Theologia quadripartita Scoti. Prima quarta pars, seu theologia speculativa, ubi agitur de Deo uno, de Deo trino, de creatione mundi, de angelis, de primo homine, de incarnatione Verbi divini, de Christo gratia, ac de iustificatione & merito. Authore

발행: 1678년

분량: 484페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

111쪽

4 DE DEO UNO.

-is, sed os est Iax sis Ratio conclusionis est, Λ vetat tantstin tollere distinctionem resema ita quod illorum sensu, q-cinique non distinguuntu

inluet.distinguantur ani ratione; unde, quia, veriincessientiam non distingui realiter a personis nee ab attributis ideo dime non dubitaruiit, eam ab illis

sola ratione distingui. Qu=d mite patres oesin ut patet hoe, quod distinctu item rationis opponaM distin uti realiotvidere est μαiq. huius Concini,

ubi habetur putare non debetu attrabata redisseris,sed ramkm sntati M. Inde liquet, Quod per distinctionem rationis intelligant omnem distinctionem, quae non

est realis. In istina ergo sie respondendum est, rum Nominalibus, tum Thodiisti, Milibuta di iuuesialis nominibus vel lola ratione distinguo; idest non quia Deus est summe simplexae infinitus quia est sumine sun plex omnia quae senti Deo sunt ur l, elsentiali I simplicitas enim turn patitur distinctionem plurium rerum .dil quia Deus est infinitus,

Hemistare sibi realiter omnia, quae sunt in se ipso: e go attributa sese invicem identisi ant Walher, quia quodlibet infinitum est kidentificantur cum euola

Obiicies atquesum, qui assierit Scotum esse eiusdem sententiae eum Cilberio: ergo secundum Scotum

attrisuodistinguntur realiter. Resp. quod siqum o Moto improperet si enim dicat scoriis. indalia sit ratio sapientiae alia ratio justitiae per talem modii loquendi inducit tantem distinctionen foris realiter, concedo idest, non sormaliter, nego Mens malem . non realim, ut fici at Portetanus dicens, D enim Patrum non fuit tollet distinctionem forma

aliud esse sapientiam, aliud iustitiam: Elasime ad lem, quae tunc temtoris non erat in usu; sed iamcin debat . has propositiones esse sinis in Lacto, rejicem volebant disiuictione ratem, v D sirit Deus est sapientia, Deus est bonitas Deitas est si sic iuuiasieribatur. pientia sed volebat esse tantiIm veras in concreto; dicendo miret, Deus est sapiens, Deus est bonus: Iscorus vero talo propositiones asi erit esse, an tuminabstracto lumine in o. ru es τι I'. Aa ui AHai disti Q AE cxio III. aure a distingua 'iuro/-amn iis M. OCHAMus Nominalium princeps primae parti aD firmative reonderi de secundae subscribunt momistae unde eundita primum, iustitiais misericordiis in una Meatina pet sectio, divertis illignita nominibus quae juxta alios, sola ratione diit Co Nexusso. Solis nominibus non dii in fruunt m attributa, nec

nibus, qui biis sequens conclutio stabilietur, si enim attributa sermaliter&ex natura rei distinguamur, insudere intendimus, plusquam nominibus,& ratione

disserunt: h1e ergo tantum solvendae sunt duae obj ehiones, quarum prima ρε raminianalis , α secunda a Thomistis. obiiciunt piimi qui obirii vos mura, qui docent persectumes p. non disere inter se; unam idem esseae alii, tam es in Deo esse solam diversitatem nomia

mbm insignitam. Resp. quo per tales modosa mendi Patres velint tantili tollere distincticutem realem unde, quando asserunt unam perfectionem eae dein ac alteram, hoc est, realiter quando etiam Anselmus dicit, illas perfectiones solis nominibus di-

m; non intelligi debet positi- , quasi sit ala,

nullum distinctio inter attributa , contrarium enim 1 tu cap. o. sed negative; ita quod dicere velit, illarion distingui ea distinctione, quae in creaturis imporiaratur per talia notnina. Quando enim dicitur,quod in

homine sit misericordia dc iustitia, per illas duas v ces intelligitur 'ubd illae duae qualitates distinauantur realiterin homine; quia autem non distinguuntiust in Deo, ideo Anselmus vult illas distingui solis

I O Himbus Idest , non realiter; licet non velit tolleredit titit hicinem sorti alem.

Objiciunt Thomina: Conri. . quae secundae parti adversari videntire, praesettim plorentulum , quod sess. 38 determinat egentiam ct person, sola ratione

sere ures De I mente Scoti datur distinctio media iniret distin monem realem de distinctionem rationis , quae

formalis dicitur ex natura rei. Distinctio tralis est inter res fit res, ut inter Petrum e Paululra, iliter corpus&a uinam, dec Distinctio rationis est ea, qua

uirui a se ipso distingui fingitur per solam operati nem intellectos ut quando dicitur, Potin est Petrus. Petrus fili ritur distingui a Petro, in quantis in ptima siluatione est subjectum , Ec in secutida praedica ia

t ulli. II istinctio tantie in sorinalis est ea , quae inte

cedit non inter res de res, sed inter realitates de realitates, seu inter malitates aut conceptus objecti. vos sic distinguuntur risibilitas Anitionalitas in honii ne Ae ista distinctio voratur media quia est ini

ri r iittit telione reali ajor distinctione ratiotiis: Vocatur etiam ex natura rei, quia non pendet ab im

i nectu, si draesumitur a natura objeciorum, quaenen ine cogitante disserunt rationalitas enim in se. non inrisibilitas: potest denique vocati realis minor, quia est ii ter iiii ἐν realitates in realitas est diminuitivum re insibilitas enim non est res, sed realitas. concxiis Io.ATrxisin D. distinguitnriar scirinaliter , de ex natura rei ex Doct. S ubi In I. Dist. 8. M. - .a7. Sic Patres: Dionys mi lib., de diviti. nomin. dim In Do - φηθμε-- va ista n. alum ita mut*-ι-- ,σ---troauum praestare aliquid, quod non prout aliud talis autem altereitas, varietas & multiplicitas non est realis: Deus enim neget simplex ergo est fomialis An- selmus etiam eap. 8. Monolos Daniast ii de fide cap. 4. alij idem sentiunt immori Athan Setin.

de Dei para , dicit Deum esse incorporeum , in re rom, aeremum, se non quod FVRI. istorum δειbstar sisti Ied circa μιγΤiani iam ei versamur. Si

γ non sint fissistantia Dei, distinguuntur ab illa in te inter, quia tolleretur D simplicitas: nee solirivione, alias a parte rei essent Dei lii bitantiaci ergo formaliter: die panes admittunt distinctionem formalem inter essentiam D.&attributa, etiam inter

se qua enim ratione persectiones D ab essenti stinguuntur,inter sedistingui necesse est Admittimi, inquam , saltem implicite: si explicite illam non adnuuant hoc est, quia eorum te me non cras ii

112쪽

DE DE

usu talia distinctio formalis secundit nomen.

