장음표시 사용
191쪽
DE DEI PERPE Tio3 185 patiens, nisi eo modo quo natum est recipere quomodo autem Lsectus nobiliori modo sit in causa actiya quam in SeipSO, Superi US
Quiris DPola Si non esset universaliter perfectus, non SSet Omnium communi mensura hoc autem salSum est, quia nihil potest omnium entium esse mensura, nisi quod St pSum esse. Consequentia vero probatur: quia in Uno lUO ille genere menSurantur omnia persectissimo illius generis, dum Stenditur unumquodque magis et minus persectum, Secundum quod magi et minus appropinquat ad illud sic enim album Si mensura colorum, et virtuosuς, omnium hominum, Scilicet, Secundum quod in genere morali
IdDe tendum hic, ut inquit S. I homaS de Verit. . . . , ad , quod albedo non est mensura colorum nisi ratione lucis, quae est quasi formale in colore, quantum enim ad hanc, omneSalios colores excedit; sed quantum ad illud quod est quasi materiale in colore, Scilicet, terminationem diaphani, non est mensura
ostendam tibi omne bonum. Et Dionysii 5. ap. de diu. iom. ubi ait K Deus non quodammodo est existens, sed simpliciter; et incit eumscripitive totum esse in seipso accipit et praeaccipit o0LANTUM AD SECUN DLM, quia OSSet aliquis existimare, Deum persectum non SSe quia persectum videtur dici quod per lactionem pervenit ad complementum, Deu autem actu esse non poteSt.
Hunc cavillum removet S. Thomas dicens: quod licet quantum ad primam istius nominis imitositionem, omne persectum Sit tactum, quia impositum est primo hoc nomen ad significandum id quod eductum est de non osse ad esse, et de potentia ad actum persectum ut sibi nihil desit, tale autem oportet esse factum tamen, eXtensum est etiam nomen hoc ad significandum id quod est in actu completo, etiamsi siendo non perveniat ad actum Secundum ergo primam hujus nominis impositionem, Deus perfectus dici non potest, Sed bene quantum ad secundam, iuxta illud: Estote perteet sicut et pater vester coelestis perseetus est. naith. V. M
192쪽
CAPUT XXIXQU0M0Din IV REBUS SI MILITUDO AD DEUM MENIRI POTEST
0Li ostensum est in Deo omnium rerum nobilitates et ei sectiones esse ostendit consequenter . Thoma S, qu0 modo possit ex hoc inter Deum et creaturam similitudo esse, aut dissimilitudo. Circa hoc autem duo facit. Primo, Stendit propOSi tum quantum ad rem. Seeundo, quantum ad denominationem.
QUANTUM AD PRIMUM ponitur haec CONCLUSIO. Deo Quin omnitio PQtiis NimiIifuclio m
quodque agat secundum quod est in actu, deSt, Secundum quod actu habet id quod causa in esse tu.
Secunda autem par probatur: quia persectiones quae Sunt in Deo, non Sectu dum eundem modum, et Secundum eandem rationem Sunt in reaturiS, qua Sunt in Deo essectus enim a Suis causis deficientes, non convelliunt cum eis nomine et ratione hoc autetia
dissimilitudinem quamdam importat. Confirmatur auctolitate Sacrae Scripturae. Aliquando enim inter Deum et citaturam Similitudinum esse inquit, ut Genesi l. 26): Faetamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram: Aliquando vero dissimilitudinem ponit, ut Isaia. XL, 18 Cui imo similem feeiAti Deum, aut quam imaginem ponitis ei Et in Psalmo LA IIII, 2): Deus, quis similis erit tibi ' Ne taeeas, neque compescaris, Deu8 Utrantque etiam partem ponit Dionysius . cap. de disin no m. si aderi similia sunt Deo et dissimilia Similia quidem, Secundum imitationem ejus qui non est persecte imitabilis, qua leti in eis esse contingit dissimilia autem, secundum quod
causata habPnt minus sui cauSi S. Pro declaratione autem e undae partis conclusionis notat quod sorma PsIectus licet in causa excedente aliqualiter inVeniatur, hoc omen Si Secundum alium modum, et Secundum aliam alionem, propter quod dicitur auSa aequivo a Calor enim a sole in istis inferioribus genu ratus, aliquam linilitudinem oblinet ad virtutem Soli acti V3m per qua In causatur, ratione cujus, sol calidus dicitur quamvis non una ratione : unde Sol, rebus a Se productiSest aliqualiter linilis, aliqualiter vero dissimilis. Similiter et Deus, cum rebus a se productis et similitudinem H dissimilitudinem habet.
