장음표시 사용
161쪽
oluerunt illa Toncilla impugnare opinionem Prae. destinatianorum quam amplexat lunt Calv Iustae, volentes Deum antecedenter, absolute praedestiis
nare a uosa ad eulpam, de ad tuam; imo exi
moraluuit, Demia miti unuNO, fit reprobatis nisi ex praevisone meati
finalis: sicut enim telestinatio fit ex praevisis meritis, sic reprobati ex demeritorum praevisione. Hoc probatur ex Seriptura dicente Deum
nolle mortem peccatoris; Deum velle omnes salvos Mere.&c quae omnia non essent in Deo, si ante prqvisionem peccati, aliquos destitiaret ad mortem. His concordat Aug. dicens Lib. contra Iulianum cap. 39. Deus bonus est, eas ustus est i quia b-G. 'ssim me his liberare, quia iustus, non potest sine δε--ris podHe. Dissentit vero Calvinus , amrmura voluntatem Dei esse solam causam reprobatismis; qui quidem Deus, ut justhpuniat reprobos, illos inpellit in peccatum. Maneat ergo nolNI quod praevisio peetati est eausa reprobationis; sive statum originale, ut in parvulis sine baptismo monentibus; sive sit soli1 in inuale, ut initulos, qui post remisi in originale alia coniuxistunt in minis moriuntur; sive tandet sit originale lactitate, ut in infidelibus, qui praeterpeccatum originale quod habent, commiseriint multa actualia.
Accedunt alia temnisnia Auginini de livet
vim patrum, irae einaciter eonfitinant nostrarii conclusionem t ille enim Epist. Ios ait -DGιι quempiat inmmeritam, nulli obnoxium peccato da raret .a mi inituitatu non credereturi Inhro etiam duliariun Cap. S. habet , cem tumes, Maa,Mainiis, non esse iniquitatem apud Deu- , qua quemquam sine m Iis meritis damnet. Lib. de unitate Trulitatis contra Manichaeos Cap. . addit, non enim onustitia est apud Deum ut vim-m ras qui is ni m. hure rium t. His concinit linianus, ni Liba.contra Martionem Cap.II. vos ex seipso bonus est ex nobis iustus Dorbamlasvra secundum nam , severitiω posterior secund m-ψ milia ἐπι- , se acri M. c. Per quem loquendi modum eontendit oti tare, quod Deira non esset iustus, si aliquos inuret sine praecedentiabus demeritis; loe eontra Calvinum pessime ac serentem meum ratione lolius sui consilii Bessuae supreina dominationis aliquos destinasse ad vitam, alios amem ad aeternam damnationem , priusqium praevieret leuatum M aleae iustumque lio minis actuale meritum aut demeritiam. Nec dieant aliqui ex Calvinistis, hoe fuisse lalso impositum Calvino, quoniam Lib. 3. institui Cap. LI.Nuinis. ait, narissimu---Hemum Dei decretum,
eri vester non enim pari conditione creantur homines sed alias vita tema, aliis aterea damnatio praeora inatur. Itaque provi in alterum nem quιφω πηῶrus est, ita vel ad vitan ve aia mortem
Ne respondete habent, quod semper Calvinus praesupponat peccatum originale, veluti causami Irobationis: contrarium enim probatur ex illius velinis antecedentibiis, quae designant, homines errari proe vini, vel pro morte aeterna; e vitam aut mortem ecissem illius ad quem conditus est quilibri me eonfirmat Cap. 13. Num 4 ubi de re
proborum conditione loquens , fateri r i 'irm si
ortu)s iterum confirmat Num . . ubi dicit, decretum horribiti, fateor inficiari me nemo poteris.
--ρ si erit mui. quem exit - immi. Os πιτυρι ω-- δε- ιιι 'Myras eris Iria decreto suo se ordinaverat. Ob hoe Calvinusib. 9. iustu Cap. 1. Num. . Devin affirmat, ex intentione absoluta perdendi reprobo , omnem illis viam salutis praecludere. Quosdam . inquit, exitia demovet quasdam duinarationi iocis, E Minc. reiansibili judicio vita aditum praecludir.
-- audiandi ινι sui facultate privat, mine eius radicatione magis exeo-σ stupefacit. Et tulsas
Num t 3. bee vacem ad eo dirigit sicut magis obsurde eant , tamen attendit .sed ut reddantur cariores doctrinam profert. sed νά- pes m multi remedium adhibes sed ne siremur. Quibus omnis bus dictis probatur fossicienter, Calvi tui existimasse reprobationem, nedum negati vani, sed etiainpositivam esse a solo Dei decreto absoluto . de a
tecedente quamcunque laevisionen peccati originalisis actualis. Ostic nostram eonclusionem eontrariam vide rim Paulo ad Rom. s. dicenti, ante Mim qui C quam boni vel mali ossent Iacob dilexi i. odio habui. Resp. per haec verba non intelligi, quod Deus ante praevinonem demeritorum Esau, ipsiuri reprobaverit,im simi erit illidems rem alias ef caee, sed tantam deeroeris illi non dare gratias ita illustres&eximias, quales statuit to I serre fratri suo Jacob ita quod illa verba non debeant semiabsolutes, sed tantum compararε, ut aliis diximus.
Nam, habere odi, non sunsiou semper pro odiisse positiis de niuisitet, sed siquando usurpatii prominiis siligeri, utque i . Ss qui venit id me frnon ossit patrem octe. Non quod Christus velit, esse
quem odio habere parentes; sed quia vult, ut filii magis dilig- Deiun, tin parentes suos. Alii ex plicant hoc dies mi Pauli, ut Deus magis disex
rit Iacob quam Esai respeeti ann ritu ten po-rallum, primogenitur , quam voluit transferre
ab Elatrao Jacob: hane explicationem desumunt ex verbis sequentibus, ubi taberiar, cuia maiorseria visi--ἀ. Quod si Sap. ii Dei videatur aliquos damnare etiam positive absque respeetii operum. dum dicitur, eum etiam qui non debet paniri re demna. exteram aestimas a tua vinine. Ali hoe intelligunt de iis, qui coram bonuribus videnrux innocerites, qui tales non sunt coram Deo. Alii hoc interpretantur de persecutionibus hujus vitae , quibus viri sancti saeptiis exercentur; non vero deicent in fellit Alii de Christo, quem in manus impi rum tradidit Deus, licet innocentem. Porro ut adit pareat verba D. Pauli praeallegata non prorite, quod Deus reprobet ante praevisionem demerit rum , legendus est S. Fulgentius Lib. ad Moni-
bμε, aut ad aso Monime ut hunc locum Apostoli diligenter attendas notum namque est, iram ιι esse nonpos, nisi ιιbi ereditur homini iniquitas prcessi se Inseriti etiam addit quia Deus peccata ho-
ni iam praescientia vidit i sententiam pra destinationis dictavit id est, reprobationis, quia, ut diximus alias, praedestinatio modo in bonam . modo in in umi itemsumitur.
162쪽
Εεν crus reprobationis sunt tres potissimam in adultas Ptimis . est privatio gratiae , non Uudem sufficientis , quia omnibus datur sed gratiae finalis Ae efficacis , quam statui Deo non d re reprobis quia praevidit ipsos mal seros sussicienti Secundus est poena damni pro omnibus Et tertius , et poena sensus pro solis adultis Ratio nostrae conclusionis petitii dic ostpositione Re-
A se eoiivinentes, malum, exercet primo erga illos sitam misericordiam, rediim per creationem conservationem Ted etiam largiendo illis multa bona natura: gratiae vocamum adiunantis,
illosque attenter ad poenitentiam expectando; ubi autem agnoscit illos abuti sua benignitate.
tune sua iustitiae punitiones infli L permittendo. ut in nova peccata ruant praecipites , illosque indurando QObeaeeando . non quidem positive,
tinfunde M. iiii in . sed ne νε, subtrahendo essectus Praedestinationis sunt esemina tres, ni si uam emacem. Quia
mirum gratia e Teax' fruitio summi boni,in carentia inI1is doloris tus summa voluptate cite Reprobatio includit privationem gratiae eruacis, privationem animi boni, ε 'ma sensus. Per privationem autem gratiae Meaeis uitelligite etiam comin uniter permissio peccati, quae non est aliud, quana subita 1ici talis gratiae . necessariae ad vitandum peccat in , lux tament Seoti in I. s. i.
