장음표시 사용
161쪽
DE DE Si3ipi iciTATE 55 etiam Xempli, qu0nium animal non est actu, nisi sit aliqua ejus disserentia per quam ejus esse substantiale determinetur. Ergo et similiter in omnibus aliis nihil est in actu nisi existentibus omnibus quibus esse substantiale essentialiter determinatur. Quomodo autem per rationale, aut irrationale, SSe Substantiale determinetur, dicetur in tertia ratione. Sed occurrit istitiam, quia non videtur incon Veniens divinam essentiam esse actu uer aliquid supradditum, si illud ab essentiui ualitur non distinguatur, sicut non Si in ConVenien S, Ut per Sapientiam superadditum essentiae ab ea re aliter non distinctam, Sed secundum rationem, Sapiens Sit Per hoc enim non tollitur quin sit per Se neceSSe SSe, SicUt per hoc qu0d per Sapientiam sapiens est, non tollitur quin per Se ac per Suam essentiam Sapiens Sit modo, si adderetur esse divino aliquid essentialiter ipsum determinans, illud neque ab esse neque ab Ssentia realiter di Stingueretur, sicut neque disserentia contrahens genus distinguitur realiter a genere ergo non St inconveniens ipsam SSe actu per aliquid superadditum SSentiae.
Id sidentiam hujus dubii considerandum est, quod aliter loquendum est de natura generi secundum quod est in Specie Se cundum rem, et aliter Secundum quod in communi consideratur per abstractionem a speciebus et disserentiis. Primo enim modo, idem est cum disserentia realit0r, et disserentia non est aliud additum generis entitati Seeundo autem modo, consideratur genu tanquam sol maliter distinctum a disserentia, utpote non habens cum ea aliquam identitatem nisi potentialem, scilicet continentiae, inquantum ipsas disserentias potentialiter continet, ideo disserentia tunc consideratur tanquam omnino Xtra essentiam generiS, et ideo cum naturae generi Sic consideratae, additur disserentia, additur tanquam aliquid extraneum ab essentia generis; unde Si genu p*neretur XiStere, Secundum quod intelligitur, esset sine disserentiis
quibus dividitur, et ad inferiora contrahitur. Patet enim quod animal per abstractionem a disserentiis consideratum, nihil aliud essentialiter est quam Substantia animata sensibilis, quod Si addatur rationale, dicitur Substantia animata sensibilis, rationalis; ubi constat, rationale, toti essentiae animali esse additum, et sic ad hoc ut animal sit, requiritur ut sibi aliquid addatur quod extra ejus sormalem rationem Sit, licet in eo quod constituitur per ipS9, genus et disserentia idem realiter sint. Unde dici non potest quod genu per SeipSum Sit, Sed per aliud, quia per disserentiam. Sic ergo, Si divinum esse, mi maliter consideratum et Secundum propriam rationem, eSSet aliquid commune essentialiter contrahi bile ad modum generis; et similiter essentia divina non posset actu SSe, nisi tur liquid omnino ab ejus qui dilitate et essentia formaliter considerata alienum, licet illud additum essentiae, in illo in quo
uniretur, SSet idem realiter cum SSentia.
162쪽
Dicitur ergo nia utiliaria, quod ioli Solum incoli veniens est qu0d essentia divina, ad esse actu, indigeat aliquo a Se realiter distincto, sed etiam inconveniens est ut indigeat liqu0, quod sit extra formalem ejus rationem et quid ditatem, quia tunc non esset e propria quidditate et essentia neceSSe SSe Sed ad ioc ut esset. aliquo omnino extrinseco ab ejus sui muli et quid litutiva rationuindigeret. Qu0d autem additur de Sapientia non est simile. Sapientia enim non est extra sorinalem et quidditutivum rationem CSSentiae, Si 0nsideraretur divina essentia Secundum quod in Se est, Sed tantum Secundum quod a nobis diversimode concipitur. Si autem essentia divina esset natura inde terminata, ad modum generiS, et determinaretur per disserentium essentialem, illi disserentia, esset extra quidditativam rationem essentiae, et secundum quod in se
est consideratae, non tamen Secundum 140Strum modum concipiendi.