193쪽
DE DEI PERFEcTioAE 187Notandum hic est, quod sicut ii praedicationibus dicuntur aequi Voca quorum nomen idem St, ratio ero Substantiae diversa, ita causa dicitur aequisoea, quando no neu formae prouuetae, et causae et Hectui conυenit, Sed secundum aliam et aliam radionem sic enim dicimus Solem esse causam aequivocam calidi, quia caloris nomen et Soli et ejus essectui convenit, dicitur enim sui calidus et aer calidus; sed hoc est diversis rationibus dicitur enim sol calidus non quia habeat in se eandem formam, Secundum eandem rationem specificam qua aer est calidus, sed quia habet in se virtutem activam, in qua Virtualiter calor continetur, qui longe dignioris naturae est quam larina a qua aer dicitur calidus. Et similit 'i' est in aliis et maxime in Deo, in quo sorma neque Specie neque genere OnVenit cum esse tibia a se productis, Sed tantum secundum quandam analogiam, ut dicitur 1, p. q. 4, a. 3. Unde non est auS Omnino equiυoea, Sed magis analoga, ut dicitur
1, Sent diSt. 2, a P. QUANTUM AD SECUNDUM ponitur haec
Probatur. Simile alicui dicitur quod ejus possidet qualitatem vel
sormam creatura autem DSsidet ornaain Dei, non autem Deus formam creaturae cum sol ma in Deo perfecte inveniatur, in creatura autem Secundum quamdam deficientem participationem.
Ergo creatura dicitur Similis Deo, non autem Deus dicitur similis
Notandum, ut dicitur 1, ent. diSt. 19, . 1 a 2 quod forma proprie dicitur esse illius, quod ipsam persecte et complete babet, non dicitur autem illius esse quod ipsam habet imperfecte, et secundum quamdam imitationem. Propter hoc quando unumquodque eorum inter quae est similitudo, urinam habet secundum eandem specificam rationem, unum dicitur simile alteri, et e converS0 quia illi sorma, proprie S amborum forma, cum ambo eam perfecte habeant, et Sic unumquodque alterius dicitur habere sormam, in quo ratio mutuae similitudinis consistit. Quando autem Orma, in uno est persecte et complete, in altero vero, imperfecte, et Secundum quandam imitationem; quod impersecte habet, dicitur alterius habere larinam et ei Simile esse, non autem e con Vel SO. Et quia omnis persectio a Deo, creaturis communicata, persecto modo in Deo est, propter quod ejus sorma proprie dicitur, in creatura nutem, Si impersecte et secundum quamdam participationem deficientem sicut sapientia Dei in Deo est simpliciter et persecte, in renturi autem est aliqua ejus participati deficiens; ideo creatura sormam Dei habet, et est illi similis non autem Deus
Sed aduertendum est, quod aliud est dicere, rem creatam habere persecte et complete aliquam formam, quae sit Similitudo
194쪽
participata persectio iii divinae, et aliud dicere, reii creaturi habere persecte et complete sormam per quam Deus in creatura agit. Primum enim, Verum est in multis. Nam ignis persecte habet essentiam ignis, et homo humanitatem, quae sunt quaedam simili- tui lines participatae divinae bonitatis, et illae sunt proprie ignis et hominis formae. Secunduin autem, est salsum et impossibile. Nam sorma per quam agit DeuS, et quam aliquo modo communicatcreaturis, est divina SSentia et divina bonitas, quam constat in solo Deo persecte et complete esse, licet aliqua ejus participatio in creaturis inveniatur. Propterea bene inquit S. Thomas, quod creatura possidet sormam Dei, non autem Deus formam creaturae; quia videlicet, persectio quaelibet creaturae, est aliqua participatio clivinae bonitatis quae est proprie Dei sorma persectio autem et forma Dei non est in creatura ut ejus forma, cum non habeatur a creatura perfecte, Sed per quandani ejus participationem. Ex praedicta conclusione infert corollari S. Thomas, quod multo minus proprie dicitur quod Deus creaturae assimiletur. Probatur: quia assimilatio motum ad similitudinem dicit; et sic convenit ei quod ab alio accipit, unde ei simile sit creatura autem accipit a Deo, non autem Deus a creatura; ideo ipsa Deo aSSimilatur non autem e conVerSO.