Ves . amica τι se, Grip.is, ubi explicans, bintatem Dei per imam pereati, dicit , mum veste permittera peccMum , flendo μbmahere. tiam es cem licque permissio peccati est est ctus praedestinationis in electis , in quantiIm eos facit diligentiores de humiliores , dum antequam peccaverint recogitant se peccare posse C de postquam peccaverunt, reflectunt sui et suum peccatum in exactias postea cavent , ne peccent denuo irae in impiis est etiam effectus reprobaticionis, maxiluit post peceatum originale, quia tunc peccat an . quod permittit Deus fieri est 'mape cati,dc Deus justo iudicio patitur, in uiuere de malo in malum, iique deneg t grati an ema 'quos viget sit Teientis esse cooxemptore ociuub neficiis abuti saepissime.
si quaeratur quaenam sint causae propter quas Deus velit peccanina linurere. Rest deo esse multas, quae omnes runt justi ve ncetissanimaliquae nos lateant Pitur , ut ostendat gratiam vicacem , quae impedit peccata , non deberi sed
maestati liberaliter illis quibus datur,ac juxta beneplacitum suae voluntatis, inita dieii nus in D, Misereri cuius miseris. Omi raraiam PGst.iba aius viserebor. Seeutido , ut ostendaturi nimitas voluntatis,4 gratiae belleficulni Ac non in
se, sed in Domino glorietur homo. Tertio, quia seu decet roridentiam seneralem, ut sine deritia mento imo cum de re universi , desectu tali, quos permittat in causis generalibus sic ad n
videntiam particularem circa creaturas rationales pertinet, ut sinantur agere per proprios motus,
seque aliquando deficere a bono, maxime eam sufficientia gratiae auxilia illis dederit. Qistro, quia novit se ex peccato permisso posse elicet majora
bona, ut patet in bono redieptionis ex lapsa Adamictali sequuta , ex ch In ante Gregorio in benedictione eeiei aselialis felix eulpa, talem aera . uum minit L M, redemptorum. Quinto, quia ex peccato unius oecasionatur bonum in aliis , utpote ex persequutione tyrannorum , quae fidem eastit rem δε patientiam manifestavit in Martyribus. Similes aliae possent adduci, sed nemo inliciari potest . quin i in possit seu peccata permittere.
Mae revera permisit, desaliquando gratias Eeaeo subtrahere ab aliquibus,quas nemini debitas es
Ex tali perinissione peccati seu subtra uotam Hae sequuntur in reprobis eordis recessus a Deo; obseratio Minduratio 'uae urias
Deo prios habeat ortum is peceatore, quam a Deo scutis ob eatio de induratio patet primo de recellu ex Concilio Trient Seg. 6. Cap. I l. Deu3
I. a gratia seri iusti ai id strit, nisi ab eis pria δε---. Quod idem habet s. prosper Res
sonsione . ad Objectiones incentianas Dei v
untas en ut in bona voluntate maneatn , qui 'prias quam deseratis neminem deserit na feldestriore ' convenit. Idem tradit Augustinus Lib. 3. contra Iulianum Cap. 3. Cacitas conrii,
m suu remove illuminator Deus , ct peccavi. tum es, quo in Deum non creditur poem peccati, qua cor superbum die n. animadversione punia rura causis poe si . e.m mali aliquid caci cordis errore committitur. Idipsum denique pronunciat Augustinus Lib. de Gratia .Lib. Arbitrio . ubi exponens verba Apostoli aDRom. s. Cuius mumiseretur ius quem vult indurat . ait , ιιem Perinmisti seduci , vel obdurari . maia 6m merita coriter in eo vera enim miseretur Ἀωυ - μι- mmmis mala pro mus , sed Mna ' -- si, fritioris Ariu haraver alnositate. Hic quaeri posset, an Deus det omnibus gratias simientes an fuerint aliqua auxilia pro infuitiabus ipsis sum eientia ad salutem Dan infideles, obcaecati de indurati mulam sussicientem habeantr
D. M inia avi. Minui videri non debet, si Thomistici aut res, interpretantes moram partem. Doct in Ang lici . explicativiii muunticiuntde in
lecturae voluntate Dei subjungant quaestionem. quae est vigesimari inta, in qua agunt de divina Potentiari quandoquiden existimant . ipsam esui Atui tum speciale ab intelle- ες voluntate sistinctum quod ab illis tenui potentia seu pote
tia executiva nuncupatur unde non immerito. vetuitatas dissicultatibus , quae Intellectum D de Voluntatem D. respieiuno, sicut fit illis quae ad
providentiam D. Praedestinationem, repecta tionem pertirum , subiiciunt examinationem iulius tertiae potentiae exequentis ea quae sunt proposita ab intellechuri decreta a voluntate. Sed ab hoc ordine merito des itinere possent Seotistae, qui eum suo Doctore sustinent . Potentiam in Deo non distinguit Voluntate .urdiximus alias simust
postentus abstinere a sermone novo de potentia Dei in recurrere ad ea quae diximus agentes de ejus Volun .He. Quia an em, iuxta nostrum L lxincipiendi modum, distingui videtur in Deo Poteristia exeeutiva ab Intellectu de voliintate utar
vel distingui uir uias nubus intellectualibusin di
163쪽
tigii geo non inutile erit, si iam dictis Moaliqua breviter addamus de potentia Dei.
Oaiie potentis activam sinatur ad aequum- vel conservandam in operante aliquam perfectionem, qua privatur; sed hoc redolet impetis-ctionem: ergo potentia activa non est In Deo admittenda. Resp., aiorem esse veram in agentibus creatis . clii agendo peificiuntur , quia agendore piunt id quia reale nimirum suam actionem; taliam tamen in Deo quia actio eius ad extra ni hil involvit reale, sed terminationen tanti in , denominationem extrinsecam quae est solummodbrespectus rationis. Non ergo i eiu agit ut perficiatur . cum ante Oinno actio i ad extra . a solutam persectionem prishabeat. Quia tamen est sumni bomis . aim in nobis vu1 dissim dere ner
niam nullus est qui Deum agnoscens esse supremum ens , immutabile M simplieissimum,
dixerit in illo reperiri posses remiam passivam. Si enim est simpliciter primum ens , M si trema omnium eausa , Qui pronas ab alio agentes
titur. Deinde, si Delis est omnimoi eum nautabili
ut probavimus agendo de Immutabilitatem ad η sectionem per potentiam suam activam Lita quod mutere non potest ullam Potentiam passivam, p xxtra operetur ut persectionem acquirat Veiconser, et meus autem sit , ut suam persectionein commilitat. Ex hoc paret . Potentiam activam in Deo esse quidem persectionein m. Illiciter i quia melior est ipsa , quam non ipsa. us autem sit conluircia cum actu , ad extra in nihil dicit perfectici alias Deus usque ad ereationem niundi earuisset pei sectionealiqua. quam recepisset producendo creatura . quod est absurdum. Sed dicendum est . quod ipsi non sie
mel uls. geri . qua innot agere imitoniam ex hoe
accidit tantiIm illi bonum extrinsecum, cujus actum Cois ex usio estis pollessio non est Deo melior quam carentia si lius. Respectu verbcreaturae,melius est,quod Deus agat quam non agat, quia si non ageret Deus, illarion existeret rimo, melius etiam creatura est, quod ius ista est princidium realis trantinuisti rus. Tandem, si Deus ei simplicissimus , ut neminem latet, machus pitrissim his nullius impersectionis capax, longe ab elus natura abelse debet potentia passiva , quae aliquem defectu ni sempermvolvit, privationem videlice sermae absentis,
tiae non est in subjectora in illi, recipi potest.
