장음표시 사용
221쪽
6 Deus veste destruere de annitulare istam, alium posse ereare denuo. Possunt etiam esse philoniundi simul cita nulla sit reru-- ας pane agentis, quod infinitiun et potentiam; nec ex
parte materiae, quoniam nulla Deus indiget mat ria ad agendum, ne ex parte sermae, quandoquidem, sicut Dein hune mundum tot seri tinnis specierum varietate distinctian 'roduxit, ita potest alterum aliis speciebus de sormis ornatum produce re Tota ergo quaestio est , an assi unicus mundus productus merit. sondeo, de facto unicum esse mundum; quotiest sique enim in Scriptura fit mentio de mundo,hoc semper fit in singularidoan. I.ι sum diu per Usum fama est mnd- eum non erinovit, dee. Deinde sic et cliptura multa dicat de angelis, qui sivit extra hunc mundum sensibilem, nihilis me univiam laetita est de rebus, aut persenis e tra mundum existentibus. Tandem Marei ultimo Christus praecipiens Apostolis praedicationem evanis gelii faciendam omni creaturae, impossibile praecepisset, esset alius ni indus, in quo cieaturae exuiuuent: quomodo eniti ad illas potuissent pervo
nite de orbes caelest transcurret Haec tamen veritas, quae est de numero contii gelatium , nulla
ratione demonstrativa probari potest, cum Deus pari ficilitate mille mundos , ac unum potuisset condere. Quὀis si dixerit Clitisius, Regnum νη- τηι est de hoc mundo ipse loquitur de niundo Ian. tum terrestri, non de mundo in sua tota latitudine considerato. Si iniciatur contra assertionein nostram, qua diximus plures mundos esse possibiles, ii nullomodo posse fieri; quia, si fieret alii mundus ab isto, et eatetur supra istum , vel insta si su- 'po, terra illius mundi esset supra caelum illius aiesset supra caelum terram istius niluidi, vel sivi pendetum de esset in statu violento, vel raderet supra terrain nostram omne enim grave tendie
deorsunt quod ridiculum est asserere. Re 'ondeo. neutram terram esse proprie supra aliam, quia su-zarae intra attenduntur immuni penes ea quae' ent idem emtrum , unde , oui una terra itineret diversum centrum a centro alterius terrae, ideo una non esset supra aliam itoinde illi mundi in tali su p. sitione non essent concentrici, quia non haberentidem centrum; sed excentrici quia haberent dive 'sim. Si inge aliquiι Deum agere ex neeessitate naturae,& proinde simul produxisse quidquid*nquam producere potest, sicque ab eo non posse tu res mundos eteari: Rebondes, Deum agere revera ex necessitate naturae ad intra unde non potest P ter generare plures Filios,nec Pater de Filius spirare rure Spiritus sanctos, quia producuntur natura
tendere possunt Ad extra tamen Deus non agit ex necessi arenaturae, sed contingenter unde T ducto uno inundes alnimia facili producere valet. QUAERE 3 an nurn dulci Deo productit suerit. Respondeo , mundum a Deo esse conditum in sua
tota integritate , ita ut nihil sit in mundo, merpeccatum, quod otium 1 Deo non habueriti,
concilium Lateranense Ca p. si iter de βινη ma TH-n 'ate. Sic ex Coneilio Nicaeno Deum vocante cre
torem omnium visibilium&invisibilium SicJoan.
di mnis re ereata est enc, Deo dependens . tam
in fieri quam in conservari, sicque a Deo producta. Haec conclusio est primo eontra Athmis obstentiam Dei nest intes, mundum sine prim masseverantes Est etiam contra Mani eos, quin Dei advorti se, unum bonum, aquosint
omnia spiritualia; aliud malum, rem corporearum authorem intelPhilosephos Comnientator existininavit, ni iteriam primam esse increatam coaeter namque Deo , ne diceretur, mundum esse ex nia hilo contra commune axioma ex nihil nihil siti quasi vero Deus non esset infinitae potentiae, quas ea quae non sunt tanquam ea quae iunt vocaret test. Simon Magus mundum hune sensibilem ab angelis factum, angelos vero a se, deliravit, unde se Deum dicebat. Saluminus denique finxit, mundum corporeum esse immediatesconditum a septem angelis conua Dei Patus voluntatem sed haec seni figmenta elatissime restra Isaias cap. H. Ego Iam Dominis oriens omnia, extendens causso . stasiliens terram, est nulluc nec mi et quae verba innuit, Deum nullam causam ministerialem adhibuio in creaturis producendis, ne adhibendo eum aliquam ausam partialem, ipse videretur ea indiguisse, aes temporales ab alio ente dependere , licia maximam imperfectionem redoleret.
Qii tui diabolus i. r. dicatur Deus huius o culi, &ad Ephesis damones rectam mundin
minentur ibi serino est non de nindo in se OGctato, sed de nvinclo vitiolo quatenus scilicet sub
tirannide sua peecatores caetivos renet ipsisque dominatur. Ex his ergo omnibus patet, Deum vim nium ita erraturarum ainborem; ita quod oratio mittidi Deo conveniat, ut Deus est, iroinde tribus personis juxta Theologicum azioma , opera sanctissimae Τtinitatis ad extra sunt indivisi cujus rationem allega Scotus , dicens, ideo iacesse iarum, quia principium creaturarum, quod est vG
Iunias divina reperitur in tribus perionis , antequam producantur creaturae ergo, dum producum
rurillae, producuntur per tres personas, quae habene unam Meandem voltimatem , in illisaequaliter L
cundam ad extra. QUAERE quo modo mundus a Deo prodii ctusIuerit, an scilicet per generationem , vel per
emanationem, vel per riationem. Re Meo,niundum fuisse productum a Deo per creationem, juxta dictum Moysis Genesis i. In prine is Dem
ereavit calam uerram , de Ecclesiastici IS. Qui vivit in aternum creavit omniasimul Ratio hujus esu ianvitidus non si bis est per generationem, quo rvam generatio fit ex praeexistente subjecto, ut patet ex Phyfiea, producit autem mundi nullum habuit subiectum Dergo non habuit inundus es eleegenerationem. Non habuit etiam esse per emanationem, qua aliquid accipiteta alio subjecto, nacturali quadam consequilone, ut rixet sta sonte, radius a sole, itoprietas a naturamita fluit quoniam nullum subjectum prae extitit ad illas primas partes. Ergo productus est mundus per creationem,
quae est libera rei productio ad extra ex nihilo ista
productio est actio trantiens in relatio rationis in Deo , realis vero in creaturan quoniam per crea
tionem et ea tura recipit esse reale existentiae depem dens ab ipso Deo ad ciuem terminatur. Confirm ou nostra responsio nae timochiatione , Quantoris est per se istius eo paucioribus indiget in agenia re minus dependeta rateria inquam agit; unde maxima intercedit disserentia inter agens anui ciale, naturaleri supernaturale, quoambe et gens artificiale exigat eompositum nati sein quod artem
suam applicet, ut artificiatum eruat agens natiIrale exigat saltem unam partem compositi naturalis, nuntium materiam e cujus potentia educat for-
mam agem vero superarat ala, quod est infinita virtutis, ita independenter ab alio agit, ut neque exigat raro via in quod asM, neque nutetiam
222쪽
O qua agat, sed ex se producae omnia iuxta de te Ili , ut producat raras eii ex se iminediate omiuriationem se voluntatis, quae est omniti re ne sit olutas, independenter a duoetviique aliis. rum petriis G hsa. Ex moraret, Deum, quiest Nem Possi producere sed exigit iani , materiae o supernaturale de infiniti, rimitis, produxit x - nriamo det uvitiose live voluntatis, quae siedam per creati ne iri quia produxit illum ex nihilo, iuxta id quod habet ut 1 NIachab. 7. ubi Machaia Morum mater suum adolescentiorem filium excitus admonem subeundam, dicetiat illi, μυ-- αιώθ. - terram ct ad vimHa qua in insunt, ct intolligati . qui. ex nihil fecit ista Dein, hominumgens . Non tamen intelligendum est, cum res priωucere voluit ut inter illas teperiretur sub ordinatio . non potest autem dici, quod Deus in agendo limitetur aut dependeat abor natione sui. Qu.ελε 6. an mundus ab aeterno producit tuerit Constat quidem mundum Addon isse iurempore, quidquid reclamet Atistoteles habetur enim Genes. r. In principio Dein creavit erium estes, qu facta sunt in sex diebus crearionis, ficta mi m; id est, in principio temporum. Joannis elui in fuisse ex nihilo sed tantiim nisteriam primam, qua diuit Christus Clari a me Pater claritate quam primo die errata est eum angelis in ex qua caetera iam mes m mamdiu fieret. Quψd si dieatur. deinde facta sunt, ut explicat recte Augustinus lib.I. Deum voluisse in lilia uni et ea re ab aeterno ergo esse de Genesi contra Manichetos, cap. 6. de Dem - 'ernum, aut voluntatem D. fuisse inem cem: resenisi iamdiu moma δε nihilo fecisse, quia in ' pondebitur, vesuisse quid , indum ereari ab
