Operum omnium sancti Ephraem Syri patris et scriptoris Ecclesiae ... quotquot in insignioribus Italiae bibliothecis praecipuè Romanis, graecè inueniri potuerunt tomus primus tertius, nunc recens latinitate donatus, scholijsque illlustratus. Interpret

발행: 1593년

분량: 336페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

281쪽

rs 4 S. P. Ephraena Doctrina,

necessitate coactus iuraueris, firma ac certa tibi erit excusatio. Si ex necessitate Iiudex euaseris; iudicij condemnationem effugies. Si ' corripiaris, defende teri homo. Si mente concideris , naturae afferes excusationem . Praestat uti, insipientem iudicari, quam ut sapientem condemnari. satiusq. ut inexper- λων. tum repudiari, quam ut caepertum saepe ' caussas agere. Si mentitus fueris,

'α. z. confitere. Si pallione commotus fueris, ne caelaveris eos qui te audiunt. Si tibi alicuius rei conscius es, ne degas absque sollicitudin . Si non adsit laborum socius , tamquam solus plura elaborato. Quod duo vel tres de . bant facere, tu grauatim & aegre ne seceris. Noli hominibus occultare delicta , quibus es obnoxius. Te ipse vero, hoc est , quae ad laudem tuari

pertinent , occulta ut oportet. Ne Deum caelaveris errata tua : ne & ipso

abscondatur a te, tempore necessitatis. Noli gloriari de iustitia: ne de per-Bfectione eius condemneris . Non glorieris de prudentia : ne super praesum- πι- -- ptione examineris. Opta potius inuadi gladio : quam iracundia corripi. Ma.' gisq. eliae, animi iracundiam comprimere: quam illa ostendere. Praeuat supplantari, quam supplantare. si vero diuina munitus tueris gratia, nihil pati ris . Prospice sutura , quippe qui rationem sequaris: & praesentia obserua , ut mortalis . Amicos proba , α inimicos concilia. Modeste reprehende: α mitia pie simul cum alijs ' res contrahe , atque versare. Nec malos proritas rei h κατ--- cias: neque bonos semper collaudes . Noli esse conspicuus ' de insignis i utramque partem, laudandi scilicet bonos, & reijciendi improbos: sed noque sententiae ipsorum nescius. Inordinato atque immoderat O affectu ne diligas: atque ita fiet, ut non iis exosus. Non iis curiosus indagator: & no Cmo te suspicabi rur inimicum. Non studeas cunctorum res nolle : atque ita teipsum nemini ' venditabis. Noli omnium negotia intelligere: ne detrimentum accipias. Non incumbas plus aequo in cognitionem mysteriorum:

de proditor non existimaberis. Si tui caulla sit pugna : noli sollicite inquirere rationes . Si quis inter repugnandum tibi quid ' assinxerit: noli illum irritare. Si quis te amicus roget de vindicta: ne illi praesto sis. Si inimicus

comminetur tibi, ne concidas animo. Si dolum conlideraueris : non protis nus reprehendas. Si multorum intellexeris insidias: ne per asperam octu ras eis , viam . Si turba in te insurrexerit ι ne confidas verbis tuis. Si ilia malignos incideris : ne viribus tuis fretus, resistas. In turbae diuisione , ab initio te mediatorem non constituas. In pugna potentiorum , ne sis inteo Deos. Iuniorum immodestiam ne ' lustres remisse, sed seuere. Ad verba inimia , noli relaxari: dc ad narrationem inordinatatas affectiones continentem, ne consederis. Ex risu, delectationem non capias : nec in te segnitiem seminaueris. Scurrilibus non oblecteris : ne in mentis distractionem digrediaris. In plateis ciuitatis, non inueniaris frequens : ne animo ' deprauate affecto abscedas. Multorum congressus oderis : quia confusionem animae pariunt. Silentium ama : ut in te, magistri instar, sit conscientia. Fuge multiloquius ne reddaris obliuiosis. Fuge conuiuia: ne sornicator etiam sine staminis e das. Superiluas conuersationes reijce: ne Iudex essiciaris iniquus , citra amctoritatem eius. Devita mulierum colloquia: ne etiam ' polluantur somnia.

Ventrem continenter non cures: ne hinc mente tuam obtenebres. No multa, Eeisi . . .a ς lendo sema : ne carnem tuam cito in lima conuertas. A recordatione ciborum, & a pularum exqui istarum cum hospitibus , abstine : ne impuris affoctibus perturberis. A mensarum oblectatione abstine: ne & lasciuiae essicia- ris parasitus. Secretum ' pete piaerumque : ut dum fuerit cum alijs congrediendum, atque versandum, utriusque rei, hoc est , solitudinis de humanae consuetudinis utilitatem intelligas. Non quibusvis fidas: sed cum omnibus at .c. .. . qui velint, congredere, α conuersare. Conuersationem non Protrahas: na

