Commentaria in libros quatuor Contra gentiles S. Thomae de Aquino

발행: 1897년

분량: 659페이지

출처: archive.org

분류: 철학

151쪽

υoioso, voti Deus non est comp0Silus. Ergo Sisa essentia est Suum esSe. Probatur consequentia quia si essentia ab esse distingueretur, Deus non posset existere nisi pluribus concurrentibus, scilicet esse et essentia ; quod autem non potest Xistere nisi pluribus concurrentibus, conlpOSi tum est.

Selendum hic quod duplieiter dicitur aliquid compositum esse

ut habetur ex doctrina . I homae quodlib. 2, a. 9. - Uno modo, quia ejus essentia e pliarium unione resultat. Alio modo, quia ipsum alteri conjungitur, Sicut potentia actui, quo in sensu, dicitur illud componi non ex aliis, Sed e Se et alio. Quod ergo non potest esse nisi hiribus concurrentibuS, est compositum non quidem de necessitate primo modo, nisi illa integrarent ejus essentiam, sed

aut primo aut Seeundo modo.

moxio, Poti. Si distinguitur in Deo quid ditas ab esse, Deus

non est per essentiam Suam Sed per Meticipationem ipsius esse; ergo non est primum ens hoc est salsum. Ergo etc. Probatur

Secunda consequentia quia id quo aliquid participat ad 0 quod

Sit, est e prius. Primam ero consequentiam non probat S. I homas, sed relinquit eam tanquam notam ecterminiS. Unumquodque enim existit per ipsum esse, ubi ergo Ssentia non St SSe, Sequitur ut illud per essentiam suam non existat, et quia esse tale peressentiam, et esse tale per participationem opponuntur, ideo ex hoc quod aliquid non existit per essentiam, Sequitur Uod per participationem XiStat. Sed notandum est ex iis quae habentur a S. Doctore 1 metaph. leel. 10, et quodl. . . , et uper Boet de ebdom. quod esse tale

per SSentiam, duplieiter accipi potest; Uno modo, quia noc quod de ipso praedicatur, est de ejus esSentia, sicut homo est animal per essentiam, quia animal est deessentia hominis; et per opposituria, dicitur aliquid tale per parti cipationem, quia quod ipsi attribuitur de ipsius essentia non est, sicut ferrum ignitum dicitur ignis per participationem et tune participare aliquid, nihil aliud est, quam habere illud ut suae essentiae

et naturae additum. Secundo modo, accipitur per essentiam SSe tale, pro eo quod

est esse totaliter essentiam ejus quod de ipso dicitur, et non habere aliquid aliud per quod eterminetur: per oppOSitum Vero, perparticipationem esse tale est non esse totaliter rei SSentiam quae praedicatur, sed habere aliquid aliud adiunctum. Hoc modo dicimus hominem esse animal rationale per essentiam, SS Vero animal per participationem, quia etsi totam animalis essentiam habeat, habet tamen ipsam limitatam per rationale, ut inquit S. Thomas in lib. de ebdomadibM. Isti autem duo iiodi sic se habent, quod e contrario Se inse-

152쪽

modo. Quod enim alicui, secundum totam essentiam conVenit et totaliter, portet ut Sit ejus Ssentia, Vel de ejus essentia quia si reciperetur in pS tanquam additum Ssentiae, per essentiam ejuS limitaretur ad aliquem particularem essendi m0dum. Omnis enim actus in ali receptus, aliquam limitationem accipit in recipiente. Per participationem autem secundo modo, non infert primum participationis modum, imo, potest esse per SSentiam primo m0do, quod totaliter est per participationem sicut homo est animal perparticipationem Secundo modo, est autem animal per essentiam primo modo Sed primus participationi m0du inseri secundum. Quod enim liabet aliquid tanquam essentiae suae additum non est totaliter ejus essentia Sed habet eam secundum aliquem detem minatum ejus modum, Sicut qu0d est album per participationem, non est totaliter albedo, Sed albedinem, Secundum aliquem modum

albedinis habet.

