim an hular,& simpliciter ambulat.In rotis Uraro in quantitate,in tempore,& seeudum loeum,contra aecidit,Nam in nullo illorum,a partibus ad totum,argumentari valet. Seeus est in duobus prioribus modis totius, nam inuri a partibus ad te

conuenit, α

83쪽

De latris eonesonibustum recta est argumentatio. A toto argumentae PauluS.I. Comitas.sic, An nesciris, quia iniqui regnii Dei non possideb inrρ Nolite errarer ne forniearii,neo idolis seruientes,nem adulteri metu molles, nem mascu lorum concuνbitores ,neq; sures, nem auari, nem ebrioν si,nem maledici,neque rapaces, regnum

Dei possidebunt. A partibus qui de totius , quod genus

argumentum ducitur, Ut si quaeratur, An virtus sit mentis bene compositae ha/hitus Et fiat argumentatio hoc pacto, iustitia, brtitudo,temperan inti prudentia ,habitus sunt mentis bene compositς, Et haec quatuor uni virtuti veluti generi subiiciuntur , Virtus igitur mentis bene compositae habitus est. Locus a partibus

totius siue generis. Maxima,Quod singulis inest partibus ,id toti inesse necesse Ahi A partibus autem , quae integri partes

esse dicunturi argumentum ducitur, v si sit haee quaestio, est ne Rhetorica utili Et sormetur argumentatio haec,Inuentia

84쪽

Recte formandis. αδ

utilis est,& dispositio, Neloeutio,& memoria,item εἰ pronunciatio,& haec quinque Rhetoricae partes sunt, Vt ex quibus integratur,Rhetorica igitur utilis est. Tum meto S per destructionem arogumentatio procediti, ut siqvgrae quiospiam,num hic,quem seruum esse consulerit,liber site Hunc si quis non esse libes rum monstrare velit, hic dicet, Si nem censu,net vindicta,nem testamento, li/ber factus est,liber non est. At nul la earuparte liber factus est,non est igitur liber.

Locus a partibus,sive a partium enume ratione. Maxima , Si omnes partes requa libet abiunctae suerint, & totum neι cessario abiungetur. A parte ad totum argumentatur PaupIus ad Galatas. hoc modo, Testificor autem rursus omni homini circuncidenori se,quoniam debitor est uniuerse legis. A eausis praeterea argumenta ducune, vel ab efficiente,vel a materiali,vel a formali,vel finali.

Ab viciente utar caula argutunturi

85쪽

De tieris eoneIonibus ducitur, ve fi quis iustitiam naturalem esse ostedere voluerit, & dicat hoc modo, Congregatio hominum naturalis est: homo quippe naturaliter ciuile animal est. Iustiriam vero hominum serit eongregastrio i Iusticla igitur naturalis est. Locus, a causa efficiente. Maxima . Quorum essicisens causa naturalis est,ipsa quo* naturalia sunt. A materiali mula ducitur argumentu, ut si quis Mauros non habere arma corirendat,idcirco serrum eis desti Veihoc modo,Ferrum non est, igitur gladio

us non est.Loeus,a eausa materiali. Mas

ama, Si non est eausa materialis, neque ipsa quae ex ea conficiuntur, esse possunt. A sormali causa ducis argumentum,

ut si quis probet Daedalum non potuisse

volare, quoniam nullas naturali forma pennas h buisset.Loeus,a eausa formali. Maxima, Tantum Vnumquodo potest, quantum forma eius naturalis pinit A fine,sive E eausa finali,argumentum

ducitur, ut si sit propositu, An iustitia boρ

86쪽

na sit,fiatq; hoc modo argumentatio, Si beatum esse bonu est, S iustitia bona est. Hic est enim iustitis finis,ut si quis secundum iustitiam vivat,ad beati rudi ne peraducatur. Locus,a fine, sue a causa finali. Maxima, Cuius finis bonus est, ipsum quom bonum est. Scire plerea debemus, quod ex ipsis causis latior patet argumerandi eapus. Ab essiciente quidem causa arguere possumus statuam comendabilim esse, quia Praxiteles eam fecerit,aut Phidias, aut Polycletus. Sic comendabiles sunt leges, naturalis , scripta, S euangeliea, quod Deus eas secerit,ciuiles seu politi cae,quod homines sapientissimi S pru dentissimi,& a Deo illuminati S adiuti, eas lanciuerunt Sordinauerunti Cano nicae,quoniam sanctissimi patres, &magno cum consilio, simul S spiritusancto illustrati ,eas condidere. A materia vero res preciosas aut uti

les esse,quippe quod tela serica preciosioor sit lanea, ct lanea item sinea. Hinc sci

