장음표시 사용
141쪽
io asserat, mundum totos eos annos duraturum in constaret, talbulas Pruxenicas adhuc congruere motibus caelestibus , quis non videt, si in
Ecclesiastico computo regulare quid, atque aequabile ad sesta mobilia ex motibus cael qrum cognoscenda est proponendum rudi populo , quod omnino. esse necessarium, ab anile Cap. iiij. δί alijs ih Iocis a nobis ostensum esti aptissimam este nostram iniqrcalandi ratiotien ,
quae ad anni magnitudinem mediam accommodata per ΑOo. annos progreditur 3 Hac enim interealationis 1 linia adhibita, AEquin ctium sit apte sponte ad diem 2 I. Martii redit, licet propter anni Solaris in equalem magnitudinem, i siue Aquinoctiorum praecessionem in ualem, soleat interdum a die . aliquantum Vltro citroque eu gari: ut iure optimo aequatio luec nostra AEqtii noctium circa diem 2 i.
Marti coiisseruare dici possi . NON est tamen praetereundum hoc Ioco, AEquinoctium, si aequi
tio ad Alphonsinum annum siue medium instituta adhibeatur, frequentius consequi diem a r. mensis Mariij, quam anteuertere, mai irinteruallo ab eodem die a r. versius mensis finem recedere, quis, versiis Principium mensis. Q Nniam enim, ut dictam est, minimus annus requirit annos 8 . ad AEquinoctii anticipationem per unum dieni, Ali tonsinus autem, siue medius postulat annus Is 4. & maximus annos 3 29. fit, ut maior sit velocitas, qua aequatione maximo anno debis tam praeuenimus, quam tarditas, qua aequationem minimo anno respondentem prorogamus. Quare, cum annus stre est maximus,de-u'luetur quidem AEquinoctium ad posteriores dies mesis, quod plures dies intercalares per nostram aequationem medij anni omittantur, quis res exigit ; & quando annus serme minimus est, AEqirinoctium
ad priores dies mensis regredietur, non tanta tamen celeritate, qua Mia ad finem mensis est prolapsitim, propterea quod non tot dies inte calcues per aequationem nostram anni Alphoiasini retenti sunt,qui prq preti annum minimum debuissent omitti, quot prius omissi sunt, quos ma inius annus retinendos esse priescribebat. S E D ut euidentius adhuc appareat, necessario assumptum esse a
-m, q-ad m. num medium , ut a quatio stata ac determinata praescriberetur, non '. autem annum minimum , maximumve, ut Cap. v. tradidimus, silpp
'cia r uim is AEquinoctiiun mini scis . adhibita a quatione tum spatio quo- . Giri εὐα annonim 8 . quos minimus annus reauirit ad anticipatione .
'i' - Aequinoctii per unum diem, tum sipacio quolibet annorum 3 29. quosmnimum annum postulare diximus,ut Aequinoctium anticipet unum diem. Itaque si prior aequatio usurpetur, ablati erunt anno so8 d cem illis, qui anno correctionis eXempti sunt, annumeratis j dies omnino si. incidetque Aequin aum in 7. ferme diem Aprilis, diebus istilicet i . post diem ΣΙ. Mariij. Si autem posterior aequatio adhibeatur, ablati erunt omnino dies duntaxat 2I. Aequinoctium vero cadet in diem sere 7. Mariij, nimirum I . diebus propemodum ante
diem 1 i. Maiiij. At nostra aequatione adhibita, omissi ad eum a
142쪽
num usque, erunt dies 3 & Aequinoctium die Er. Martis ante mediam noctem sere continget, ut ex proximo calcillosiperiorum . norum manifestum est. Vides igitur, Aequinoctium ex minimi asei aequatione a die Er. Mariij vel sus posteriores menses nimis 'no interuallo rec dereis erc aequatione uero anni maximi nimis longe uersus initium mensis ab eodem die a I. relabi: quod tamen aequatio medis anni circa eundem diem a I. conseruat , atque tuetur. Eodem pacto calculus indicabit, aequationem ad quemcunque annum instituituri, praeterquam ad medium , Aequinoctium c propria sede , quam ei die 2I. Martis fiximus, longius, qxiam oportet, deturbare. Patet hoc ex