spomni. firmata de ista materia facta sunt, horam aeterno, sed non voluit illum creari pro a ternes bemen ipsa materia de omnino nihilo facta est. u.ε ε s. Uttdm se ae substantiale rerum. ---luim erratae suerim , Deo, vel educta de
potentia inat . Aliqes distingunt, dicentes, formas rerum, quae in priitro die proquctae sunt suisse a Deo creatas, ut Drmas caeli terrae, a Eris ignis. quae sub nomine aereae intelliguntur, juxta dictumne autem pro tempore illo, quo creatus est. Si di-marii etiam, Deum fuisse bonum , Be proinde sit
ipsius communicativum; eis o sedebuisse nuri nicare ab emo, creando mundum Responde dum erit, Deum esse revera bonum ui ipsius communicativum , sed quia non agit ad extra, nisi libere, ideo potuit disseris orationem riuuidi, id Μ si sis .in principio De- - - μω in δ' ma 'uequo opportuna iudiearetur siti decteri executio ita sub eaeli, terra, Melonentavrata sierintli circa niundum errandum Constat, inquam, ex his, eundum materiam formam substantia letia; inde C Hindum factum fuisse in tempore; sed ut titi po- dicunt, rates formas fuisse concreatas, non eductas tuerit fieri ab aeterno quaeritur. Resrondeo, inde solentia nineris, cibo alis eductio requirar, hoc nullam videri repugnantiam, neque ex pane ipsa materia tempore praeexistat, concedunxta Dei, qui ab aeterno estumni virtutis; nee ex paraniensinna, aliorem corporum, quae in aliis diebus e creaturae, quae ita erat creabilis ab elemo 'ae insueeessive sunt producta eductas suilla e potentia materiae. Ego tamen gestendeo formas substantiales omnium rerum in exordio mundi productarum Lisse eductas de potenti Materiae; sicque quando dicitur, Deum in principio mundi errasi eaelum de
terram h cciii te heu ut quantiim ad materiam,' hiae
eodem instanti temporis induta est serma caeliin terrae; quo a Deo creata fuit Ratio nostra habetur ex destructione sundamenti illo tum falsum est enim . quod praeexistentia materiae requiratur in
alicui, iastanti tempnta , ut ex ea forma educi pos. tempor ec ex parte creationis, quae non dicit privationem ex illelmae, seu tranlitum a non esI ad
esse, sed tantilin negationem subjecti ex quo sati od mundus si factus Disset revera ab terno, angelus v. g. ab terno creatus nisset, non propterea esset ternus primo misi potui Set ex sua natura non fuisse ab fremo, si Deus voluisset ira;&immo posset adluae ait hilari de reduci ad non esse, quae duo repugnant emi propriὸ temo i ut
diximus, agendo de Dei eternitate asserentes, illud tantum esse' ternum, quod est interminabile in sua
sit, sed sufficit initans naturae4 praesuppositionis P existentia a parte ante a parte post i non verosus ere, quod sit initiminatum ex utrique parte.
Maneat ergo, quod mundas possit esse ab aeterno. maxime, quantiim ad res permanentes, de rebus enim secte is vis major difficultas reperitur taedem ad Philosophos maxime pertineat in lib. de
caelo&mundo, illam praetermittimus. ut videamus breviter. an alielirando muricius desitiitus sit ad quod Respondeo, mundum in ternum fore duraturum, quoad res permanentes nobiliores , puti
homines, angelos, eaelum retra alia elementa caelum enim erit,erna beatorum sed , terra
damnatorum earee , fit leni eternit illor iitra se plicium Riod si dicatur, talum terrι rian tbrent.
intelligi, non quantum ad substantiam, sed qualis eam ad motuit, quantam ad qualitates obialiores , ut afficiant ut illustrioribus; sic Augustii, iis Io de civit. Dei 6. 44. Ambrosius tom. s. cap.1 I. in Apocat. Unde Esaiae 63 eris lux luna Ut res enim creata producatur, non requiritur quod nihilum aliquo tempote praecesserit stam, sed rustici instans aliquod naturae in quo praesupponatur rem illam non fuisse Lat Deus non est miti nistens in eductione formatum e sinu materiae, quam in productione materiae ergo sicut potuit materiam primam Eloriam creare nullo praeexistente. instant temporis in quo non creatum fuerit, sepotuit educere formam substantialem caelorum ex materia illorum prim n absque eo mod ulla dura-.tione praecesserit. Deinde , seu iam si a
tiales arta pruin, plantarii . piscium , avium , ehtutorum, educuntur quotidie ex potentia mat
riae, vi agentium naturalium sie formae substantia tis horrum onusium, quae producta fuerunt in heia domada erealictis, eductae sivit de potentia materiae, vi agentis supernaturalis citin utrobique sit par ratior ergo idem dicenduin est de caelo, terra
aliis quae in primo die formata sunt; quod scilicet eorum semias substantiales eduxerit de potentia o xset is Hu . His ρι πιι iurateriae, edi nulla sit proisil statio dissiparitatis. septem do .
OEjicias, Si Deus ediixit sotaeam caelorum ex Qu.ERE 7. An creatura possit creare principali- illorum materia, esit dependenter ab illa &se ab teri etiam de potentia absoluta. Durandus assirm illa limitatus est, quois imperfectionem redolet live respondet, dabilem esse creaturam L Deo, cui Mondeo , Deum rodixero e non dependere 1 actio creativa modo con naturali competeret; dc
materia, quia ex necessitate, non exigit Deus ejus tota ritio est, quod lationes asserti solitae nnotentiam materiae . quasi illi sit absoluisse ilλ. ---nis enim ista iciu -
223쪽
trarium rent patres, asserunt potentiam erean xiisse ad ineatiuitione , quin di,'iue infinitatem redolet, ii, Deo esse propriam, se circa unionem hypostaticam, quam se stilo, , ut nullo modo alteria Deo competere valeat: Unde Hain Deus licet concurrerit ad formationem huc cum illis R., ndo, nullam ereatura in palia creare manitatis. Si dicant s. non minus esse supra natiuini
se DD. C1issius lib. a. in Iulianum, At anasius subst/nxiae corpore*, quod agat in spiritimi, quini Ser. .eotim Arianos, Amulinus Moch tr. 1 . quod niasilissimi creatuincreet; quod tam n si si Damastenus lib. 1. cap. 3. Si dicatur, hos patres ignis insemi Negatur paritas , quia eorpus nune veste tantum eaturam non Dosse creare virtute git in animam, ipsam dolore assiciendo. Dein Eoropria, posse vero virtute di a Deo coneessa: Unis non ira agit in spiritum. ut in illo quasilictimniis, mures agebam eontra Arianos, rictantes piri Mem assii gentem indurat, sed in quanidi hi Verbum in Deum quia vix aereavit aleo contemplatione illiusdetinetur vel git alligatur. Urum latio nulla suisset stante haedistinctione inam Deus ad praesentiam ignis producit in an uiri respondere potuissent, Verbum D creasse revera, nari speciem aliquam , quae ipsam summopere civisidianium Hiriti emicessa divinitds, non virtute clar. Si dicant . Sacerdotem annihilare eoim promit, sicque promerea non esse Deum,quando B Chiisti: ergo illud creare posse Sacerdos non in qui Mereatura potest errare virtute alieni mergo nihil at, niui ualiter, sed Deo ipse est, qui eo
argumentum patrumst validum contra Arianos, in servare desinit i anni hilario enim nihil El. quam non conservatio, sicque anni hilare non est
quid positioni. Si dicant s. agens naturale Aproducere materiam primm aceti dum corrum puntur ab illo species sint intervales Pro tune te. diiqii idem , es producitur materia prima; sed is
tute solius Dei non agentis naturalis. r-- D Qu. RS , Ut sim Creaturae conserventuram .