Sed circa ea quae dicta sunt, occurrit utitum Aequalitas enim et similitudo, sunt relationes aequiparantiae. Nam dicitur aequale, aequali aequale, et simile, Simili simile si er o dicitur creatura similis Deo dicetur et Deus Similis creaturae, et Si creatura assimiletur Deo Deus assimilabitur creaturae. Ad evidentiam hujus dubii considerandum est, quod ad intentionem . Thomae non susticeret dicere, ideo creaturam dici similem Deo, non autem Deum Similem creaturae, quia in creatura est relatio realis quae dicitur similitudo, non autem in Deo est talis relatii realis, sed tantum rationis; nam eodem modo nullum nomen importans habitudinem Dei ad creaturam, convenienter diceretur de Deo, quia nulla habitudo Dei ad creaturam est realis, sed omnis est relatio rationis, propter quod ipSe in prima parte, . , a 3 et 1. Sent loco Draeallegato, rationem DionySii , cap. de diυ nom.,aSSignat quia videlicet in iis quae unius ordinis sunt recipitur mutua Similitudo, non autem in causa et causato. Sse autem unius ordinis interpretatur . homa in . ent et in qq. de verit. q. 23, a. 7, ad 11, quando te ut unum habet sormam unius, sic alterum formam alterius habet hoc autem Si quando larma, Secundum quam attenditur similitudo, Secundum eandem rationem in utroque extremorum existit; sicut albedo in duobus hominibus; in his enim dicuntur extrema mutuo similia in causa autem et cauSat non recipi mutuam lini litudinetii, in locis praeallegatis
interpretatur, quando causatum non recipit Ormam causae secundum eandem rationem, sed sit ad imitationem sormae causae sicut
195쪽
statua e culis sit ad imitationem Herculis, propter quod dicimus
Statuam Herculis similem esse Herculi, quia acta est ad imitationem ejuS, et ejus sormam habet, non autem dicimus Herculem similem SSe Suae Statuae.