Nostra colicis tu scitibiis praecipue rati Iniblisi ram

batur. Pruna et , quia illa distinguntur formaliter, de quibus duo eontra dicteria velificantur; sed de ateriburis duae propositiones contradictoriae vetificaniatur dicitur enim, Deus intelligit per intellectam . de

non intelligit per voluiitatem Deus est bonii per bonitaten , de non per justitia ira ergo intellectus &,oliuatas, bonitas, iustitia, quae runt attribuiri, disti

s unum cinaliter Me nantia rei si enim justitia Aemiserie dis evntai parte revi in eade persectio,

seqlieretur, quid Deus e stet iustus per misericordia mi quod tamen dicere ridieulun . est. Secunda ratio est, fies si intellectus xv liinta non distinguerentur

oneret, sequeretur Verbivn in D. non distingui a Seritu tincto tota enim ratio si tenue diu perionae

distinguntur, est , quia Verbum Noducitur per liuelis lecti inii Spiritus salictus per voluntatem si ergo ararie rei non dis linquerentur intellectus voluntas, tequeretur quod si Filius produceretur et intellectum produceretur per voluntatem, seque nulla esset si lilii hic in te vel buin rapit itum S. proindeque tieret tota fides Catholica de Trinitatis muste No Tertia ratio est ciuia lapientia ut sic, seu in genere M bonitas ut ne distinguntur ex natura rei; V etiam in Deo ex natura rei distinguntur quia illis persectioni iure ut sint in Deo , nihil additiir nisi

infinitas, qua qui dena inlisint. I, cum litis duci iurinis iecus, lion variat ratione ni sol maleni rei si e reo bo-

ιutas ut sic, distinguatur a capientia ut se bonitassifinita erit distincta a sapientia infinites non quidem realiter; quia infinitas identificat sibi realiter omne

aliud ergo somnaliter δe ex natura rei. OEIl. Deli, ei liret Isi qua ut in et an in ipso non

distinguit tur. Resip. ei unus, uni tme in plicitatis, cone est enim siniplex unitate formali, nego. Sunt en in sex iodi unitatis In primo, est unitas aggregationis, ut acervus lapidum In secundo, unitas ordinis initando plura sunt aggregata, dc unum dicit ordinein ad aliud cista unitas addit stipi primam relationem ordinis: v. g. tres homines, quorum unus est major dignitate, alius minor, alter minuitus. In tertio, est unitas per accidens, seu per innmiationem accidet ualemo se paries & albedo sunt illi lii 'iquando albebo in sermat parierem. In quari et uiloxas per se, quando unum insormat aliud elle isti s

' er se ex corpore&anima fit unum per se. inqui to, est unitas simplicitatis, quando plura sic uniun

t.Ir. It atrae compositione in non faciant. In sexto

tandem , est unitas sormalis, quae est,rajor omnibus praecedenti 1. Qimposito, jure dixi in responsione, quod Deus sit unus unitate simplicitatis, non vero unitates nati licEt enim D simplicitas excludat dirustinctionein realem , non traien sormalem excludit. Ostic. Essentiam includit tarma latet attributa;

ergo non distinPitu formalite ab illis. Distinguo antecedetur includit se aliter attributa proiitti, maliter , opponitur eminenter , cone mira enim

continet attributa secundam rationem sormalem eo-nim. Prout formaliter , Opponitur realiter nego. Licet enim attributa sint unum realiter cum ellentia

inter se, non miniti tamen .rmaliter distinguntur. Dicis, Nihil est inaris unum egentiam sed quod ineludit omnia fotimiliter est magis unum, quatri illud 'uod includit tantum realiter ergo essentia D.

omnia formaliter includit. Relo conc iri, iras m viri inorem re veram, si latet ut ali lito ens, quod

posset ei Ie unum sermaliter cum allo sed est impos stule . uod unum includat aliud formaliter, quia eo instatui, quo datur alludin aliud ens pro tunc unimi

tiva distasi id sirinaliter, mu non e nainruas duo

entia i se essentia D non potest esselamim -- Iiter eum justitia i v. sunt enim duae formalitates, ex quibus non potest tantiIm fieri una. Dices . Si a tributa sint entitates distinctae inter se, erunt plura

infinitat quodlibet enim insuli tuni est. Res essent phira infinita, tantialiter distincta, concedo: realiter distincta, nego. Deinde essent plura infinita , in suo genere, concedo misericordia enim infinita est in ino generer in omni genere. nego: qiuia naturae ita non est infinita in mer initiae. Objicies, Distinctio actiosis siniture, inuali ct

positione, ait Aristoteles sed attrit illa non oppo nuntiar, quoniam reperiuntur in eodem ente Dereto

nec distinguntur. Resip. ore mi inter se non quidem contrariὰ, nec contradictorid, nee relatiνὰ sed dis paraia, in miamam rat o unius non est ratio alte rius i aee oppositio sufficit ad distinctionem. Di ceν, praedicantur pttributa de se invicem in abstra dicitur enim , justitia est bonitas, ergo non disti laguntur ex natota rei. Res'inedicantur de se ii videm, realiter, identies, concedo , id est res quine bonitas . est res quae ea sistitiari praedicantur de se iiivicein dormaliter, ego i licet enim justitia 5ebonitas stat uita res, hoc tamen non impedit, quin realitas aut formalitas unius distinyatura formali rate alterius. Dim, Si essentia disti uatilis malia ter ab intellectu de voluntate, poterit Deus intelligi sine utroque . tio est ridiculum. Resp. distine. consequentiam i poterit intelligi sine intellectu ab stractione praecisiva, e ciconcipiendo Deum cum

praedis ius essentialibus, de cum modis abstractione

mitiva , nego: non potest enim nefari, quin Deus h eat intellectum c ut . s. potet concipi homo soli' in, ut est minis noue est tamen negari,quod strationalis. Objiciis, essentia'. in sic, includit on nem perofectionem ι vocatur enim omnium persectionum pelagus ergo non distingititur a persect onibus attri butalibus. Re . Essentiam ut sic inclii dit omneni perfectionem 'adicaliter, concedo In quantum scilicet est radix, aqua omnia artributa pulli ilant: πι-

eludit brinaliter,ner: v. g. i primo instanti, quo intelli in Deus, ut Deus Petientia n. est quidem

radit aliter bona , justa, intellia estis fleo quia hareomnia ab illa eradicantur, non et tamen sormaliter bona, aut justa; alias haec praedicata essent pratilica

in tuisqvidditatio. Diio , bi essenti distinguitur ab intellectu i ergo est in potentia ad illum. Negatur

consequentia quia licet essetitia non eontineat intellectum formaliter semper tamen illuin continet realiter, A nullum est inmans dii ratiotiis, in quo sit

essentia sine intellecturi sic tam nunquam iures lectu careat , non est in potentia ad asini. Diere,

Intellectus sedistinctiit abessentia, vel est Deus, vel creetatura si Deus et , nolidi itinguitur ab illo. Resp. qucus sit Deus identicein realiter: non Olmaliter.

Dices, Unium attributum est infinitum ergo aliud includit. Resp. realiter , eone se aliter, irim

Dices ergo attributa athlunt i essentiae D. Ie facitin elim ea compolitionem. Resp. negando, nultima enii est instam durationis, in quo essentia id sine attributis.

Obiicies, nondati distinctionem s. aleni, quae

sit media inter real ac rationis: ergo non disti guntur sileattributa: nam distinctio se iii itur ens sed omne ens vel est reale, vel rationis: Urgo omnis di istinctio vel est realis, vel rationis. Rei p. ad ni inorem, omne ens vel est reale, vel rationis in prima sui

divisone concedo, in tota sui divisioite nego. Licet enim rim,ens dividatur in ens realeis rationis:

restra iret enci alasib iridi ut in ens reale pro

113쪽

DE DEO UNO.

si a simm iii, iiii 3 limineo iesure sena ratilin ali mi, si a vidieant, unitatem in Deo non esse pocalio,&inens realeam optas itum, seu diminu sitivam quis uminente a quid iinsitivum, rima ut sunt tralitares, seu b altares, v.g. rationale di sibila,qiue sunt entia diminuta realia;quia sente crates, pareteres existentes, quae non possunt per se iure, nee separari κ μ hoc dicuntur entia dimnuta. Prima entia iaci in distinctionemrealem morem: secanda distinctioriem inalem, fra tralem nun rem Daces, Illae formalitates senties, vel nihil ergo distinctio, ae est inter illas, est realis, vel rationi Resp. duod taetra accipiendo rem pro eo numiquod est retia operationem intellectos in Veia suae res, accipiendo rem pro eo quod potest per se stare separatin ab alio. Objicies, Si alui tam distinguantur formaliter, disserunt plusquam realiter; qua enim disserunt soriamidestistes sine unitin dei renit me autem disse runt quidditativ , dimituit essentialiter i quia qui duas de essentia important idem quae autem disses nint essentialiter, di in plusquam realiter, ut patrideecmo Petro, mussi ramelli realiunses, diuerunt essenta et tergo si auriduis formalia ter disserant, disserim plusqtiam realiter. Res ad primum , quae disserant formaliter, differuli quiddi-rativdae essentialiter, distinguo sumpta quidditate Seessentia, pto forinalitate seu reali te, concedo: sum te via. nego. Licet enun

quidditate, protota in homine tisibiIitas, quandoquidem Aristoteles Meraph. Cap. 6. Io Metaph. Cap. I. s. describit unitateni et sationem , i iis , unum esse idem ac inditisti m. unu--α -- indivisionem ex quo euu D. Thoma r. p. q. ii. a. r. Caietanus, Capreolus, Ructardus,Durandus,& multi alii existimarunt, unum non addere supra eiu aliquid positivum, sed solana negationem divisionis hoc verisimilius negandum est eum Avieenni lensi, Assarito, D. Bonave tiara, Vasquefovi innumeris aliis, quos citat nostet Missingus, Geoto prae caeteris, si 1. Dist. 3. Θωλ