In ratione ergo ista, insertur Deum existere se participationem utroque m0d0, X e quod ponitur essentia ejus ab esse distingui. Hoc enim dato Sequitur quod non existit per essentiam primo modo, idest per aliquid quod sit de essentia ejus, aut Sit ipsa S- Sentia et per conSequens Sequitur ut sit per participationem, idest per aliquid additum essentiae ex quo ulterius habetur qu0d est Secundo modo per participationem, id est non est ipsum esse totaliter,

et habet SSe non Secundum omnem modum essendi, sed determinato modo, et Sic non Si primum I S. Ultimo, conclusionem confirmat auctoritate Sacrae Scripturae, Exodi scilicet, III 13. 14 ubi dicitur proprium nomen Dei esse: Qui est et auctoritate ullarii in libro de Trinitate VI init , atque Boetii in libro de Trinitate e M.

CAPUT XXIII.

POSTQUAM Xclusit S. Thomas, compositionem X SSentia et

esse excludit ulterius hoc loco a Deo compositionem subiecti et accidentis ponitque hanc

IpSum Sse n0n potest aliquid participare, quod non sit de ejuS S- Sentia, sed bene id quod est, cum nihil sit ipso esse formalius aut implicius Deus est ipsum esse ergo nihil habet quod non Sit de ejus substantia. Ergo nullum est in eo accidenS, etc. Pro hujus rationis majori intelligentia, considerandum Si Prim0, qu0d cum actus potentiam inserinet, semper intelligitur

153쪽

D DE Si3ipLiciTAT 147 ininus compositus quan ipsa potentia, idest minus habens de potentialitate, et actualior quam potentia. Ideo ubi Sunt plure actus, quorum nil ad alterum c0mparatur Sicut actus ad putentiam, ille qui comparatur tanquam actus ad alterum, Si Simi ilicior, et minus habens de compositione ut sic, nihil enim actuatur per aliquid minus actuale quam ipsum sit, Si ratio tantum actus et potentiae Consideretur. Si ergo esse subsistens haberet aliquem actum sibiodditum, oporteret ut aliquis actu esset eo Simplicior, et actualior;

marum. Ideo non potest habere aliquid ibi additum, et h0 est fundamentum hujus rationiS. Secundo, considerandum, quod ista ratio sumpta est a S. I horna

ex B00tio in libro de bdomadibus, quo in loco ipse S. Thomas

notat hoc omnibus abstracte consideratis esse commune, ut nihil

habeant in se quod praeter e0rum essentiam sit. Significatur enim unumquodque Sicut id quo aliquid est sol maliter tule, sicut albedo est id quo aliquid est album, et humanitas, qua homo sui maliter est homo non est autem aliquid sol maliter album, nisi per id quod si essentiam albi pertinet, neque homo formaliter est homo, nisi per id qu0d ad hominis rationem et essentiam spectat. Ideo, qu0d abstracte significatur, si sit secundum quod significatur, nihil a sedistinctum habere potest. Concreta autem sigilificantur ut ipsam formam habentia ex hoc autem quod aliquid habet aliquam naturam, non prohibetur aliquid aliud habere, quod ad ejus rationem non pertineat. Ex ioc enim quod homo habet liumanitatem, nihil prohibet quin et aliquid aliud praeter humanitatem habeat. Bene ergo dicitur quod ipsum esse non potest participare aliquid quod non sit de essentia sua, sed bene id quod est, scilicet ipsum ens quia

Recuriclo, Poti. Nihil est in Deo quod habeat causam. Ergo in Deo non est accidens Patet consequentia; quia Omne accidenS habet causam quare insit. Antecedens probatur. Aut enim illius

causa est divina essentia aut aliquid aliud. Si aliquid aliud, ergo Deus patietur et movebitur ab aliquo agente nihil enim inducit aliquam formam in aliquo recipiente, nisi aliquo modo agendo in ipsum, e quod agere sit sacere actu. Si ipsa divina essentia, ergo in Deo erit aliquid per quod causat, et aliquid per quod recipit,

Sicut corporalia per naturam materiae recipiunt, causant autem per formam et Sic Deus erit compositus. Probatur consequentia quia

est impossibile ut aliquid sit causa alicujus per illuu quo recipit ipsum, alioquin idem secundum idem, saceret se in actu. Pro intelligentia illius pr0positionis agere nihil aliud est quam

facere aliquid aetu n0tandum, quod sacere actu, attribuitur, Secundum conSuetum modum loquendi, et agenti et formae dicimus enim quod et calefaciens facit calidum actu, et calor hoc tamendisserenter sit Agens enim dicitur sacere aliquid actu, quia ipsum