diri ergo nulli sit dubium, quin Deo . at note perfectissimo ente; long removeri debeat Poten
ii lassio, sit activa erit nostra
NEou ex fides, sed Qectatione nata tali
e instat potentiam actival et se in Deo. Pri
muin patet ex Scriptura Psal. 88. Potens es tu Domine, re veritas nisi circuitu tus Psalm iri. aristiquetur potentias Domini. i. ad Timoth. 6. aratri es resolua posens Lue t. Ferit mihi magna qui paten et . I ii Syi h lo Apostolorum , Credasis Deum Patrem omnipotentem Hla addi potest Mittus Geneseos Cap. I. ubi omnium rerum cre tarum effectio Deo attribuitur. Secundum probatur, quia ratione naturali cognosti potest , quod Deus sit actus purus , perfectus undequaque , proinde summesactivus , quoniam potentia acti
is est persectio simpliciter mperit Deo: Unde nus euncernas, quo Deum
distinguimus eo innitet ab aliis entibus , est quod sit a se is omnia ab illo producta. Hoc inquam cognoscimus naturaliter, quia ab effectibus proviaiendo ad causa, oportet tandem sere in aliqua Diux, quieonvitum causarum se alimiarum a Musium ausibilium persectione, Ier viam eminentiae eontineat. Tanta luce curetae veritas , ut vix queat intelligi , quo sensu Petrus Milurdus potuerit diceres, Deum Patrem esse omnipotentem , Filium Nespotentem . e spiritum sanctum nullipotentem. pia agat, quam non agat, quia agendo recipieperiectionem, qua antei causat Gque in creatura potentia activa conjuncta cum actu est persectio, non in Deo, qui antequam agat ad extra orn-nem persectionem praehabet. OEite Potentiam activat ordinari ad opus seu
ad iniun sinuntanquam ad finem sed quod o duratur adfinemesi imperfectum, quoniam perficitur fine: ergo in Deo . qui est incapax impe
fectionis, non potesst admitti potentia activa. Proiabatur minor ex Aristotele asserente actum esse no-eoniam biliorem potentia, quod aliunde procedere nequiti nisi quia purentia annuam perfectibilis ordinatur ad actum tanquam ad suem ibi persectivum. Res
pondeo prinaci, majorem esse falsam timeo, eujus Potentia non ordinatur ad actum tanquam ad finem quia, ut dictum est, Quidquid ordinatur ad finem perficitura fine, quod dici non debet de Deo , qui perfectimis cuius umque actos.
ialtein ad extra eminentiori modo continet etia in antequam agat. Respondeo secundo ad minorem,
quod ordinatur ad finem non esse ignobilius ρει me, nisi ouando ordinatur ad finem , tanquam t n edium recas veta si ordinetur , tanquam si
ut testatori Berna idus Epist. 19ci . QValdensis jectum ad fornaam accidentalem memo enim di xerit, hi in Hellectus it intellectione nobilior. liloluat lubitantia praefertur accidenti, licet in
tellectio, qua producitur scienti ab intellectu, siei mobilior ipsa scientia quia est medium ordinatum ad procurandam scientiam , medium est ignobilius fine. Rei p. terti ad Arist. dicti item, actuni esse nobiliorem potenti quodlio veruin piΤomo . Lib. I. Art. r. Cap. I . Sed nil mirum,
si hoc asserere ausus est, quandoquidem ipsemet negabat divinitatem Filii , quem iaciebat in rem Patre, divinitatem Spiritas sancti, quem
dicebat esse animam mundiis Patri non on sub stantialem c d misero fateretur, Patrem esse Deum, in ipso omnipotentiam libentissime adnti sit. Oblios errores condemnatus filii praesariis A illardus sit de potentia considerata praecise , uinabet priva inconcilio serionensi, a cupis sententia appeti an tionem actus sibi annexam siillim vero de poteria ad summum Ponti fleem . eam iter Romam susci tia spectata secundum positivam entitatem quam peret in via diverteret Cluniacum inductione importat, quoniam ut sic potentia est substantia. Petri Cluniacensis Abbatis suos abiuravit errores, mactus est accidens Deinde , Aristoteles alle
M ibidem iactus Monachus, post ausuram 'nu' rens, actam vise nobiliorem potentia lex hoe vult
164쪽
tantam insinuare, in erratis actum eum potentinesse nobiliorem actu sine potentia: non soli1m enim eritin est . potentiam activam esse nobiliorem actu
sibi eorres , lente , sed etiam potentiam passivam. Me longein'erseisiorem, quoniam substantia est accidente nobilior. Resp. . actum posse dici aliquomodo meliorem potentia i quando actio distinguis turre alitera potentia, Missi advenit ut eam petMore non Mauremis Deo, eujus actio, qua erod emitative de vitaliter non est amo transiens, nee distincta ab Ennii Dei. R Ira potentia ejllI, quoniam est ipsummet Dei intelligere 6 velle a natura Dei indistinctum realiter:
tentiam in Deci , nimiraim, iura ad existra; quarum illa dividitur in Relativam seu Notionalem is Absolutam seu Essentialem. Notionalis
de relativa est ea , oua Personae Divinae prod cuntire de dictat talis, quia existit in monis,
quae resationibus constitiiuntur Se disti tigunt ii priis mario rac secundario per notiones. Siccis Patae et Potentia generandi Filium scin Patrein Filio est
potentia spirandi Spiritum Sanctum Absoluta verore Mentialis est ea quae competit Deo ut Deus est, unde voratur essentialis ciua scilicet Deus ut Deus di ut praecisus a personis se cognoscitis amat de
qua et atri peritanae, ill De LI stant, uiri essentiam
se invicem cognoszunt de amant, quoniam Patertit Deus est se cognoscit, Filiumque de spiritum sanctum, sicut Leontra. Videndum tamen est,quba actiones illae non sint, nisi Grammaticaliter. actiones semita ad rationem actionis propriae requiritur, ut aliquid producatur, ubi in Deo per intellectum non producitu intellectio essentialis, nec per volant inessetitialis volitio, sed illa fluit, Diraliter ab intellectu ocista fi voluntate per sesam
radicateiri emanationem, qualiter proprietas em nat ab essentia unde Intellectio de Volitio essentiales dicuntur improductae ab omnibus Theotietis. Potentia ad inraeaestiriae habet actionem tramseuntem, qua Deus este ereaturas operatur ut creati mundi conservatio . .istificatio , de similes, quae ideo di untur transeuntes, quia termini earum ex natura rei sunt extra Deviii, is et ratione inmiensitatis Divinae intrari uni remanranti P tentiam inrinam ad extra omnes e cedunt dividi in Ab tutam, ordinariam , sed non conveniunt
de modo quo utraque intelligi debeat, quod e ne inest. CON eius Io. Acrio Dei ad extra , quae eonvenit tribiis Persenis quarum opera ad extra sunt inseparabilia, de uuae est vera actio, quoniam habet te mirum vere modestiam de realiter distulauii Asroducente, dividitur in Abscillitamis Ordinariam; icet enim omnia possibilia pati facilitate divinae potentiae subsint, dicitur tamen communiter, quod
alia Deus possit facere de potentii ordinaria, alia laniam de potentii Mahita omnes ergo conveniunt de tali divisione sed D. Thomas Ec Seotus dissentiunt in explicatione terminorum e quia Do-
pe fit m ad decreta Di villae Vobintatis , ita quod illa omnia dc sola quae sequuntur ad decreta volunt
tis divinae de ab illa ordinata suiu ab aeterno ut fiant in tempore, dicantur fieri de Potentia Dei ordinaria de juxta hane explicaticinem de potentia Dei ordinaria factum fuit, cluti coram Ezechia rege retrogressa fuerit umbra solis per decem lineas.
Repumio quod Iosue state fecerit solem 'unanis i in m. quod beata virgo , servata virginitate, mi petitae pepererit Ioia, fitae. i. absimilia.
Eadem ratione vult D. Thoma , ea non posse fieri nisi de potentia Dei Extraordinaria, quae non fuerunt decreta adivinavollantate licet non excedant ordinem communem mirae,in para facilitate sua iactibilia, aera quae acta sent, ut V g. creatio alterius mundi, productio alicuius novae speciei, aut individui alleuius. alia vult D. Thomas non esse
producibilia de potentia ordinaria, quia illa fieri non ordinoi ii eque decrevit D. voluntas aenε autem de potentia Absoluta, isissetvendo ad Cretis ordinationibus Dinissa sint producibilia,
si in se considerelitur. Scotus vero iii an . Dist. 4. Quo mica,Num.