quietis

282쪽

De Perseetione Monachi, &C. a s s

A quietis obliviscaris . Collocutiones & congressus non extendas : ne intere multia diuini colloqui j detrimentum patiaris. Dum non oras Deum , in quietis sit - lentio aliquid lego . Dum autem diuinam Scripturam aggrederis : tamquam qui relaturus sis quae audieris, meditare . Quando Deo te sistis ; cogita C am με. eos qui Principibus terrenis ministrant: ari. ex seruis & Dominis, tuam illam praesentationem considera . Ex discipulis & magistris , ea quae Deo conti niunt,addisce. dc ab amicis terrenis edocearis, quo pacto te debeas exhibere linii. Ex necessitate' carnali, etiam animae indigentiam aestima. Quale cernis in necessitate corpus: idem demente intellige ac anima suo nutrimento destitutat Sicut ad infirmitatem, fieri mutationem consideras: etiam menti suam mensam appone . Sicut es diligens cultor agri: ita esto & animae . Vt natura B lium es debitor : ita sis &. pietatis . Velut oeconomus es sanitatis : sis quinque animae. Tamquam filiorum curator: etiam bonorum satage operum. Vt seruorum praestinis: ita esto & nothorum atque degeneritiam . Vt spe- et νίων.ctator ciuitatis: virtutis quoque curam gere . Sicut volucrum gubernator: Otiam perturbationes contuere. Tamquam moderator esseratarum belluarum : - Orci esto quoque ferocientibus passionibus. Instar Pastoris; carnem tuam, rerum necenariarum usu curato. ut thesauri custos: ita estode in fide. Vt prudens

Dux exercitus: sic etiam aduersus hostilia decerta. Sicut pugil celebris: ita &certa, ne inglorius discedas ex pugna. Insar sapientis magistri: siuperueniente non improberis. Instar boni militis: in certamen cum aduersario prodi. Iis. μιVt prudens architectus: vires tuas experire. Sicut sagax oeconomus : intel Ita C lige fructuum tuorum copiam atque praestantiaram . instar veri mercatoris, ' . . considera negociationem tuam. Tamquam benevolus famulus: cura quae debentu . Carnis retraenationi attende : ne sessorem situm, mentem in periculum praecipitet . Ad membra tua, ut reprehenser respice : ne virtutis D AM. viae pulchritudo marcescat at q. depereat. Fac ut praesis tuis sensibus : ne instar harmorum belli, rubiginem in corruptionem admittan . Animam diligenter considera : ne ex insidiis proditionem sustineas.

SCHOLIA, ET VARIAE LECTIONES.

SA u c et v s Tater Ephraem de perfectione Monachi, hoc suo tractans poti in scriptor etiam perfectionem detrueat, qua praeo im esse decet unum uenique in hoc mundo bonum christianum . Magnum humilitatis suae, ac sim laris modestiae documentum atque exemplum in alijs admonendis, o salutaribus rectae vita praeceptis instruendis alendit, sicut z in principio fui discursus, reliquas

sermonis parte patebit. Vitam monasticam variis encemus celebrat, empse Hilitates ac commo

da plurima proponit . Des Uus o negligere: et monachor, sui'. is tuti immemores notat G ta xat : GH. ad religionis feruorem, o pietatis sudium excitat, G animat. Dolos insidias multiplia

co caco moris pardacit, ac quibus cautelis atque virtutibus aduersus eum armandus sit mon

chus , O quacumque verus chri Itianus, demo obras. ct inse inma, quaevit ne, quassequi es amplecti in virtutis Hadio oporteat, copiose docet atque inculcat. M autem hic Sermo, aut si malis tractatus, plane di dacticus, o paraeneticus, exemplis optimis, similliadisu sq. ac comparationi cE aptissimis , scit Q. dictis plurimis abundans .cra. Eiusdem, de persectione, qua praedicitin esse decet Monachum. J Ita huius se habet Semmonis inscriptio , quam o nos hic Det translatione sequimur . Pro qua, alias se : De perfecti ne Monachi . ' Alaus autem : De eo , quomodo persectiun esse oporteat Monachum siue religiosum .d quamquam etiam parum hie referat quomodo legatur, cum insensu lectiones ista incidant, nec isto se discrepent.

Maior est cui gloria desertur, quam qui glorificat, Ede. J Sententia in Graeco intricatior

apparet, minus . recte di tincta, quam ideo sic intrepunximus, clarioremq. supplendo ita latine re S. Ephraem Toma. 1 a dies u

283쪽

1 s 6 De Perse mone Monachi, &c.

Adimus, mi de cohaerentia ac sensu minus laborandum sit . Indicat autem hisce verbis suam , Aut videtur, modestam S. 0bram, quod inter alia, maiores dicat eos ad quos scribit, quibus ae loriam O honorem concedit ac descit: ses ab vi coenobio atque conuentibus cohonesuri sarearum,

mzer quos erat tamquam mediator , .

Intelligant fratres nos verba facere posse, cum opera non habeamus, &c. J I. a m docte in textu Graeco inueniuntur , qua ideo sic, ut posuimus, legere O inter ii re, atque transferre visum es ut bona sit cohaerentia, ta aperta sententia, quae ab omnibus inrelligi possit. In ianuat autem c b. e magnam suam mode iam ubi aem, scut O in consequentibM, ac nu quam i

re non alabi.