154쪽

148 LIBER PRIMUS

ad actum sormae perducit simul formam comproducendo, propter quod subjungit S. Thomas et quod quidem est per formam s ac Sidiceret: ugere Si sacere actu per formam productam in paSSO, forma nutem dicitur sacere actu, non quia aliquid producat, sed

quia est illud quo agens sucit aliquid esse actu albedo enim non sucit album aliquid producendo, sed est illud quo albesaciens lacita liquid actu album SSe. Circa illam propositionem idem sequndum idem, non faeis seipsthm in uetu, ediseeundum aliud agit, et Seeundum aliud reehiil occurrit otiiox e dupliei capite. 'Dimo, quia licet videatur verum in compositis ex materia et forma in quibus exemplificat . I homas, non videtur tamen universaliter Verum. Nam in Substantia separata, propria accidentia causantur ab ejus essentia et in eo recipiuntur similiter intellectus

et voluntas causantur ab essenii animae intellectivae, et recipiuntur in ea, et tamen non secundum aliud et aliud, cum sint substantiae simplices, non habentes aliquam diversitatem partium. Ergo te. R QMoclo, quia intellectus per se causa actum intelligendi et ipsum recipit. Similiter Voluntas, actum Volendi, cum Sint perationes immanenteS. Ergo etC.

Aa Dimum horum, dicitur ' Quod utique in omnibus

quae ait Sant aliquid in Seipsis, oportet esse diversitatem actus et potentiae; quia si esset tantum actus, non posset habere rationem SusceptiVi, cum omne susceptivum accipiat aliquid esse actu forma quam UScipit; si autem esset tantum potentia, non OSSet habere rationem agentis. - Dicitur ' Quod ista diversitas non est accipienda eodem modo in omnibus, sed secundum Varietatem naturarum Variatur. Nam in compositis ex materia et forma, ipsa materia est ratio suscipiendi, sed sorma est ratio agendi. In Subjectis autem simplicibus, ipsa essentia est ratio recipiendi, eo quod comparetur ad esse sicut potentia ad actum ipsum autem esse Si rati agendi, quia unumquodque agit in quantum est in actu non quidem quod esse sit principium formale productivia in pr0priorum accidentium, sed quia est conditio ipsius essentiae in quantum producit illa accidentia, nihil enim agit nisi in actu. Dicitur ergo, quod etiam in substantiis separatis et in anima, aliud est quo suscipit, et aliud quo agit, quia unum Si SSentia, aliud Ver esse, et sic in aliis oportet esse compositionem SSentiae et esse, quae in Deo reperiri non poteSt. Sed remanet adhuc dubium. Nam etiam re non Xistente in actu, pr0pria paSSi consequitur essentiam rei, cum prop0Siti in qua praedicatur passio de subjecto sit sempiternae Viritatis. Ergo esse actu non est conditio essentiae in quantum agit. Rev0ndetur , quod re non existente, passio non equitur essentiam in esse reali sed in esse intelligibili nantiam, i quo

155쪽

praedicatur.

Responderi 2 potest, qu0d popositio S. Thomae intelligenda

est, de alietate rationis, non autem de alietate reali, quod enim agit in se, secundum aliam rationem agit et Secundum aliam rationem suscipit Agit enim Secundum quod est in actu, patitur autem Secundum quod est in potentia: Sed quia in c0mpositis, per aliud realitur res est in actu, et per aliud in potentia, ideo in illis agere et recipere reducuntur in duo principia realiter distincta hi Simplicibus autem, quia per idem re est in actu essentiali, et inpotentia ad esse, in quantum ipsa SSentia et est actus quidam in Se et Si potentia reSpectu SSe, de principium producendi propria accidentia, et principium ea recipiendi ratione tantum distinguuntur. Sed tamen, quia portet ipSam SSentiam realiter SSe potentiam respectu SSe, Sicut realiter est actus Secundum Se ideo oportet ut omne tale quod est causa propriorum accidentium, in se sit compositum ad minus compositione X SSe et essentia. Non est autem inconvenien ut idem secundum rem Sit principium si roducendi et suscipi di idem accidens; quoniam non est princilii iam productivum per actionem mediam, Sed tantum per naturalem reSultantiam unius e alio, ut in Superioribus est ostensum de mente S. I liomae 1, p. q. 7, . , ad , dummodo liquo modo habeat

rationem actus, et aliquo modo rationem potentiae.