m Quoclo PDoti Divina Substantia nullo modo est in p0tentia, quia est ip8um 88e, quod est actualissimum. Ergo esse divinum nim potest designari essentialiter per liquid sibi additum. ProbaturconSequentia quia omne quod indiget aliquo ad hoc ut sit, est inpotentia respectu illius, si scilicet, indigeat ips tanquam larma limitante. X Diio, voti. Designatur essentialiter per aliquid additum. Ergo illud additum, facit rem designatum esse actu, et Si ei intrin-
Secum. Ergo vel est ejus eSSentia, Vel par essentiae n0n p0teSt esse tota SSentia Dei, quia ejus essentia St idem quod SSe, quod autem additur ipsi esso, non est totum SSe, Secundum quod additur, licet materialiter, idem esse possit. Ergo par est essentiae. Ergo DeuS Ste imp0SituS, civili OppOSitum, SuperiuS Si StenSum cap. 18). - Probatur prima consequentia quia quod designat liquid designatione essentiali suci rem esse actu, et Si intrinsecum rei deSignatae. Secunda etiam, probatur: quia illiti per quod res est in actu, et est intrinsecum rei, vel est essentia tota, Vel pars SSentiae.
Adserte, quod haec ratio procedit ex imaginatione quod esse divin0, aliquid additur tanquam constitutivum divinae essentiae, Sicut generi aliquid additur qu0d est constitutivum speciei. Sed circa illam propositionem quod desistitat aliquid designatione 38e vituli, facit rem esse in elu, et est intrinsecum rei desi-9nulae Sciendum, quod Sse in actu dupliciter accipi potest. Uno m0do, in actu quid litativo et essentiali alio modo, in actu Xi- Stentiae actualis propositio haec, non tantum intelligitur de esse in actu quid litativo, verum etiam de esse, in actu eXiStentiae. Nam, haec disserentia rationale additu a iii)ὶuli, constituit hominem, qui hoc loco dicitur res designata in actu essentiae et qui dilitatis eo quod in unimali, continebatur potentialiter homo, per adjunctionem autem disserentiau, costituitur in actu animal rationale, quae Sth0mini essu utiu et quid litus sicut per conjunctionem formae cum
163쪽
hominem in actuali existentia, in quantum constituit quid ditatem quae St proprium Susceptivum esse, formaliter loquendo et essentialiter Ex additione enim disserentiae specificae ad genus, constituitur proprium Susceptivum SSe, SSentialiter quin species Spi)cialissima non indiget aliquo formali intrinseco, ad ioc ut sit, licet in rebus materialibus requirantur aliqua materialia principia naturam individuantia.
Propter liue inquit Porphyrius quod disseretilia eondueit adesse, quia Scilicet, constituit proprium Suscepti Vum essentiale ipsius. Diiovio, voti. Si adderetur 9d Esse Dei adderetur ad ejus Essentiam, quia essentia et SSe in pSO Sunt idem Ergo oporteret, ut illud essentialiter designans, constitueret propriam rationem naturae et quid ditatis divinae sed hoc est contra rationem ejus quod aliquid essentialiter determinat nullum enim tale, constituit rationem ejus cui additur, sicut rationale, non constituit rationem animalis. Probatur consequentia. Quod sic additur constituit esse in actu ejus cui additur: sed hoc in Deo est Divina essentia.
Ergo si aliquid sibi essentialiter adderetur, illud ejus essentium
Circa illam propositionem quod auditur alicui ad designationem essentialem, non onstituit ejus rationem, Sed Solum Sse mastu notandum, quod haec propoSitio non est eadem cum illa propositione praecedenti rationi S, quam XpOS uim US. In illa enim, OSSe in actu reserebatur ad constitutum per additum et id cui sit additio, quae dicebatur res designata sive determinata, id est ipsam determinationem includens, n0n autem sicut id cui apponitur ab eXtrinseco designatio ; hic autem reseitur ad id cui sit additio, si voad genu ipsum. Genus enim, quia habet rationem potentiae et determinabilis ut consideratur sub ratione totius univerSalis, non liabet in se aliquem actum eorum quibus ad speciem determinatur; ideo est in potentia respectu disserentiarum et specierum. Per additionem vero disserentiae, sit in aetii illarentiae et speciei, et sit proprium Susceptivum essentiale actualis existentiae. Sicut maturia, quia non habet in sui substantia aliquem actum, si consideretur per praecisionem ab omni larma, est in potentia ut ad hanc Vel illam speciem determinetur eum autem acceperit formam, Si in actu illius formae et speciei per speciem constitutae et in esse actualis existentiae, quod illam sormam concomitatur.