2. g. ad argumentum horumque ratione desumenia

dae sunt ex eisphysica unde dicemus rami , quod Aristoteles loco prostato asserat unitatem opponi divisioni de D. Thoma 'φitia. Maa . tenet, divisionemve minitudinem Annaliste sumptam consistere in negatione unitatis si eque debet concludi quod unitas sit quid positivum, lucet explieetu a Philosopho per morionem, mi qum per aliquid notius. Quantam ad mltioliestatem opinionum ei rex

unitatem Dei; quadruplex reperitur quarum Πιmaei paganorum, quorum tanta fuit dementia, uemultitudinem prope infinitam deorum adoraverint.

teste Eusebio, qui Lib. s. Praeparationis Evantili vidi casuis aiberi Hesiodum emtasti triginta ἔ--rum eue millia Secanda est haereticorum, qui hcee liter, non differunt tamen conualiter, Iicut durarunt C an hoc fuerint sapientiores Gentilibus, quod tammes . . ingentem deorum Iumretua mon admiserint, pel

res tamen fuere in hoc, quod unum malum ait ruerint, alium bonum, ut Manichaei, dicentem illum esse aut holem visibilium, quae ab illis existimabantu mala; mistum erratorem invisibilium. quae bona reputabant, contra simbolum Concilii Nicaeni, determinantis Deum esse visibilium&i visibinum creatorem Vel unum justum & severant authorem veteris testamenti malium miserico demi mansuetum Novi Testamenti de legis gratiae

conditorem, ut Cerdon, testea renaeo Lib. . Cap. ig.

post Oidonem Marcio Cap. 9. Quod perrEreiurat Apostolus ad Hebr. Cap. i. dicens, eumdemi, fuisse, qui loquebatur olim patribus in prophetis. qui novissim loquutus est nobis in fili, quod

asserere est eumdem Deum filisse tam veteris id mNovi Testamenti authorem Terri est Catholico 'rum, qui asserebant quidem, D esse unum, con- ndebant tamen hane unitatem non posse demonstrari naturaliter tam quia non est verisimile, id posse naturaliter demonstrati, quod tot nationes florentissimae, tam multi sapientes tot saeculis ignorarunt: istisquia eaedem rationes, quae demor

suant imitatem Mentia D. demtonstranteriam De solve unitatem, etiam fiam Otholio negat. Hanc opinionem ruentur banius imi Dist. 1. Q-st io. Gabriel earim Dil am. a. i. o A. 3. uiselelmus Varro magister Seotia . r. Aliacensis P. s. a. 3. aliquiasii. Q denique opinio illorum est, qui nedum censent Deum esse unum, sed i

super illius unitatem ratione naturali esse demonis strandam contetulunt. Sic D. Thomas I. P. II. a.

3. Alensis r. p. qu.r . m. a. s 3 Albertus in m. Tract. s. et ' a'. r. r. D. Bonaventura se . Di t. i. q. t. Menudus An. i. v. t. Durandus s.LMaitonius Q M'. . Marsilius quas . s. 3c alii, inter quos primas tenet Doctor Subtilis in i Dist. 1.

Q A. 3. Ubi ex septem rationains,quo repetit exin, re intellectos in exstantisi vo biniaris molnsnimis bonitatis, ex Naxumi

dentalia , quae conveniunt Deo ait ens et scilicet veritas, bonitas Scinitas quae lunt proprietates elatis. Alia sunt vehit categorica quae conveniunt

Deo, ut emens intelμα eide haec sunt uitellectus di voluntas Deprimis age is in hoc Gliin, de

alii bisequentibus.

SIem Unitas transcendens est Attributum entis in eo nunt, ab illo forinaliter ex natura rei

disti iam sieetiam ipsa unitas partieularis est ADtributa in Dei, inquantam rationementis participat, quod ab illo distinguitur sormaliter, tamquam proprietas 1 suo veluti subje isto icit, quod, si alias dixerimus, singularitatem , quae idem est ae unitas, Me de Quidditatem conceptu formali Essentiae

Divinae i hoc debet intelligi de inhvlariore sui Edamentaliter sumpta in quantam Egisti m ex

suo praeciso concepturalis est, ut eam consequatur

indivisibilitas in plura inferiora quod non ira et peritur in eleatis, ubi indivisibilitas in inferiora non provenit forotauer ex ratione essentiae, quae individuatve sed ex dimnii ipsa indisi si,

quae est ratio, cur natura ereat pluribus inserioribus eo nunicari nequeat. Unitas ergo non est

Dei, si Attributum; non uindem mmmum, ut via iunt aliqui, sed

114쪽

Conditione entis necessarii Ec ex primi entis Om

nipotentia , existimat sex primas is se allatas esset Males Musdem essectes serre nequit ex A corporis a de in tenebris se periculo expotui, ut

--iu AM, totum corpus salvet: ratione secundae, errat

ea quae est Dei effectus, debo Miu w----

is amore.

Probatur. Si essent plures Dii, possent esse infi- Cove custo niti; quando enim natura est de se indifferens , at si pluribus multiplieabilis . in infinitum est mul-DTua est unus, ex Deutero P. Audi I A. plicabilis , si non limitetur ab alio ut patet de Domisau Doui uoster, D--u st. --.8s. -- --. - Deus suas. Hi ue Am --σ -- tu Devi, nec post me erit. Sap. in Non est alias

Deus, quam ea Suhseribit Concit Nicaen. Credo in unum Deum. Rationes naturales non desum adprobandam Dei unitatem , quas asiarem in parti culari post di uisum Lacti nil uul IIII, cap. 3. ait: Si aras sin dis , singulorum stella 'gredi sargi. a

Probuiu a. o infiniuite Domitiae. Si essent duo mi habentes potentiam inlini am , uterque min-

dum creasset si eniti unus pro durisset unam paristem, de alius aliam, sequeretur, quod nullas eorum

haberet potentiam infinitam ; quia esset lina pars min. quae muid mitaret a sua potentia. Si alia omisset iusu. sequeretur qu6d natura humana, quae posset esse inius urishominis diu , si non limitaretur a Deo si ergo natura diviain posset communieari pluribus diis, posset communicata infinitis quia limitari non poteti si autem communicari posset infinitis, de facto illis communicarEtur in divinis enim idem est esse, ae pocis .saltem ad intra ergo, si sint plures dii, suntdii infiniti numero, quod ridiculum est fingere. Probatur . Si ellet alius Deus, esset infinite bonus Me infinite amabilis vel ergo unus amaret alium propter se, ves oropter illum: Non mitem possesamare erum Uinima cuia pro tune mutum ut suum ainordiri ab alto,quod impersectionem Gdolet: Non etiam pollit amare alium Deum propter seipsum uia ille Deus amatus esset infinite bonus , de infinii an, hinc ergo deberet auinis propter se, & non propter amantem Manen elago, quod his quinquesrationibus possint m inri, nedum Catholici, di Gemites, quo Deus in

vera fit unus,

Osi Ic. Qimmod ergo tot Gentiles scientifici. sibi immeniam deorum multitudinem constitu runt Resp. verisimileesse. Oba sib nominem unus 3 idem essema penderet a pluribus causis Coum, venerabantur quosdam homines eleberti totalibus &non subordinati. quod est impossibile. ut probant Philosophi disput de eausis: Δe ratio praecipua est; quia si em stus penderet a pluribus causis totalibus, peniteret ab una usa torali, qua sublata, adhue remaneretineo, Sscoperuium

non dependeret. Probatur a. ex infinitate intellectil D. Si essent

ηuo Dii habentes intellectum infinitum ut A, des, inquit Seotiis, unus non posset eognoscere alium persectissime, si enim A, persectissitne ognosceret