inni magnitudine Dierum 363. Hor. 1. Min. 33. Sec. 2. Ter. 37. quae annos ferme to7. ad anticipationem unius diei postulat, ac proinde apta esse videri possit, ut ad eam aequatio piaescriberetur, cum anni Eo7. medium pene locum obtineant inter annos 8 . & 329. nimum, ac maximum annum requirere diximus, ut Aequinoctium anticipet unum diem in Calendario. Videamus ergo, an haec aemiatio tam bene Aequinoctium ad diem 2 I. conseruet, qu1m nostra. Igiatur calculus docet, anno 29 o. quo per hanc aequationem exempti erunt dies I 8. in uniuersum, Aequinoctium fieri die i8. Martii sub ortum Solis, nimirum 3. diebus δc eo amplius, ante diem 1 I. Martii: Anno uero Imao. quo, eadem aequatione adhibita,ablati erunt omnino dies s I. AEquinocitum contingere die I. Martis stib ortum etiam Solis, diebus icilicet io. Sc eo amplius, ante diem 1 I. Marti . Co seramus iam haec Aequinoctia cum Acquinoctiis eorundem annorum ex nostra aequit ione , comperiemusque eam etsi anni 13 quibus secundum eam uiatim diem anticipat Aequi nocitum, non obtineant medium locum inter an s. 8 . dc 3 29. quos minimus, & maximus annus ad unius diei anticipationem exigunt in tanto interuallo Aequia noctium ex sede propria non detrudere; cum anno 29 o. Aequin clium exibeat die i9. Martii post med. noc. Anno uero IOOLO. Iidem reiiciat in diem Σ3. Marti post med. nota Ex quo eff-citur, nostram aequationem a nemine iure reprehem di posse, cruri nulla aptior afferri possit; nisi quis . in quabilem , atque irregularem, pro uaria anni magnitudine, uarils temporibus
dicat adhibendam esse: quod iam .dudam ab usu & consuetudine Ecclesiae
143쪽
rationem Solaris anni aequandi, in quadri sentis quibusdue annis adhibendam,
eorumque solutiones. CAP. VII.
G A M E T SI ex iis, quae superioribus duobus Capitibus
scripsimius, facili negotio refutari possint omnia, quor aduersius Gregorianam anni correctionem quod ad Aequinoctij restitutionem ad diem a I. Martii, eiusque in eodem conseruationem attinet afferri pos sunt : ut tamen veritas ma is appareat, distbluemus hoc Capite omnia argumenta notitii adii ersarij , quae ad eneruand timsunditus nouum Calendarium plurima confinxit, eaque omnia simul suum in librum congessit. Ac primum dissimulandum non est , eum in hac re ualde malitiose facere, quod in quibusdam annis Aequin ctium, quod tabulae Prutenicae die 22. Mariij post meridiem exnibet, diei se alienti ante meridiem ascribat:& cotra quod eaedem tabulae sta-munt accidere 2 I. Martii, ante meridiem, comjciat In diem antecedete post meridie,ut hac ratione Astronomiς ignaris uel fata persuadeat, Aequinoctium plus aequo ex nostra aequatione , a 2I. Mamj recedere. Nec minus veteratorem se praebet, dum, ut Aequinoctium ostendat non in ai. diem Marti j, sed in 1 o. cadere , calculum annis bissextilibus accommodat, in quibus neces Iario, propter diem intercalarem ad diuini, Aequinoctium cuius contingit, quam in communibus a nis. Id quod apparet in annis I 38 . I J06. ut alios praeteream, in qu rum priore Aequinoctium asserit cadere in diem 2o. Martii, & horam ro. post meridiem, in posteriore uero in horam 9. post meridiem eluiam dem diei zo. Hoc autem nostrae aequationi non repugnat. Cum enim hi anni sint bissextiles , mirum non est, Aequinoctium ivijs fieri die ao. non autem ri . Quinimo quando ita urget) recxe dicere possi mus, more Ecclesiastico, Aequinoctium utrumque diei a I. tribue dum esse, cum in nocte diem a I. antecedente, hoc est, post occasum Solis diei io. fiat. Sed his praetermissis, ex quibus tamen coni jci licet, quam solida sint eius argumenta, quae tam ueteratoria ratione nitui tur, ad rem ipsam ueniamus. PR. IM V M imitur Maesilinus anxio ac solicito animo apud se e ME. -υ 4 quirit, utras tandem tabulas Astronomicas Gregoriana haec Calenda ' tu emendatio sequatar, Alphonsinasne, an Prutenicas. Et postquam nonnullis coniecturis concludit, Prutenicas adhibitas esse , uocifer
tur, & clamirat, pruis noui Calendaris su amenta uacillare, pr
144쪽
pterea quod nullarum, ut ait, tabularum ad hanc usque diem editarum calculus cum caelo exacia conpruit; quippe quae incertae sint,&strenuum aliquem restitutorem denderent: atque hanc communem esse omnium Mathematicorum querelam assirmat, ex quo colligit C lendarium nouum nulla ratione esse persectum, aut perpetuum, ac proinde neque omnibus seculis sine ulla mutatione duraturum, cum cius sundamentum minime firmum sit . . DEINDE libet enim omnia huius praestigiatoris argumentammul exponere, ut eius praestigiae uniuersiae pariter evanescantὶ Aequa tionem nostram sunditus euertere conatur exemplis uarijs tum ad annos praesentes , tum ad futuros , ac praeteritos petetinentibiis. Nam de annis praesentibus ita scribit .