Soli monachi super terram, diuini certaminis conditionem norunt, loci J Ime novis haereat, aut cavillandi ansam arripiat. quia ait Aulior Soli monachi, dec. dicimus il deius dictam ipse. i. per eminentiam ct excellentiam quandam recte ac sane intelligem B m. quasi diceret: Soli veri ta perfecti monachi, diuini certaminis conditionem atque i Biturionem excellenter norunt, i d scilicet ipsit a cκnctis rebus terreniis, atque caducis menti oca s, Giu caelestibus fias plane defixas cogitationes habeant, eminente'. se pugiles, inuictosq. athletas in diuino certamine praseant, nullos labores , nullaq. incommoda ac vita pericula reformidanter ut Christo Domino cuius se adscripserunt militia , placeant, O ab eo pes huius vitae Iludium. eo nam gloriae immarcessibilem referant. Caererum de his, latius com quenter hic apud Ephra , G alibi: ut dubitandum non sit, quin i e verborum eius legitimus hi: sc us. Pro quo rum matione , plura lectu dignissima etiam invenies apud alios antii os Tanes, Dion sium o reopag. in lib. Eccles Hierarc. cap. 6. ubi inter alia dicit monachos appellari, quod rebus dies ibi litio relictis, Monari, id est, diuinitatisoli placere contenderent , cacapud S. Basilissi de institui. monac. a in se . de laudibus solitariae miti, cuiui initium G : Libet de fingularis vitae meritis pauca postringere, .l νbi non pauca in hane rem adducunturii ut in aliis locis apud eum plurimis. Nec non apud Acb soli. lib. p. contra vituperatorcs visa mones. item hom. S. in Mart. ac hom. iq. in priorem ad Ti Cmotb. similia ab eodem adducuntur . Et apud Naxian o. in o pologia, pro suas a. ac in epistola ad Heli iam, oec. Et apud S. Augustinam in lib. i. de moribus Eccl. car. 3 i. ae alibi. s. Hi non . in episeola ad Rusticum, in prima ad Heliodorum. V epist. ad Eastochium. tam vita Pauli re niua, G Hilarionis. acatibι. Esdrae quoque tempore tales se praebuerunt, aedificabant templum, de dextras contra hostes praeparabant,&c. Joctialectio ad verbum magis sic se habet. In Esdra, vel sub Esdraetiam tales extiterunt , &c. J Nisi per subauditionem forte clibri, siue historiae sic malis : In

Esdrae libro siue historia etiam leguntur aedificasse templum, Ac dextras aduersus hostes prae parasse, &c. J Ex quibus omnibus et i commodus erui possit sensus,tamen prima ad mentem hic in

ris accommodatior clariore. videtur lectio. MDicere autem luc videtur, parrisu ad i. d. I. I. I.7.8.

O partim ad a. Esdrae i. s. 6. in Esdras, po captiuitatem cur ibi eu legem a gentibus incensam

renouauir : Israel reduxit: in Hierusalem, templum reaedi candum curauit, Oci DLegislator quoque ait, paullatim delendum esse Chananaeum, dec. J Locus scripturae ad quem adludit, manifeste videtur esse Deuter. 7. Hi in principio su HI: Cum introduxerit te Dominus Deus tuus, in terram quam postes virus ingredieris; & deleverit gentes multas coram te, Hethaeum, & Ger raum, & Amorrhaeum, & Chananaeum, &e tradiderit q. eas Dominus Deus tibi, percuties eas usque ad internecionem , &c. J Idemque fere es Exodi ra. ibi: Praecedet te angelus meus,& introducet te ad Amorrhaeum, de Hethaeum & Pherer si di Chananquin, & Heu in , di Iebuscum, quos epo conteram, ede. J idem quoque postea Exod. 33. Et mittam pricuriorem tui Angelum, ut eliciam Chanansum, de Amorrhsum, deci a Me Iosue 3. In hoc , inquit, scietis quod Dominus Deus vivens in medio vestri est, de disperdet in conspectu Chananium, & Hethsum, dic. J Ita quoque potica Idu. ii. 2 et . ii a aperte reces Iur.

Si sorte nos ipsi ac valetudinem nostram curamus, ut indigentes, &e. J Alia hic liniis sic Ihabet Dum vero nos ipsos curamus, tamquam indiuentes: si sorte succubuerimus, ne despondeamus animum: sin vero rem bene & ex animi sente tia gesserimus, non superbiamus, cum in utraque mutatione sperandum sit. J ut alias sane illud H. ν7u hic cum inter punct. lagendum, hoc modo: s Si nos ipsi curamus, non nisi ex necessitate id agamus. Si vero ut infirmi, tentationibus superemur: ne de siperemus. Si autem recte egerimus, ne eis amur et in utraque enim mutatione sperandum est. J Vbi etiam pro 'ν. L mutat imo alia tectis habet pra momento, vel tempore: ut reddatur serti utroque enim ιιmpore sperandum es , .

284쪽

De persectione Monachi, &c. 2 7

A Non sinus industrii nimis in propriis : quin magis nos diuinis consormemus,&e.' Locres in Graeco, de mendo si intu, quem tamen ad mentem Auctoris reddadimus, non malatu confidimus . nisi forte ad verbum magis sic iuxta aliam lectionem ιnterpretemur : Non curiose

euidem, sed tamen ad similia scille. pietatis & misericordiae opera plusquam ad res di- diuinas incumbamiis . neque tamen si per oti tum licuerit , omittamus Dei minis serium, si utrumque recte praestare possumus. &c. J seq. in alio UMS. Noli omniurii negotia intelligere, ne detrimentum aecipial , c. J VH al. se: Ne omnia curiosius consideres, ut non damnum inde percipias, dec. J Variant autem hic Graeca exemplaria potissimis in illo: cμ sicut est in m aus altero MS. n quo, forte rectius lapitur, se οὐ se , a σαίνυ . Vnde oαηαι ι. conmitium disic tio manuum, ut sit - atque ita conuitia , concertationesque νitabis , c. J vel it in alibi r εὐ- συπι , a ma/ M.L nseo. ut sit se ora, quem posuimus: ne detrimentum accipias, faec. J Gisia ramytem ridetur hic durius . verumtamen illa ponitrus examinent, concilienis peritiores.