ist. t. v. i. g. iis diripMeli, hane conclusionem essendo assim artu itaut continuo impediit probat, non ratione eommuni ad omries creaturas, in nihilum redeant, per suum influxus qui timsed tribus rationibus pertinentibus ad tres creatu necessarius est retibus creatis innod si illum toras seorsim, dicens, omnemoraturam esse seiri tua uno momento subtraheret Deus, nullo modo DLlem, vel materialem, vel accide aliquod, Mostem si sient consistere. Huiusce vetitatis exemplum a.dit postea, has tres creaturasium posse creare: ergo ducit D. Bonaventura, dum comparat creaturam nullam hoe posse.Sed quia rationes Seoti prolixiores corpori ponderoso in adre existenti quod . non locis pia allegatis negaverunt patres creaturam uio,pdo posse ereare, sive virtute propci , sive alieni H eonfirmat Augustinus lib. '. de Genesiastis eap. 11 ubi dicie, creare natur ri eam nestus angelus potest , quam nec creare se ipsiim i sed vitia tute divina de de potentia xbsoluta non potest a lus create seipsum ergo nec aliud Scotus in .
sunt, ut possint hie reeenseri, apud eum loe eitato videantur, vel apud Faventinum, lib. a. dist. i. v. a. cap. 3. Dicam ergo anilim , M irinobata maneat nostra responso, Quod creatura absoluthcreare non possit; quia reatio, quae est proe uictio rei ex nihilo, requirit infinitam potentiam agendi in producente ex . Cyrillo lib. 6. thesi uri cat3. 1.
Cuius ratio est 'tua interens de nihil est innitio
dista latia Dat reat illa non potestat. --ι Potentiam , nee proinde creare sipponatur manus si stentantis cadit deor
sum; si omnes creaturae evanescerent, ac in simul nihil reverterentur, si vel momento quidem Dei influxus conservativus subtraheretur. Ratio hujus est quia Deus involvit omnem perfectionem simpluiit et u iplicem id est quae nullam impersecti nem importat, quia scilicet est ens infinitum in om. ni genere .sed dependentia crearumiviri a conres. vante denotat perfectionem simplicem salicti tu, supernum in ipsas ergo in creaturis repetitur de Qu.εαε 8. Uttdm instriamentaliter saltem pos pendentia a Deo eonservante Deinde quaelibrestereatura creare. Respondeo, creaturam non pos os e tura plus dependet a Deo, quam aliae emtute
se assumi a Deo, tanquaa in mentum physicum quibuscumque sui , sed
ad creandum; quia, lihoc esset possiet Deil imprimere virtutem aliquam intrinsecam creaturae, per
quam creare posset, sicut imprimit v. g. lumen gloria beatorum intellectui, quo Deum intuitivi vis dent icta hoe fieri non potest, quia illa virtvi seu
qualitas esset creatura, quae, et Eac modo sibi erin naturali crearet ut causa principalis, quod fieri, . nequit, ut probarimis antea. Hoc tamen non imia
pedit, quin omnipotentia Dei possit uti erratura, nihil uti reale 3e intrinsecum eonferendo, tanquam
instrumento motali, ut creare valeat; quemadmodum utitur sacramentis ad creandam in communia repetiuntur creaturae,
quae pendent ab aliis, non solam in fieti, sed etiam in conservati ut lumen , sole, visio ab oculo, de accidentia a subjectis ergo multo magis creatura
dependebit a Deo in conservari. Tandem, ratio ia Deus potest creaturam annihilate est quia ab
illa inim iii fluxum conservativum substratae rei test ergo omnis creatiira pendet ab illo divino in- suxu conservante. Sic inter plurim patres, A
pistinus lib. . de Genesi ad liti eam i a potesta telini. - quisvisse a - 1 si generum creat
qai. iam non condι it Mirarias nova genera dei ceps autem usique nuncis altra operatur eommdem
eandam gratiam, nihil illis conseren intrinsecum generum administrationem. . . alioqsun continia Ex hoe desumitur responsio ad argumenta, quibus aliqui probate nitetentur entia creata pode cre re, saltem instrumentalites. Si objiciant ergo, sacramenta producere gratiam,vi Sacerdotes trans stinanitativitem, qua torum corpus Christi prodiucu in proinde creare. Respondeo, hoe fieri a Sa-ere recie sacramentis , tanquam a causa instruis mentiali morali, non physica qui , ut diximus, nihil est in illis intrinsecum, quo illa miracula προ remur sed ad hoc intervenit tamam Des pactum, a 4r et amori posset aliquid ρι--- ,si is
quo necessitatur ipse ad gratiam producendam de voti iuses aut quod a te vacatum non esset conservaia corpus Christi. Si dieant 1 incarnationem non esse retur Maneat ergo ex his omnibus, quod erram- nus diuicilem creatione, ad illam tamh eone ra conseri eis a Deo, quo creata est, ii quia
rurum regἰminis manι retineret. Porro haec veritas irrestagabiliter connimatur in Scriptitra , praeie tim in Hebraeos I. Portans omnia verba viretivu
224쪽
gieitar eommuniter , conservationem nihil aIiud esse, praeter continuatam creationem quae creatiodi conservatio lissetunt tantiis per ins mi rem- pom quae eonnotam, qualesius si ilia actio Dei
comparetur ad primum instans , quo existi creatu ra, dicatur creatio si comparetur ad alias partes
temporis in quibus durat, dieatur conservatio. 4iaκε io Uuila Deus conmorat ad omnes actiones creaturarum mnitur Midiu non posset conciliare sanctitatem Dei eum concursu ejus ad omnes actiones creaturarum, dicens, quod si con-eumue momnibus emisis ad quotaimque actus, conmereret proinde eum voluntate humana ad peccatum AE te esset eaui peccati, quod repugnat sanctitati divinae ideo asseruit, erratura Pe dere quidem a Deo, quoad modum essendi, non verό quoad modum operandi, talem immediate; ita quod condendoqiumlibet creaturam . illi vire rem agendi concesserit, qua posset uti pro libito suo ad essectus suos producendos inde pendenter a novo influxu divino; sicque Deum non es Ie causiam peccati neque secundum nisteriale, neque secundum formale est totum pereatum sit a Moluntate,&millo modo a Deo , nisi mediates; in quantem produxit voluntate ii 3 se in D iod pollet velle honunire malum. Contrarium Respondeo, dicens, quod Deus non solum emiservet causas secundas in esse sim, sed etiam eoncutiat eum illis immediate adonines omnino operationes Lita quod si suum concursum positivum subtrahetet . nullum agens natuis rate aut laberum quidquam posset operari,imo totan aestina mundi caulatilinvolle ii maii ditet tanquam immobile horologium. Sic Scotus in 1. Dist. 37. qu. 1. Hoe habetur in Scriptura Joan. s. Pater me unus iis mada speratur est ego operar Isaiae 26. Omnia vera nos, openitus es Domine in nobis Psal i s. Qui 'ducit immini ofaenum. Iesb. io.
A si inu tua Domine fecerunt me. Sic etiam patres,
Augultinus tract. 8i. in Ioan explicans haec verba, si , me nihildiusti facere , dicit, sive ergo multum,
et,seuntis us arbitrantur tantummodo mundam '
sim factam a Deo, eatera an 'ri ab ira munda, sicut ista ν ii ioi cti. Deum a atem inhiarari. Deinde subdit, emetur quos prefertur insem
tantia Domini patre meus usque nunc operatur. . . . πεnselum magna iiDie , acipua , veris eti.im ista remnat s exstem. ipse peratur. I Ion potest certἡHarioribus verbis exploditurandi sententia, unde alioriim patrum citationi supersedens dicam, nil mi rum esse, si censeant plurimi, opinionem illius eii.
erroneam . aut etiam haerericam, ut reseu suares Tom. I. Metaph. d. 22. n. 7. PROBATuR. r. haec veritas. Quia in agentibiis essentialiter subordinatis inseriti non agit indepenter a superiori, ex Arit . . Physic. text. I. dicem te, quod prius est matris est causa movendi, quam
sequens. m. bis magis; sed Deus est prima causa de prictam agens, mi essentialiter subodinantur agentia seeundari ergo debet ad illorum actiones
Concurrere. Moandet Durandus , creaturas dependere quidem Deo , quoad modum essendi, de quoad modum verni di mediate; qui ipse Deusdeditilli iussi. . de Hiemem agendi e uintinuo suae
naturae, non vero dependent 1 Deo quoad modum
agendi immediate. y si indigeant novo influxu divino Contra , modus amuli sequitur modum essendi ei in eo modo inimi mosint, sed sunt de .