B cognosceret illum per essentian in hie coiagnoscendi modus est per se chior inde Deu mos, utpote Romani, qui inter divos non admittebant, nisi illos percelebres viros qui per Senatu consultum divivitate potiri declarabantur. Quod si

aliqui paucis ira plebe sibi persuaserint plures

Deos sub ratione propria Deitatis sapiente tamen pene omnes unitatem Dei agnoverunt, ut late pro

bam Lactantius Lib. i. Divinarum instit. Cap. 6. ω Clemens Alexandrinus Orat exmutatoria ad Genti ubi adaueunt testimonia hiaturum. Porrδ, damentum talis Polytheismi repeti potest , tum eae stoliditate hominum. qui sensibus lucorpore immersi Deo sibi fingebant orporeas i tum ex principum ς essentiam cognoscit si autem A emnoiceret impia politica , quae vuIgus metu Qveneratione peressentiam, Aeognostaeret illum per essen V Deorum continere praetendens Deo asserebati bus singulis quasi praesides tollan ex adulatione populorum qui suos Principes extollere volebant,plo nunciando ipsos Divinitate potiri ti ni ex ipsi principum superbia, qua honores divinos sibi anfectabant tam de ueri fallaeiadaemonum, quiliam suam propriam , vel per essint iam B. Non posset autem cognoscere eum per essentiam suam propriam alias B, esset eminenter eontentus in e sinsentia A . ergo finitus impet flectio enim est in alio contineri. Non posset etiam cognoscerem, per ensentiam ipsus B, quia pro tune talis cognitio de prκφpiis suis semper eonati sunt homines a vero penderet ab illo n. ε sie non essetpetfectissima Hi

Piobatur . ex infinitate voluntatis D. Si essent

duo Dii A. i; deberet A. infinith diligerem quias est infinia diligi i is sex, non potest infinitὸ inligere A. ergo nonesset Deus; quia non esset inmni E dilectivus. resistut minor. V. debet plus dialigere seipsum qu imi, quia voluntas bene ordina ista debet plus diligere se quium aliud euius non estra nee effectus si autem A , debet plus diligere. miam B, non infinit diligit B, quia infimia daemone non potest dari majot ergo A. non infinite diligit. Quod tandem voluntas bene ordina ista si plos diligat, ouam aliud fundatur in illo com-

urunt axiomate, enaritas incipit a seipso quodia .men nest universaliter, m. alio deber insigas nos amare quam μή, inde merit,adjunxit Scotus , quelm aliud χujus non est pars , nec encultu Divinitatis avertere, ut vim honores divinos procurarent. Neminem enim latet daemonem Die omnis idololatriae parentem, clim in primo suae creationis momento , quasi Divinitatis inulator,

similis altissi-fieri vovinrita Deinde primm lio minum genitores ad idolintriam sollicitiiserit, diacens ipsos Deos suturos esses tandemque hominibus diluvio superstitibus furium Deorum persuaserit cultum, ut o necaverae Divinitatis ador xione de nitione erreret, sibique inania potirenti oraeula divinos arrogaret honores.

Ollite. Quomodo etiam est artientur fidei , re dere unum Deum, si Dei unitas possit Hobari ratione naturali Resp. eum Seoto nane veritatem pomitiis esse ouoddam 'rambulum ad articulos fidei, quam arti lumiplum Deinde potest dis eis. re

pectu haec veritas et fidei Sc naturalis: est, inquan .sectus ibi ratione primae particulae, manus debet articulus fidei, respectu illorum, qui eam cognoia

115쪽

etas naristali, , respectu tam qui eam deaues ex A

rminissis naturalini et Immo, respectu ejusdem in-eellectos poterit esse de fidei, & naturalis cintellectus enim uno acta potest credere Deu in esse unum, cuia reueutrum est de alio actu potest scire videnter, per rationes, quas attulimus. Dices. Qu'modo tandem Pater est Deus, Filius est Deus, de Spiritus S. Deus nisi sint tres Dii moe dicturi suamus agendo de Trinitate muta videlicet est eadem

quandoquidem eodem laesio proportionatδIoquendum est de Bonitate S Veritate Dei; imo de de elus Unitates de qua alit ea dixinata . Sicut enim

divinitas numero,sive est in tribus personis δε ite, Unitas non est praedicatum essentialei quidditam licEt tres pers uiae sint Deus , sinit tantani unus um Dei, sed Attributum divinam essentiam inreuia Deus. Dices, Verus Deus, si esset solus, non esset secesperficiens , sic eodeni modo philosophandiim beatissim v, quia nulla sine socio boni possessio tu est de Veritate 3c Bonitate, quae non sunt i s sentia eunda est. Resp. hoe salsiim esse in Deci i lii in se li praedicata , iret Modi intrinseci . et Attii buta bio omnia possidens de sibi ipsi lassicientiis inusi Divinitatis. Alite quam ad solutionem quaestionis socialis amicitiae non indiget. Proposi deveniamus animadvertendus, est quia siquis dicit, Deum plus possesacere qM- lacrin praecedenti quaestione dixerimus Deum esses re possit intellectus creatus, qui tamen plures Deos intelligere, set, seque Deu poterit plures facere Deos. Resp.quod licet intellectus phantasticus Gentilium , qui Deum non intelligebant ut infinite persectum, inesserat etiam plures Deos, intellectus tamen rationati suis precatis non obc ecatus, plores Deos eo ritare non poterit aut intelligere. Videret en mi illico, talem Deorum pluralitatem esse

impossibilem i unde, licet intellectus phantasticus possit plus cogitare, qua in Deus facere, intellectus tamen rationillilio non poterit; immo sit, Deus

potest , quam iste inierigere per rarionenii quod

Lacere Tectan .

Ostic Militi sunt verEDii si plures sine, qui proprios liabeant charactetes verae Divinitatis sed seu tium Dii habebant tales ora res, qui miniit

Clitoriami ut .iti . infirmitatui subitanea curatio, filii trotuli praedictio , ut habetur l. i. Zii ficis Πιr. Di 'ia sistas. i. Reg. 1. Dominus morti cui vivia

Resp. omni, quaerit illi ribus historiis narrantii si ista ad falloruiti Deso iura ita vocationem. lIC PMr.lI GH te aenio iulsu ait'itando Vellatis Tuscia ast ara in Ti

bro portavit, sicque numquam ver, propriami Unum, non tamen dicendus est Unus numero, ut optun nota Docho Subtilis iiii Dist. 1 . Quaest. --, ubi ad numerui tria requirit; primo, quod unitates, quo sunt partes de principia numeri sine unius de e iisdem rationis. quoniam ni inierantici non dicitur quod primus sit homo, secundus leo te uti uxat bor, quartus lanis sed dici des t. tuos pruna substantia sit homo, secunda leo tertia arbor, de

quarta lapis. Secundo, requiris Doctor ad nuinerum. Ioa neuter illorum qui numerantur includatur in is sed debeant esse condistincta. Ex

unitates num rara Iigit tertio, ita Pii In et Hll ad invicem, ut habeati potentialitatem re rationem partis

respectu totius tae v. g. tres holnines ordinis tu ad honunem in se, tanquam partes subjectivae ad suum totum. Clim ergo haec omnia non reperiantur in