AH Q uriclis in dubium dicitur, quod nec intellectus nec Volunta per idem omnino agit et patitur sed per aliud et aliud, Sicut enim in corporalibus, materia est ratio recipiendi, sorma Vero est ratio agendi ita prop0rtionaliter in intellectu est et voluntate. hi intellectu enim, id quod causa in actu intellectionem, est intellectus specie intelligibili informatus, et ipsa Species intelligibilis est

Sibi ratio causandi ipsa autem potentia est ratio recipiendi hi Voluntate autem, Voluntas volens sinem est id qu0d causa volitionem eorum quae Sunt ad finem, et volitio sinis est sibi ratio 3gendi, ipsa autem potentia voluntatis, est sibi ratio recipiendi. Adi ei tendum tamen, quod alitur se habet materia in rebus eoi poralibus ad hoc quod est recipere propria accidentia comp0Siti, et aliter potentia intellectus et voluntatis ad recipiendum actum. hi illis enim materia est ratio recipiendi, non tamen talia accidentia in solii materia recipiuntur sed in composito. Iri actione autem intellectus ot voluntatis sic ipsa potentia est ratio recipiendi, quod ipsa sola recipit intellectio enim in solo intellectu recipitur,

et volitio in sola voluntate Rutio autem diversitati S Si quia materia cum sit simpliciter pura potentia, non St immediate receptiva sormae accidentulis, sed omnia accidentia Sunt compositi intellectus autem et voluntas licet sint potentiae pasSivae, non Sunt tamen purae potentiae sed actus quidam, ideo possunt immediate et per e, aliorum accidentium subjecta SSe.

156쪽

130 LIBER PRIMUS

Sed Sla responSio, quantum ad Oluntatem, non idetur plene satisfacere. Etsi enim in Volendo ea quae sunt ad sinem, assignetur

aliquid quod est uti agendi, et aliquid quod est receptivum, in ipsa tamen olitione sinis non apparet quid sit ratio agendi distinctum a ratione Suscipiendi Sed ipsa nuda voluntas Videtur causare illum actum et recipere. At ho dubium, laciliter responderi potest secundum eo quitenent Voluntatem esse agens partiale Volitionis, et simul cum ipsa concurrere objectum B pprehen Sum per intellectum, tanquam aliam causam partialem diceretur enim quod Voluntas nuda et sola non est causa volitionis sinis, sed aggregatum e voluntate et ipso sine, per intellectum apprehenso receptivum autem ejus olitionis, Si sola potentia Voluntatis. Secundum eos autem qui dicunt objeclum non concurrere active ad Volitionem, sed tantum per modum finis et sormae, dissicilius

est respondere.

Dicunt enim quidam, quod ad sini Volitionem, moVetur Oluntas a Deo ita, quod ad talem olitionem mere passive Se habet. Sed istud mihi non videtur Verum quia Velle, nominat actionem immanentem in operante, ideo oportet ut idem sit aliquo modo agens volitionem et recipiens. Et etiam quia non dicitur voluntas Velle nisi per actum a se elicitum, sicut nec intellectus intelligere, nisi

per actiam a Se prodit tum.