A Deo. Si diea Durandus, quod sicut formae mare, Liales dependent a materia actiones vero illarum ab illa non depen ni sie existentia ag trimete torum dependeat quidem a Deo non vero illotum actiones r Respondeo , negando paritatem; quia mateIta, in qua existunt formae, non est activa:
Deus autem est activus, teque, in mirum est, si nedum decesse , sed etiam opem immediativo; alias non esses primum agens, edin in actiones age,
tium particularium non inguereri nec prima Muni. versalis causa, cui Ceterae causae, effectus subordinarentur egentialiter, si concursum immediatum
nonhaberet, nam, sublato ipse et impossibile.
remanentibus agentibus particularibus, non minius ita agerent, quod est absurdum.
PROBATun x. Si Deus inmediate non concumreret ad omnes esse s causarum secundarium, non
posset pedire actiones illarum, quando sessicie ter ad indum applieantur, eam hoe fiat tantiim
per conmissis sui substractionem , sed hoc feeit Deus, ex miraculis quae inscriptura leguntur, utpote quando in semaee Babylonica innocentes ab Me illaesi sunt, nam in hae occasione talis ignis ha--xit vim utendi,quoniam astantes milites combus sit; nutetia erat immediit tuens, quandoquidem pueri flamma cireumdati erant tandemque non erat in materia seu in corpora puerorum ulla qualitas, quae ignem coerceret ejus vim combue stivam reprimeret ergo non potest intelligi qu modo talis lenis non comburet et nisi quia Deus suum eoncursum illi denegabat ergo ad causarum secundarum actiones immediat concurrit Deus. Tertio, majus est domitrium Dei super caulas si dependeant ab illo in essendo in operando imi. naediatε, quam si dependeant A Deo tantum inessendo, in quod in adeptam existentiam posse si pendenter agere, ὲsed domisivim Dei super te
tiaras est persectissimum Dergo creaturae dependent
ab illo, itin insio esse, tam in suis actionibus. Aliis illi effectus, qui non dependerent a Deo immedi re hossent eorum Deum stariario dicere, ipse non sicit nox, sit nee Avus nepotem, nec ardor de structa silistus ortos creeenti arbore, quae ex se mine alterius esset progenita. Osjic. Si Deus ad ometres actiones concurriti proinde concurrit ad perearum .se- est auia peccati. Res Meo Deum concurrere ad peee tum, ut et causa universalis ph sica, quae debet exorduratione suae vos raris dare concursum sinam, quotiescumque videt exis, secundam ad agendum dii ostiam. concedo, concurrit ad peccatum. ut in parti latis de motasis, cui deberet imputari culpabilitet talis achio nego. Quando enim
V. g. Deus oncurrit eum homine committente
adulterium talis actio est culpabilis, peceamin se respectu hominis, quia insimulegem, ova adu terium sibi prohibetur non vero est culpabilis recpectu Dei itrio est iusta ; lulia iustum est . quod sequatur Deus determinationem suae voluntatis,quae statuit ab inemo eo unere in tempore, ad omnes creaturarum actiones, sive necessarias sive liberas. Cum autem dicunt, Deum esse causam peccati: responderi debet, hoc esse verum materialiterι
quia est eausa actionis, quae est peccarum respectu mominis; non veri est causa pretatis maliter mila non est eausa actionis, quae sit peceat uni respectu sui. Si Deus v. g. praecepisset Evae, I manducareἶde ligno vitae, prohibuisset Adamo, E mandu carer pro timc Ad mus manducando, peccasset, de
non peccavisset Eva man rem .est possis: viri
225쪽
quin fAtinaliter, qiua non fuisset. Sie in proposito dicunt Theolog Delmcontribuere adnisteriale peccata, non ad cita ale. Asseu calli, Deum concurrere ad mlitatem re Qui non ad des nitate eius, sciat anima cos curens cum tibia curea, eoncurrit 'Men ad ni tam tibiae non ad claudicationem ejus , quae tota Procedita curvitate tibiae, ut dicra Scotus - . dist.
Osjicias i. ci potest impedire sinerarum alta cujus , ad hoc tenetur, ut nonimpediat est caua
peceati et D Deu i debet impedire peccatum, conis
cursum suum denegando. Respondeo, hoc verumeta is enisa partieulati, quae ex charitate malum proximi meedire debet nec a tali actu impeditur; falsum veto et de eausa universali , quae aliquomodo obligatu ad peecatum non liri pediendum. Licet enim Deus prohibeat recatum dodo auxilia gratiae ne eoni remis attamen, Min absol te velit illud committere non debellamare concursum suum Deus tum quia decet pura liber litatem , ut influentiam virtutis suae bonis de maialis concedat tum auia, convenit providentiae D. se in , quas emidinis, administrare, ut proprios motus libet Lagant; tum quia, in hoc elucet potentia Dei quae de malo bonum novit erruere. Dises,
supposito eone si divino , voluntas creata non esset libera, quo movem ab alio,&si se non determinatet. Respomiso, quia non ita moveatur a Deo, quin etiam moveat se libere cimo potius
determinat voluntatem divinam ad concurrendum, tum fit terram de mare, omnia quae in eis sunt. ideo urelius erit, si asseramus . universam cieatio nem mundi in sex dierum circulo contentam esse de
nullius emis piaecessisse ereationem et Unde acturi sinin tiuitam sex dierun operibus iiiiiiis ex minavelimus diffieultatein de instantanea, lauta
zreationis mundi; sed est cotulo vertia de modo,
quo ipse sit productus. Causa inaterialis fuit nihi-Dim marini respecti celi rem , de aquae quae itumediate produm sunt ex nihilo , ut patet ex Ge. ne sis t. In principio Drata creavis calum o terram stoiritu Domini ferebata superas μι creare a tem est aliquid ex nihilo moducere ergo muntas pro materia agnoscit nihilim quantiun ad has pantes Causa formalis est sorma ipsius munifici vel potius, cum tu unum per acciden , est forina ea , voluntas creata non in iuscumque ereaturae Causa efficiens est Deus in
. 41; .... ouo errent Atiani, dicentes, quod Deus re maritium Filius Spiritum S. Spitii 4 Ans, o di
Angeli mundum Tandem causa in alis est bonnae& utilitas non ipsius Dei . sed ereaturae Dein enim qui in se ab aeterno beatissimus erat.& sibi soli sumentissimis, in tempore se effinidete voluiti creatum Lot in hoc suae bonitati amplissimae ecl- dentissimum pratali argumentiun. Qitantem admodum quo supremus ille artifex mundum proda.
xerit, Augustinus lib. de Genesi ad liuetam ea ai. lono probabilius, omnes niundi panes simul esse punctas, quam successivE Almatas , albina turi unde Moisen, in sensu mystico, non litteraF, ouam ab illa detenninetur causa enim particulans liber determ iuniversaleni mei. Deus ait pet eausas omnia i ergo noninmediat pro la-cit esse istus. Resp. Deum agere cum causis secundis quia eum illis concurrit agere etiam dicitur per causas secundis. Qita illiceo Nunica virtutem agendi. Si quaratur, in quo mesistat ille Dei neutius no e sistete in Volitione Dei Asie
ci quatenus applicatur de terminatur ad lioe vel ilia iura gendum. Si quaeratur, an actio De TDncurrenistis,&actio MLesemnia sint duae actione Resp.ν:gative cum Scoto in dist. i. s. i. quia cessi niduae actiones, Deus non sieetetur concurrere cum Creatura ad actionem produeendam; sed essent
duae actiones, quarum una , .lo Deo esset, alia a sinereatura unde induat est νεὶ neu
M, quo Deus dicitur generare ignem eum igne, est eadem actio ignis generantis, itaui quatenus est, Deo sit eoneat sus Dei; quatenus vero est ab
e est actio Meone sis ignisci sicque concurrus Dei est ipsametactio creaturie, quatenus esici famim πιε, θευ --πι in. strandus, A iuratur etiam Deo concurrente. Ex quo sequitur 'ν-.cte iuxta cognitionerninium habuerunt An-Deuin producete totum effectum , d creaturam geli de rebus iactu pruno , ieeundo , vel terretiam totum, non totaliter sicut intellectui re tio die. lectum totam scientiam producunt. ε Cori eius ro. explicandum esse existimat; adeo ut per sex ea tionis dies, in texetit sex varias eognitiones A gelorum, quarum prinis terminata iiii ad res quae conditae dicuntur in primo die decunda ad eas quae sunt formatae in se tundo i sicque de aliis is a ridupliciter Angeli cognoverint objectari in ei
solicet, cius ipsis per species intelligibiles in
fas prima vocatur mane , seu matutina . quia pera sectissima est; ieeunda vespere . seu vespertina,qnia obscurior in ob licies, ex mente Lugustini,d,
Νo, desunt qui potent eaelum remm
creata suisse ante primum diem Hic Et direre
MU, n ua non fuit erratus in instanti , sex dierum intervallo. Si tanta octo turina, ut illis rest igari esset proritu reri erarim probatur primo, quia Moisis asserem inuidum sue cessive factum . historic scripsit ergo debet in te ligi non mysticE, ut illum interpretatur Angussinus; sed litetaliter, ut eum intelligunt Chrysoli Hom. 3 in Genesim , Ambrosius lib. i. Hexam cap. 7. Basilius Hom. a. hi Hexam Gregorius Namnitiorat. 48. Huges a Victore in i lib. de Saetametr
226쪽
Si Gim me in natio sic mundus tribus entium gene iam coalaccit nempe pure corporali, ut sunt bruta, platitae de lapides pur spirituali, ut sunt An i; de mixto ex pituitalitate de corporestate, ut sum sumilites:
inimen rationibus supersedeo ocii in enun Doti iti videantur inventae cum ingenio, quam traditae cluri
rit. Reip mdrt Gerardus Mercator, sibi probabile videri,ixundum tulit, crearum in nrense Iulio; quia.
