장음표시 사용
231쪽
dam impositionem dicitur. Sic est de omnibus divinis nominibus, quae proprie et analogice de ipso et creaturis dicuntur. Nam hoc nomen Sapientia, primo attributum est ad significandum sapientiam humanam absolute: sicut et primo absolute cognita St. Deinde cognito, ipsam esse a sapientia divina exemplatam, impositum est ad signissicandum divinam sapientiam. Tum poStremo, imp0Situm est ad significandum sapientium humanam in ordine ad alitentiam divinam tanquam
ad causam et exemplar et acceptum Si tamquam nomen anulogum et proportionale et simile est de aliis divinis nominibus. Secundum itaque primam imp0Sitionem, primum analogatum non ponitur in dissinitione alterius, quia non accipitur tunc nomen ut analogum, sed ut uniVOcum secundum autem quod analogie esumitur, quod convenit sibi Secundum tertiam imp0Sitionem, persectio divina ponitur in diffinitione persectionis creaturae, ut eodem n0mine significatur. Quod autem hoc sit de mente S. I homae, patet 1. Sent , in prol0go a P ad P, ubi inquit, quod analogia creaturae ad creatorem St, e quod unum esse et rationem ab altero recipit, quia creatura non habet esse nisi Secudum quod a primo ente descendit, nec nominatur ens nisi in quantum ens primum imitatur; et subiungit quod similliter est de sapientia et de omnibus aliis quae de Deo et creatura dicuntur. Secundum ergo hanc responsionem Salvatur ulterius dictum S. Thomae et hic, et prima parte . 13, a. 6, et 10, qu0d in omnibus analogis, inquantum fili et analoga Sunt, primum Hul vatorum ponitur in dissinitione aliorum. Secundum hoc etiam, veri sicatur dictum S. Thomae 1, p. q. 13, a G, ubi ait: quod quια- quid dieitur de Deo et creatulus, dicitur secundum quod est alιquis ordo reaturae ad Deum ut ad principium et eausam intelligitur enim secundum quod analostice dicitur. Ne obstat, quod inquit S. I homas in . de erit. illam propositionem habere Veritatem in una logia proportionis tantum SenSuSenim pSius est quod in analogia tantum proportionis primum cui absolute nomen imponitur, in distinitione aliorum ponitur, quia propter determinatam distantiam et habitudinem ipsius ad ulla, puteS ducere in persectam notitiam aliorum, in quantum illo nomine Significantur non est autem verum universaliter in anul09iu pr0p0rtionalitatis, quia primum cui imponitur nomen, cum ut Sic, non habeat determinatam habitudinem ad alia, Sed tantum pr090rtionem), non portet ut ducat semper in persectam et quidditativam e0gnitionem aliorum. Cum hoc tamen stat quod in analogi omni-bUS, in quantum analoga sunt, semper unum ponitur in immitione aliorum, aut scilicet, illud tui primo imponitur nomen abS0lute,
232쪽
aut id cui secundario nomen imponitur in nominilius enim dixinis primum Secundum rem, posteriu autem Secundum impositionem nominis, ponilur in illinitione aliorum in quantum analoga Sunt. Num homo analogice dicitur sapiens, quia habet persectionem Secundum quam divinam sapientiam imitatur, et sic de aliis Aa QDiium utitum dicitur, quod hic sermo est de ordine concipiendi ex parte intellectus, Secundum quod prius tempore unum conceptum format, quam alium; ibi autem intelligitur de prioritate simplicitatis ipsius conceptus, unde non est contradictio. Quomodo autem posSit aut non possit esse aliquid simplicius Deo Secundum rationem, Stensum Si Supra e. 32). Alius dissicultates quae circa nominum analogiam Occurrunt, si ad plenum vis intelligere, vide ingeniosissimum opus, De no ninum analogia, Reverendissimi humae Crietani, Cardinalis . Sixti. Utrum en et alia nomina dicta de Deo
Unum dumtaxat hoc loco investigandum puto, quod hujus