Sed quid multis Z QEd iactat Calendara' auctor, Pontifex, eorum ficia, huius Calendari' perfectionemnum tamen praesintium, quibus iam ,
misimus, virnorum experientia eam falsitatis coaraeuat Z Nec enim omisso aro. Hertim reduxit ayuinoctiumplenarie in ar. Martiq. Nam hoc nostro tempore ipsum incidit omni intercalari anno, non in a I . edi o. arase , tiq. manno I 1δή. erat illud in ast. Atini' hora Io. noctis. Anno sy6. idem erit hora ρ. noctis eiusdem diei. Anno Ista. hora δ. 2 1624.
hora r. pomeriae eiusdem a o. diei Martis, est sic consequenter. inuetiam poII annum IMO. Vcender aequinoctium etiam in js annis, qui priami sunt post intercalares, in eundem He a o. Marti'. Itaque ab eo annomenient omnium bisextilium, ct omnium proxime post eos Iequentium annorum quinoctia in diem a o. Marty, ν que ad annum Iroo. Et quanquam omisone dieiistere laris anni rgoo. aliquid horum re* tuetur, retitutio tamen ista est tantum uersura solutio. Nam quinoctia annorum bissextilium, ct primorum post eos, reducentur quidem, expunὶtione diei intercalaris anni 1 oo. in a . Marii' , sed hoc styo moro trassonentur aqui Itia annorum fecundorti, est tertiorum fost bisextiles in aa. Marem
δε hac permutatio, atque vicissitudo non tolli poterit, donec tandem non ita poH multos annos , afuinoina omnium tam bissextilium, quam trium soquentium aino rum diem a r. Marri' omnino deserant . Ecce tantum
astat, vitate di cultati post hoc nouo Calendario via medicina parari,
etiamsicuncti omnem suam eruditionem in unum aceruum congerant.