inquit, tempore NMannus incipiebat estoniensilii Julium ergo de inivido debuit hoc te cete incipere: Sed quia, praeter illain, o res fisentia mundi pii iii ordis reduci debere ad aequinoctium ver-hur in totam mystica obscuritate reserta. OEjic ex Ecclesiastici a Q. , -- ἐκ- cap. Io. Ac deniqse omnes Scholastici
beri posset Secundo, quia ipsonet Moyses ei Ἀ- mr, aliquando tenebras futile sine faciem a 'Gi
ergo ali litando non fuit tu ue omnia non sunt facta in eodem instantici fertio quia Moyleso tionem reddens, eur Judaei religiose observare deberent diem Sabbati, non aliam allegat, nisi quod sit Deus per sex dies munitum creavit, o tequi vit septitni ita possent ipsi per sex dies operari, die septinio ad unitationem Det ab omni opere se=vili deberent cessare quaeratio esset infirma, si non per sex dies, sed in instanti produxisset mundum. Quarto denique, quia non est verisimile, quod Moyses eunt rudi populo agens voluerit informare ipsum de cognitionibus Angelorum matutinis 4 Dum, vel Autumnale ideo Lyranus Tostatus MVespertinis, vix doctioribus cognitis, per verbatam onesti Hebrata existimatu mundum ereatum nisi F, Autumno, time enim maturi erant fructiis, auriclo. ter exponi ab Adam nisi, ducato pto Nisust creavi omnia simia. Resp. ereavit omnia simul ocreatii esse mundum in aequinoctio e- 'uantum adentia proprie creata, concedor quan ri 3 sic Eusebius, Athanasius , Cyrillus Hierosol. rum ad entia educt ex illis, ego in primo enim Gregorius Naxian Damascenus, Ambrosius deper De oravit Melum, terram,oc aquam achaeo in muri alii: sic etiam Concilium Palaestinum manda- instanti.&eonsequenter simul; lamnautem in eo tum k victore Papa, congregatum a Theophilodem die, fit alias creatutas produxit in sequentibus: Episcopo Caesariensi, ubi determinatum est, factit in non ex nihilo sed ex aqua . vel terra in istae factae fui is mundum die is Martii, quo Christus inciria filerunt successive in non simul, sed sex dierum spa narus est, 'luo postea mortuus; vel ut alii volunt, aio. Desnde, illa vox, μαι, non denotat simulta resurrexit. Ad hoe quod allegant Heblaei de fructi-aem remporis, nee refertur ad creaviι sed simulta bus matutis alii respondent, albores per mirae tem collisisti lita in refertur ad mnis . ita ut sen C lum produxisti fiuctus ita vere, postea produxi sus sit, Deum omnia sine exceptione creasse in t iterum per vim naturalem in Autumno , quod Pal. v. usurpatur, Omnes λώ----,μαι----r-uesfacti sunt. Tandem Peus dicitur omnia ciea se simul, hoe est in eodem tempore continuato non in eodem instanti. Qu9d si Gen Nili 2 h.ibeatur in die, n quosci D- μώ-o terram. Nis viri
H. muri quasi hae omnia facta sierint sint inoe verum est , quia in primo die Deire creavit virgulta, herbas, S arbore1 noli m acti , & secun
dum formam; sed in potentia, & secundem ni teriam, produeenda terram primo die ex qua orta sum Deinde in die, idem est, ae in tempore: phetae enim sepius usurpant diem pro tempore. Porio Moyles repetitionem fugiens , ait Bonvenis non est probabile debuisset enim afferri
miraculum , ut arbores fluctificarent in Autumno; nam ut fructificent arbores, pel totum sernae annum praeparari debelles talide at ut dicunt proximo Autumno nullos futile fructin, nec inde usque ad sequentem annum quod non est, simile, impugnat enim incliti litata terrae, quod nul lcis sitietas produxerit toto a in Irmdio. Melius ergo res. pondebimus ad Hebraeos dicendo, in Paradito filis.
se plura genera alborum, quamlibet earum -- duxisse iuxta gemis sium, alitis citius, aliis tardani sie in istis omne flore i in illis mature centes fructus, In aliis fructus Matur i& hoc mirum eri non
ura, protulit tantem semel, in die illius tamen D qmniam miliis in locis mictus similitatiui sensu stitiste, in die quo serit caelum de terram , de V e. vi die otio fecit omne virgultum. Si etiamJob o.
dieat illi Deus: ee Εἰνhemoth, quemfeci tecum; non
est quod diabolus de homo iacti fiterint simi sed, Meum, idem est, a pariter, quas Deus utriun Beerita orire a non posse , eur Deus cum potestia infinita est, an lente mundum produxerit. Resp. talem moram non accidiis ex materiae resistentia.
que ex agentis imbeeillitate, sed ex siumma visi Qv AE as, in quo die Deus incoeperis emate mundum. Jam respondimus consormitet Synodo Palestinae, cujus definitiones sunt magnae authoritatis, licet non sint de fide, quia non fuit Concidium generale, ouod hoc iactum suerit is Martii, ubi addimus illum diem fuisse diem Dominicum; licet illla dies vigesimul quintiis non inciderit in Do minicum , sed in feriani sextam eo anno quo Chriassus incarnaim est. Quod autem sietis dies Domia
ris ratione. lnino ostendere voluit suam om- ni Ilio; Qii dies septimo quo quievix Deo,
nipotentiam in statu cieationis mundi, dum primis
creavit .rlum terram : suam sapienti .it in statu distinctionis illius quando distinxit lucem a tenebris, aquas ab aquis 3 mare ab arida suam deni Aque bonitatem in statu ornationisin peis etionis ejussem, ornando teriam plantis mare piscibus,
aerem volatilibus, sellis lirmi mentum. Cur a ilia
mira dies praecisu nec plures, nec pauciores, imsimpserit in mundi fabricatione, non desunt qui rationes assetan utpotὸ quod senarim nume. rus sit perfectus secundum Augustinum de Bedam; sub sit streundissimus saxi thagoraeos qui picii
quia in ptuno diealia suerunt creata, seu pti, ducta ex nihilo, ut eaelum Actetra, eundum4lic lim Moysi, In principis em ereavi calamor terram alia vero suerunt ex materia praecedenti educta, ut
Uere ipsum connubiui appellabant .ves tandem, lux, quae secta est eodem diei iura id quod fertur quod sicut componitu senarius numerus imbu, istam, pri .exo Eidisset , Aretini '
227쪽
productum silerit , ad quod respondebitur, rostquam expliciterimus prima verta sit quibus cmitionem mundi reata Moyses, quae ista sunt
pHncipis Dei ereavit illa vox, In principio , multi. plicem sensum patitur: id est, in Filio, ait Augu- ninus, sed hoe est thystieum. Id est in initio tempo
ais, inquisiti Baslius de Concilium Lateranense; non temporis quod sierit mensim, primi mobilis,
sicut nostrum, nondum enim primum mobile exi- stabat, sed alicujus temporis aliqualiter similis no- , , in quanisti m mma a reicorporeae stempore enim menstrantur corpora, sicut Angeli aevo, es Deus aeterestate. Secundum alios, In principis, hoe est ante olfinia icit aut nihil ereaverit Deus ante caeluini terram, eo si quidem sensu, quo dicitur dotii. i. In ρ ines iis erat Verbo, id est ante minia. Per vocem, creavit, intesti uir, produxit ex nihil, in hoe enim dissetivit creau de me isti quod crearsa sit productio ex nihil , degeneratii sit ex praemistente subiecto Quando tertio dicitur, Deus, resutantur plurimi, asserentes,an os imui dum produxisse, ipsis enim creatio competere non potest confunduntur etiam Manichaei, qui vina
IN primo die producta fuerunt caelum empyreum, Angeli, terra, aqua, lux, Ninfernus, praeterea nihil maee eonclusio est emitra eos, qui volueriint,
Deum creasse eaelum terram ante primum diem, quod refutavimus ex Script. Ex Od. 2D. N ad primam eonstat ex Genesis i.