Vt seruorum praesectus i ita esto & nothorum atque degenerum, &e. J Vbi Γααλ N 2- sone intelligit quoscumque filios , qui quamuir set tilegitimi, tamen praeponuntur semis. Gore si exitimos dilios , fortasse intuli igit opera spisi talita , Vel potentia anima , quae quamuis ni nus legitimae, b e est, minus perfectae adhuc set, tamen anteponendae sunt corporallibus, Ge. Aut a ne per Nothos atque degeneres, hic eos intelligit quia Seniorum atque maiorum suor m vestigiis, rectae quae viri Mitutis degenerarunt : quos ideo vult debite in Ucio a suis Praefectis contineari Uicut se ui a suis Dominis, oeci Ad membra tua, ut reprehensior respice, &αJ Videndi curiositas notatis es reprehendiatur . etiam in proprio cornu . sicut G Basilius habet in libro de vera Virginitate . docenς quod Virga etiam sola non se nudare debeat, ibi: s Verum sola quoque nullo hominum is C ste, nihil quod sponso suo indignum sit, agere vlla ratione patietur. Et si enim adsit ii mo, ipsa tamen sibi virgo adest, debetque prae omnibus seipsam reuereri. neque enim Qua reueretur caeteros seipsam reuerentia indignam iudicabit : sed ut diximus seipsain primum , conscientiamque suam reuerebitur : etiamsi valde sit sola: deinde astantem sibi custodem Anteium, &c. J In quam etiam sententiam , aliunde verba ipsius Ephraem depromere vis HI , se in se . de Patientia o compunctione, tomo primo, dicentis a s Quando enim .culis nostris , libere in contemplandis 'in non oportet utimur: cum ne proprium qui dem eorpus fas est eum secure qui in virtute exercetur , contueri ; hinc nobis damnum conciliamus, &e. J vel, ut in aliis ibi ea cod. per interam. Quomodo non ipsi nobis damna, sic conciliamus &e. Animam considera: ne ex insidijs proditionem sistineas,&c. I Noe dicto , eone iussit vi sermo in exemplari Graeco ; νbi tamen probabile videtur aliquid desiderari, cum in ta iIta sit insolita concludendi ratio apud S. Ephraem. cs in uno manuscr

V pto exemplari Graeco argumentum de Diuina gratia, coniam im adiungatur, divisim tamen a nobis trem. I. poselum:prout in illaribus mn s. ac reperiatur,divisim .antea etiam suis . - . excusium t ideoque

285쪽

De Panopita , sue armatura spiritali .dis Religiosos, ac Monachos .

AN PLIAM siue armaturam eiusmodi possidere debet . qui

viriliter pro Christo decertare constituit: ut ea munitus, possit& aduersario nostro Diabolo resistere, & in conspectu Dei sal, uatoris nostri placere. Quae autem talis sit armatura , a cubia Monache, & dicam. Pro thorace, fidem assume, ut granum sinapis s credens in consubstantialem atque indiuiduam. Trinitatem: nam Sinapis granum leue prorsus, ac rotundum est , nullania habens scissuram, nullum angulum: sed ut iam Metimus omnino rotum dum est, eontritumque feruorem habet insigneret a fretus Princeps Ap Mait. 16. stolici ordinis Petrus, cum filium Dei viui esse Christu Iesum consessus esset s

claues regni coelestis accepit, potestatemq. coelestium, ac terrenota Omnium obtinuit. Hanc igitur perrecta panopita atque armaturam tibi vindica, statur ut & tu , gratiam a Deo accipias. Qui enim eiusmodi fidem persectam . consiimmatamq. charitatem habet, plane aliquam gratiam promerebitur. Quod etiam Dominus insinuans , dicebat : si habueritis fidem , scut granum sinapis 3 dicetis monti huic : Tollere , de mittere in mare : de fiet v bis. Vides , quod gratiam promereatur fides 3 Datur ei spiritus intelligeti, tiar, munus prosecto singulare : cum enim quis credit , tune etiam intellis git. Datur ei, ut non iudicet proximum a deinde sermo sapientiae, postea gratia curationum : curat enim infirmos fide , dc erigit lapsos eorde : haee enim omnia operatur unus , atque idem spiritus. Caeterum sint pilatiq. si Cdem habentes, operibus destituti: sed ista non est fides , mortua est enim rfides enim sine operibus mortua est . Qui ergo fidem habet , dc operatur opera ipsius i ipse fidem habet, de ut granum sinapis, feruentem. Hanc tu posside, mi frater i de esto sanus , ae integer fide , seruensque proposito ad mandata Saluatoris nostri exequenda i ut & tu, ab illo vocem illam audito merearis r Euge serue bone . de fidelis : intra ingaudium Domini tui . Bonum quippe propter opera: fidelem autem propter fidem, Dominus appellat. Assume quoque pro galea, spem suturorum honorum , quae oculus non vidit, nec auris audiuit, nec in cor hominis astenderunt: in quae desderant Angeli prospicere . Hac enim spes , potentissima consolatio est animae , im ter amictionum, ac molestiarum stratum aculeos: eiusq. memoria, te laetitia implebit. Huic intenti ' beatissimi Martyres Christi, inter aculeos, de ho renda variaq. tormenta , inter ignium globos , prompte Omnia ac libentissime tolerabant , sinama spei virtute corroborati . Hane sibi Moyses remunerationem ante oculos constituens, renuit se Reginae filium dicis cunctis illam AEgy ptiorum thesauris praeserens , de praestantiorem esse decernens :quare