Propter hoc ergo, creatura est similis Deo, Sed non e converso; quia se habent sicut causa et causatum quod non recipit Ormam cauSae Secundum eandem rationem, Sed secundum quandam imitationem e quo sequitur creaturam, formam quae est Dei habere, non autem Deus, sormam quae est creaturae. Unde videtur illo in loco Dionysius non de causa et causato universaliter loqui, sed de hac causa luae est DeuS, et de causalis quae Sunt ejus creaturae
quae ad Deum aequalitatem habere non possunt. Quod constat ex verbis ipsius Dionysii. Nam postquam dixit: ε in causa autem et causatibus conversionem nequaquam admittemus h immediate subjungit 4 Non enim his solis aut illis ut sint similia donatum eSt, Sed omnibus quae similitudinem admittunt ut similia sint, Deus
A. Hi tum ergo, conceditur quod similitudo est relati ae quiparantiae, Sed negatur consequentia ergo si creatura dicitur si utilis Deo, etiam Deus dicitur similis creaturae non enim dicitur Similitudo relatio aequiparantiae, qui utrumque Xtremum relati Veeodem nomine denominetur, sed quia ut sic simile non dicitur ad aliquid quod aut superstet, aut subiiciatur, sed ad aequale, et Si id cui aliquid simile dicitur, mutua relatione ad ipSum referatur, eodem nomine reseretur: simile enim est simili simile quando
Scilicet, utrumque extremum denominatur in respectu ad alterum. Sed tamen potest esse ut quandoque non denominetur utrumque eXtremum in reSpectu ad alterum, quod est quando sorma in utroque Xtremo, Secundum eandem rationem non inVenitur. Hanc re- SponSionem videtur intendere S. Thomas, de verit loco praeallegato ubi ait et quod similitudo et consorinitas, quamvis Sint relati0neSae illiparantiae, non tamen semper utrumque Xtremorum denominatur in respectu ad alterum, sed tune tantum quando forma Secundum quam attenditur similitudo vel consorinitas, eadem rati0ne
Advertendum tamen, quod licet secundum proprium et On-Suetum Sum vocabuli non dicamus Deum similem creaturae, aut Herculem Similem suae imagini, quia talia non conSueVerunt denominari in respectu ad ea quae ad eorum imitationem fiunt; Si qui tamen esset nominis significatum extendere, ut fieret den0minali respectu relationis intellectae in Deo, ut terminat relatio nem alterius extremi, ut diceretur, Deus Similis creaturae, quia creaturae relationem et similitudinem ad se terminat hoc incon-Venien non reputarem. Propter quod non inquit hic S. Thumas, quod nullo modo posset Deus dici similis creaturae, sed qu0d On-
196쪽
venientius uicitur creatura Deo similis quam e converso qui Videlicet est magis Secundum Sum Vocabuli.
Quod autem inquit, Prima parte, l0e eit ad 4 quod nullo
modo con edendum Si Deum esse similem creaturae intelligendum est, SerVIto pio prio Vocabuli usu ; consuevimus enim illud tantum dicere alteri simile, quod habet sormam quae St ejuS, dest, quam plene et perfecte habet; non autem quundo ipsum formani habet complete et persecte, alterum vero habet quamdam ejus participationem, in quo attenditur similitudo secundum imitationeni, non autem Secundum convenientiam in forma ejusdem rationis. Similiter, si accipiatur assimilari, sive ussimilatio, ut dicit motum ad unitatem sormae secundum quam attenditur similitudo, non potest dici Deus creaturae assimilari, nec Hercules suae imagini sed si accipiatur pro eo quod esse terminum similitudinis creaturae ad Deum, aut imaginis ad Herculem, idest, concipi cum reSpectu terminantis respectum similitudinis, non est inconveniens dicere Deum assimilari creaturae, et Herculem Suae imagini.
QUAE NOMINA DE DEO PRAEDICARI POSSlΝΤ.
Lo1i1M in Deo omnem esse persectionem probatum est, reStat nunc ConSiderandum de vocibus, quibus rerum persectiones Significantur, quomodo Deo con Veniant.
Circa hoc autem, duo sucit S. Thoma. Primo agit de ostibus ineomplexis Seeundo de vocibus compleaei se. Q. Circa primum, duo sucit. Primo determinui de ipsis vocibus et nominibus absolute. Secundo, comparatis se. 32). Circa primum, duo sucit. Primo agit de ipsis vocibus quantum ad praedicationem de Deo Secundo, in capite equenti, quantum ad eorum pluralitatem, Circa Prinium, tria facit. - Primo attendit quae nomina Deo Con Veniant. - eundo, quaedam dicta declarat. - Tertio modum nominandi Deum, quantum ad aliqua docet. UANTUM AD PRIMUM. Proponit quod considerandum est: I' quid
de Deo dici vel non dici possit; ' quidve de eo tantum dicatur; ta' quid etiam de eo simul et aliis rebus. Et respondendo, viri
dicit secundum tria prop0Sita. Incipiendo enim ab Ilimo, tanquam a communiori dicit, quod n0mina importantia absolute persectionem absque desectu, de Deo et aliis rebus praedicantur; ut bonitas, Sapientia, δSe, et hujusmodi.