3. quem sequuntur Major, Molina, suareet, Vas quo& plurimi contendit potentiam ordinariani
5 Extraordinariasii tales diti per respectunt ad oriadinem naturae ita quod ea quae nunt secundi; m euria sui naturae communem dicantur fieri de Potentia
C Dei ordinaria, V. g. qubd oculus videat, sol luceat auotidie, eclipsim patiatur luna terra moveatur, desie de similibus illa vero dicantur fieri de Potentia
De Extra Idlii: tia, qtrae fiunt praeter usitatum naisturae ordinem , irinti O virgo pariat umbra solis
retrogradiatur, sol ipse stet in illo cursu, aut elis Ism,tiatur integram Ratio Scoti, quae plausibiis is videtur, est quod ex opinionem Thomae s
queretur. Potentiam Dei absolutam numquam age Ie nec agere posse, qtiod est contradictorium, quonian ad potentiam spectat polle agere. Primopotemtia Dei λbsoluta numquam ageret, quia Deus numquam agit ad extra in tempore, nisi ea quae ab aeteriis agere decrevit, ut diximus agendo de voluntate D. Seeundo etiam Potentia Ab solitia numquam agere P posset, quia Deus non potest agere contra vel prae re sua decreta& suas ordinationes ta ergo agete de Potentia Dei absistura esset absolvere a deeretis de agere praetredecim, ut vult D. Thomas, potentia absoluta numquam ageret nec posset agere. Non obstante hac rati inatione, quae Scoti opunionem demonstrat esse praeseminam sententis, Doctoris Anmici, mixtis en umque milibri eriplicationein et aedifficultas est potia inverbis,quim in re i parum refert si illam aut alteram me tem sequamur, modo de sensu constet.
o Mi. Ens possibile est objectum Potentiae Divi
nae ut sie sed sola potentia absoluta versatur circa ens possibile, quia obiecta praeterita, praesentia, Ae sutura spectant ad potentiae ordinariani vel ordinatam quoniam subsunt ordinationibus divinis de
talia sint, quia Deus decrevit illa fuisse, esse, vel sere eis non potest dividi Potentia D. ut sie in Abiblitiam 3 orduintiani. Respondeo , omnem
Deilotentiam revera esse Absolutam, non tamen semper operari modo absolutes sed aliquando operatur modo absoluto, quando ficit ea quae non Gquuntiar inodum communem naturae, iuxta me tem scori, utquando it ut virgo conciperet, Aistaret, aut ejus deflecteret umbra δε aliqliando operari modo ordinario, ut dum agit iuxta cursum
165쪽
4-habet pro obiecto ens possibile,di , e quod habetur psal. ris. - . 3M φο
Absolii uim Mordinatain, non tanquam mitrerit. Adducunt seniquesanctos patres, Atha'
nauium viti Hic et Sermones . contra Arianos, Dein in diversas specimi quia non liabent diversa objGota , sed tanquam in divertas denominationm,
si ras a diversis messis operandi in quantum minuive semit cito eris visibile , sed Ordinaria fretur circa e possibile movini de ordiruatalaam
do, de Extraordinaria agit etiam irca ens possibile extraordin io& inusitato modo. Non ergo dicendum est, quod potentia Absoluta feratur circa ens possibile, necessarium, riuod potentia ordim seu nutu voluntatu agit Cyrillum Lib. 3. contra Julianum, D- sola v. lata spe femrverem. D. Leonem sum. x de Nativitates Deus ra jus
m situs, cui involan potentia. Et Austustianum in Meditationabus Cap. q. Cui in volunt-v- , cuius vesteν osse est fas omnia ex nihilo e Fi, qui sola tua voluntate fecisti. Haec verba, inquam, allatantur comamniter, ut ostendatur. vo- non Atatutestinens possinite .uariu silurum luntatem esse uiam rerum, neque ad uitertiam dico intingens quia utraque fertis circa ens possi potentiam quae sit executiva decretorum divinae Me quoniam ens latur uniri contingens est etiam B voluntatio; sed vis eorum dilui faciliter potest di- possibile alias impossibile esset suturun inlindri mrior Quod si disserant ens rossibile auturum; oe est tantam extrinsea, in quantum enti possibili advenit decretum D voluntatis, quod possibulitati entis addit futuritionem. . III. An potentia Dei si attributum steriale distinctum L . AVersisAVosnum authorum sententias, aliorum aliqui statuunt, potentiam Dei esse for- naliter ejus ellientiam, alii in actu intellectus illam
constituunt; isti in actu in te liel vii fi voluntatis si iamul, ex quibus restillat unum ititegrum principium,
di illi alio modo Maioris notae opini ies sint ii quas amplexari sunt D. Thomas de corus, ouorum
primus ini seniret. Dist. 18. Mini. Par. Saramma Q. Ax, censet, Potentiam Dei esse proprium Dei Attributum distinctum ab intellectu, voluntate; articulo enim primo ad quartum expresia docet, Potentiam distingui ab intellectu, voluntate, ut Principium exequens a diligentein imperante itacendo, quod per illa pateat soliam quod opera Dei facta sint liberE in extra, quod non indigeat extranea causa distincta a se in quod non possit ullo
modo Deiis impediti ab agendo, tamque facile, luntas Dolsit consequi essectum , sicut facile potest velle aliquid. Recurrendum ergo est ad rationes, ut probetur, Potentiam Divinam non eonsistere laturaliter in Essentia divina, nee in Intellectu, sed in sola vo luntate, quae est formale de proximum principium
t anu m rerum ad extra. Non consistit prini in
c Essentia, quia ratio potentia activae juxta comm nem intelligendi modum est posterior ipsa Esse tia, ut patet in eleatis, ubi effectus non producitniatiir immediate a natura Messentia, sed a potentiis& facultatibus, nimirum intellectit voluntate oculis, c. Deinde in Deo potentia productiva ad
intra distinguitnt ab essentia divini, Vmbum enim a Spiritus sinctus non producuntur proprie ab Essentia Dei, sed ab intellectu, voluntate, quae
sunt principia scit malia indi sti l Ul Immari n-tium. Qu od etiam potentia divina non sit idem ac
intellectus, patet, quia essectus producti ad extra sunt liberii contingentes ergo debent attribui causae libet de eontingenti sola autem voluntas, non intelle isti Isi est causa liberais contingens ad quod intellectus sit potentia quae ex possibilibus dictet bonum esse quod haee fiant&ista non fiant, extra: ergo potentia agendi ad extra in Deo non
de Vobinias imperet, decernat illa esse sutura, 'est intellectiis, licet intellectio praevia requiramsi ista non potentia Veis tanquam tertium princi ut Deus ADt quia inin stagens liberum de tam pium exeo tu quod decrevit voluntas; inide ad re ex praevia cognitione licti talis erenitisnon semittit triplicem causam rerum ni hibili lim ad exit - - - - inter se distinctarum virtute meminenter, scilicet intellectum ut eauiam diligentein voluntatem ut causim imperantem,ac potentiam ut causam exequetum Scotus Hia noster in 1. Dist. D. Q ιβ.
uniea . Versu or Secundum hoe existimat, P citet tiam Proximam Ze ad.equatam ad extra elle lolam Dei voluntatem. Ipsum sequuntur aletanus . Paris 'Mas. Arr.r Ferrariens x. contrasenter 8.io.
Molina. Par. Quast. 11. An. i. Dist. i. non uti alii , 5 praesertini onines Scotistae , quorum aliqui, produchivi, sicut nee idaea aut cognitio Missicis ea principium operis artificiati. Quod denique potentia Dei ad extra non sit tertia potentia executiva decretorum voluntatis divisnae patet per hoc quod talis tertia potentia execu tri a derogaret infinitati Voluntatis Divinae quae tam emcax et , ut ex se possit facere omnia. Si enim in humanis voluntas architecti esset infinita, iam efficax, ut posset immediatὰ aedificare domum non requireretur alia potentia, in exequeretur Duum intentum . sed sola voluntas tussicere, at voliintas ut Poncius, lioc titelligunt de voluntate in actu pri Dei est infinita in agendo,& ex se tam efficax, ut mo, alij vero, ut Smising Trata. 3. Disip. . Eu est a
Ροτεκτι Des ad extra nihil est aliud quam v luntas Des sebratione actas eundi probare
intendunt multi hane veritatem ex hoe quod Deus Gen. I. produxerit creaturas per mandatum suum, DixitqMe Delia sat ire facta est lιιx Plat i 8.
Ipse rixit facta sunt, ipse mandavi ct creata sini ι matularum autem ad voluntatem pertinet.
propria virtute possit agere nec indigeat alia potentia effectiva ergo tertia potentia rhomistarum non est admittenda, quippe, quae derogaret persemctissiniae efficacitati divinae voliin latis sicque potentia Dei ad extia Iulia est aliud , quam Dei v luntas. De inquam Ohlnta . non sub ratione actos
primi, sed sub ratione actus secundi est causa renua , quia voluntas, ut est potentiai actus unius , est tantil principium volitionisi volitio ipsi est eausa immediata terrum ac ad volitionem
seu adipi illi velle I le nninia existentiam recipuint.