Deci , non potest dici unus numero ἐν nec Essentia di vura cui personis nec Personae ad invicem eon ratae, nec Deus cum creaturis niuinorim, stillie

de perfecte constituunt. Negati tamen non potest, quin patrum Ecclesiae ali lii dicant, Patrena Lilium , de Spit trilino inctia n

essieri numerum ternarium . ut pol plae arteris D. .vtalli ista qui 2i Tliestatu vocat Filium alterumn

naero a Patre t citi fiagmento libri . alterum in au

uabinii facta sint. Quoad curationes morbo-wrodicit inesse, idque non ineunum numero. Sedi'aires intelligendi sunt de numero impersecto . qui fit absque ulla potentialitate, ullo Orduie perfectio nis aut prioritate temporis vel naturae , quod tamen requiratur ad proprium ierfectuin numeriam, ut vult D. Bonaventuta in I. Diphi . n. i. Nostrae doctrinae favet S. Basillus in Epist. 1 3 ubi resutando haereticos quosdam trium Deorum existentiam adia

Quidquid unum namera dicitur, unum non est revera.

neque natuia si leae, vos autem omnium confessis, si sex Ut in xv rio. Utianii ergo non est unus numero Ubiconesidit D. Baslius exclusionem uni

talis nutarericae in Deo per exclusione in compositio rum; non etiam suerunt factae a falsis illis divinitatibus, sed a daemone, qui pol id cellabat torquere corpora , quin aegritudines repeller . Tertullianiis in Apologetico Cap. 11. dicit , adunt prim damones , deinde remedia praespiunt, O postea desinuntiadere. e morbos curasse creduntur. Sic, apud Minutium relicem. Morbos sin 'um . temni men

dore altarium, vel ho=i pecudum sagina ιλ. remi sis praeco 'rixerant videantur curasse. Quantam ad rerum absentium norificationes, praedictiones si tutarum factis sunt adhue arte dae monum . qui mira velocitate orbeni lustrant, sicque norificant faciliter quae in dictantissimis mundi re- nis Idein tradunt D. Cytillus in Commentariis

Lib. &8 in Joannem. Sic etiam Boetiiis Libro de Trinitate , ubi edin expositi tripla unitatis genus. nimirum genere, specie, jumero, tres illas unit

stinctionemnuineri admittunt lx Augustinus Tract. IIS. in Joan. Et D. Bernardus Lib. s. de Consid.

'dicen es inDeo eis numerum sinenumero dest numerum improprid sumptum siue distinctione data

ti:il sitie potentialitate, .sne ordine I rta, litiuis alit politarioritatis. Hoc non erat talNel , quia numerum resectum ejiciat a Deo , ubi nulla est distuictio essentialis, nulla potentialitas, nec uiatio

prioritatis natu aut temporis orta Hursius a nostr inquαstionem asiun x . .gionibus aguntur, similiterque mirasi sensi sisti

lit leventura conjiciunt ex humorum temperie, Astrorum influxu. Scripturarum interpretatione se Prophetamim oraculis. Haec omnia perbelle exprimit Tertullianus' o eitato, ubi addit, in idolotum oraculis tot insertas fuisse ambiguitates ut inultoties consiliores illorum decepti fuerint, sinit contigit Epirotarim, Regi Pyrrho, qui consilens oraculum. an victoriam teporare Romanis . si illos tentaret expugnare, hanc ambiguam et ponsionem obtinuit, qui . Aminia Romanos vincereposse quod orac lumin sutatorem explicans Roniano adortus est,

116쪽

ritas iuxta dictum Joan i . qui loquens de sermone Dei ait , Sermocivus erit est, di iuxta Ps. r8 loquentein de pro nulsionibus divinis, Testim H ηuim damim fidela in Psal. 8S. Doninis Deus vin iis non potest revera intelIU Deus, nil ut verus. habens propria Divinitatis insignia si concipia tur vero Deus formaliter ut Deus, Mens infiniuini,

potest con ip absque eo auod concipiatur ut linia ta

formahter te explicit Divinitatis Macteres. Nam prans intellectos concipit Deum ut en itim itum, de ut lanteri omnis perfectionis Deinde apprehendit infinitatem esse proprietatem, quae praecise constituit

rutam qui similis tibi ρ potenses rimine. -- Deum ; sicque eonesussit postea, ipsum esse Venisti in eiremtu tuo i per quod insinuarii , Deum ita la'ritet, veritatem esse formalit.,tem sine mu

Emn Diuina est adaeqitate conceptibilis. Coric Lus Io ECuNDA.DEus est Boniis, nedum Bonitate morali quae consistit in conforinitate actutam liberorum cuin tecta rationes; nediis De cium ponitate binienitatis de beneficentiae, quae iiiiiii aluid est, quam propensio voluntatis ad sibi evandas aliorum miserias, gratiae aiixilia stipernaturalia conserendari sed etiam bonitate Entitativa i Murali de qua praecipue hic agitarius initae est persectio rei in sit esse; quandoquidem illud dicitur bonum naturale, quod

mi in suo genere persecta di cui nihil se est eorum,

veritate es cireuindatum , ut totus lit VeIIra it X δ

Ai stinum de Christo dicentem serm. Decalog. πιπιω- est uerit M. Accedit symboli determinatio Filium Dei defini- , esse miri moin Monro Ratio eoncili sonis est , quod illud dieatur verum, quod ita est conceptibile qualiter est secundomnaturam vel illud est verum, quod habet qualitatesentitati siae proprias, quibus in suo esse constinium vidistingumst quolibet alisci sicut intimi dicitur

verum qiiod h ah et colorem iuritatem, pondus, de alios catacteres ad ellientiam veri auri requisitos sed

Deus talite est intelligibilis & conceptibilis . qualiter est secundam essentiam , naturam& perfecti nes; scenis Beati ipsum cognoscunt juxta dictum Joannis Viribimus eum siem est Hirsemet Deus i ad eliis perlictionem naturalem Wintegri- se cognoscendo comprehensive intelligit,inquantillii ratem essentiae pertinent. 13ate conelii si ne est intelligibilis risigo ex hae parte Deus est Verus. Quidem Philosopno Gel illi cliuirit, de inbus to Verus etiam est, quatenus habet earacteres divini C quens Synesius, ait oratione de regno, que domnutati proprios quibui falsis mementitis Divinita pepuli tu imperiti tinns pientes mutuo tonsensulibus distinguitur quasi onstituitur inesse veri ρ--m Dei .videlicet quod sit ens infinitum, a trullo altode Pendens, exit en a se es ter se necessario , quia produxit omnia in a nullo est productum. Clim ergo loquimur de Veritate,quae in Deo est. non loqui ut de Veii te signi quae est n&rmiatas nostrorum verboriim cum interno mentis comceptu quae tamen reperitur il Deci . in quantem est virtus uroralis opposita mendacio. Non loquiniuretiam ex professo de Vertare Cognitionis , qua cognitio quaelibet dicit vera, quale sest conformis cum objecto cognito Loquimur vero de veritate emis, quae nihil aliud est , quam starn alitas quaedam, qua ens, utens, est taliter intelligibile, qualiter est in μα indum fiam essentiam vel formalitas quaedamnii aliquid possidet onmes qualiores. quae ad essentiam de conmunionem talis entis totiu-

runtur.