Devm creasse caelum In princi' Dein stra vis ca- δε- Oiem m. χόd autem per caelum non int inligantur omnes ot Ses caelestes sed solio empyreum; est mens B. Clementis , Oil genis , Theodoreti, Alcuini Rabani, Lytani, Abulensis S aliorum; veritasoue hujus propositionis peritur eodem c pite, um habetur, quod Deus seeundo die secerit firmamentum ergo in primo non fuit productum, nee alii eaeli qui sunt isto inferiores firmamentum enim est octavum. Nec dicastPerrerius cValentia,
per cassum intelligi non tantii antpyrem,sed Malios quos in sequentibus diebus Deus ornavit m
et , licescat iis iis propterea diebis est illos cieasse in ratibus diebus huiusmodi enlita explicatio cono
dicit scripturae, quae eodemmodo loquitur de firm mento, aedesio sonenim Deus dixit. πως, fiant M. Imisi,maria. sie dixit , fiat '--εν--:
nullus tamen dubitat, quili per haec verba lux facta fuerit, sicut sol εe lunaci ergo per alia verba factumeliam est firmamenium inimi odie. Non dieat etiam perrerius firmanistitiam revera sinon fuisse secundo die, sed per firmamentum intelligi aerem qui separat aquas superiotes aqvj inferioribus, s est nubes, ab aqiiis fluminum, sontiun ; nam hare interpretatio sustineri non potest quoniam dieitam est, quo Deus posuerit duo luminaria infru mamento; nullus vero dicet, ea positastisse in aere, sed in caelis , qui omnes praeter empyreiadi colitiis nentur sub nomine firmamenti. mii AN Tu Mad secundum, quod est de Ang lanimereatione, non habetur expresse in scriptura; nullam enim metitionem facit de illis Moyses; quia LoJudaeis seribebat, qui cum proni essent ad ido-olatriam, facile Angelos prodiis adorassent: Co stat tamen Angelos existere; sed quando creati su rint, ii strati illis. Probabilius est illos ereatos suilla, nun quidem ante mundum , ut voluerunt rigenes, Nariaris Basilius, Ambrosius de Hieronymus sed cum mundo, cum caelo empyreo cujus sunt ves se Augustinus Gregorius, Ruperius, Beda Seholastici Doctores & hoe est conforme Concilio Lateran ubi habetur Firma de credendam est Deum ab initio temporis simul utramqa da nihilo miidis creaturam, stirit lem σωτο --
o reati , colligitur ex Apocal. ix ubi habetur, Angelos malosis in caelo peccasse de Leaelo eiectos fuisse Factum est prati,--Ἀν-- eato Michael re Angelium pratiabantur e ----ι, iros punabat. Angeli eim: non ruerunt. νεροι - inventus est eoram ampli.1 in celo Cem ergo in caelo pugnaverint pugna scilicet voluntatum clinie caelo mali dinubat nierint, de cita in caelo fueris antea locus eorum; fore concluditur, quod fuerint in illo creati; non enim habetur, quod postereatio .
nem in caelum introducti suerint. Q A ad terram, quoniam creata est e
dem instanti ae caelum, juxta haec Genes verba . orinois Deus creavit eatum interram nullid bivi esse potest, qui producta fuerit primo die.
Per terram , quam Moyses vocat inanem c vacuam, non intelligenda materia prima omnibus Armis privata aut soli Arni corporeitatis dota--ra,sed verum terrae elementum;verba enim Moysi sunt historica, proinde in sensu litterali accipiemda. Quod i Sia lini et o habeatur . Creavit Deus orbem terra m ex materia invis . seu inso . mi; idest, Deus produxit plantas , arbores, e ex terra, quae dicitur invisa i quia erat sine luce, sine decore, & ne oririli in amento ob hoe dicit Moyses quod terra erat inanis oe vaca non quia fuit vacuum inter caelum empyreum terram:
aquae enim terram .periebant, sese erigebant uoque adem nurelim sediniata erat vacua animalibus. plantis fructibus, hice fontibus il ι.minibus,mon tibus vallibus, c. Non est tamen dicendum, terram usque ad diluvium Disse sine montium de Hulium distinctione, it enim Vertus quis quod montes extiteriint ab origine mundi qilippe qui maxim Efaciunt ad decorem& commoditatem terrae, ad salu britatem aeris mattiritatem fructuum , franger
dos maris impetus: facti sivit, inquam, non hoc primo die, sed tertio utibi dicetur.
iam Tra, ad ten piis quo infernus creatus
fuerit, aliqui colligunt plum factum suille die reserto; quia in talidie ornata est terra, infernus est in centro terrae Sed melius alii dicunt, illum extitisse primo in quo sicut ineus divisit lucem eorpoream tene fui torporalibus , ita separavit lucen spiritualem, nempe Angelos bonos a tenebris spiritualibus, nimirum a daemonibus4 eum enim
Angeli Gerrimi sint in suis actissim,rrobabile ex
bonos nisi confirmatos in gratia prinio die, m
los veto peceasse. in infernum fuisse praecipitatos. ΤΑ, nisi ad productionem lucis devenientes,
dicimus, ipsam fuisse factam primo die tenebra enim erant sepe faciem abs ct spiritM Domiηἰ
ferebatursipe aquas: dixitqM Deut, far laxist se Tiri lux appelli Ῥιtque lucem diem or tenebrae noctem faetumque est vesper Ommani dies nus.