Propter quod mihi magis, praedictam opinionem SeqUendo, videretur dicendum aut quod in Voluntate aliqua naturalis larma sit, quae sit sibi ratio naturaliter volendi sinem, sicut in intellectu est naturalis habitus principiorum; et sic totale principium volitionis productivum Sit Voluntas cum illa larma, receptivum autem Sit Voluntas. Et sic dicitur voluntas moveri a Deo ad voliti0nem sinis in quantum indidit sibi Deus formam per quam naturaliter OVetUT ad finem, sicut intellectui possibili, primorum principiorum indidit habitum Aut quod Deus movendo voluntatem ad volitionem siniseSt agen principale et agen quod ipsa autem voluntas est id quo

Deus ipsam volitionem causat sicut generans est id quod movet graVe, 0rma autem gravis est id quo mox et Modo non est inconveniens ut idem sit activum alicujus actus, et recepti Vum HUS, quando non est activum principale, Sed quo agens agit se tenen Se parte ejus quod movetur; tunc enim idem potest esse sorma per quam agens agit, in quantum in ipso est Virtus agenti principalis, et potest esse id quo patien patitur, in quantum est potentia mobili S. T 'Diio, Doti. In Deo nulla Si potentia. Ergo nullum accidenS Probatur consequentia quia omne Subjectum comparatur ad accidens sicut potentia ad actum dantem esse accidentale.. orto, voti Deti non est mutabilis. Ergo sibi non convenit quod de Se possit inesse et non inesse. Ergo iii ipso nullum est

157쪽

accidens Patet prima con Se luentia. Secunda Vero probatur: quia omne accidens de se natum est inesse et non ineSSe. Sed occurrit utiliam quia proprium accidens non est natum inesse et non ineSSe.

Potest dici, quod ista ratio non concludit nullum accidens esse in Deo, ut accidens contra substantiam dividitur sed ut distinguitur contra proprium illud autem, natum S inesse et non inesse Patet autem hoc ex modo loquendi cum ait: si Deus habet aliquidis eoidentaliter sibi conveniens sola enim accidentia quae possunt abesSedicuntur ae identaliter con Venire, accidentia autem proprin, per P. Non si autem inconVeniens ut inter multas rationes aliquae universaliter probent nullum simpliciter accidens illi convenire, aliquae vero probent de accidente, tantum per accidens.

JDioto PMoti Deus est quidquid est in ipso. Ergo in ipso nullum

est accidonS. Patet consequentia quia re non est Suum accidenS, cum accidens non sit de essentia rei. Antecedens vero probatur

quidquid est in Deo, nobilissimo modo est in ipso, quia Deus est

Omnium caUSa: Unumquodque autem nobilius invenitur in causa quam in essectu sed persectissime aliquid convenit alicui, quod est ipsummet, eo quod cum illo tunc persectius sit unum, quam formacum materia, et quam cum aliquid alteri accidentaliter inest. Ergo te. Circa illam propositionem imumquodque nobilius invenitur in au8a quam in esseelu: UtilinioD. - Nam natura ignis non inVenitur nobilius in igne generante, quam in genito, nec natura humana nobilior est in homine generante quam in homine genito, UmSpecie specialissima aequaliter inveniatur in omnibus individuis suis: Vel Saltem non sit necessario nobilior in uno quam in alio. Ergo te. Ite,voocletoo prunio, accipiendo propositionem tanquam univerSaliter Vera et dicitur 1 Secundum doctrinam S. Thomae in multis locis, quod ista propositio habet universaliter veritatem de causa principaliter agente non autem de causa instrumentali. Dicitur ' quod nobilitas ejus quod est in causa et in essectu, potest et ad ipsam essentiae et naturae persectionem in se reserri, et ad modum esssendi. Si reseratur ad naturam in Se sic non StneceSSe unumquodque in causa principali nobilius esse quam inesse tu, sicut enim arguebatur in iis quae sunt ejusdem Speciei Specialissimae, natura non est essentialiter perfectior in causa quam in effectu. Si ad modum essendi reseratur, dupliciter etiam p0teStintelligi scilicet, secundum quod est in causa absolute, et SecundUm quod est in causa Ut causa est, et eodem modo e parte essectUS distinguendum est. Si absolute accipiatur, non etiam neceSSe Stu nobilius sit in causa quam in effectu, potest enim aequali 0-bilitate essendi esse in causa et in essectu, Si SSe cauSae et SSe