Atque hoc quidem modo ostendere conatur Minlinus, Calendarii
Morrectionem in annos praesentes non conuenire . JO D autem aequatio nostra suturis annis nequastiam respon- a sum a Maedeat, hoc modo concludere se putat. Auno boo. incidi aequinoctium in Hem Io. Marti' , hor. 8. cum drmidia p. m. Anno Isto o. O ς. Marti' . hor. 8. cum dimidia p. m. secundum numeros dierum veteris Calendari'. Vera ergo anticipatio est tantummodo unius diei. Sed nouum Calendarium his so o. annis praeterit sotum triduum . nimirum dies intercalares annorum 17oo. ιδ oo. Istos. Quare secundum eius numero incidet hoc aequinoctium c demptis etiam ιο . reliquis diebus θan Iboo, in Hem as. Marisy ; istanno Igoo. in a. MArty. 'μ
145쪽
Praterea in annis post ryoo. sequentibus, haec ipsa diuersitas maiora h-bet incremen ta e et tanno Istos. qui8rimm post aliquem annum indem, incitat aequinoctium in as. Mari, , horam a. matutinam. Amno ιροε. qui fecundus est itidem post aliquem intercalarium annorum siet aequinoctium die a 3. hora P. ante meridiana. Et anno Isto7. te
ito pol bissextilem , erit quinostium die as. Marty , hora a. pomerid. Videtis ergo vos, qui tantis lauribus Calendarium hoc supra astra attosi iis , or sedem fixam in eo pro aequinoctis celebratis, quodata no clium hoc vobis nimissit lubricum, quam ut in ar. Mari, detineri possit. iDEINDE postvnain sere ac dii audiatam paginam minc in m dum argumentum hoc secundum claudit: Vos Mathematici ergo, lendary noui defensores, adhuene cum Pontifice dicitis , quod aquinocti'Aessii si 'sunt ne disi ιρ .cr a 3.Marti', tydem cuma I. Ae'. EMENDATIONEM denique Calendarij neque ciim prase
Iia. teritis annis concordare, his uerbis nititur persuadere. Calculus -ν - Bronomicus cuisti pars est Calendarir computuι, proprium habet hoc . ut extendi post tam ad praecedentia, quam sequentia tempora numerata iub'Ocha sua fundationis. Hanc ob causam ex calculo motuum cal Zλ- exetructo ex obseruationibus, his acoo. duntaxat annis nuper elapsis, computamus motus siderum retro , usque ad primam rerum creationem, venaliter, quampumotuum calculus tam tuncisisseisic constructus. Et mox,subiungit di Ita pari modo huius Calendary usus poterit tam praeteritis . quam venturis annis accommodari. Nam hoc intentum eius U , nec
alud esst licet, quam ut, sicut nunc practat, quod praestandum est, ira iam olim idem ipsum practiturum fuisset, odo citius usurpari coepisset.
Sed quo modo se habeat, docet vel hoc unum exemplum. Anno Iaco . erat aequinoctium vernum verum die I 2. Marti , hora s. p. m.sedqui in veteri Iendario erat dies ra. is in nouo fuisset tum /ρ. dies . Aam dierum ι o. omissorum anno IJa. stra potieriores cedunt annis itus . oo. inter
annum Iacto. Iboo. Quare dies aequinoctν Hic fuit nequaquam dies a I. sed ι ρ. Marti'.
,. i.ω- ., PERGIT deinde aduersarius noster decem dierum exemptionem ex anno I 82. non congruere temporibus Concilii Nicaeni, i
sirmare contenUit his verbis. In becie autem hic singulariter notanda. in erassa , ct ridicula, ne dicam pudentia, noui Calendam exorbitatio. Correctionis fundamentum,or ondi in nriij Nicani auctoritas, vel δε- cretum .. vis hic non diset, quod noui Calandarly calciam maximopere cum illiin Cone Sy tempore congruere debeat ' Namsi a eius es persi mo , eam certe talem di oportet, ut si Concim elud Patribus cognita, orab isdem recepta fiere, idia ab eo tempore Datim incipiendo ilios ro. Aes paulatim locis, or temporibu competentibuου abstulisset. Quod actum fuisset, nunc non mutum ea ro. dierum elisione toto hoc tempore in τnum aceruum collectorum non opus esset , sed Cinendarium imum per se , sine viseriore correctione, hac omnia, sicut iam exhibentur, Dagonte obtuli Iset. Atquι hoc modo unus cst idem natus , is scilicet, qui tempore Nicas
146쪽
arm in to. α es excreuit. Oporret e m ea m loca in nouo Calendaris
exactissime notariposse. Verum sicalculus iste noum cattendite-Matbematici ad dictum annum retro eadem Proportione retrabatur, qua in futuros annos continuandus traditur, monstramur nequaquam ι o . sed . t mummari s . dies, qui hactenus elidendi fuissent, videlicet, dies inter
Reliqui enim centenari', scilicet Iaoo. yoo. o. b ea es manent. Vi- .detis quod plane nuyiu supersit locus pro exterminando die so. Ergo oportet, a noctium illic non in a ι. seda o. Mart uisse: Cui tamen est experientia , or vestrum toties repetitum tectimonium reclamat. Ecce qua sit vestri operis perfectio, quam elegans eius cum experientia, or obse
HAEC sunt praecipua argumenta, quibus Marminus nouus de caelo Iapsus Mathematicus, qui Mathematicos omnes, quotquot sunt, fuerunt, ac suturi sunt, prae se contemnit, ac pro nihilo habet, aequin ctium noui Calendaris tum quod ad a I. Mariij restitutum recte non si, tum quod in eadem die constanter haerere non possit, se omnino putat expugnasse: Ad quae, quoniam aequinoctium noui Calendari ramultis capitibus petunt,sigillatim respondebimus,& nonnullas alias ipsius cauillationes aduersus idem aequinoctium, quibus examen suum uarijs in locis respersit, refellemus. PRINCIPIO igitur peccant omnia haec eius argumenta multis.