Ad majorem intelligentiam eorum quae in hoc capite dicta
Sunt, Sciendum ex doctrina . homae 1, p. q. 4, a. 1 de y0 q. 7, a P, et de ille et essentia, quod aliter loquendum est de esse actualis existentiae abstracto secundum rem, quale est esse di Viniim, et aliter de esse abstracto et communi se undum rationem Sicut aliter loquendum esset de albedine, Si esset Separata Secundum rem ab inani receptivo, et iliter si sit abstructa ab omni
164쪽
l 58 LIBER PRIMUS subiecto Secundum considerationem tantum Conveniunt quidem in hoc esse abstractum Secundum rem et SSe abStructum Secundum rationem, quod neutrum est per disserentiam sui malum determinabile, eo quod esse nominet actum persectissimum, et actualitatem omnium actualitatum, et per consequens nihil sit ipso esse Di malius et actualius. X quo sequitur, quod nec huic nec illi aliquid additum est, alioquin abstractum omnino non SSet, Sicut et uni mali: Secundum quod consideratur per abstractionem ab Omnibus disserentiis, non est adjuncta disserentia rationalis. Sed disserunt in hoc quod esse divinum, secundum rem ab omni receptivo Separatum, non 80lum determinari non potest per disserentiam essentialem, sed nec etiam per aliquid SUScepti Vum, eo quod in nullo recipi possit Sicut albedo quae esset realiter Separata ab omni Subiecto, non posset in subiecto recipi, qu0nium ab hac et ab illa particulari albedine distingueretur, quia esset SubSiStenS, ab omni Subjecto separata, aliae autem in hoc aut illo subiecto sint.
Unde Si removeretur ab ea esse subSistens et separatum, jam n0n esset eadem quam prius. SSe autem Secundum rationem Ommune,
licet larinalibus et essentialibus disserentiis limitari n0n possit, p0test tamen per diversa recipientia determinari sit enim esse hominis, quia in humana natura recipitur, et esse equi quia in natura equi recipitur Sicut albedo, secundum rationem communis, limitatur ad hanc et illam, quia in hoc et illo subiecto recipitur. Esse ergo divinum licet sit ab omni principio determinante
abSolutum, non St tamen Sse commune Secundum rationem, quiaeSSe commune Secundum rationem, licet ut sic non sit per aliquid determinatum in actu, potest tamen per susceptivum determinari. ESSe autem divinum nec actu nec p0tentia est determinatum, imo de ratione sua est ut determinari non p0SSit.
QUOD DEUS NON SIT IN ALIQUO GENERE
SECUNDO, Stenditur in Deo non esse comp0sitionem actualem generis et disserentiae it ponitur haec
Circa quam conclusionem tria saei S. Thomas. Primo enim, ipSam pr0bat. Secundo, quaedam ex ipsa, corollaria deducit. Tertis quandam S0Ivit instantium. QUANTUM AD PREMUM ADguis, Ptino sic. In De nihil est perqu0d deSignetur natura ad speciem ergo non Si in genere Anteceden patet ex praecedenti capite Consequentia Vero pr0batur
quia nihil is in genere qu0d 0n sit in aliqua ejus Specie, qu0d
165쪽
DE DE Sini Licia het L 159 intelligendum is de iis quae sunt completu in natura et ii recte,
iton autem quat Solum per reductionem Sub genere continentur.
Seu selelur, antecedens hujus rati0ni non haberi e praecedenti capite. Ibi enim ostensum est quod esse divinum non potest designari essentialiter, per aliquid Superadditum ex hoc autem ion habetur quod in Deo non sit aliquid determinabile, et liquid determinatas. Sicut ex hoc quod humanita non est per aliam formalum disserentiam essentialiter limitabilis et contrahi bilis, non iubetur quod in humanitate non sit natura Secundum se contrahi bilis, et
natura contrahens, Si formaliter considerentur.