158쪽

152 LIBER PRIMUS

est ectus absolute considerentur. Sed si consideretur aliquid quod est in causa activa virtualiter, Secundum quod ili causa est. Sic nobilius habet esse quam in essectu ut Si flectus. In causa enim agente habet rationem producentis, in essectu autem habet rationem producti modo, nobilius S producere quum produci, ideo nobilius QSt SSe in causa, ut cauSa St, quam esse in essectu ut est ectus est. Et sic intelligenda Si prop0Sitio S. I h0mae, ut putet de mulo V. 4, a. 1 ad 15. Unde instantia nulla est, licet enim natura ignis non sit absolute nobilior in igne generante, quam in igne genito, iobiliorem tamen modum habet secundum quod est in igne generante ut generata est, quam in igne genito, ut genitus est et similiter dicendum est de humanitate, et de aliis quae uni voce dicuntur de causa et

ossectu. Haec autem Xpositi0, maXime propoSit deservit, quia cum incauSa, ut est auSa re nobiliorem modum habeat, necesse est ut in Deo n0bi Ilissimus modus qui auSue ut a su convenire poteSt, reperiatur. Nobilissimus autem Odia est, ut essectus in causa Sit ipsa causae essentia, ad hoc ut is Sa cauSa per Suum essentium

agat. Ideo omnia in Deo, ipsa Dei essentia sunt et illi in ipso

accidens St.

Potest Seeundo PQ-Doria vi, quod propositio habet veritatem et quantum ad essentiam, et quantum ad modum essendi absolute, sed in causa aequi Voca tantum Effectu enim in causa nequivoca nihil aliud est quam ipsa sorma causae aequivocae. Et modus S-sendi ipsius in causa nihil est aliud quam m0dus essendi causae constat autem quod larma et SSe cauSae aequivocae, est nobili0rquam Mima ei. eSSe essectuS, Cum contineat essectus persectionem, et aliquid eo persectius. Ad tunc etiam sensum deservit propositio S. I honiae. Nam manifeStum Si Deum SSe cauSam aequi Vocam

creaturariam, non nutem Uni Vocam.

Scrufo, Pola SubStantia non dependet ab accidente, sed bene e converso. Ergo poteSt aliqua Substantia inveniri sine accidente quod maxime videtur primae SubStantiae, quae DeUS St, OnVenire. Probatur consequentia quia qu0d non dependet ab aliqu0, pote8 aliquando in eo iuυeniri. Sed circa istam propositionem occurrit otiiom. Quia Sub- Stantia non dependet a Sua propria passione, et tamen non p0 te StSine ipsa reperiri. Ergo ii in omne quod ab alio non dependet, potest absque illo aliquando SSe. DicitHD, quod Sta propositio intelligenda St, ubi unum non Sequitur ad alterum naturali equela. In illis enim, licet unum ab altero non dependeat, quia tamen ipso poSito, naturaliter alterum resultat, ideo in re sine in inveniri non potest, Sicut arguebatur de Subiecto et propria passis ne nam proliri paSSio, naturaliter Sequitur maturam riuiijecti. Non sic autem se labent substantia

159쪽

munein ratione in accidentiS, nain neque Substantia dependet ab accidente, neque ad Substantiae iationem equitur naturaliter accidens ideo potest aliqua substantia Sine accidente QSSe. UILimo Cotilirma uir conclusio auctoritate Augustini in libro de Trinitate V. 4, Consulatur autem e hoc SaracenoruIn Error, de quo veri oe 12. ineluph. eout 39 mentionem sucit, ponentium quasdam intentiones divinae essentiae quid ditatis. Pro quo errore aut ei lenuton, quod per intentiones intelligit S. Thomas sormas quas ideo io intentiones dicimus, quia a Dei Substantia sola intentione nostra, et cogitatione Separantur, Sed ipsi dicebant ea etiam realiter distingui, et esse accidentia divinae essentiae Superaddita.

CAPUT XXIV.

QUOD ESSE DIVlNUM NON POTEST DESIGNARI PER ADDICTIONEM DIFFERENTIAE SUBSTANTIALIS.