modis, nullumque prorsus robur aduersus nouum Calendarium habent. Nam in iis verus semper motus assiimitur, ac Verum aequino , Misitatam istium; cam tamen abunde satis supra ostensum sit,in correctionis C Iendarii negotio considerandosian iammodo esse motus medios, a
que aequales: immo veris, neglectis 'tiam mediis motibus, adhibendum esse potius regulare quid, in. aequabile, quod instar cycli cuius. . dam ad vulgi captum sit accommodatum, si modo non longe absit a vero. Id quod aduersarius quoque ipse veritate coactus satiatur , cum post examinationem aequin I aliquot annorum ex ueris motibus,ita seribit o.
QVOD si quis miretur, quare de his subtilitatibus Amono cis in
anno Politico, vel Ecclesiactico di butem, is voveris, quod ego, or mecum, - η - 'omnes Iam , atque prudentes M ubematici vitro confiteamur, hasce su tilitates Apronomicas in rei veritare nihil conducere ad annum Politicum unde neminem Politicorum, or plebeiorum hisce grauandum Haruimus. ' ut nec Iulius Casar, prudentissimus Imperator, in anni restitutione subtilitatibus vilis turbas mouere voluit. Nec Patres Concili' Nicaeni ,
qui huic nouo Calendaris c attamenprater suum intentum, sicut in Dialeri
147쪽
fiat, cla bis maxime alterum ab altero differat, quater autem eorum dii ferentia in mediocritate quadam consistatia. R U.R-S V S annustropicus. seu Vertens maximus est, quando an principio suae reuolutionis, & in fine existit, scilicet inutio primi quadrantis,&In fine quarti . Minimus autem est cum ndem anonralia in medio siuae reuolutionis constituitur, hoc ia in fino secundi quadrantis, siue in principio territ. In alijs denique locis an masiae, naediocris est. Atque huius varietatis causa est, quia pecessio
quinctiorum vniae semper ab anno sidereo aeq ah qui
continet Dies 3 6s. Hor. Min. 9. Sec. 3 9. ex Thebitii, & Copernici sententia) subtrahenda est, ut anni tropici magnitudo relinouatur tam in suae reuolutionas principio, quam in fine tardissima est ni medio autem velocissima. Alus denique indocis medio naclio se habet
inter tax dissimum, ac velocissimum eius motum. Itaque In tota pera anomaliae Praecessionis AEquinoctiorum annus semel maxim is est. Geinet minimiis, de saepius mediocris; ita tamen, Vt semper duorum annorum a minimo anno utrinque aequaliter distantium magnitudine sint inter se aequales. omnia in tabula insequenti continentur ubi tempus veri acriaedii AEquinoctij,quando anomalia circa octo illa loca totius reuolutionis ab anno inchoatae existit, stupputatum est, una cum anni uertentis magnitudine. Facta autem est supputatio
ad mino) bis textiles, qui propinquiorei sunt annis, in quibus Tomalia in 'in' illis locis exulit, sexcepto anno I 613 . qui principium esttis) quod in bissextilibus annis minor varietas cernatur in Solis ingresu in primum graduim Arietis. Calculus quoque ad aequationem Calendarit restituta, quae per Α . annos progreditur , accommodatus est Negleximus tamen horas in aequinoctiJs, quod satis esse visum sit si dies verna aequin il cum tempore ante, uel post meridiem, aut mediaim noctem scriberetur, horis omissis Anno ros. quando reuolutio anomalia praece nis
rivus tropicus continebit Disso Hor. 1. Min. 1s Secfuit etiam anno D. -- Domini ortum , secundum quam Aequanoetiuisa em unum anticipat anni erme Iast. Anno
148쪽
I Anno Iδεδ. cum anomalia erit iuxta medium priami quadrantis sua reuolutionis. AEqiunoctium Lmediiunc verum ra I. Mariij post med. noc.
aedi I Lro. Mariij circa ortum o
Annus tropicus continebis Dies 36s. Hor. F. Min. II. Sec. qua anni magnitudo co nuenit etiam tempori circa annum Domini ι1 I. cst secundum quam Aequinoe tium anticipat diem unum annis opemodum asι. .