197쪽
DE OEL PERPLcTi 3ΝΕ 91 Aa PDimum auten dicit, ii id io initia ni porta iitia persectionem cum modo proprio creaturis, non dicuntur de Deo nisi Similitudinarie et metapliorice, quomodo secundum quod in uno invenitur aliquid simile proprietatibus alterius, unum dicit alterum sicut homo dicitur lapis, propter duritiem intellectus. alia sunt nomina Specierum creaturae et proprietatum ejuS; ut homo lupis, risibile elin, et quae proprietate rerum deSignant, quae e propriis
His Quoclum Vero respondet, quod nomina quae important persectionem, cum modo Supereminenti Ori, quo De conveniunt, soli Deo attribuuntur; ut Summum bonum, primum enS, et
simili R. aduertendum, quod cum nomen non attribuetur rei, nisi ratione sui signissicali, ad hoc ut de re aliqua, Vere et proprie et non metaphorice nomen aliquod praedicetur, requiritur ut totum ejus significatum proprium, ibi attribuatur, et omni conditio quae significato, ut est illius significatum, convenit: Si enim pars tantuni significuli, illi conveniret, non attribueretur sibi Vere et proprie sicut quamvis lapis sit Substantia, non tamen dicitur animal, quia animal non tantum imp0rta Substantiam, Sed etiam sensibile, quod lapidi non conVenit. Similiter, si hoc nomen, album, imponeretur ad significandum primo Substantiam, Secundum quod est albedine in mi muta de Sorte in quo non esset albedo non posset dici, quia licet sit substantia, non tamen SSet Substantia Sub albedine, quae esset Onditi substantiae ut nomine albi significaretur. Si ergo nomen aliquod in suo significato, et persectionem quandam importet, et proprium modum quo illa persectio est in creatura cum modus ille fui est propriti creaturae, Deo non conveniat, licet in eo sit persectio per nomen importata, non dicitur illud nomen Vere et proprie de Deo; sicut homo importat humanitatis persectionem cum modo materiali, quo est in ipso habente humanitatem ideo hoc nomen homo, de Deo, ut Deus St, non praedicatur, licet humanitatis persectio in Deo sit. Similiter est de nominibus quae in suo significato imp0rtant modum proprium quo Sunt persectiones in
Deo, quia talia de creatura Vere non praedicantur. QUANTLII AD SECUNDUM, quia dictum est aliqua nomina importare persectionem absque desectu, ideo ne aliquis occasionem ei
roris e huc accipiat, di8tinguit S. I hJmus, quod nomen importare desectum, potest duplieiter intelligi. Aut scilicet, quantum ad rem significatam, quia, inquam, ipse desectus est de significatione nominis. Aut quantum ad modum significandi. Primo modo, aliqua
nomina significant eum desectu aliqua Vero non Secundo modo, Omnia cum desectu significant. Cuju ratio St, quia eum nomine e rinintur res Seeundum modum qu intelle tu oneipimus; intellectus autem concipiat formam Simplicem, ut quo aliquid est, non autem
198쪽
ut quod est rem autem subsiStentem in concretione quadam et compositione, quia ex sensibilibus cognitionem accipit, in quibus aliud est forma, et habens sormam propter formae et materiae compositionem, et sormae simplice non subsistunt, sed ipsis alia existunt, Subsistentia vero sunt composita ideo simplicia significant nominibus abstracti per modum formae, cui convenit esse id quo aliquid est subsistentia vero nominibus concretis per modum Oncretionis et compositionis et habenti formam, in quorum utroque quaedam imperfectio importatur. Ex quibus patet, quod nullum nomen Deo conVenienter aptatur, quantum ad modum significandi licet aliquid sibi conveniat quantum ad rem significatam, cum tali persectio in Deo non it, quamvis res Significata liquo modo eminenti sibi conveniat. Ex quo deducitur corollari de mente Dionysii 1 et . cap. dediυ nom. quod nomina a nobis imposita quae Deo attribuuntur, et mi mari et negari