286쪽

De Panopita, siue Armatura spiritali. 2 3 9

A quare etiam amisi maluit cum populo Dei , quam temporalem peccati peri ruitionem habere. Hanc tibi spe,mi frater, assidue ante oculos pone: ut illius allectus, nihil te labentium rerum quidquam existimare permittat: neque M. O id sodum, sed & promptiorem ad omne opus bonum affugere faciat. Balthei porro vice, accingere perfecta in Deum charitate, atque in proximum: D. Chari .haee enim te absque ullo impedimento currere faciet. Nam qui baltheo accinctus est , omnia facile, di absque ullo impedimento transiliet : quanto autem magis qui se Diuina charitate praecinxit, cuncta ingenti felicitat superabit r Charitas enim omnia tolerat, omnia sustinet. Ideo plenitudo le- I. co 3.gis, est charitas. Hanc quippe' beatissimus possidens Paulus , dicebat : Quis k3 infirmatur , dc ego non infirmor Z Quis scandali Eatur , & ego non uror ε i. csin ii. B Vidisti indulgentiam atque compassionem charitatis Vidisti miserationis affectum p O beate Paule , cur obsecro , ita propter me angeris 3 numquid tu Pro me, supplicia passurus es 3 Tu semel cursum consummasti, iidem serualli r tibique reposita est iustitiae corona : quid amplius quaeris 3 cur te τι--l ipsem affigis ξα propter me cur infirmaris Ita sane, inquit, urget me charitas . Vidisti ergo cliaritatis eminentiam 3 Is , qui per eam impleuerat le- 's' gem', mortali adhuc dc corruptibili indutus corpore , usque ad tertium

coclum ascendere meruit , dc audire verba , quae non licet homini loqui . Iam pro calceamento, sume tibi humilitatem . nam quemadmodum calces D. Humilit mentum calcatur continue : ita de quem sancta repleuerit humilitas, studet ab omnibus conculcari. Et tu igitur frater, humilitatem posside: haec G λδεών. C quidem calceamentum est, non carnale, sed spiritale; custodietq. te, ne umquam ostendas ad lapidem pedem tuum: lapis enim Christus est: humili ras vim p tua custodiet te, ne offendas Christum. Nempe enim & beatus hanc David - . . possidebat, cum diceret: Ego sum vermis , de non homo. Vides Regis, ae R 'Prophetae regiam sane humilitatem . aspiciebat coram se Dominum semper : quoniam a dextris eius erat, custodiens eum I ne commoueretur , hoc ty

est, ne in peccatum laberetur. Vides hinc dilectissime, quantum Deus humilitatem diligat, qui sic appropinquat possidenti illam, semperque in illam contuetur . sicut scriptum est : Qui in altis habitat, de humilia respi- τω. m.

cit. Et rursas: Oculi eius, in pauperem respiciunt. Pauperem vero, dum au- U Q

dis carissime , noli pecunijs pauperem intelligere : nam de Reges plurimi D placuerunt Deo, ac multi pauperes perierunt: Sed inopem, hic dicit spiritu pauperem . secundum quoa scriptum est : Beati pauperes spiritu : quoniania Matth. s. ipsorum est regnum coelorum . Ita dilectissime , humiliare sub potenti ma. c. Pet. s.

nu Dei: ut te exaltet in regno coelorum , quod Saluator noster repromisita δω ιλι humilibus. Caeterum vice scuti, crucis signo teipsum muni: signans eo mem. - .vr bra tua omnia , dc cor tuum . neque vero sola manu te signes: sed etiati animos de studia tua, dc ingressum tuum, dc exitum tuum, in omni tem- Mpore: sessionem quoque tuam, dc resurrectionem tuam,& lectulum tuum, d ς τε α quaecumque pertransis, signa primum in nomine patris, de Filii, & Spiritus sancti . Validissima quippe eiusmodi armatura est : nullusq. tibi umquam nocere poterit, si ea munitus fueris. Nam si quis terreni Regis signa-

E culum deseri, eu laedere nullus audeat: quanto magis nos, qui tale coelestis Imperatoris signum ferimus, neminem metuere ' postumus 3 Hisce ergo armis, mi frater, affatim utere: sunt enim vehementer contraria telis inimicis immo de ipsius gladio amarissimae scilicet, grauissimaeq. iracundiae. Huiusmo.

m quippe, velut anceps gladius, uno momento Perimit eum, quem Pere

tit . sicut scriptum est : Momentum enim furoris, ruina illi's . Ideo mi sta- Ecclis i. ter . numquam signari negligas: & laqueos destrues , quos tibi tendit Dia. bolus . Scriptum quippe est : In via hac, qua ambulabam , absconderuntis Uta rv. laqueum