Unde quando Scotus dicit productionem compotete actui prim loquitur productione ad intra, quia scilicet Verbum Divinum non procedit ab ipsa intellectione Patris, quoniam est ipsum intelis
166쪽
notionalis, seu genita sed procedit in ediate A quonian E ito est plineipium essendi. 8 intes ab intellectu fuerundo Patris id est ab intellecta, lectus principium intellige usi simit voluntas prin
ui productivo, Messentiad na ut intelligibili Ostic. primo Ratione Essentiae Deus est sotmaaliter infinite et chiis, quia Essentia Dei est sens
origo on trium petis istionum tillae I Deo rep Πιintur: ergo ratione Essentiae D. Deus habet formaliter potenti ni agendi, quia unumquodque est sorinaliter potens agere in quantum est acti dea pellectum tergo ipsaFt Essentia Des est ejus
potentia forari aliter , ut Gliun Durandus in . Dii'. 38. Quas I. Suaret. Di p. 3o Metaph. Sin. Vii. Num. 7. Resp. ad antecedens, Deum ratione
Essentiae esse infinit perfectum, non η-ξ Rrma
illi nitatione Essentiae, sed ex ratione formali potenta sutii, quod essentia iiidigeat potetitia a te distinacta, ut agat. Dices, si potentia Dei ab eius Ensentia distingueretur, &essentia esset solummodo principium inadaequatum ocremotum agendi, de-es Ietissenti. D. pet sectio principii proximi de adaequati quae illi lion est deneganda, seu nec alia quaecutiὶqile. Resp. licet Essentia D. non sit ma .
liter eius potentia, nulla tamen illi denemurie vi' quia lici e non liabeat Atinaliter rationem principii immediati illam tamen habet realiter Idei itificantur realite eum illa, si scit, uidi
litet , sed partima maliter de pati sin radicaliter: A quia omnes perfectiones quae sunt in Essentia D formaliter ab Egentia est et eius pet sectione es in sentiali, qua v. g. habet quod sit, quod fit a se. quὀd sit primum ens quod existatin subsistat per Wismo de quod sit Infinitiis , Simplex, nunenius, .Hemus, Incomprehensibilis, Ine illis de his ealicis, odn intrinse et, si qui non distingitiatur ab Elselltia Dei formaliter positive , ut diximiis loquetido de Modis Intrinsecis, sed tantiam formaliter negatives quoad persectiones vero Attributales, ut pote quod sit M. Verus. Bonus, Iustus, Misericors intelligens, Volensa Potens agere; tales perfectiones non habet sol maliter ab Ellaiuia, potentia cum hoc Scriptura. Concilia de Patres x- quoniam ab illa distinguntur oriri alit eo ex natu is p esse insinuent saepe saepius. Scriptura,inquam.hoerares, sed tantam illas habet radiealiter: sicque ne C tradit. Genesi i7. Et Bem omnipotens Eri ita satur consequentia , quod Deus tu novaliter reo O rite i est,men ius. Mi. i. 'mo est aliis iens ratione Et sentiae.&γMΡotentiam sit idem νημι creator mum omnipotens Iob. s. Scia quia formalite ae Essentia. Licet enim Essentiam sic Omnia potes. Matth. I9. Apud Deam omnι ροέν- quum potentia Dei posv d monstrari
NEM ex Quholicis ibit insteias quin poten
tia Dei sit infinita in proinde vocetur omni- infinitum esse nisi pelagus ut omnem persecti in nem sistantialem, essentialem contineat forma Ister non tamen continet formaliter omnem persectionem Attributalem, quoniam Attri ta diui guntur sat ditet ab ipsa Essentia, ut susscienter
probavim is Et se si dicatur ecimna uniter, quod Deus sit formalitet Justus, Misericors, Intelligens. Volens de Potens ageten ibi se aliter opponitur bilι a Iunt Liuiri. Non erit impossibile apud Deum omne verium Eandem veritarei confirmat Mel sa in Conciliis Apostolorum, Nicaeno de Athai . si in quibus profitetur, Deum esse omnipoten
tem idemque taciunt Patres unanimiter, is ta in ingenti liuinem , ut di ista illorum particulariter, texere taediosum elset unde adducam tantummodo Tertullianum, qui Lib. . contra Marcionem Camex Sc Orci Quotlib. . Num ., I Deus movet afrior
quidquid habo vim movendi seu ag ndi a se habis vim agendi infinitam, e m non salisi id apis
mitrauri timerito ex lus omni sconstet, pote tiam Dei esse inhiatamin vocati debere Omnipotentiam, superest ut videamus, an eadem veritas Enniuenter, quandoquidem eontinet Intellaebam, is dicit, Vimmo virtutu Dei se malidi Lvoluntatem. Omnipotentiam, e secundam saas --. Rationes nostrae conclusionis sunt, quod, o lsroprias rationes, nun eo modo quo contii iet ca se tentia proportionetur essetitiae seque Potentia Di orem hominem, lapidem, similia quod non vina infinita sit, cum ipsius Essentia infinitatem
impedit quin tales perseminio dui ire murtim importet. Deinde Potentia est perfectio simpli maliter ab Essentia I rer, omnis persectis simplieiter in Deo existen, Ozite. secvnsi Ratio propter quam potentia est infiniis di illimitata, quoniam maxima esset im-
creata non est adaequatumis tinnie ratiun princi persectio , si in aliquo Deus limitaretur. Tandem pium sitae actionis, di indiget altis principiis desinis strumentis ut agat, est ipsius imitatio, ut patet ex
perientia , qua videmus , potentias persectiores eo ictoribus uidigere comprincipiis ad operandum,
des contra potentias imperfectiores pluribus indigere sed Natura . est illimitata, ut poterinlinitar
peraddita attingit essectum suum, laque potentia
Dei idem est ae issentia illius. Res ' duitat in E
aliquibus agentibus ereatis proveniat ex limitatione imperfectione nanirae, qu6d indigeant quibusdam conlprincipii ab ellecitia formaliter diltinctis; hoc tamen non est universaliter verum, sed aliquam
hoc rocedit ex rarione Ariosi talium princi- rum , quorum mini repugnat esse se aliter
alterum, ut patet in angelo de anima rationali, ubi, cliti a repugnat intellectum esse voluntatem, cultumque esse naturam 8 essentia angeliis anime , ideo essentia utriusque Gieet persectissima intra res orato, iuui minus exigit comprincipia ut agat, videlicet intellectum ut intelligat, de voluntatem ut velit. Sic dicem iuri est te Deo tibi repu-OMMiporis Ti Dei se ejus potentia infinita demonstrari potest in se, non suum demo stratione a posteriori; sed etiam demonstratione a priori pro statu vero istodemonstrari quidem -- test a posteriori,non priori. Patet primo, infiturintem Potentu divina in se esse demonstrabilem aposteriori, quandoquidem taliter cognosci potesta nobis qui Deum cognoscentes ut primum elis, nullo dependens, is equaque persectissimum. concludimus illico ipsum essi inficitum in omni
genere perse filonis, proinde in potentia. 1. Patet ex Sc toraliaest . . illudlibet Art. 1. COncl. I.
sirat Essentiam esse intellectum aut voluntatem, quod eadem Omnipotentia trus sit demonstrabilis
167쪽
a priori, quia qui haberet tognitionem intiliti A quae nulla. am Dei malam beari possi Mnt in eaelo faeilὸ micludem Deum esse omnipotentem, quia Om-
M viatoribus, quibus eoni mirnicaretur quidditati mentiae D. notnia abstractiva; tales enim notat
Scotus posse Omnipotentianain res Dei at- ti in de dii iiii Essentia demonstrare . primur vel 3. quia eadem potentia resina demuse stabilis raturaliteri viatoribus a posteriori quia
seut diximus antea edtra naturaliter Cognosci pos dit, Deum esse ipsum esse primum ens, indequa is
me perfectissimum, ideo naturaliter cognoscere rosa evndem habere potentiam infinitam, a Rationem talis otinioni, des pserunt philosophi uidoquidem in ente infinito non potest esse pro quod existimavelim, Deum non esse agens Issi in illis Volerint V., quod potentia De nori posset ex se se da producere imm diat omnia producibilia nee influere inimediata esse in illis quia inter lactibilia milia sunt r-- gentia, quae n.lebant posse produci, ino, his me
interventionem cause aut conditionis alicuius comis ingentis, de ob hoe negabant Deum esse Omnia potem, qu tamen talsum est , quandoquidem Deusproducite ungentia, nec in tali moducti ne contingetitum, ulla Mntingit imperiectior umis fides nostra admittit omnipotentiam in Deo. ieee in mente Sesti illa non sit demonstrabilis naturaliter, alias illam cognovissent philosophi, qui multas alias vetitates de Deo nauaraliter agnoverantirum, sed agens, necessitate naturae . ut patet ex Aristoteles, qui Physite. 8. ex. 6. probiuriae et nitarem mundi de motus quia primus motor est aete
se de agens necessirio, qui boni est iste min
movete , nisi aliquo tempore antequam moveat fuerit impeditus, quod pers dictioiuitae potentiae e. pugnat Hoc idem eonfirmat Text. 13. ubi probat. Primum motorem semper movisse, quia idem --nens idem sminet agit idem sed 'imis motisi inti timidem, estque mutationi eum: erintempe sicit tilem, semperque movit, quod inreti dii Philosophus i vel nunquam movit, quod repu
gnat experienri , quae continum motiu exponit metierachnita, nec consequenter potentia limitata. patet denique, omnipotentiat Dei non possiepto.