Unde patet, productam fuisse lucem in primo die mundi sed ham omnia sigillatam explicanda sunt. Primo ten aerant superfaciam abs id est, super
immensam aquarum quantitatem, quae terram operiens, ad empyreum usque extendebatur. Qita
do poste, dieitu i Diriias Domini ferebatur Προν
aqu- per spiritum . Tettialli anu S intellinit ventum. quod .vamen elle non poteli ventus enim nil est
228쪽
praeter aerem astitatum iv miram productus Arius, si ulligendum est caelum stellistum ae
est in squillio die eum fimiamento Per Spiritum, intelligunt inulti Patres spiritum sanctum, sed haee
explii iti in mystica, non literatis hoc enim Et tran
bueretur etiam Paulin Filio, quia est amo ad extra Chrysostomiis denique Hon l. s. in Genes perspititii micit nini, intelligit virtutem Dei, quae dabat Recilliditatem aquis, ut ex ipsis quam plurima producerentur. Qupd autem virtus Dei vocetur
viritus Domini, patet exJ'Me i . ubi legitur, spuritum Domitii uoluisti bamsenem, dum leonem disterpsit Tertio, adjecit Moyses , dixitque Deus;
non verbo oris, sed verbo mentis, essentiali videlicet, non notionali opera enim vi extra sum indisi ii quod sit senius , iussit, decrevit Deus, a lumin scriptura PsMI V.6ieres Hiis seces m infieret lux 'factari is aio aedixit, D Aue. - . Adde quod et firmamentum
orbes caelestes ili vicini; tum si periores, ut cristallinum, prinium mobile, tuin inferiore, qui sunt septem orbes planetarum Lisitelligendi sunt etiam per connexionem situs, ignis & aer. Haec omnia patent quia in quarto die Deus dieituti fuisse solem, lunam in stellas in fit niamento moti posivit autem haec omnia in aere, sed in octava ph: in inferioribus ergo per firmamentito non est intelligendus aer ne solui firmamoitum solenim, luna, iliti, et qui sunt stellae, non sunt hi
firmatnentes se, in aliis caelis ergi per firmamentum intelligendi sunt omnes caeli sicutis ignisacae qui sunt sub coelo lum , aer enti vocatur aevi ex aqii 1 scilicet. Veravitque lucem diem, ct tenebra noctem hoc est , inquit Aug. fecit ut deinceps praesentia lucis ab hominibiri dies appellaretur, c tenebi quae eonsistunt in ejus absentia, vocarentur nox. Additur denique, Et factum est usuiso mane dies antis id est dies primus; sicut Ioanne seq.1o vocat diem Dominicam unam Sabbati. quae erat prima hebdomadae. Si plld Moyses comm moret vespeie, quam mane hoc non fit immerito, tempus enim tenebrarum, quod vocatur vespere, praecessit tein pus luti quod voeatur manea unde
Hebraei dies supputabant ab occasu solis Dicendum intelligit ut id quod dividit anitas ab aqliis, ut habe tu Cene . . FLu firmam tum ἐν medio aquarum , dividat
aqua a aquae sed Mit, 'nis, alii caeli dividunt aqua vi sum sub ex reo, billis quae sunt supreterrain: e lio omnia per firmamentum intelliguntur. Porro hae e omnia facta sunt ex aqua tum enim antea aquae se extenderent a terra utque ad en
pyreum, illae aquae vel redactae sint in dulum, vel
ex illis eo ensatis haec omnia corpora, quae inreuliguntur, uni ne firmamenti . si erunt composita; atqui nullus existimaverit, aliquid a Deo creatum fuisse annihilatum ergo aquae in hae onmia su ergo est, De unicie asse caelum&terram in instantii vir converta; 4e Deus creavit ea lumanitiativo duodecim horarum noctis, set tenebrarum quae lucem praecesserunt ac suerunt prima pars diei naturalis postea creavit lucem non in Meridie respectu Palaestinae, sed in Oriente, quae fuit etiam ruodecim horarum inde ex duodecim horis tenebrariim , te totidem lueis tacitias est dies, Muia Ialis ex viginti quatuor horis compositus citialis laetitilla lux ficta a Deo in primo die, controveItitur interDoctores. Da sonus pura finge elemem
mm ignis , Permius existimat stili luem suisquὶm vorat adhue informem quia tion dum sol nio. vebatur ab Oriente in Occidentes, Neutrum tamen verum est, quoniam neque lanis, neque creati sunt in primo die, nequidem in1perfecte. Alii P enim erant astra sine nubes elevarent; erant tamen reium, tanquam tectum inius fabricae, terram, tanis quam ii amentum & aquam , tanqt .am mat
riam , ex qua princii alo universi rinio condito
sunt. Coti exusto acu, o A. aquas quae sulit supra armamentum non intelliguntur nubes . neque caelum erastallii Dio,
sed verae aquae: Sic Basilius. Ambrosii , chiro- stomus Hylarius de alii Ratio pruni est quia per
firmante, tum non intelligitur ae lit arcibavimus, sed orbes eae testes topra quos nubes iuyn rxistunt. Deinde in secundo me non erant nubes, nondum
probabilia sentium: nisi eorpus aliquod lucidum
ex aqua productum , ab Angelo motum ab Oriente in Occidentem, sicut columna ignis ferebatur per
desertum ab Angelo, quod quidem corpus quatto' in pristinam materiam resolutum est, de linctissius ametii soli 1 vel ex ipse toto compotitus est
sol. Alii Aeni ue, ut Baslius Ilieodoretu , c. tenent Deum non produxisse corpus lucidum , sed produxisse illam lucem immediate, quam per intemptae iniuritiam erat ficinamentum di videns aquas ab aqvis Ratio seriindi est, quia ante firmamenis tum factum aqhiae superiores erant coit unctae inim toti si aquae autem illiminum de maris non fiam runt conjunctae caelo cristastino aut primo mobilitergo per aquas superiores intelligi non potest eae lumeristalliniim , aut primum mobile Debent ergo intelligi, verae aquae , juxta narrationem Moysis quaesiit simplex distori , de litteratis in si debet grum hemisphaerium dissundebat, eo modo quo se iriter intelim. Ad quod seu localis separ F. . tis non mutat naturas terrun, sed inprimo die aquae
omnes erant conjunctae eiusdem speciei per fit-rnamentum vero Ieppiatae tantum fuerunt i ergo manserunt vetaein topriae aqua super firmamen. tum Nec dicatur, nocesse contra moram, si sint aquae super Celos nam . ait Lugustisius i. as eo tra Faustum eap. ditique rei est naturale, quod Nefecerit, a quos omnis modus, nymerus est ordoti M. Desine, illae aqvie, quae supra firma me timi remanserunt . sunt putissimae. Quod si non cognostamus rationes ob quas Deus voluit tales aquas supra eaelam reset vati non desunt tamen;
ciuia Deus di natur nil moliuntur frustra ιδ nobis iussiore et, quod Setinum dicat, aquas eati superi os, Daniel, de Psal i 8. Beneditate quaom ei, με se per catis funt om , quoniam ex
o, set Ar quidem ex primo Genesis capite, in secundo die factum fuisse fici mentin ὀμvidensaquas ab aquis Teta non consentiunt omnes, quid intelligatur per firmamentum, desper aquas, quae dicuntur esse aper. illud; unde Munatae exficandum est couexusio Par MA. PER. firmamentum non est intelligenda mediam ris regio, ut voluexum de Valenti dorira
229쪽
V sciamus quid fecerit Deus in tertio die, ruidiendus est tantili Moyses qui in Genesis
cap. i. narrat in die illo congregationem aquarum
factam nil se & plantarum productisnon: sed plicandae sunt dim liatri , quae, Horoni possenti
CON exusto A vnn Tandem sciendum est mod in hoc die tertio Deus produxerit spinas tribulos. 6c plantas omnes venenosiac omnes enim rerum i ecies sex diebus produxit; quievit die septimo Deinde spinae de tibia sint eonvenientes brutis sicut plantaeven nosse ut Cicuta, quae hominibus nocet, saccis est in ei m delicatum Denique . sicut serpentesssierunt producti die quinta eum aliis antinali hus. sue ilantie venenosae cum aliis 'u' dicat seri- pruin, terram esse producturam spinas ob perea tum Adaeci hoe est , quia spinae , qtiae erant in dec
rem universi ob diversitatem ante peccatus , fueriint in punitionem peccati, quando perpetratum
est in quantum homines qui in statu innocentia: minimam hineia,nt prudentiam ut ita em iu Ru eongregatio non facta fuit eommaum, overit Aurimi quasi aqua antea B assient spita ac venena lupos , ut sibi non noce
. a. reiit; per peccatum amiterunt cum justitia origin
illis moerunt. totam terram circumcingens, ita fuerit tertio die in unum locum coacta, ut veluti in montem aicei derit4 sed hoe se factum est ex una parte aquarum quae erant super faciem abyssi in cluae a terra uiaque ad empyreum repselauit mundum ii sunt orbes caelestes; alia para remansit super firmamen- etiam alia denique e vidensatasiit, imae minorem locum coepit occupared deinde , per potentiam divinam multi alvei& quamplurimae cavitates factae sintsinteria, in quas maxima aquarum Q pi , qV . . in mare reeipi non potuit, ne elevaretur super te narrat Moyses: Fecit Dem au taminaraa --ram, sui recepta quod frobari potest, quia ubi I rumorare malin. His Usa diei ct ismi, curnque quis fodit, ibi pene semper invenit aquam minin a praest noctii e st. ι, ct factam est vota quae Midemaqui est veluti origo omniu a fontium, 'er mane, dies qua ram. Sed aliqui putant ita quippe quae certis quas venis per totam terram dis C suilla tamdmiacta quoad accidentia in hoe die, de per itur Mali 1 indo in sontes, rivos flumina fuisse facta quantilin ad substantiam in secundo, eruinpies alia vero aquarum copia in unum iocum quando iactum est firmamentum de alii olbe, in confestu, est , inquit Scriptura , id est in locum it stes quibus astra non disserunt specie sed tanqseparatum terra, ut fieret aridam habitabilis dm accidentaliter; cum sin pars de filior ut orbis in AEa TIM .
CO, τὸ quidem in illo facta suisse astra menHie advertemium, quod sicut cavitate pes fuerunt in hoc die tertio se etiam dem die erecti
fuerunt ilicin reciper terram.