ReSpondetur, quod e eisdem rationibus quibus probatum est nihil posse addi ad divinum esse, quod ipsum essentialiter designet, constat in Deo nihil esse quod iubeat rationem disserentiae desi
gnantis essentialiter. Id enim quod designaretur per ipsam, non SSet per Se neceSSe SSe, quia ad hoc ut actus esset, indigeret illa disserentia, ut in prima ratione praee capti. prostedebatur; et esset inpotentia respectu illius ut in se unda assumebatur ratione. IpSa etiam disserentia esset pars essentiae, formaliter Sumptae, ut tertia X ludebat ratio similiter, quidquid est actu in Deo est idem sol maliter
cum omni natura quae in Deo est, si secundum Se considerentur ea quae Sunt in Deo cum omnia in ipsum purum esse, ideo non poteStalicui existenti in Deo addi aliquid quod sit extra ejus rationem ut quarta ratio procedebat. Implicite ergo ostenso, quod esse divinum non recipit essentialiter limitationem, etiam ostensum est nihil esse in Deo quod rationem disserentiae essentialiter limitantis habeat.
curiclo Pg ii Deus non est in genere accidentis, quia acciden non potest SSe primum en et prima cauSa nec in genere Substantiae, quia Substantia quae est genu non St Suum SSe, alioquin omni substantia esset suum esse, cum rati generi Sal- Vetur in omnibus quae Sub genere continentur; et Sic Substantia non SSet cauSata ab alio. Deus autem est Suum Sse ergo Deus non est in genere.
Ad evidentiun hujus rationis considerandum est quod ex hoc aliquid habet rationem causati ab alio, quod ab ipso recipit SSe, cauSare enim, ut dictum est Supra est sacere aliquid esse in actu; ubi ergo ponatur quod esse rei non conveniat sibi ab alio, sequitur
ipSam rem causatam non SSe ex hoc autem, quod ponitur Substantiam rei ab esse non distingui, oportet poni SSe non conVenire rei per alium causam mei et item, quia ipsa essentia rei sibi COI Venit per e, et non per causam productivam, nulla enim cauSaest quae suciat hominem esse hominem aut animal, aut subStantiam, cum similes propositiones primi modi, Sint sempiternae VeritatiS, Sive producatur res in esse sive non producatur. Et si inveniatur S. Thomas aliquando dicere, ut de erit. q. 21 α 5 ad P, quod creatura est a Deo Secundum SSentiam Suam intelligendum St, qu0d pSam Ssentiam creaturae producit in esse; 0n quod faciat
166쪽
essentiani cienturve convenire ibi, qua Si suci ut liuimine in osse hominem. Sequitur ergo, Si SubStantia Sit Suum Sse, quod ipsa substantia causata non erit, e quod ab Ili non accipiat esse sicut
Tot fio ovguis. Quod est in genere dissert secundum esse ab omnibus aliis quae sunt in illo genere convenit autem cum illis in generis quid litate. Ergo in omne XiStente in genere, SSe Stpraeter generis quid ditatem. Ergo Deu non est in genere Antecedens quoad primam partem probatur: eo quod genus de pluribus praedicetur, aliqua autem in una communi quid ditate convenientia, ideo plura sunt quia habent distincta esse. Quoad Se undam Vero, probatur: quia genus praedicatur in quid de omnibus speciebus. Prima con Sequentia putet; quia idem non est principium convenientiae et distinctionis respectu ejusdem Seeunda etiam patet quia in Deo esse non est praeter ejus quidditatem. De distinctione formali inter quiddilatem generis et disserentiam Circa istam rationem est adsertendum quod ex eo quod pecies conveniunt in quid ditate generis, disserunt autem in esse, et quid ditativo, et actualis existentiae non sequitur sol maliter illa quae sunt in genere habere esse realiter distinctum a quidditate, sed tantum mi maliter: sicut ex hoc quod conveniunt species ni- malis, in quid ditate animalis, distinguuntur autem disserentiis animalis non sequitur quiddit item generis realiter a disserentiu distingui sed tantum mi maliter; et hoc susscit ad rationem . Thomae, quia esse in Deo non solum non distinguitur realiter ab essentia, sed nec mi maliter. Si enim conciperetur diVina essentia, et Omnia quae sunt in pSI, Secundum quod in se Sunt, omnium una et indivisibilis alio esset, propter Summam simplicitatem divinae naturae, et puritatem. Ad insinuandam autem istam formalem distinctionem essentiae et esse in re Xistente, in genere dixit S. I homas esse cujuslibet in enere eaeistenti est praeter generis quiduitatem; non autem dicit, est realiter distinetum a quidditate, licet etiam sit verum quod realiter distinguatur, ut aliis rationibus in secundo pr0babitur. Sed circa dicta occurrit otiiom. Diceret enim aliquis quod sicut genus dicit unam naturam communem Secundum rationem, secundum quam a disserentiis per intellectum abstrahitur, ita et esse illius quid ditati genericae, est eorum commune Secundum rationem per abstractionem ab omnibus principiis limitantibus consideratum, et est idem illi quidditati et sicut generis quid ditas in
speciebus pluribus multiplicatur realiter per disserentias, cum natura generis in una specie, Sit diversa a natura generis in alia ut dicitur 10 metaph. text. 24, ita et esse illius quid litatis diversisticatur in divei Sis speciebus, et Sic non remanet major unitas quid ditatis quam esse; sed sicut quiddita generis remanet una Secundum ra-
167쪽
remanet unum Secundum rationem, multiple nutem Secundum rem.