Illa Entitativa eritas Dei non est praedicatum es.sentiale Divinitatis, ut diximus, nec Modus intrinisse sillius, sed Attribuirum Divinum Essentiam Dei actu secundo rificiens. Qitia entiti tisa Deius ritas est persectio qui Deus est intelligibilis ut in se est,& conceptibilis tanquam habens proprios divinitati caracteres sed necessarium est , ut prias qualiter Deus habeat Mineres divinitatis, quaesintelligaturinos habere , quoniam objectum m

suppottitur ad cognitionem : ergo talis Velitas non est praedieatum est litiale Divinitatis , nec Mo

dus intrinsecus illius, quandoquidem sine praedi--is essentialibus de modis intrinsecis non potesta quisheonei' Essentia Divinaci ergo remanet ut sit attributum. Dises allis est praedicatum essentiale, vel saltem Modus Intrinsecus Divinitatis. sine quo Deus adaequat concipi non potest; sed sine Veritatemon potest Deus a linquax conripi: e veritas non est attributuin prohatur Mnor, quia, si onciperetur Deus absque eo quod concipere ut,

ut habens aracteres Divinitatis non conciperetur ut Deus. Respondeo distiti gum do minorem: Si per

adaequatheoncipi intelligatur Deum concipi secum

t Deum bonum praedicaverint ita quὸλ ineia in varii discrepent . de istis qua spectant ad

Deum .in Metaman nemine excepto conveninni quod

Deus sit onus. Unde S. Fulgentius Lib. de Fide ad Petrum Cap. 3 inquit , αιυηon solum sumo aB - sed etiam summum atque ominias iis Am m est. Si es Leo ait Deus euiasn iura nori opus misericordia. Hoc probat denique ipsemet Christus, qui Lue is cum fuisset ab aliquo rogatus sub his veibis, Magister ne respondit, quid-- diri Mi - η m. bonus nisi stas Dor, quasi liceret si me bonum vis appellare , erede me en Deum , liquit Augias . in Psia' m. ii . subintelligen-- do scilicet, solum Deum esse proprie bonum, quia est bonus bonitate essentiali , ubi creaturae tantum ive sint bonitate primi idata Ratio conclusonis est ocia Bonita, Entilatio Absita, eonsisti iis persectione 5 integritate rei , quae debet possidere omnia,quae ad sui essentiam perficiendam requirum

tui sed Deus in sinissentutest ridi sectissimus, esise

nesque minino oersectiones onmium enitiun eoiixi iaet sve sit uitet, ut probavimus Cap. de iise finitatem sive emittenter: erremius inmus bo nitate Absoluta. Quod ut elatids pateat, Notandum est ex Dino. re i8. quod duplicem esse Bonit rein nati lem seu entitas iam , quarum primi vocatur

Abscillita Respectivi altera. Absoluta bonitas est pellactio absoluta entis sitie comparatione ad

aliud, qua stilicet illiid est absolutε bonum quoties in se omnino persectum,&quod habet omnisia in complementiun nreeitarii. Bonita, respinis est

ea quae competit enit quatenus est alteri conveniensi se stistiditas est bona Vii , calor bonus igni, Dici isterias potest, quod Bonitas Absoluta duplex sit, nimirtim Quidditativa, quae est perfectio multans ex pluribus gradibus petremo, indiversarum. secundia in quam unuiri est persectius altero te En-IItativa , quae ut diximus, eonsistit in possessione persectionum sibi requisitatum, sive sint diverserae

realiter distinetis, ut in Creaturis, sive realiter id, uiarao Ibi incluta, ui in Deo Cinioqueristraa

117쪽

hane distinistionem silentur quidem omnes, Dein Ain bonum Bontine Absoluta talitativa, non ve

se Bonitate QMdditativa quin immunt non habet vatio gratas etlactionis , quibus possit aliis rebus diei persectior inde negant ipsum esset

num Bonitate gradllati. Nil vetat tamen asserere,

quod utraque perfectio illi converuat, etiam quid- citativa, inquant dira quidditas de Essentia Dei infinite excedit in perfectione omnes gradus persecti num in creaturis respectariam. Quyad Bonitatem Respectivam , negari non Dotest Deo , qui nedum est bonus in se, secsinsirperhonus univerinliter omnibus Creaturis, quarum est principium & finis,

sperialiter sit amicis,juxta id quod habetur Psal. 2.

EX, Ti s attributis transcendentalibus D qitae Deo conveniunt utens ex nune ad His progrediendii iii qm ipsi cimonium, ut est ensinteueinitae ad ex cationem mei sectil de Vo.luntatis dico ubi de mentia de decieris D. M bis

Vitam in De Fit intellectara. PER. intellectum nihil aliud concipere de imis quam potentiam, seu principium , quo substantia intelleciualis verum salset cognoscere potest. ut uni assentiri valeat, dissentiri ab alio. CoΜexu sim 1 Deo intellectiis repetitu nobilissimus enim agendi modus debetur nobilissimae causae; sed agere per intellectum , innobilissimus agendi modus: ergo in Deo reperitur. Unde Aristoteles asserit meontemplationem. operationem intellaeuis esse

Dei maxinae propriam Deinde . quarito subst in tia est spiritualior,tanto est ad intelligendum aptior,

Deus autem est solstitualis in sum in gradu ergo est omnino intelligens. Tandem jor est ulterius bHeonotata probati, tum a priori tui a post riori. A priori quidem, quia Deus est ens perfectis simum, de ens prefectissimum debet habere persectionem intellectos A posteriori etiam; quia cre turae sint intellis res ergo irrator intelligenseritio alio quae sunt in Deo , nullam habent ea sim Dergo existentia intellectus in Deo non potest probari priori Res p. non polle probari peremiam stricte sumptam bene autem per late tam ξlitani, seu per aliquam rationem , quae natura ea prior intelleetii, scilicet per infinitatem odicendo, Deus est infinitus:ergo havet omnem persectionem;

intellectivae mirae ab ipsa intellectione distinguatur: vel uitam sit tamdmpet modum actsis,primum adnuitatur, Deus potest vocari intellectivus si se- Mum,poterittaniam denominari intelligens. CoΜc Lusio.

INτε xvrcτus est in Deo sub ratione pote, litide principii intellectivi, ita quod verum sit diem te, est in Deo potentia intellectiva, distincta son. maliter ab ipsa intellectione , quia potest concipi intellectus sine intellectione: in primo enim instat ii naturae concipitur Deus, ut Deus, in secundo, uelialieni intelle in in intritio, ut intelligens ergo intellectu, in Deo distinctus est ab intrilectione. Deinde ex omnibus Theologis . Verbum 1 Patre producitur per intellectum & non ter intellectio item; quia Vennii est actualis intellectio fallem notionalis e et inreue est potentia distincta abam. Obiicies, astus primus, seu potentia, dirit inrpersectionem: ergo in Deo non est. Resp. non omnem potentiam impersectionem dicere alias . in Deo non esset potentia generandi sed tantilat illa est imperfecta , quae est destituta sito actu: unde, quia potentia intelligendi est semper in Deo con illic I. arami. nunquam actuali intellectione caret, ideo non est

imperfecta. Dices , aetiis primus habet rationem causae, de actus semitidus rationem essectas; sed nee eiusa Meesse sin Deo sinit ergo Meintellectus.

iit actus primus nec intellectio , ut actus secundus. Rev intellectum in Deo non habere rationem verae causae, sed tantam virtualis in nitantum litellectio

radicatur, fuit ab intellectu, sciit auribuo fluunt ab essentia non vero proditatur urin nobis de hoe est ilo dicunt Theolos , inierimonem Des esse

inproductam.

OM ni praedicata, quae Deo eonveniunt in trinsecE vel sunt praeditati rentialia vel in

dicitit in seci vel attributa clim ergo intellei itis de Deo praedicetur intrinsece; ideo ouaeritur an sit de

viduitate, ves sit modus. Uattribunis divinitatis.

Co Nexus Io. IN Wra L E c us est attributum Dei. Prob. quia non est de essentia,nec est modus intrinsecus: ergo superest, ut sit attributum. Probatur prima parsit tellectus non est de silentiates, si tana ter, illa distinguatur; sed est distinctio formalis inter intel lectui de stentiam ι distinguitur enim potentia λnatura in essentia sola in Patre, non est principium productivum filii, sed eum intellectu id sic intelle Mus non est de quidditate Dei probam Dorida parsimia modi intrinseci soli Deo conveniunt, hi tellectus vero increaturis reperitur. Objicies Scotum , qui docet, intellectualitatem esse modum intrinsecum Dei. Resp. esse modum in . trinsecum laseimpium semendo modum intrinsecum proinedicato, quod intrinsece afficit essentiam D. strict sumptum, ego et intellectus enim

operiore nemo is, quin rerus atmodo i

118쪽

eunddin quae modo vocatur intelleistus agens , modo possibilis. Deinde est productivus 'produ

cit eriim verbun a lentis. Tetti, discutitivus est i do esse tenente ex parte ach Lmm , eg .