de Deo possunt. Patet e dictiS: nam, quantum ad nominis rationem sive significatum ibi conveniunt quantum vero ad modum Significandi, minime. QUANTUM AD TERTIUM. Notat, quod modus Supereminentiae, quo in Deo persectiones inveniuntur, per nomina a nobis impoSita Significari non potest, nisi aut per negationem, ut cum dicimus Deum aeternum, aut infinitum aut per relationem ipsius ad alia ut cum dicimuS, primam causam, vel summum bonum eo quod de Deo capere non OSSumus quid Sit, Sed quid non sit, et qualiter alia ad ipsum se habeant. Adsei tendum autem, quod aeternum, licet Secundum Vocem amrmative . dici Videatur, tamen Secundum rem dicitur negatiVe. Dicitur enim aeternum quod est omnino immutabile, et quod caret principio et sine durationis, Sicut licet hoc nomen, caecuS, Sit VOX amrmativa, tamen negationem ViSus importat Propter lio aeternum, connumeravit S. Thomas inter nomina negativa dicta de Deo. Circa praedicta, Quo occurrunt aulain. Potinum est, circa illam propoSitionem Nomine res e rimimus eo modo quo intellectu conciprmus Scotus enim in 1, 8ent. diSi. dicit ipsam salsam esse Si intelligatur praecise.
Imo potest, inquit, distinctius aliquid significari quam intelligi ,
Hoc autem probat quia si SSet vera, nullum nomen impoSitum a viatore significaret aliquam rem da genere subStantiae, Sed Sicut praeciSe concipitur aliqua proprietas a qua nomen imponitur, ita praeciSe tali proprietas Significaretur per nomen lapis enim non significaret aliquid de genere substantiae, sed aliquid de genere actionis, Scilicet, laesionem pedis hoc autem salsum est, quia imp0Sitor nominis, non accidenti illi sed substractae Substantiae, intendit
nomen imponere. meQuoclisio est, circa illam prop0Sitionem Intellectu noSter,
199쪽
DE DEI Eni ECTio xl l 95 Ex hoc enim sequitur quod nullum nomen abstructum, erit nomen substantivum. Nam nomen substantivum significat aliquid per modum per e stantis abstractum autem, per illud dictum, non signissica sorma in per modum per se tantis, Sed per modum alteri inhaerentis, cum significet ut quo aliquid est, non autem ut
qu0d est Aa DPinium istorum dicitur, quod signi sicari rem distinctiusquam intelligatur, dupliciter accipi potest. Uno modo, ut modus distinctionis se teneat ex parte rei significatae et intellectae Ilio modo ut so teneat ex parte significantis et intelligentis. - Primo modo, sensus est quod res Significatur magis distincta quam intelligatur esse distincta, et ad hunc sensum propositio coli potest habere veritatem, nec contrariatur poSitioni S. Thomae: non enim inconveniens est ut nomen imponatur ad Significandum rem quae maxime distincta ab aliis sit, et tamen non omnis ratio distinctionis intelligatur. - Secundo modo, sensus est: quod distinctior est modus significandi nominis, quam sit modus quo intellectus ipsam rem Significatam cognoscit; et in hoc sensu salsa est propositio Scoti et vera est propositio S. Thomae. Cum enim nomen non significet rem nisi mediante conceptu intellectus dicitur nomen confuse et indistincte rem significare, quantum Stis parte nominis, quando eam sub consuso, et indistincto conceptu signi sicut distinctu autem, quando sub conceptu distincto Unde modus distinctae signi- scali0nis nominis est secundum modum distincti conceptus, distinctius enim repraesentat quando Sub distinctiori conceptu. Ε quo patet, esse impossibile ut nomen distinctius significet rem quam intelligatur. Nam cum distincte significare, Sit sub conceptu distincto significare intellectus autem concipiendo, rem ipSam intelligat sequitur quod non potest nomen distinctius Significare, quam intellectus intelligat, sed e prop0rtionaliter concomitantur. Nam si intellectus consus tantum rem apprehendat, illique imponat Omen, et ipsum nomen consus significabit, idest Sub consuso conceptu. Si autem distincte intellectus intelligat, nomenque rei Secundum illum conceptum imponatur, et ipsum nomen distincte