Ad iujus evidentiam considerandum primo eSt, quod SSenon con enit generi nisi secundum quod est in inferioribus limitatum, ideo comparatio inter quid litatem generi et HuMeSSe, attenditur secundum quod quid ditas generi S in peliebUS P in Sideratur. Non enim est aliquid esse quo in natura Xistat animal ab omnibus Speciebus Separatium, Sed bene quo eXi Stit hoc animal, qui Sthomo, et quo existit hoc animul qui est equus, et sic de aliis. Aolandum se rundo, quod esse licet libeat quanillim communitatem rationis, in quantum omne SSe dicitur actualitas Xistendi, non St tamen coni mune, ut SuperiUS i Ximia S, ad modum generiS. Non etiam esse animulis dicit unam naturam inventam in omnibus eSSe animalium, per intellectum abstrahi bilem ab illis, et per aliquam disserentium contrahibilem, sicut animal. Num cum dicat omnium actualitatum actualitatem, non potest per aliquid formalius et actualius limitari, Sed sua communitas Si communita ad 0-
dum mimae quae limitatur per receptivum esse enim hominis di-Stinguitur ab esse equi, quia hoc est actualitas hujus, illud vero illius. Propter hoc, sicut aliud recepti, iam ejus per unam generis disserentiam constituitur, et aliud per aliam; la alia est formalis ratio actualis Xistentiae in una specie generis, et alia in alia Specie et ideo, sicut cum unitate sol mali generis, in omnibus Sui Speciebus stat pluralitas disserentiarum et esse specifici, ita etiam cum unitate illa genericae quid ditatis, stat pluralitas mi mali ipsi hi esse
Dicitur ergo nia utiliam, primo, quod genus multiplicatur in Speciebus realiter, et quantum ad esse quid ditati,um Specierum non autem multiplicatur formuliter, et quantum ad esse quid ditati iam proprium Licet enim natura generi in uno, Sit diverSi realiter a natura generis in alio, non lumen est formaliter di Versa natura enim animalis, in omnibus animalibus est substantia animata Sensibilis. Dicitur Secundo, quod esse actualis Xistentiae generi non manet idem sol maliter in omnibus, cum non dicat unam naturam ab omnibus per intellectum abstrahibilem, sed secundum qu0d per diversas dissserentias constituitur diversum Susceptivum pSiu eSSe ita ratio actualis existentiae diversificatur simul cum ejus reali diversitate. Dicitur tertio, quod licet ista esse in unum in aliqua communi utione quam sormat intellectus, eo quod unum Sint proportionalitate quadam, inquantum Sicut se habet esse leonis ad leonem, ita 8Se equi ad equum per hoc tamen non tollitur vis rationiS.