bari pio statu isto de secundil legem commula a priori; quia non potest proprietas alicujus su tem probati a priori de illo, nisi cognoscatur ilianus essentia etiam secundum praedicata specialia
cit Essentiam non potest taliter cognosci a nobis viatoribus: ergo nec ejus Potentia probaria priori.
de posse naturaliter de Deo, non et i mn ip ia
ent m. Resp. Licet Potentia Infimis Dei ejus minipotentia nutetialite coincidant, commmae quotidie oculis nostru Sed in suo fundamento -- pro uno de eodem userpentire Lin doctrina'. Philosor vis, quoniam ex fide habemus . Deum esse agens laesum, qui agit ubi vult. quando vulti quidquid vult unde ex se soles sine interventu ullius causae aut conditionis contingentis, ipsa conaeingentia immediate producere potest, & in tali mo
do agendi nulla est imperfectio , quidquid resa ment philosophi proindequein illo duin est potentia infinita, quae se extendit ad omnes μὴ splodueibiles sine imperfectione; sed etiam O:riniis potetla,quae attingere potest illos essectus in quibus
existimabant philosophi esse inperfectionem, quae tamen nulla erat: si enim aliquando Dein disserui aliquem essectum contingentem producere 'oc non provenit quod sit impeditus, sed ex hoe quod tamen Moti Ae ex modo significandi auseritii inhoe, quod Potentia Infinita solam postulet quὀd Deus posset neere omne id cujus essectio non im portat imperfectionem in Reiente; de Omnipotentia exis , quM agens possit facere quidquid est Latuis, iis imperfectionem supponat.Gemin;
unde Omnipotentia latiiti patet Potentia Infinita quoniam Omnipotentia dicit respectan ad Dinneractibile absolute ut patet ex vim minis Intentia
vero Infinita respicit tantum id quod fieri potest sine imperis Honeagentis; quoniali ratio infinitianvolvi solem omnem peclectionem simpliciter, seu persectionem non mixtam imperfectione Seoiatus ergo fatetur quidem Infinitam Dei Pi lentiam esse demonstrabilem a posteriori, quoniam phil sit tum nullus hoe negavit unquam, teste Tullio.
s Et ille Cap. 1. dicente, tot m carere Dom
su. η- ροψ iiDrrere ut id quaam seriis non pra--υ- , quod virtualiter dicere est Deum posse quod non in licit e tradictionema quale est. Sod praeterinim non eterieriti Negatveto.MMγmnipotentia Dei sit naturaliter demonstrabilis 1 priori aut a posteriori, quia testatur in I. Dist. a.
V Uic caprus, ex Valdensi Tomor. Uba CapCap. io ει Calviniis Lib. r. Institi Carias. g. 3. de expressies Lib. 3. p.r3. g. x existimarunt.
obie m Potentiae D. esse tollim ens actuale, quod traduit, vel habet aut habiturum est existentiam; mula di eum quod Deu fecerit omnia quae notulenopho nemisse, Deum habere Onim imi , --.dc Calvinus praesertim ob ciuiset distin , uectata, tim postessimistaliam, est ' monem Theologorum, de potentiam ordinata qu ultima dicunt Thomistae Qimst. 1. Num. 18.- Dist. 1. Num. α ε 3.rdiniso', in
non negarunt De Im posse iseere omne possibile quod non dicit imperfectionem in agente sed negarunt. Potentiam Dei esse saetivam omnis rei
ractibilis, sive admittit impersectionem in agente. sve non ex quo eo uale, quod si philosophi sibi
persuasum habile rarit Delit non est, licte modo omnipotenter . Iaturali excit ilicssu plobati talis .mnipotentia. Contrarium tamen verum est in fide non quitidem, quod Deus Possu facere aliquid quod meae imperfectionem; sed quod possit faeere ea in qui-
-Dilasub, rutabam imperfectionem reperiri,
8 extraordinaria praesertim, Deum polia multa absolute facere quae numquam faciet. Quanti)m amem in hoc errent
tere . . leones, rus devorarent Iadaar in desivito hoc tamen non fecit ergo Math etiam me..
statur Christus Patrem suum potuisse mittere pluia quam duodecim lmiones Angelorum, qui ex manu sJudariuum imii liberaretit. Et Marci 4 i dieat ipsemet . suum Patrem facere potuisse, ut inraret mortem , pauor em mibui sint
168쪽
beat eadem esse ratio possibilitatis .iinpossibilitaris proindeque tam pulsibilitatem quam impossibilitatem provenire pote lita a divina vel a natura rerum rae probans secundo, polssibilitatem reruti, non oriri ex Potentiam sed te esse possibiles aes impossibiles ex se ipsis & ex terminorum compa in tibilitate vel incompatibilitate. Primum suscipit probandum ex Philosopho . Pol L ext. o. in μημ' cim , si a Diti est causa a maris ras, mr m est causa negationis V. g. si habere pulm neni causa respirandi , non habere pulmonem est eausa non respirandi ergo si possibilitas entis
VI lari r ex P te illi. D. impossibilitas itis otiti de fecit ergo multa potest Deus, quae nec secit nee est facturus. ima rationes vero , quis dubitare poterit, quin Deus possit nunc suscitare mortuos,
sicut suscitavit alias i quin possit in instanti sanare rotos, sicut olim Miavit m illuminate caecos,
ut illuniinavit initio nascentis Ecclesiae Moe asseverant Patres , inter quos , si legatur Augustinus, expresse docet lib. de Spiritum Littera Cap. i. fieri post e disimilli , ut homo vivat sine, eccato, mumiris nemo ει oui non peccet, anchiridii
capp. 9s. ω96 testatur, Deum-is faceres, ut lutes homines salventur qui nillilominus damna-
patet ex allegatis textibus Scripturae , quod loidini et ex negatione potentiae . circa illud. nyadens actuale sta Divina potentiae objectum, quod Deus voluerit facere cluaecumque pinuerit; idealiter ad quaestionem allatam responiandum est.
Od iis cru, formaleae adaequatim Potentiae Divinae est ens possibile. Quod ut elarias Onotescat , attendi debet , quod ens possibile u.
plex sit, scilicet logi eum seu metaphysici ci ephysicum seu contingens. En possibile logicum est illud cui non, pus inesse . sive ex natuta sita sit neeessarium V non possit non esse, sive sit tantum contingens non existere valeat. Possibile C ipsi paulicet voluntas D. v. g. res faciat merEseeunddm qu5d possibilitas entis non oriatur ex Potentia D: quae reddat illud taleo demonstrae idem Doctor per hoe quod committeretur circo ius in deseriptionem Potentiae, si diceretur . Potentiam Divinam eis , quae potest facere possibile; possibile esse , id quod facere valet Potentia D. dicere enim esset, Potentiam D. finem posse quae potest facere Nobis ergo a tandum est eum Scoto, possibilitatem entis non esse desumendam ex potentia Dei nee ex scientia eius, qua scit rem
esse possibilem , quia objectum debet prid esse talem si , utin cognoscatur tale, cprias possibi. te, quam intelligatur possibilitas nee k volantiue
physicim illud et quod ex natui a tua est triere contingens, ita quod sieut est actu& de facto, ite potest non esse Possibilemmoni ora aptum non est obiectum potentiae Dirime, alias Essentia Divina eaderet sub obieeio Potentiae D. quod repli gnat, quoniam sola factibilia , quae a non esse adesI progredi possunt, sunt objectum Potentiae Dei.