Probatur quarta pars quin intellectus practiciis est ille qui dirigit praxim seu qui regulat actiones voliminis q-pouunt ni vel mal E fieri , sed voluntas D. insitis operationiblis non est regulabilis. est enim regula omnium ode actiones ejus noti posisunt mal neri ergo non est practicus. Nec ciuis amisit ilectum D ostendere voluntati quae ex seonea est, 'id ficiendum sit, a quidstimendum perhoe enim tantam eoncluditur esse onen ivum

praxis non tamen regulativum. Est autem differeniatia inter ostendere praxi in m regulare praxim. D. Covexus ro. quoniam unum ex alio deducit, conclatronem sei

Derio praemissis. 23rt tandem, est practicus ostendere praxim est ostendoe, sevistinendum, quia remita actiones vobilitatis, cui dictat, hoe auissendum sit simpliciter, dirigero remit esseruiendum, ves fugiendum Uitam autem tae a rim est, ain ostendere sicienda MVitandisi ea tiari uia i , uis: insuper persuadere δε raciones allegare, quae inducant voluntatem ad faciendum bonum , de malum vitandum t ulliuit autem respectu voluntatis D.

ostenso boni mali, de non indiget reisusione ut ad bonum severeat,non potest enim aliter agere

& se intellectust non est practicus. Olli Ic in secundam partein Si intellectus Dei.ut Deus est,non est productivus,& intellectus Patris sit

productivus verbi D. ergo intellectus Dei est simul productivus de non productivus , quod implicit. Res . nullam esse repugnantiam . quia aliud est

considerare Deum, ut De una pro tune enim illius ituellectus est operativu mali lis et di Illi derare

Deum . ut Patremo quia tune est productivus

Verbii quod niniis ruri si producta adi I εtiterus D. Me est agens , aut possibilis ι

tiee productivus, nec discursivus, aut praeticus.

Ratio primae partis est, quia ideo noster intellectus aviis uicitur , in quanto agit super phantasmata corporea seu species materiales derivatas in o lectis. quas spiritualisit Ecde sibilibus itintelligibiles, ill poste eas insundat intellectui posis nil ideo intellectus in nobis possibilis oleu pa

ter distinctam labriliam rationem dic Itur producti. v non sietamen de intellectui dicendum est:

hcet enim eognoscit suam essentiam. omnia alia: tum ad essentiam D. tum ad attributa imi. non tamen producit intellectionem: alias illa in teu ad personas, tum ad omnia denique errata lae hoeiectio distingueretu realite ab intelligente , tan non dubitatur , sed ciuaerimus , an primario ille traii productum a producente44 si in Deo is actus terminetur ad essentiam D. 5:postea M anilia Deus est . de praecisus a personis, esset realis distin buta, pessimas, de oemiras..ctis Notitia ergo, quam habet Deus in qua se cognoscit, est unproducta, dormieravi sine pro ductione ab intellectu sciit intellectu, ab essentia: se nisilectit Dei ut Deus est , est operativus; licet intellectus Patris sit productivus Verbi D. Et in hoc differunt ii itellectus productivus M operativus, quod productivus respiciat reminum productum, te intellinionem productam; operativus,eiaten

platat illi etiam circa quod negotiatur . de quod e snoscit mediante intellectione improducta.

miratur teri iam quia ad dismisiuniti re

quirunnu primo, Dirastoc inestionum , ne ecoontio antecedentis ac consequentiae His itiis cos ex iis imos itera primarium intellectos D. est sol, essentia attributa autem personae, de quo eumque emcreauim ad objectum 'secundarium pertinent. Hobatut prima pars. Quia quod primo per se.

Ee immediat movet intellectum ad c Ni illianem est objectum primarium intellectos talis autem est se

sentia ergo Deinde, sicut res se habit ad esse. iis ad gnosci sed essentia D. est natura prior his erito est prius intelligibilis. Tandem . es enim est progressus ab uno ad aliud id est,ab una eo E sentia D. ut sies, est infinita 8. in esset ii orae in te. itione ad aliam Secundb requiritur , quod posterior gestiouriatur amori, o nitioenim eonclusonis oritur Leognitione praemissarum. Tenio, ut primaeognitio sit notior posteriori testenim di imsus progressus a notiotibus ad ignotiora essed haec omnia non sunt in Deo. Primo enim omnia 'unico actu intelligit de sic non sunt in illo liues cognititiones. Secundo una eos itio non oritur ab alia, ouoniam est una tantam Terei , onini, Evia oedistinet Leognoscit de proinde non transit de notitiori ad ignotius inod si Scotus dicat meum prius cognoscere essentiam , quam proprietates rein sentando ergo, nedum repraes nia cr aturas, de ationes S attributar ergo est obj ctum prisorarium intellectes R. obiectum . inquom, moticvum Et terminativum quia dc movet per se intelle ctum adsit, innitioneni, terminateandem Dia

tionem Intellectus.

Probatur secunda pars. Quia attributa, personae Mereaturaein essentia D. repraesentantiu ,sicut series his ollat si eutergo prias debet videri speculum,

qti an sities relucens dicitu, debet eost nosset ecsentia, quain attributa, personae,acc in ipsa reprae sentata. Deinde, ut diat imus . haec Oinnia sunt ali-

119쪽

DISPUTATIO QUARTA.

De Scientia Dei.

QUA Hooquin et intellectus est potenti x D qua omnia Deus o oscit, & scientis inachiis intellectes explicatis quae dici solent de in testetis, nunc adactum iis progredi, ordo doctim

intelligibilia. proinde ad objectiun secundatium pertinent. Non quod sint objectum motivum, sed in nativum quia non movent per se ad sui cogni

tionem dedi' tria in alit illaria. Ut g. muam ci satis in speculo repraelelitatur, pecu ut 1 et Oble istum, iativum&terminativum visionis i quia oculum mnis

ver Ad visionem,&visionem termitrat; facies autem non movet per η , sed per speculum termina tamen visonem. Essentia D. a pari , quae est veluti speculum omnia repraesentans. erit odiectum motivum de terminativum Lattributa vero pe ccreaturae quae in ea relucent, erim objectum re minativum. Ostic. c. best flese vetum ac infinit verum, potest intellectum D movere ad sui cognitionem; sed attributa D talia sunt Dergo sunt oblectum pri- narium moti'um intellectus D. Resp. Attributa post inintectum D movere per se; n non reprae tentarentur ab alio , eone n de facio ab alio repraesentanrur, nego. Si revera per impossibile in

lentiam non repraesentaret attricii tabi per se possent

movere intellectum D ad sui cognitionem di tunc essetit objectum molixum iiiiiiinriiiiiij iiiiis atrum essentia D. illa clare repraesentat , ideo rum movens actu perse ad sui eognitionem illa enim repraesem talia ii proprio genere, esset superfla. quoniam cognoscuntur μrfectEinessentia , nihil autem s

reisuum di uideboin Deo.

Nemuis sipientia Dri Ratio est, quia me tia est petfectio simplicite Deo non deneganda. Deinde, Deus est causa universalisium,ad quam spectit ordinare quae sunt in mundo mon potest autem quis disponere res . nisi ipsas cognoscat. Tandem, nobilius est esse agens a proposto, quam agens Anatiua, id est, cognoscere finem propcer quem agi tur, qu m non cognoscere. Ostic. Si Deus naberet scientiam minium rerum, murum , quia de novo reciperet e litionem siquam, eos frendoscillare o. ouae existunt hodie, cantea non existebant. Ren non mam. nec recipere cognitionem novam ι qui si res de novo existant, non cognoiuit illas per novam cognitimnem ab illis desimiptam sed per eognitionem, quam

scientiam in eo ; nefas enim est ponere in ente persectissimo aliquam potentiam suo acta destitiis tama Lieet tamen antea probaverimus existentiam intellectas D maioris tamen milicationis cauia madet

Q Uis potest in Deo negare scientiam ei ita ducat Apostolus Rom. ii. O . initari simis G QUAMPvii .rM remanerent direre de intellectum sed quia explicabuntur capite sequenti, quod erit de Dei scientia, quae est actus intellectus; ideo hie nobis quaerendum superest , muniaco, vel multiplici ctu, omni intellectus ας Muscat.