Semper enim ista pr0positio est vera illud quod est unum f03 maliter in multis, distinguitur formaliter ab eo quod in illis inu
168쪽
liplieulur; alioquii idem esset uitum et multu Ergo si quidditas generis in Speciebus Si una, Sse autem in eisdem speciebus multa sunt, licet fortassis sint unum Secundum aliquam rationem intellectus ipsa generis quidditus ab esse, mi maliter distinguitur. Nec valet dicere quod ipsum esse remanet unum in multis secundum rationem, quia ut StenSum est, e parte rei nihil est unum commune omnibus illis esse, Sicut omnibus animalibus est una natura
communis per intellectum, ab illis abstrahi hilis. Ex hoc autem, ulterius Sequitur quod etiam realiter distinguuntur ut ingeniose deducit Reverendissimus Cardinalis . Sixti in libro de ente ei essentia l); quia videlicet distincti realis esse ab essentia, est causa distinctionis sormulis inter illa, sicut et identitas realis illorum est causa identitatis formulis. Nam valet essentia est idem realiter cum esse ergo non est ad aliquod genus determinuta, quia etiam non mendicat esse in actu ab alio formaliter, natura autem generis limitatur per disserentiam ergo est purum esse, quia SSe non determinatum ad genus, est purum esse ergo esse est de ratione ejus, quia esse est de sol mali ratione puri esse ergo a primo ad ultimum essentia est idem realiter quod esse ergo essentia et SSe sunt sol maliter idem. Quisvio ovgois. Deus est Suum SSe ergo non coll0catur in genere. Probatur consequentia quia nihil posset esse genus ipsius nisi iis eo quod unumquodque collocetur in genere per rationem suae quidditatis; ipsum autem ens non importatur nisi per ens sedens non poteSt SSe genus ut dicitur . metaph , eael. 10. Ergo etc. Quod autem ens non p0ssit esse genus, probat ibidem Philosophus lia ratione. Omne genus per aliquam disserentiam ad speciem contrahitur, de cujus ratione non est ipSum genus Sed Si praeter
illud quod intelligitur in ratione generis; quia si genus esset de ratione disserentiae, bis poneretur in definitione speciei sed nihil potest esse praeter id quod intelligitur per ens, si iis sit de intellectu eorum de quibus praedicatur ergo ens non poteSt SSe
Ad evidentiam hujus propositionis unumquodque collocatur in genere per rati0nem uae quiduitatis Sciendum, quod cum in re existente sit quidditas, et esse non habet aliquid quod reponatur in genere ratione ipsius sui esse, sed ratione quid ditatis tantum, ex e Scilicet, quod Sua quidditas, in genere potentialiter continetur et
I Card. nempe, Cajetanus ιt opusc. c. I. ubi cum . Thoma ostendit, quod Deus non est in genere aliquo per hoc quod ejus essentia non distinguitur realiter ab existentia. Q aidditas enim quae est sua existentia actualis, non est ad aliquod genu determinata. Et consequenter, e converso, omnis quidditas quae non est Suunt esse est in genere limitata, designabilis per disserentiam. Hinc formalis distinctio inter quidditatem generis et esse specificum.
169쪽
IJE DE Staii LiciT1TE 65 genus de ipsa essentialiter praedicatur; unde cum in ne quod in genere continetur, directe Sit Specie ejuS, contineri in geliere, ratione quid litatis, nillil aliud est quani SSe Speciem generis per Suam quidditatem, non autem per Suum esse, ubi esse a quidditate distinguitur.
Id vertendum etiam circa illam prop0Sitionem: ιJerentia oportet esse praeter id quod intelligitur in ratione Oeneris quod illud quod intelligitur in ratione generis est ipsa generis quid litus et natura per ejus desii nitionem Significata. Ideo esse praeter id quod intelligitur in rati in generis, Si esse praeter SSentiam generi et quid litatem. II0 autem duylieiter Sse potest uno modo, quia illud non ingreditur essentiam et qui dilitatem generis, et 10 non solum convenit disserentiae, Sed etiam Speciei alio nodo, quia nec ipsum ingreditur quid ditatem generis nec quiddita generis ejus quidditatem ingreditur. Et sic intelligitur disserentiam esse praeter quid-ditatem generis, alioquin bis poneretur in desinitione speciei semel per e, et Semel in disserentia inclusum. In iis in decem praedicamenta diuisum, Sit ensnominaliter Sumptum D.