287쪽

26o S. P. Ephiam Doctrina ,

I. cor. I l.

laqueum mihi. Hoc igitur, te signo assidue munias: & malum non appro- pinquabit spiritui tuo . Pro arcu, ad orationem manus tuas extende. sicut scriptum est : Et posuisti ut arcum aereum brachia mea . Vere enim arcus aereus est contra inimicos , expansis in oratione manus in scientia orantis ι sicut etiam sagitta directe emissa ab eo qui arcum vibratis . Nam si inte: orandum , animum vagari permittas 3 eris velut qui tenet quidem arcum: verum sagittam contra aduersarium dirisere nequit, illam in vanum nulla certa intentione emittens . Atque interdum quidem hosti terrorem incuti huiusmodi vulneris metus, dum te arcum vibrare considerat 1 caeterum s

gitta non aduersus eum, sed in iri finitu emittitur. Eiusmodi quoque est quod dico fratres, cum quis in scientia orat , nec sinit evagari cogitationes suas: sed intelligit, quem interpellet, quem alloquatur :& tunc oratio illius, Deo nappropinquat . Et tunc vehementer contristatur inimicus , veluti acerrimo spiculo in corde percussus. Nam quanto per gratiam anima amplius prosi, cit: tanto ipse, tamquam puluis ante faciem venti effectus, magis profusit: persequitur enim illum Angelus Dei . Ecce , qua in re illum acriter vulnerat : quia scilicet orat in scientia , roboraturq. quia cogitationem captiuat , nec euagari permittit . Et tu ergo , mi frater , etiam in scientia orationes funde. Quos si dum oras, mens tua distrahatur , siue per oculos, siue per aures, siue per cogitationes, aut per quamcumque aliam caussam: scito hoe ipsius inimici esse opus. Neque nimium etia festines tuam implere oratione: caeterum teipsum paullulum coargue , rursusq. animum tuum collige a atque ita demum in scientia ora, ut scias pro quibus Deum postules , & cur Cipsum ores: ne Perperam superflua, ac multa verba effundas. Etenim illud Sathanae opus est, ut cogitationem in infinita iaculetur, nec sinat hominem in ea eetsistere postulationet, quam impetrare contendita. Nouit quippe, quod ii perseueret homo deprecans ; exaudiet eum qui fecit illum , etiam si innumerabilia peccata commiserit. Propterea ergo multiloquium , verbaque otiosa ac superflua suggerit: ut mens ab intentione repulsa, per infinita distrahatur ac evagetur. Sic enim iam alia respicimus, atque cogitamus, α loquimur in mente nostra , expansis manibus ' carnis . Quapropter mi frater , quod urget magis , quaequo in omni tempore tibi magis necessaria sunt, ea a Deo postula. Considera enim duos illos coecos ad eum accedem

tes, atque clamantes : Miserere nostri, fili David. Et quid ad illos Domi. Diius 3 Quid vultis inquit ut vobis iaciam 3 At illi , secundum dolorem

M affectum cordis sui , petierunt ut aperirentur ipsis oculi . Numquid petierunt sibi donari aliquid etiam earum rerum, quibus reuera indigebanti, Numquid dixerunt : Da nobis vestimentum : quoniam pauperes sumus Minime vero: sed illud postillarunt potius, quod magis urgebat. Respice de Chananaeam, post illum clamantem, atque dicentem: Miserere mei D mine di filia mea male a daemonio vexatur . nihilque aliud protulit , quam dolorem, de assicium cordis sui . Similiter de Omnes quicumque ad eum accesseriit ι quid aliud, quam sui cordis angores ei exponebant 3 Illa quoque haemoroissa, siue quae sanguinis fluxum patiebatur; nonne sistendi maxime fluxus ipsius caussa . illum adijt 3 Quis obsecro infirmus accedit ad medica, aede non vulnus suum mox illi aperit ρ Et tu igitur mi frater , osser illi dolorem animae tuae, ac intuere illum intellectualibus fidei oculis. secundum quod scriptum est : Sedentem super thronum excelsum, & eleuatum ι exemcitusq. Anselorum , de Archangelorum illi in circuitu assistentes : de proij-eiens teipsum ante conspectum bonitatis ipsius , essunde coram illo preces tuas, primum peccata tua confitens, dc sic iam in conspectu eius verba tua enuntians, siue etiam tribulationem tuam: ut in ' bonitate sua misereat is tui.

288쪽

De Panos lia, sue Armatura spiritali. 2 6

A tui , effundatque super te miserationes suas, dicens: O anima , magna est .Adludit ad fides tua : fiat tibi , sicut vis. Audi mi stater : etiam si tardaverit lar- Maub.is. giri tibi petitionem tuam, noli desistere clamare ad ipsum : neque etiam quasi non exauditus , languore atque torpore deficias . Memento Chana-nex , de imitare perseuerantiam illius : nam & ipsa dilationem passa est , Gne cito sua potiretur petitione 3 ita ut & Discipuli ad Dominum accederent, μμ ' γ' dc pro illa interpellantes, dicerent: Dimitte illam , quia clamat post nos .

Numquid abiecit illam, in finem ξ Nonne paullulum distulit eam, de dediti, illi postea petitiones suas 3 Illius ergo de nos exemplo discamus , nisi cito

accipiamus, in precatione persister . Et si enim peccatores sumus, plano tamen accipiemus : etenim haec mulier alienigena, Chananaea erat. Sicque B Dominus mandauit, dicens: Quis ex vobis habcbit amicum; dc ibit ad eum aucti. media nocte , de dicet illi: Amice , commoda mihi tres panes : quoniarro amicus meus venit ex via ad me, de non habeo quod ponam ante illum