ULTimo loco excludit S. Thomas a Deo compositionem generis et disIerentiae. Circa hoc autem, duo sucit Pritimo, Xeludit compositionem potentialem Secundum quod genus continet multas disserentias potentialiter, per quas determinari potest. Secundo, comp0Sitionem actualem Secundum quod specie dicitur e genere et disserentia componi. Huy. eq.)QUANTUM AD PRDIUM ponitur laee

Pro hujus intelligentia, antequam probetur concluSio, fonSiderare oportet quod genus dicitur designari, sive determinari essentialiter per disserentias, non quasi ipsae disserentiae sint de essentia generis et quid ditate, sed quia ipsam generis naturam dividunt in di-

VerSIS SSentius, et natura per Se Sub genere contentuS. Genus

enim naturam quandam et illimitatam et indeterminatam dicit re- Spectu Specierum: per additionem autem unita disserentiae, contrahitur ad unam speciem de qua essentialiter praedicatur, et per addictionem alterius, contrahitur ad ullam speciem, et sic dicitur designari designatione essentiali, id est, determinari ad essentiam Speciei sub ipso contentae. Per hunc ergo modum designari divinum SSe negatur, qua Si Scilicet Sit quoddam commune, dicensndturi In quandam in determinatam, per aliquam disserentiam limi-

160쪽

154 LIBER PRIMUStabilem et contrahi bilem ad parti dulariorem naturam, sub ipso per

se contentam, ut Iliqui male OSuerunt. 'Dimo autem, Potiosor. HUS S per Se ne eSΛe Sse. Ergo sua essentia non est in actu aliquo UperVeniente. Ergo nec Suum Esse. Ergo suum EsSe non designatur designatione essentiali. - Prima consequentia patet. Seeunda probatur: quia Suum SSe S sua S-

Sentia. Tertia Vero, quia impoSSibile St, aliquid esse actu, nisi omnibus existentibus quibus esse Substantiale designatur. Non enim animal est actu nisi sit rationale aut irrationale nec etiam Platonici posuerunt ideas nisi specierum Specialissimarum. Ergo Si designaretur esse, designatione esSentiali, non poterit esse actu nisi

per illud quod ipsum designaret, et sic esset in actu per aliquid

Circa positionem Platonis advertendi ni, quod i speciei Umspecialissimarum, non laci disserentiam ob omnibus universalibus simpliciter. Nam ut patet 1 Ethie et ponitur a Divo Thoma 1, p.

q. 6, 9 4, et de frit, . L . , Plato non solum posuit ideas specierum Specialissimatum, Sed etiam entis, unius et boni sed facit disserentiam a speciebus subalternis, scilicet a generibus. Ut enim dicitur, de verit. q. 3, a. S. Plato non poSuit dea generUm, sed tantum Specierum Specialissimarum. Quia eum dea non Sit nisi eorum quae per Se sunt intenta, intentio autem naturae non terminetur ad productionem sormae generis, sed solum formae speciei, non portuit poni ideas generum, Sed bene specierum. Unde quod aliquando dicit S. Thomas, Platonem posui SSe a Uae Secundum intellectum separari poSSUnt, SSe Separata Secundum eSSe, intelligendum est de iis quae per se sunt a natura intenta hujusmodi autem Sunt species specialissimae, et quae omnibu Sunt

communia Ut enS, Unum et Onum, non autem genera.

Adi ei tendum, qu0d ista propositio impossibile est aliquid esse aetu, nisi omnibus aet8tentibus quibus esse substantiale designatur duplieiter Xponi potest. Uno nodo, ut per esse substantiale intelligamus ipsam essentiam et quid ditatem, et sic sine dubio Vera est, ut declaratur per Xemplum et Platoni positionem. Non enim animal in actu esse potest, nisi sint disserentiae, quibus natura animalis determinatur ad unam speciem, ulterius 8Sentialiter non determinabilem. Sed sensus iste non videtur esse ad propositum, quia hic loquitur . I homas de actuali existentia Dei non de SSentia. Ideo, seeundo modo intelligi potest, ut per esse substantiale intelligatur ipsa actualitas essendi. Et tunc propositio potest dupliciter exponi scilicet per viam similitudinis, et per viam exempli. Per Viam Similitudinis, quia sicut animal non potest Xistere actu, nisi eXi Stente ipsa disserentia limitante essentialiter, ita si esse, limitationem S- Sentialem per aliquid aliud recipiat, non poterit poni actu, nisi illa disserentiu Xistente, per quam issentialiter limitatur Per Viam

SEARCH

MENU NAVIGATION