Sed occurrit utiliam, quia ens hic accipi videtur secundum quod significat actualem existentiam, ut patet ex intentione . Thomae VolentiS, Si Deus Sit in genere oportere ut en Sit genus ejuS quia quid litus Dei est esse, scilicet actualis Xistentiae, en autem significat ipsum esse modo salsum est quod ens taliter acceptum de omnibus essentialiter praedicetur, ut videtur supponere . homas, et nihil sit praeter enti rationem; nam Secundum ipsum, Sic de solo Deo essentialiter praedicatur Ens enim quod essentialiter praedicatur, Si ens quod Significat essentiam rei, quod etiam dividitur in decem praedicamenta, ut dicitur . elaph. non autemen quod Significat esse. Ergo aut assumitur sulsum, aut committitur fallacia aequivocationis, dum primo sumitur en participialiter,p0Stertu Vero, nominaliter.
Pro Solutione hujus dubii, quia tota dissicultas consistit circa
significatum hujus termini eas considerandum est, quod licet I S, tam nominaliter quam participialiter sumptum, importet eSSe, utroque enim modo ens significat quod habet esse tamen aliter importatur per unum m0dum quam per alterum. Si enim partieipialiter Sumatur, ut idem est absolute quod existens, esse importatur tanquam principale et formale significatum, eo quod est abStractum hujus concreti ens id autem quod habet esse importatur Secundari tanquam susceptivum Sse, sicut album, primo et sormaliter importu albedinem, quod est ejus abStractum, Secundario autem importu subiectum, eo quod ipsum albedinem significat per modum alteri inhaerentis. Si autem nominaliter sumatur, Si QSSe non Steju abstractum sed essentia, ideo principaliter ijuS significatum
170쪽
non est SSe, Sed SSentia esse autem importatur e ipsum tanquam id a quo nomen imponitur; sic si lapis dicatur esse quod offendit pedem ossensio pedis importatur secundario, tanquam id a quo imponitur nomen, SSentia autem ejus tanquam principale Si gnificatum Patet autem hoc e S. Thoma 10 metaph. in Xpositione eae , , ubi ait quod ens per cle em praedicamenta divisum, signisiea ipsas natura decem generum, Seeundum quod Sunt uetuMel potentia. Dicitur ergo primo, quod ens dioisum in deeenia raedi ament ιeδ en nominaliter Sumptum, quod Scilicet signissica essentiam primo tanquam rem Significatam, et Secundario esse, tanquam id a quo ipSum nomen imponitur. Dieitur Secundo, quod hoc est quod de omnibus essentialiter praedicatur, et quod Philosophus probat non esse genus non autemen participialiter Sumptum, cujus principale Significatum est esse tanquam tu abStra tum. Primum hoc patet ex S. Thoma, de erit. q. 21, a. 4 ad 4- ubi loquitur, ut articulo primo illius quaestioni patet, de ente diviso in decem praedicamenta. Ibi enim ponens regulam quod informis generalibus recipitur praedicatio c0ncreti de abstracto, inductive hoc ostendit inquiens e dicimus enim quod essentia estens, et bonitas Si bona et unitas est una et sic de aliis , ubi constat quod SSentiam tanquam abStractum, et primum ac sor- male igniscatum entis ponit. Irtie quoque primo ad ' inquit: quod cum en dicatur absolute, bonum autem superaddat habitudinem causae sinalis ipsa essentia rei absolute considerata, sussicit ad hoc ut per eam dicatur aliquid ens s In ' quoque Quodlibet. . , a. 1, ponit ens, secundum quod significat rem cui convenit esse, Signiscare essentiam rei et dividi in decem genera, licet Secundum quod significat esse, sit praedicatum accidentale ut dat intelligere. Secundum Vero probatur, quia . Thomas tenet, SSe in omni creatura realiter ab essentia distingui et quod in nullius creaturae ratione persecte includitur ut patet de erit. q. 10, art., 12 et alibi. Sic enim patet, quod id quod importat esse tanquam primarium Significatum, non potest de creatura essentialiter praedicari, et conSequenter non est illud ens de quo probat philosophus quod non St genuS hac ratione, quia de omnibus praedicatur. Sed huic determinationi Oidetur obstare, quia videtur . ho-ma in . . . , et , et de verit. q. 21, Velle quod bonum quod otium dividitur in decem praedicamenta ut dicitur 1. Ethie. convertatur cum ente participialiter, non autem nominaliter Sumpto, quod patet ex duobuS. Primo, ex eo quod dicitur, quod bonum et en con Vertantur Sicut res Si ens, ita est bona sed non est en per eSSentiam ergo nec bona. In hoc enim processu oportela sumi in participialiter,