Et ille interius respondens, dicat: Noli mihi molestus este: iam enim ostium clausum est , de pueri mei mecum sunt in cubili; non positim surgere , oc dare tibi. Et si ille perseuerauerit pulsans : dico vobis , de si non dabit illi surgens , eo quod amicus eius sit : propter improbitatem tamen eius su get, de dabit illi quotquot habet necessarios. Et No dico vobis: Petite, o dabitur vobis. Ita quoque in Psalmo dicitur: Exspectans exspectaui Domi-

num , & attendit mihi: de exaudiuit preces meas. Quocirca mi fiater, noli al. . saccescere atque obtorpescere: sed expecta, postula, pulsa: dc accipies quanta C opus habes. Ausculta mi frater, de amplectere consilium meum. Si a D mino aliquid postulaueris ι noli abrupte , ac dissinite , ut accipias peter : o iis . M.

sed totum ipsi relinque, atque ipsus voluntati. Exempli gratia: Saepe diue IAU. I

xant te turpes cogitationes , contristarisque propterea : pergis deprecari Deum, ut eiusmodi eximaris pugna. At saepe mi frater, id expedit tibi. Saepe tibi hoc accidit: ne extollaris, sed humiliter sentias. Intuere aute columnam Apostolorum , adeo insignem : quomodo pro utilitate sua datus est

ei stimulus carnis , angelus Sathanae, qui eum colaphis caederet, ut non ex- a. cor. 1 1.

tolleretur . Si erso, qui talibus conspicuus erat meritis , eam accepit disciplinam, ne extolleretur: quanto magis nos imbecilles, qui esse nosmetipsos Gesur. 6. aliquid existimamus , opus habemus colaphizari , ne mente eXtollamuria 3D Quod si rursus etiam tribulatio aliqua tibi superuenerit atque angustia: noab his quidem praecise ac diffinite liberari postules. Saepe enim de illud, mi stater, sic expedit tibi: nam fit saepe dum oras, ut tuam parui pendas salutem, sicut de Israel passus est. Comedit enim inquit ) Israel , de satiatus Dor. ii.

est, de recalcitrauit dilectus, incrassatus est, impinguatus est, dilatatus est, de dereliquit Deum factorem suum . si vero rursus , ut rem aliquam obtineas , oraueris : ne hanc quidem praecise accipere , petieris. Fit enim pi rumque , ut tu homo cum sis , aliquid tibi expedire existimes , quod frequenter non expedit. Si porro relicta voluntate tua, ' voluntati ipsius ino. rem gerere malueris, α iecundum eam pergere; securus.eris . Ipse eninia, ri . qui omnia praesciuit antequam fierent, pro benignitate sua ac mansuetudi-Σ. ne nos disponit & dirigit. Latet enim nos , an expediat nobis quod postulamus: nam saepe plurimi, cum iam consecuti essent quae petierant, postea doluerunt, crebroq. in clades plurimas, d maxima mala inciderunt; canon quaesissent sedulo, an secundum voluntatem Dei esset quod postulabant: sed id bonum esse arbitrantes, saepe a Diabolo illusi sunt, sub iustitiae cuiusdam specie atque praetextu seducti, de in pericula ingentia praecipitati. Atque eiusmodi plaerumque rebus etia poenitentia adiuncta est ac dolor: dum quisque ita cordis sui concupiscentiam atque desiderium sequitur. Audi dentiaque

289쪽

hora. s.

ibid.

et si a De Panopi ia, siue Armatura spiritali

que de Apostolum dicentem : Nam quid Oremus sicut oportet , nescimus. AEt rursis: Omnia mihi licent , sed non omnia expediunt . Omnia mihi licent, sed non omnia aedificant. Quid igitur nobis expediat, & unumquemque nostrum aedificet, ipse nouit. Hoc autem ideo voluntati eius relinquendum committendumque statuo, non ut te postulare ab eo prohibeam, quae cupias immo precor , commoneoque , ut a minimis usque ad maxima a Deo tuo postules: verum ut cum Oraucris , de coram eo quae sunt in corde tuo exsposueris, dicas ei: Verumtamen non mea voluntas , sed tua fiat. Si

quod peto expedit, fac sicut ipse nosti. Sic enim nos Scriptura admonet: Reuela, inquit, Domino viam tuam. dc spera in eo, de ipse faciet. Aspicii autem & Dominum nostrum Iesum Christum , sub dispensatione assumptae carnis orantem , & dicentem : Pater , si possibile est , transeat a me calix Biste: verumtamen non sicut ego , sed sicut tu. Iccirco , mi stater , si ab eo aliquid depostas ι persiste in petitione tua, reuelans ipsi, ac dicens: Domine, si voluntas tua est, ut fiat hoc quod peto; tu illud fieri, ac prosperari pe

mitte : sin autem tua non est voluntas , ne feri permittas Deus meus. NOquaeso, propriae me tradas concupistentiae meae . Tu enim scis insipientiam meam : verum sicut tu optime nosti, sub tua me protectione custocli : dc pro mansuetudine tua, me rege ac dirige Deus meus. Si autem pro tribulatione, de pro cogitationibus oraueris; dicito cu Propheta: Domine ne in iurore tuo aravas me, neque in ira tua corripias me. Miserere mei Domine, quoniam iniirmus sum. Caeterum respice Domine, de vide: quia terra sum ac puluis, de cinis, nihil r. sustinere valeo. Ne tradas me Domine peccatis meis: dc ne si- Cleas a me, α assimulabor descendentibus in lacum. Sed da gloriam nomini tuo , immemor malorum s & ne obsecro memineris peccatorum me rum: at tuarum recordare miserationum, de exaudi me. Et si possibile est, transeat a me tribulatio ista: verumtamen non sicut ego volo Domine, sed sicut tu vis . Tanta modo confirma animam meam, atque tuere: ut sustinere queam, gratiamq. coram te inueniam, Ac in praesenti,& in suturo seculo.