87쪽

. I De sacris concionibus entia de anima honorabi lior ab Aristotele dicta est cettera quavis de natura parte. A forma autem res item, S dignas Sminus dignas esse , ut hominem, quod rationale animal sit , digniorem quosi

A fine, res bonas siue utiles esse, ut exempli causa, liberales artes,quod boonos & viiles habeant fines. Ab effectibus quo argumeta ducun tur. Uerum ad hoc ipsum scire oporter, duplicem esse cuiussibet effectus causa minecessariami ut sine qua effectus esse non potesti S lassicientem , quae certe huiuuemodi est, v t si ad ut, i mp ossibile sit emctum non esse.

Ab effemι itam, ad causam necessaria ita argumetari possumus per constructionem,Gladius est,ergo latrum est i R domus est,ergo intritum est,& lapides & ugna. Loeus,ab effectu ad causam nectilaariam .Maxima,posito essema, ponitur Neius necessaria causa.

Ab ellisu vero ad causam sufficietem Per

88쪽

Recte formandis. , 6sper destructionem potius, si per ςonstru'ctionem sormanda argumentatio, quan do construendo argumentationem, non semper euenit, quod inferre Volumus.

Unde n5 recte sequitur,Ηic interiit, ergo iugulatus est. Siquidem id euenire posset

alio quouis casu,aut letali morbo corre pio alicui. Destruendo tamen rarum est, quod insertur, t non interiit, ergo iugu latus non est.Item,tumen Solis non est, ergo eius lux non est. cus,ab eth ctu ad causam lassicientem. Maxima, Remoto effectu causae lassicientis, remouetur Nipsa causa. . IAb effectibus argumentatur Christus Matthaei. . cum ait. A fructibus eorum cognoscetis eos. Nunquid eolligunt de spinis uuas, aut de tribulis ficus f Item, No potest arbor mala bonos fructus facere,nem arbor bona malos fructus facem A generatione, argumentum ducitur hoe modo, Assuefatio ad virtutem bona est,igitur virtus bona est. Locus, a gene

89쪽

γ De sacris Contionibus est,ipsum quom bonum est.

A corruptione vero ducitur arminenstram, ut dissuefario a vitio bona est igitur vitium malum est. Locus,a corruptione. 1ima , Cuius corruptio bona est, ipsum quod corrumpitur, siue quod coeruptum est,malum est. Sane taedum,' quoties a corruptios ne argumentamur, praedicatum consoquentis contrarium , seu oppositum esse debet praedicato antecedentis .Quod insmen no ita euenit in loco a generatione. Ab usibus,sive ab usu,argumentu du citur,si ita argumentatur quispiam, Equitare bonum est, igitur equus bonus est. Locus,ab usibus , siue ab usu. Maxima,

Cuius usus bonus est,ipsum quoque bo/

num est.

Ab usibus argumentatur PauIus aciRoma.I.cum aleam mutauerunt natura Iem usum in eum usum,qui est contra naturam. A communiter accidentibus argumenta ducuntur, quoties ea sumuntur aiccis

90쪽

Recte formandis ..' Asdentia, quae relinquere subiectu, vel non possunt, vel non solenti Ut si quis hoe modo dicat, Sapietem non poenicet, poeta itentia enim malum famim smuitur. Quod quia in sapientem non cadit , D pccnitentia quidem. Locus,a communister accidentibus. Maxima, Cui nomiaest aliquid ,ei nee illud, quod illius est cono sequens, inesse potest. Rursus constitienido, Ut,Pluit,ergo vapores in sublime Iebuati sunt. Loeus,a communiter accidentibus. Maxima, Cui inest aliquid, ei lud quod illius est consequens, uic sie

debet. A eommuniter aeridentibus argumentatur Christus Matth. IG. hoc pacto, Faecto vespere,dicitis serenum erit, rubicim dum est enim coelum to mane. Hodie rempestas ,rutilat enim triste coelum.

De Iocis qui extrinsecus sumuntur. positis locis intrins eis, restant desu hinc exponendi,qui licet extrinsecus