ZA, i, ad plantatum productionem Ji sido usui, Deum non tam dira dedisse terrae vi tutem reducendi plantas in tertio die , ut vult Augustinus sed illus actu produxisse, etiam perfectas , sicutin arbores cum fructu maturos namitose, eodem modo de productione planta is iminuididit lueein motum citatientiamCON cxus Io.AS uerunt a Deo producta quarto die quantum ad substantiam deaecidentia; enim eo modo loquitur de productione astrorum.
acaliarum rerum nam sie dixit, Fiant tum Getaria. sicut stat Armamentum i aut termine terea herbam
vim , aede productione lucis, firmamenti astro P mirentem ma traducant aque repti anima munia militam, Ioquitur; unde sicut haec tu sed haee omnia facti lilii suis diebus quoad substantiam, ergo rastra Unde dicendum est, quod Deus ita condensavit aliquas caelotum partes , ut expulia fornia caeli, induxerit formam ibis stantialem Solis , Lunae ratellarum , indita in illis lite eum Murae inguentiis i sicut ex aquis seculi do die sim, mentum secit. Nil mirum ergo est, si habeati alit aliam formam substantialem 1 forma substantiali sui olbic quia omniau dempta Luna ex se lucida sunt, habent virtutem influendi inino inferiora, neutrum verb habent or bes eaelestes ergo ab ipsis specie distinguntur. Si quod poterant revera&arbores&plan E quaeratur finis ob quem producta suerint astra duo im semen&stuctum habebant. Soliam reperiuntur in Script . pruno cap. Geneli S. Primus,
illuminent orbem. Hi in die δε luna cum stellis in nocte, de si di, uin diem ae noctem. See-dus, ut sint in signa non astrologiae judiciariae, ipsa enim condemnata est licet astra influant in cor porum dispositionem,in animam inclinent, ipsam tamen non necessitam: Ieiunita illa in una pluviae, serenitatis, ventorum de in signa annorum mensium laterum ci signa dentillust te in pestatum. veris, aestatis, autumna de hyemis. Quod i dicat Moyses Deum fecisse duo luminaria magna; non est existimandum lunam esse majorem stellis , longς
enim minor est , sed di ni ita quia major
rum 3 animi lnia sunt eteata in statu perfecto, sein plantae arbores. Deinde, non potest dubitari, quin plan-- albores in sua cieatione perfectae suerint cum silantae fecerint semen, ω ibores fluctum ab initio suae productionis: ut patete verbis Des, minino, seu producat, terra herbam aurentem es facientem semen . lignumque Om ferumfaciens fructum juxta νη- uum protali terra herbam virentem, c.
quod signum est, plantas de arboresin illo die festa perscctas uniimquodque enim est perfectum molndum Arist. lib. Meteor dum potest generare
sibi similerae quoniam . superest videndum, an terra quae concurrit passive ad horum omnin procreationem, materiam ill rum suppeditando , oncut retit etiam actives ad quod negative respondeo, non est enim verisimile, quod tantie virtutis sierit terra, ut tam subito tot arbores A plantas produxerit: ia habuit ergo terra tantum passive δε Deus active haee omnia produxit, sicut lucem&animalia: Non est autem proba
bile, quod aqua concurrerit activὶ ad lucem , nec terra ad animalia si dicit Moyse, ρηνμni rer
herbam v meu e . hie loquendi modus denotation-
ista materialem terrae, Miroductionem actis
230쪽
ta distinxit, caelum scilieri, aquam, iraim; in primo enim creando iurem, diiunxit diem a nocte; in secundo per firmamentum separavit aquas superiores, inferioribus4 de in tertio , separavit aquam a terra 'ut appareret arida Ttibus vero aliis diebus eadem corpora orii vit; caelii syderuptiua re bestia tem secun hm spe, δε- Per jumenta, intelligit animalia liae sunt magis domesti e is familiaria homini, ut sunt canes, equi. ves φα Per reptilia, intello tur illa, quae bre-- aut nullos pedes habent, ut serpentes', vermes, lac tiae , formicae in c. Per bestias significantura innialia ferocinis agrestia, qua humanum imperium non patiuntur ut leones, pantheri tigrides,&c. minianimalia quae generantur ex putrefactione, Bassus Homil. s. in Genesim docet in exoris dici mundita Deci condita suille Augustinus vero lib. 3. de Genesi ad liti vula tales species fuisse a tum causaliter productas in quantum animalia per tecta errata suu in illo die, ex quibus ista naturali mi in quarto aquam piscibus in quinto S ter o rerum oritura. Quantdm autem ad illa animai
eia quae generantur ex diversorum specie lium commixtione, sunt praeternatur; uutilaremulus qui producitur exequa asino, leopardus ex leaena Se pardo, lynx ex lupo cerva; non est, cesse quὁd dicatur hae canun antia adulterina suisse producta sexto die uiare enim commixtio est praetate naturam, in hoc vetita filii Iudais Levit id. remati ai se-ω- atinius--πισαν mimo ' agrum tuum non fieres diversosemine: immo He ei ex Genes colligi in hanc adulter nam generationem attribui cuidam nomine Alve. Satis ergo est ad perfectionem universi quod Deus persecta animalia produxerit, ex quibus generari possent ista Porto, quoad hominem qui eodem
ram animantibus terrenis, &homine uisexto De Pucibus loquendum est. CON cxus I IN quinio die produxit Deus pistes At aves; dixit eiIim Deus, Producant aqua reptile anima via vento σται- μενιι. Qisnam eorum materia fuerit, Hieronymus, guli ilius, Cyrillus, Damascenus M alii com
muniter sentiunt, tam aves, qllam pisces, ex aqua
moductos hos paret ex textu praecitato , de ex
mino qui dicitur in vesperis seriae quintae, Mo
rim remitiis gurgiti partim leυα in aera. Quod si C die cum animalibus terrenis creatus est, totin tanta est dimini litudo inter aves iistes respondet A dicenda sunt, quod disputationem integra laugust. lib. . de Genesi ad lit. cap. 3. pisces iactos esse 'δli m terix amplitudo ipsam aggrediemur, pomeri aqua densiori, aves vero ex subtiliori, unde v minium dicenda de Angelis, a quibus paulo . sunt magistemperamenti aerei, quΙm aque i. Quod minus minoratus est homo, sierint riplicitia.
si dicatur Genes. 19. Formatis igitur de humo cunctis animantilia terra ust universis votitiaibus eali, a
duxit ea ad Adam conjunctio praecedens non 'ponitur ratione semistionis quasi si sensus, Gon alis animanti biis terrara volatili biis caeli de hutno; sed ponitur ratione adductionis Litaut sie tex- s debeat intelligi; adduxit Deus cunctos animanistes terrae producios ex humo, volatilia caeli. Si Moy ses vocat pistes, reptilia hoc est propter simi Mi I UM in Parriculari; aci noDHlores creaturas,
MI Angeli non est naturae, sed ossicii; riuntium enim significat, quoniam venit a verbo graeco , . quod est nuntio hine qui nobis
voluntatem divinam annuntiant, dicuntur Angeli. ut Ioannes Bapt. de quo Malachiae s. Ecce ego isto. Velum meum ante faciem meam: Communia men usu, nomine Angelorum intelliguntur crear
se spirituales, quae voluntatem disinam annumi re solent hoc amis dequi, instituitur stravi in praesenti. Co Nexusio PRIMA.AN Oaxo existere suadet se inuta, eontris
Saducaeos, qui tempore Christi negabant exustentiam spirituum,dc mortuorum Relurrectionem. Matth. enim i habetur, Apparuit Angelus Ioseph.
creatione mundi in universum, & de sex die nam operibus in particulati ad nobiliores creaturas, quid in sema die productum Derit ρΕOoεM modo agere videntur Deusae natura; ista enim ab impetis istioribus incipiens, ad per- fictiora progreditur sic quoque Deus in primaeva E
rerum creatione: nam primo res inanimaras produxit nempe , t xl l in , terram, aquam, firmamen
tum, Nastra; secundis plantas&arbores Pi vitam antes utant; postea pisces deinde aves; tam ἡemque animalia terrestria Si honiit em in eodem die De homine caput speciale initituetur. CON c Lu SI PRO Wxi Deus in sexto die animalia terreia stria, deinde hominem ut videre est Genes. i. cap. ubi Moyses tria animantium genera di- Unguit lus verbis; Dixit q4.que -.'odum ιτα