Solam est possibile physicum , quod potet esse
α non esis est polentia Dei ad extra objectum ad-
tiae D. esse id mi nonre 'inraves, ct quod ηοηρ possibilibus fututas, supponit tamen eas esse pos sibiles, antequaminis , lita decernat esse sui ras. Remanet ergo, concludamus , possibiliciatem rerum desinu krebus, seu ex natui termino.
rum inii ex se ipsis hibent talem propori tan in . ut lini ut coiit uligi possint similiter tria possibilit rem etiales titi exterminis , qui tantam inter si h
bent disproportionem , uinullo modo possint eo jungi.
OBlic pro haereticis allegatis , qui sustinent Deum non polle faeere nisi ea quae fecit aut facturus est Deum id tant modo posse facere quod
decrevit se esse iacturum sed decrevi facere so S i essiam D. Thomas . . uiam ea quae iactum, est ergo ea sola quae fictu
Pari, in aest. s. Art. s. in Corp. dicit, Postibiae Π solute, re pectu rufus Deus dicitur omnipotens quid iidpore1 h.ibere r.ιtionem entis, heu quod nonsuetitare contradimonem. Verum quidem est hane descriptionem esse minas accuratam praecedenti, quoniam non distinguit de possibili necessario, contingenti, sed utrique competere potest sed de facili livelligi debet D. Τhonian loqui anil)II de ente possibili contingent , quia in Corpore eiusdem articuli. possibile de quo loquitur appellae factibiles, de soldmens possibile eontingens est factibile. Haec nostraeonclusio ulteriori probatione non indiget quia Deus possit facere multa quae non fecit, ut ostensum fuit in praecedenti annotatio E et mutati; quia Deus posset decernere creare quod rus est potest ficere seqs e pro obje isto tuae potenis
possibile. Resp. majorem esse falsam , quia muliae potest faeere Deus quae non decrevit; imo ex ii finitis possibilibus aliqua tantamdeerevitem sitisera , alia in massa purae possibilitatis reliqtiens. Probant majorem haeretici, Si Deus pollet aliquid facere quod non decreverit ab aeterno, Deus mutaretur in decreris; quia dicendo quod Deus decie verit tantum talia ktalias itura eta, hoe sipponit decretum de aliis non creandis ergo , supposito hoc ultimo decreto , si Deus posthi creare aliis
ti disti L an decrevit creare , tale decretun pos
ne, quia scilicet possibilia sunt, pari iure poterit facere alia omnia possibilia, quae non involvunt conis tradictionem, quia non est major ratio, cur Potentiam sest xtendat ad unum possibile quam ad aliud, sicque omne possibile, saltem physicum de contingens est obiectum sit sedi adaequatiun pote me Dei. Ante sititionem objectionum, videndum, unde sumat tu possibilitas eiatis, iram diximus esse obieetiimi potentiae. Henricus Quodlibet. 6.Quaest. 3. desimi possibilitatem rei a Potentia D.&impon
sibilitatem ab ipsa re; itaquM res dicatur possibia iis, quia Deus ipsam mere potest rae impossibis iis ex stiria se uixer. - quelaetusnat in .
decrevit non creare. Resp. negando sequelam pro bationis; quia licet nihil Deus nune actualiter ponsi faeete in sensu omposito , praeter ea quae ab aeterno facere decrevi , qualtito quidem hoc mu ratIonem induceret , quoniam supponit decretum de aliis non creandisci tamen loquendo absista se rin sensu diviso, potuit Deus mulosinere quae non decrevit fistura , si spectemus solam ejus Potentiam , quae simpliciter infinita & extenditur per se ad omnia quae contradictionem non implueant. Dum ergo dicunt haeretici , mi Deus Beeremnest . nisi ea quae decrevit Respondendum est Levissima. insmisit composito, concedo postas
169쪽
divis . negor mavolantas D. in se absolute eon Iιderata potest alia caua decreta comise ac
Oaiic Deus non posse Beere, quod praeteriatum non sit praeteritum , quod praesens non sit prata sens de quod futurum non si suturum: ergo non potest saeete possibile. Respondent primo Altinius citensis, Alentia Gregorius, CorduDa,iquidan alii, Deum polis facere quod praeteritum
ne potentia effidiva, qua potuit facere, ut quod meritum est non esset, ipsum considerandoblutὸ, ouaten4s habet existentiam contingentem, de non nabit eonsideratione, quod fuerit praete i
ritum. Ho indicare videtur Magister Stultentia
rum in t Dist in fine dicens Deum pus qua Uraisne olait Nec alleg dimi est , iuod oecontradicit D. Bonaventurae in I. Dist se Art. 1. qu. I. Durando quaest. . . quarto, tenium MAle n l. Par clu. 1 . Memor A. dicemibus, non posso nunc omnia qua rotuit, nec 38sem habere
minu. - --ηρ -εα rei quam habui ante moniam haec apparens oppositis tollitiit Midistinctionem sens si eompotitia sens diviso, nam si Magistet dicat, Deum posse quaecumque potuit, hoe verum est in inis diviso o si alii dicant non habere nune eandem potentiam, quam habuit antea hoe etiamV-- est in sensimo posito, quia Apposito quhite, stetit actu praeterita non potest
quin liti taet-ritari si vero res nude consideretur, ut
contingens ad esse, vel non esse verum est quod oeius Drueli sinere talem rem non esse pine
Meliindieunt alii negandam esse absolat eou
sequentiam Hicet enim Deus non possit iacere. quod praeteritum non sit praeteritum non ninestamen ipsius potentia se extendet ad omne possibule, quoniam nonin possibilaquodpraeteritum non si praeteri uni Neein hoe admittendaea distinctio
sensus compositi Tensus divisi; nam quando res dicitur praeteriis, haec locutio involvit sensum comis rositum, implicat quod eadem res habuerit si mul esse de non esse. Hanc responsionem conso amnis, paues iram Anustinus Lib. is eontra Falistim Cap. 1 ait . Qui quis dicit Gom n patens est D us faciat ut qua f sun facta non fuerint: non videt o se direre faciat, ut qua vera sint. Dis set quasi dicere qudii,si implica ve os falsam si repugnet prater υ - - materiisse.
Sic etiani D. Hletin ynius Epist. xi ad Eustochium, ait A. dentis loquar chm omnia post Dein Ῥαμ- D re vir inem non potestist minam i quia πι-
idem dirandumest depraesentiri desitum, Modis ilicet ex righte semionis implicet, praesens non
esse praesens . aut taurum non esse niturivre, sicut impugnat rem esse praeterita mon esse praeteritam, ut tradit Anselmus Lib. de Concordia, Cap. I. dia Mns, m praesentem,necesse est esse praesentem, eodein modorem ' vi mi, necesse est euesiit anu de pr terito alites utre verivri est, quia in aliqua
nunc eil necessaria necessitate praetem Hille dicto concinit Augustinus Lib. 26.contra Faustum Cap. .