Id rationem itaque Seoti respondetur, negando conSequentiam. Dicitur enim quod si nullo modo cognosceretur Substantia rei, Sed tantUm proprietas, nomen non significaret substantiam rei sed tantum proprietatem. Sed quia ex cognitione proprietatum deVenitur in cognitionem aliqualem substantiae, vel consusam vel di-Stinctam, ut etiam Scotus concedit, narrans ibidem quemdam plOceSSum Augustini, VI de Trin. e. . ad probandum erentur3m Omnem SSe compositam ideo et nomen, ipsam Substantiam aliquando Significat Lapis namque, non tantum laesionem pedis Significat, Sed substantiam quandam cui haec proprietas convenit quam 13
200쪽
si notitinis i inpositor, e propi ietate iujusmodi inquirendo distincte cognovit, hoc nomine distincte Significavit, si autem c0gnovit con- suse, et ipso nomine Significavit consuSe, deSt, Sub conceptu confuso. Univei Saliter ergo Verum St, quod res nominantur a nobis secundum qu0d intelliguntur: ut enim inquit S. homas 1, p. q. 13, a. , ad , nomina n0n Sequuntur modum SSendi, qui S in rebuS, sed eum qui est in cognitione OStra. Ad evidei itium Q uricli utili Considerandum pristio qu0d accidens sive in abstracto sive in concreto desiniatur, Semper in sua definitione, quae per nomen importatur, includit Subiectum.
Cum enim desii nitur in abstracto, includit illud in obliquo sicut cum dicitur; simitas est curvitus nasi. Cum autem desinitur in concreto, illud includit in recto ut cum dicitur Simum est nasuScurvus. Dillarunt autem isti duo modi includendi subjectum; quia cum nomen abstractum includit subjectum in sua significatione, subjectum non est par significati nominis, sed magis exprimitur tanquam Xtraneum ad quod habet habitudinem. Cum enim albedo significet id tantum quo aliquid est album, subjectum autein nullo modo sit id quo aliquid est album, nullo modo Subjectum est aliquid per tale nomen Significatum. Cum ero, nomen concretum accidentis includit subiectum, illi id includit tanquam partem Significati, Secundariam tamen, et tanquam cum principali significato consignificatam album enim significat principaliter albedinem, secundario autem significat subjectum liabens albedinem. Hoc habetur X veri oe , mel k, conι. 14, et a S. I h0ma ibidem, ubi dicunt, contra vicennam, quod album, prim Significat accidens, se eundo, Subiectum et idem habetur 1, phy8ie. om. 25 et addit S. Thomas, quod albedo nullo modo consigubsicut subiectum Signum hujus diversitatis est, quod per abstractum
importatur Subiectum in obliquo, per concretum Vero, importatur in recto, tanquam denominatum a forma. Con8iderandum secundo, quod significari per modum subStantiae, et significari per modum accidentis, resertur ad ipsam so maria principaliter significatam dicitur enim a nomine significari per modum SubStantiae, quando eo modo Significatur per nomen, quomodo Substantia extra intellectum habet esse; et quia Sub- Stantia extra intellectum existens, est ens non existens in alio subjecto inhaerenter, ideo dicitur significari sorma accidentalis per modum SubStantiae, quando non significatur cum alio significato cui inhaereat, sic autem significatur nomine subStracto nam ipSamsolitarie significat, nihil aliud cum ipsa consignificando dicitur autem Significari per modum accidentis, quando illo modo significatur per nomen quo accidens habet esse in rerum natura Unde cum ccidentis esse sit inesse, tunc per modum accidentis significatur, quando cum alio per modum illi inliuerentis significatur: Significatur et Sic nominae concreto. I aloe enim momen Significat