git, similiter erit infinitusci et o per talem actum intelligentur omnia ergo nihil remanet , quod intelligatur per secundum actum in sic Deus omnia latet ex unico iv simplicissimo. . ovile Non molestidem astra voeari sapientia, seientia , praelatentia i sed haee omnia dicuntur de Deo: ergo sigraim est,quod in intelle D. snt plures actus,quorii unus sit sepientia.aliuiscientia, lius praescientia. R . Misit ira de nimiiunes non impediant, quin actus intellectasi sit unicus iscunddm substantiam dicet terminative possit dici multiplex, juxta diversam terminationem ad diversa objecta. Ut terminatur ad essentiam, ad ea quae

in Vs sints xmalim, vocatur sapientiaci Ut te niuiant ,aereaturas in essentia A per si Aniam

cognitas, dicitur sesentia quia hoe est aliquomodo cognoscere unum per aliud: Ut terminatur ad o jecta futura voeatur praestientia Ut respicit m di quibus creaturre ad suum finem diriguntur , di estis Mouidentiae Pio dicit cognitionemn si rima ui pernaturalium, quibus-heatitudinem peris

venitur, praedestinatio nuncupatur sis reprobatio, prout importat grutionem demeritorum , Accina ia

tia quam habet ab aetetno ergo verum erat dicere heri, Deus cognoscit Petrum existere; quod tamen

falsum est, quia supponimus illum existererantiunii Hie. Ita, modialis stienti inma, setoiar ti, nausa uiuitisera me tem cognoscat

trum existeres non est tamen tota ratio extrinseca. sed talis scientis dependet extrinsece ab existentia Petri, tanquam conditione sine qua Deus non eo-gnosceret Petium eras irem: und unpotest dici.

S ClaηTi habitualis potist dici debet halntus his clinans ad cognoscendum, quiun cogitatio. V. Diaulus Logi eae noti tam est consectio syllogism . quam habitus in mea mente existens , quo possum

conficere syllogismum, cdm voluero. Scientia in qtiam , habitualis non potest dic cognition quia minnetii dormienter unde dicendum cum Logicis, di

plicem esse scientiam , habitualem unam, quae est Musi i intellectum , ut sustias produx M

120쪽

in E DE

quae est is, Aqua inlesie i in liter tendisines,

in illa te nativiis sed is in Vitas ΝΟΜ debrescientia Dei vorati habitualis. Quia

sicientia habitualis, ut diximus est habitias inclinati is adjuvatis Intellectum ad facit id intelli-

endum ubi ergo nulla est dissimitas ad intelligenum, nullus debet esse habitus sed abardum est dicere, Deum aliquam dissiculi rem experiri in intestigendo ergo nee habitus in eo repetietur. Un Bde, hae est differentia inter intellecthim, striim , de divinum, Guod intellectus Dei ex se ipso possit eo-

nostere objectum sibi propositum sine ullo trabinumtest: 1 vero noster, qui imperfectus est , ' mer M. iectum in basile requirat is

libus.

Oarie. In Deoremitur scientia per modum actsis primi mentia autem in actu prinis , est scientia per motam habita, ergo in Deo est latentia habutusis. Resp. negando minorem 1 scientia enim per modum actus primi, est intellectus eum objecto intelli sibili ε haee est in Deo scientia verba i- malis dicit insiper habitum, qui sicilita potentiam, currvii eliretemni actum: destae in Leo non po-t ea esse i quia supponit imperfectionem , dissicultatem in intelligendo set iis ii quam Selantia Dei istiet tu ab iniur essentia.

HAE qu stio non paritur maximam dissicilli. rem, cita iam dixerimus, attributa esse unum realiter eum essentia ab illa tamen se aliter distinia sui idem enim dicemium est de scientia , quae est coi ex usio.

non tamen realiter. Primum patet i quia alia est ratio essentiae D. alia ratio scientiae I essentia enim est veluti fons origo, unde pullulant omnes persectiones Desi de sinentia est quaedam periectio, quae radieitur ab intellectu seu intellectu ab eo

sentia Sectinctum desumitur ex Infiititatem quae

potestatem habet identificandi omnia essentialis, quae instium unum mire sesentia visionis, qui De cognostitere

tura laturas, potuit non esse in Deo initia crearii. rae futurae potuerunt non esse futurae , si citieet Deus Enon decrevisset fiaturitionem earum ergo scientia,

siliem visionis , non est unum realiter cum Deo. Rem stimum visonis esse actum intelleatim.

quo Deus primatib se eognoscit, quatenil tamen ipsemet actus terminatur ad creaturas secundario. In scientia ergo visionis duo reperiuntur . nempe svitalis intellectilam quo Deus se cognoscit, ac deinde terminatio ad cieaturas Disting. ergo a tecedens scientia visionis potuit non es in Deo,

quantam ad tertiunationem, quam dicit ad creatuis ras, concedo rati iret om adactum vitalem , nego.

Primum est tantiam respectus rationis in Deo, secandum vero est quid reale unde dicendum, qubdstis Otia visionis non insist i formaliter inutilio

nimirum in terminative Formaliter sumpta, nishil aliud est, qua essehtiat per modum actcs interuligentis se habens: terminativesveta spectara , est eadem scientia , quatenas diversa obiecta respicit, ad illa terminaturi sive illa objecta sint essentia D. de omnia quae sunt in illa i sive sitit creaturae, να sint aliquomodo extra essentiam D. . Covexus 1 o. scitum Dei sumpta formaliteris seeundam sim entitatem realem est unam spe in v tb te marive , est multiplex. Probatur iniminus , quia sesentia Dei est infinitor ergo Mimium actum debet intelligere omnia intelligibilia:

si enim Deus per unam scientian unu in objecthim intelligeret de per aliam aliud, quaelibet esset finita cam ergo scientia Dei infinita sit, debet repraesent

re M. Mi D. uita in ligibilia 'ino est iam iam una ratione sis instinatis, o obiecto

formali, nempe ab essentiam quae una est. Probatur secunda pars ex omnibus Theologis discentibus, scientiam D. dividi in mentiam si lici, intelligentiae, an scientiam visionis. Scientia simplicis intelligentiae est ea , qua Deus cognoscit res possibiles scientia autem visionis est ea qua cognoL.

Cit res inuras: v. g. antequam mundus per determinati nen volu latatum esset suturus , erat tam diri

possibilis rae Deus eognoscebat illum scientia simplieis intelligentiae postquam veto Deus determinavit inundum esse futurum, illum cognovit scientia visionis. Scientia simplicis intelligenti est neeessi ria, de antecedens decretum voluntatis . latentia

vero visionis estissim, sequens decretum D v luntatis, quae iis cierit sminionem mundi, ut potuerit non decernere. Osite. Ista diviso non includit scientias approabanonis&reprobationis, quae iii Deo sunt ergo non est legitima. Resp. scientiam implicis intelligentia de scientiam visionis poste, subdividi in sicientiam approbationis de reprobationis; illiu enim pos sibile, quod Deus cognoscit per silentiam simplicia intelligentiae,vel est bonum; εc tunc est scientia simia plicis intelligentiae applobationisci vel est talum;& se est sumitia simpliciei intelligentiae reprobati nis. Sila etiam in Odjectum imirum, quod Deo novit per scientiam visionis , est bimum, dicitur

scientia visionis approbationis &reprobatiotiis; si est malum. Scientia ergo approbationis auereprobationis , nil aliud est , quam scientia simplicis intelligentiae , aut visonis , quatenas ha- Dent adiunctam omplicentiam displicentiani

circa obieetum possibile, vel futurum. Oarie. Praealtata divisio non includit scientiani conditicinatat , qua Deus colen Oscit res , quae nasum abistute futurae sed sunt tantiis futurae sub ali Qua eorulitiones err non bene traditur. Res p. scientiam conditionatam reduci ad sicientiam visi nisi res enim futurae quae sunt objectum scientiae visionis, vel sunt ab line futurae . vel sunt futurae

sub conditione in sic scientia visionis duplex est; una absoluta , qua te inali ad sutura adsoluta, alia condiu am,q mrcisseiuraconditiorum

SEARCH

MENU NAVIGATION