Et iacta super ipsiam curam tuam : de ipse iaciet quod expedit tibi. Hoeenim scito , quia bonus benignusque eum sit , omnia vult quae sunt salutis nostrae . Ideo quippe animam suam posuit Pastor bonus, pro nobis ovibus sitis . Ipsi gloria, in secula secul omnia. Amei .

SCHOLIA, ET VARIAE LECTIONES.

PA N QP L i A Μ, L e quamcumque pene armatura fluxit alam hic proponit qua non sum Mon obor , fedo omηes Chri auos seriis de sis future sollicitos, decet in militia vitae huius omni tempore e se itis tructos, atque munitos. Varia secularis militiae arma adducit, quibus diuersa sit ritalis anmaturae genera optime G accommodarii me comparat: Pro thorace, fidem cum primis affimendam docens: pro galea , futurorum bonortim stem: pro baltheo, perfectam in Deum O in proximum charitatem: pro calceamento , humilitatem e pro scuto , signiem sanctissmae Crucis: Upro arcu, orationem, fri J De quibus, sigillatim Aueror hac flua copiose tractat oratione lectu suo ne dignisma, G omnitas utilit ima: par cuius finem, quae de gladio G timore Dei, alijsq. non nullis superadduntur in exemplari quodam alias Anu ., hic in noHris Iraesim . non ponunt'; Esed plene reperiuntur omnia, Tomo t. in Trari. De Parientia, cae consummatione seculi. cui priucipium erit illustris est vita sanctorum , &e. 4 ibi conformiter sunt in omnibur antia quis graec. m . quae videre atque conferre mihi Roma licuit. Sicut scriptum est Momentum enim furoris, ruina illius. J Locus seripturae en Sapientia Siracta , siue Eccles i. νbi in edit. 7o. ad verbum in t Impetus enim irae eius, sabuerso est ipsi. J o in vulg. Iracundia enim animositatis illius, subuersio illius est , Sc. J at hic apud Auctorem l . γα - τας θυώδοῦ, πῖ π αυτου a. momentum enim iuroris, ruina ipsius. J quem hie Deum, o raria eius lectione adducere visum est, quia alibi solus occurrat .

290쪽

sANCTI PATRIS NOSTRI

Sermo Asceticus, & exhortatorius, ad Fratres

Eodem seuerprete , Scholiaste G. Vogo.

RATRE , adsuescamus benedictionibus: ut benedictiones possideamus. Iudaei a sente peruersa procedentes, ' Deicidae euaserunt: Et nos ii fuerimus maledici, erimus quoquedi Timatores. Non subito , morbi redduntur incurabiles :sed malum capientes principium, ex negligentia, etiam ad infinitam miseriam proserpunt . Et passiones in anima , ex minima caussa generantur; dc non exterminatae, infinitari quamdam pariunt rerum diuinarum propriaeq. salutis despicientiam. Cernis in aere naeuum viridem , rubiginem φ quemadmodum in profundun deprimatur , atque altius penetret 8 Intelligis quid eisiciat in anima , passu sto neglecta 3 Nili eraseris rubiginem , non auferes maculam : Et nisi carnis naturam attriueris , sugare passiones non poteris . Quemadmodum aeri cognata est rubigor ita etiam passiones roborantur aduersus naturam. Si quis ferrum tergat' ac poliat, antequam rubiginem cotrahat; nihil est deinde cur metuat. Et si quis virtutibus anima vestiat ac ornet: non se inani labore franget, neque occultam iniuriam sustinebita. Poterit quispiam etiam post ri biginem , vas aeneum curare : sed tamen non absque labore ac detrimento. Nam quo tempore se ad copias de opes parandas exercere potuisset; in curando peccato, cogitur Occupari. Et anima retardatur, ac ducitur, ut aegritudinem auserat; quae res maximas lucrari potuisset. Si aes negligatur; C etiam serius expurgabitur,& iam rubiginem contrahet. dc posteaquam m-bi ne amissa resplenduerit, periculo librum exponetur: anima quoque si se ipsa in virtutis exercitio negligat, facile capietur . . Ferrum operimenti instar obscurat splendorem; & si vivo candentiq. adiiciatur aeri , plurimum a ad usum valebit : si autem bene iunctum non fuerit, quia debile essicitur instrumetum, citius a iam corrupto' dissoluitur. Sic quoque anima , si co ruptae nunc virtuti inhaereat 3 contusionem sustinebit, de corruptionem a confusione . Airis instar est natura humana , multa cura indigens. Eam si illustrare nolueris; hoc age, ne fallem ' despicias temperamentum . Quod D si ferrum humidum ac molle reliqueris; detrimentum patietur. Naturamq. si humidam reddideriss iam locum corruptioni parasti. Quin de Saluato assirmat, spiritus immundos humiditatem requirere. Et Apostolus: Camis inquit, curam ne ieceritis, in desiderijs. Vnde scilicet palam sis humidita tem , animae caussam existere desideriorum carnis . Ipsumq. Euangelium interpretatur dictum Apostoli: Veniens, inquit, spiritus immundus, inuenit hominem mundatum, oc scopis purgatum. Nonne mundities corporis, de

sideria ipsi animae conciliat 3 Perambulauit per loca inaquosa immundus spi-

c. II.

SEARCH

MENU NAVIGATION