Anno ad yo ofine me anomalia sinem ferme primi quadrantis ,-principium secundi sua reuolutionis.
mus tropicus erit Dierums D. Hor. F. Min. .Sec. s. r. ast. qua inim magnitu ου, quadras etiam ia tempus circa amnum Domini sos. est secundum quam anticipatio Aequino permnum diem requirit annos fere 13 . Anno aaρε. cum anomalia circa medium fecundi quadrantis sua reuolutionis versabitur.
. AEquinoctium Q γfieri iLmedium Lao. Mariij fissi occasu
Annus tropicus erit Dierum 30. Horis. Min. . Sec. s. Ter. 1ρ. quae anni magnis do fuit etiam circa annum Domini 1go. secundum quam anticipat Aequino Num unum dum annis
149쪽
Anno aFIa. quando anomalia erit iuxta'em secundX quadrantis , or in principio fere terer . videlicet in medio totius reuolutionis.
verum a I. Marissi ante meri .medium I 1. Mariij ante tueri Annus tropicus erit Dieru 30. Hor. X. Afin. M. Sec.ΤΤ. r. 7. quae anni magnitudo extitit quoque circa annum Domini 7ys. ct fecundum quam, ut Aequinoctium anticipet unumdum, requsruntur fere anni M. Anno aZa . anomalia occupante medium ferme tertiqquadrantis sua reuolutionis. Annus tropicus erit Diem 30. Hor.X. Min. . Sec. φε. Ter. γρ. qua anni magnitudo fuit etiam circa annum Domini δ oost. di ad auricipationem Aequinoctig per unuis dum p
Anno ast o. versante anomalia in sine prope terti' quadrantis suareuolutionis, or in principio fere quarti .
Annus rapios erit Direa 361. Mors. Miu. . Sec. 16. Tenaρ. qua anni magnitudo quadrat etiam in tempus circa annum Domini Iaa . Postaut , annos propemodum Is .is Aequia noctium anticipare possit unum diem.' verum Cist. Mariij post med. noe. medium I x et i . Mariij clxca ortum o
150쪽
Annos ισε. cum anomalia erit fere in medio quarti qua-
verum ro. Mariij circa occasu omeditum Lii. Mariij circa merid.
Annus tropicus erit Dieru 30. Hor. X. Min. σ3. Sec. N. qua anni magnitudo extitit etia circa tempora anni Domini 1 38. O secundum eam, ut Aequinoctium anticipet unum Hem, requiruntur propemodum anni as I . Anno 3363. quando anomalia tenebit fere sinem totius reuolutionis, hoc eu, in sine quasiquarti quadrantis versabitur. verum Ca I. Maciij circa mer.
AEquinoctium qLmedi I Li i. Marti j circa mer.
Annus tropicus erit Dieru 3 s. Hor. I. Min. II. Sec. 37. Ter. o. quae anni magnitudo conuenit etiam in tempora circa amnum Domini rue13. O circa annum 63. ante C H RIST Iortum: requirit auum annos fere sag. ut Aequinoctium a
ticipet unum diem. Et si annus haberet semier hanc magnia tudinem , omit unda esset intercalatio bissextilis consueta quot bet anno Iast. E X his sacile conijci potest, quanta constisio oriretur in orbe Christiano vniuerso,si aequatio AEquinoctij secundum verum motum esset instituenda, quippe quae si issime in spatio IIII. annorum mutanda esset, pro uaria anni magnitudine, quae mirum in modum eo in s alio continenter crescit, atque decrescit. Qus res magnam omnibus E elesiis solicitudinem iniiceret, cum perpetub' ambigerent, num hoc, vel illo anno bissextili dies intercalaris omittendus esset, cogerentur que ea de re Astronomoriim sententias explorare quotannis, quod at Durdum esset omnino , & ad hoc usque tempus inauditum. SIM V L illud constat, nullam aequationem anni Solaris, quae pr. cipiat certis , statisque semper temporibus diem intercalarem esse