ubi ait, tam πια ρ unisummis non μή quam non facta rete ita Movitio tamen de ina Maoquendo praesens dolati m non iam tam aevi
piuntii in sensu to in post , sicut praeteritum, sed
ope aeriis spin niux in ichio divise viis quod est praesens hie nune, potest deinceps non esse ampla praeseris de multa creduinii situra quae
fotae non eriint vel quae tandem incipient existere. evadent praetentia , proindeque desinentelle filia lura quod vero praeterit an est i licin potest' iii sit
praeteritum Unde Anselmus loco praecitato. dicitiis re praeteritas Madam σα. n. si ρωρα- πιιθiuia i nunquam enim feripotest ut re quapri terita est non sit preterita , sicut re quadam qua prasin estpotest 'ri non prasin ct aliqua res qua
Cum ergi videatur esse quaedam e tradictio in Patribus, qui modo dieunt eodem modo implicite quod res praesens aut futura non sit praesens, aut tura, sicut implicat quod res praeter non sit purulerita rationcilientur. Responderi desint, quod rem vera praesens, praeteritum, de furunam conveniant in communi quadam ratione necessitatis , qua ex suppositione 5 insensu compusitu lunt nece IIais Ira, non inmen moraliter, ordinarie loquendo sibi aequalem necessitatem vendi eam , ut notavies allegatus Anselmus, non quod non necessarium in sensu composito, quod praesens ut praesens,
sit necess,rlci praelen , L futililli ut fututu in , sit necessario iturum, sicut praeteritum ut praeteriatum, est necessario praeteritum sed quia supposito: p ieritii quod idem dici potest de praesenti est
clam exti, suam causam, ita ut non possit causa tot tere illam suppositionem luppositio autem stituti nondum est extia suam causam, sed est in potestis te causi taleia tollere sinpositionem , simu ut optime inseri noster Smihin a. 3. Disp. i. intellectu divino Quaest. Ninnem ios intra Iati
tudinen ne etsi itula ili sensi composito ma or est necessitas propositionis de pri senti, de praeterito, quiunde tutum tum ergo ait Augustinus praeci rarus, tam non possunt futura non fieri, quam oti
terita non esse facta loquitur de illi necessitate
communi inini a ex rigore sermonis conveniunt praeteritum, praesensin futurum, quae desumitur ex compositione emissiorum dum loquitur veto de necessitate morali, quae minor censetur in siturin ne rerum quam in praeteritione, ininitant da praeteritio est exti sitias Musiis staturitio vero est intramas Ut redeamus ergo ad solutionem objectionis licet possit diei siturum posse non esse futurum ijssensi divisis, mi tamen convenienter diei debet, praeteritum in nrisu diviso posse non esse praeteristum, quia praeteritum iacitidit sensum eon posiis tum selii per lieque non est distinguendunt antee
dens objectionis , ut Altisiodorensis , Alensis de Corduba feeetunt sed absolutes anda est eritia sequentia. Quod si di eant eandem potentiam,
nere in Deo Ru in do res aliqua praeteriit ae si non praeteri illet, proindeque Deum Polli facere ut praeteritum non praeterierit Respondeo eander potentiam manere in Deo sed non eandem possibilia
Aisiosissi e qua fami sint . Mis
EX antedictis paret, Potentiam Divinam ha re pro obiecto adaequato de nimali omne empossibiles licet nihil possit circa ea quae implicant contradictionem unde non potest ficere ut lapia
170쪽
remaiiens non lapis nee quod tria sint quatuor propter eandem rationem: nec quod mons sit absque valle, quia daretur aliouodsiperius, nempe mons, quod non
haberet interius, nempe vanis nee quod mirultima invisio continui, quia latinis pars esset Gnrili pars cnntinii , iit hipponitur , de non esset pars continui . quia non ellet ampluIs divisibilis, pars vero contii, ut debet esse divisibilis Allita debeti uisucit te rationem olim , vo est divisibile nec Ioa fiat motus in instanti, si venis motus i
udit forinaliter prius ae posterius, ac proinde se cessionem ne denique mentiri potest , peccare, mori con aedere, pati, aut dolere, quia licet haec sine possibilia aliis entibus repugnant tamen Naturae dirime, quia sunt desectus quos reperiti implucat in ente pet schissiinori Unde si haec omnia non possit facete, non minos est omnipotens, im-ιT si in Deo reperirentur, impotens dici deberet lit notat Augustinus . de civit. p. ici. Nec potest Dei minis inιν , .m diciis mori aut fasti nis
Qquod sitae poteliaci omnia lubiiciantur quae essentialem, inseparabilem repugnantiam muto eludunt dicente Angelo Cap. r. ni imposibile apud Deum mi, --- hoe est qhildqil id revet 1 intelligi aut cogi rata potest uecundam rectam rationem, in tota latitudine encis posisibilis, divinae potentiae si sti unde cum ab intellectu vere ogitari non positi, quod homo sit si ii homo, planta quod mons in sine valle, 'quὁd pars continui non sit pars continui, ideo hee nnii possunt fieti. Ves potius dicendum est haee omnia non et se in se factibilia igitur accuratali nobis vi dum superest, an ea quae ncta sunt , possit fieri meliora, an alia De iacere ponit meli
ra, an denique ea omnia persectiora possit condeies mundam essentiam, vel secundum accidentia. Conc Lus o. DE, fatere potest alia entia, elici ra creati ,
creata meliora qliai liui Illa rari en urienti ut
pei feta opossibilis attendi debet tantst lectin dum accidentia, non secundam substantiam de ster tiam. Haee concluso tres habet partes, quarum pri in Probatur, quia non est dubitam, quin Deus possit facere aliqua in divulva quae nunquan l . qxiidquid negaverit Uuiete a poli illardum &Aristotelem, qui Lib. i. de Caelo Capp. 8. . probate contendit non posse fieri alium mundum, alterius , sive ejusdem speciei cum isto. Dubitu etian nemo potest , quin Deus possit talia in
dividua cri te quae iiij tetra pelli e Ionen Tt,rtiantur illis quae iam creata iunt: clim enim omnia fe-
-iit medita determinata quadam persectione, maiorem distare poterit individuis creabilibus, quom niam n nullam implicat repugnantiam. Nee dicat Aristoteles in primam partem probationis istius, ali uin mundum esse increabilem a Deo, quia eo rora alterius mundi moverentura centro huiusi indi adcentrum alterius sicciuemoverentur surnini deorsam: nam in nocrassitur philosophus, pro tuam enim corpora quae essent in quolibet mutido, moverentur tantii mistra sphaeram tui mundi . ne ad alium mundum commigra ne , Qui unumquodque sufficiente circa emtium rui miniis
di in sphaer sibi assignata, suam persectioirem -- tineret. Nec sicate uirinalis fundanunio idem
Aristoteles materiam primam ex qua fieret alius mundus, non esse possibilem, de ex nihilo nihil fiet posse , eu enim mater iam hujus mundi
de illisio Dei Deus . si novat materia in primam creare potest pro coni politione alterius
mundi. Probatur secunda pars. Quyd Deus possit farere individua aliquo modo meliora quam facta fuerint;
sub potentia divina, sed ex parte iubiecti non repugno , quin major remino secundani accidentia possit recipi in entinus quae jam errata simi ergo
Deus potest facere entia ereat nobiliora, quam sint actu. Minor probatii ex hoc qliod non I pu gne augeri lumen astrorum riualitates element rum aut minorum species intentionales object nim, potentiarum habitus , aeacultarum actiones;
imo quaedam ex his auget possunt de otisnaria Dei
potentia, cstin id non everteret communem ordinem
leges universi, ut patet in pluribus individuis quorum perfectiones paulatim acerescunt, sicut in pueris sensim aceresa eorporis intensio, Manianiae sapientia. Probatur denique tertia pars ex Philosopho 8. Metaphylicae Texitio dicente, rerum essentias de speclas esse veluti numeros , ovibus nihil addi potest inanente ridem numeri Decie si enim rem rio v. g. addaturunitas, velutinuatur, non esit an Dd ternarius, sed quaternatius vel binarius si ergo essentiae rerum sint indivisibiles sicut numeri,
nihil eis essentiale addi aut det tali potest, quin t les essentiae destruantur, siccue Deo nisi poteritentia creata sicere meliora essentialiter quam uiti sedi et sectioini iam illis addere potest, raniani erit
Eiic. Quod fit summa Sapientia, Potentia de Bonitate, omnem Bonitarem de persectionein
suomposiibilem habere debet, quia ei a pro
portionatur suae causae , quoniam unumquodque operatu secundum quod est actu de perfectum ex
philosopho pergo Deus non potest tacere meliora illa quae secit. Rejondeo effectum proportionatisne eius , non semper simplicitet quoad seMstantiam vel quo ad aequalitatem , alias omnis enfectus Dei esset infinitus sicut Deus ipse sed quoad modum quo fit, e quanto in ad ordinationem quam habet saltem ad finem ultimui qui est ipsemet Deus,&ipsius gloria, itaqu6d nihil repeti tur in operibus Dei, quod non sit summe laudabi- levi perse iste ordinatiim in finem Milet non sit optimum in se. Qi 'inivi enim notatior sit situs M li, quam pedis, attamen, si spectemus utrumque secundum officium ad quem tam oculus quam pessunt destinati nee oculus melius est pede, nec pes oculo imo uterque optimam habet siluationem. quo sensu dicit Scriptura Genesis i. Vidit mucuncta qua fecerat, erant alae bona. Objicies secundo. Si Deus posse creabilia aut creata meliora facere, invidus esset, non praestando euilibet essectui tantam perfectionem quantam obtinere potest: Augustinus enim Lib. . contra Mximum Cap. o. volens probare Filium esse aequa lem Patri in divinis argumentatur in huncinodum. quod si Deus potuissetae noluisset gignere Filiiim suum aequalem, invidus fuisset; ergo similiter, si
Deus potuit facere ineli Ora quae fecit, at a Jenis
luit, proinde invidus censendus est , quod tamen nemo iuri in Res idet D. homas ad hane in rionem linartiq. s. artis ad a. de ratione Filii Dei in quod adaequetur Patri saeundum naturae simia