materiae fundamentum est, Scilicet quomodo eris et alia nomina dicta de lDeo et creatur analogice dicant aut non dicant unum conceptum. Faciunt enim in hac re difficultatem diversa S Thomae dicta Nam aliquando videtur dicere, hujusmodi nomina non dicere unam rationem, Sed plureS, ut p. 1. q. 13, a. 5, et in qq. de p0tent,q. 7, . . de erit. q. 2, a. 11 et in aliis locis idem Saepe replicat. Aliquando autem videtur velle Iuod ens, unam rationem dicat, utile erit. q. 1, a. 1, ubi Vult portere, Omnem alium conceptum, in conceptum enti resolvi. Item 1 Sent. diSt. 19, . , a 2 ad 1, tenet quod talia nomina sic anologice dicuntur de Deo et creaturis, quod intentio et natura communis habet esse in unoquoque eorum de quibus dicitur ex quo videtur non solum quod unam importent rationem intellectus, Sed etiam Unam naturam. C0nfirmatur quoque, quia cum dicimus Deum Sapientem esse aut iuStum, aut bonum, ista nomina accipi Videntur, Secundum mentem . Thomae, secundum quod ipsis in creaturis utimur, quaSi eadem ratio quae attribuitur creaturae, et Deo conveniat, licet imperfecte divinam persectionem repraesentet, unde et Superius diXit: nomina quae absolute persectionem dicunt, absque deIectu de Deo praedicari quod videtur intelligendum quantum ad eam rationem creaturaum, quae nullam dicit impersectionem. Circa hanc dissicultatem, varia est homistarum Sententia. l). Tenent enim quidam, propter ea quae Superiu Sunt adducta, ens, et similiter alia analogice dicta de Deo et creaturis,
dicere unum conceptum sorinalem sive mentalem, praeciSum a conceptibus aliarum rerum, licet non dicat conceptum obiectivalem Unum et praecisum, sed unum tantum analogia. 2). lii ero tenent, en non dicere unum conceptum mentalem
233쪽
DE DEi igni EcTi03 227 adaequatum praeci Sum a conceptibus inseriorum. Sicut nec unum objectivalem; sed sicut dicit ipsa analogata ut Sunt unum proportione, Sive ut Similia, ita dicere omnes conceptu mentale analogatorum, ut Sunt unu conceptu proportionaliter. Harum opinionum, secunda mihi videtur verior et consormior
doctrinae philosophorum et S. Thomae. Pro cujus intelligentia considerandum, quod cum en quid dilative et essentialiter praedicetur de rebus, dupliciter de conceptu ejus loqui possumus; uno modo de conceptu quid rei, Secundum quem adaequat et quiddilative praedicatur de omnibus analogatis; alio modo de conceptu quid nomini et imperfecto ac inadaequato. Dico autem conceptum persectum et adaequatum, non adaequatione tantum praedicationis, Sed adaequatione etiam repraesentationis quia Scilicet, non Solum de omnibus entibus praedicatur, Sed etiam perlacte naturam rei repraeSentat, nomine entis prim et per Se significatam. Si ergo de primo conceptu loquamur, Sic dico quodens non habet unum conceptum mentalem, Sicut neque obiectivalem ab aliis praeciSum. Moveo autem ad hoc Dimo: Quia non posset evitari quodens Met univocum. Ad rationem enim univoci sufficit, ut patet ex dissinitione Aristotelis in praedicamentis posita; quod Sit unum nomen de multis dictum secundum eandem omnino rationem sormalem naturae, Secundum illud nomen primo significatae. Nam quod ratio in illa dissinitione accipiatur pro conceptu mentali, non autem pro natura aut conceptu eetiuali patet: P imo, ex Simplicio et Ammonio in praedicamentis, dicentibus:
quod uti ibi accipitur pro diffinitione aut descriptione diffinitio
autem Sive descriptio, Si oratio; et per conSequenS, primo Stin mente.
Patet ferendo, quia ubicunque S Thomas loquitur quod divina nomina non Sunt Synonyma, ut SuperiuS, et 1, p. q. 13 α. 4 et 1, Sent. diSt. 2, . , item de pol . , a. Q ostendat illa non 8Se Synonima, quia licet significent unam et eandem rem, tamen illam Sub diversis rationibus significant; et exponens quid nomine rationis intelligat, inquit quod ratio quam ignisieat nomen Si conceptuSquem forma intellectus de re per nomen signisicata et Sic Sequendo tractatum de diuinis nominibus, nunquam exprimit aliud signifieatum istius nominis ratio etiam ubi de uni vocatione loquitur. Ex quo apparet, quod etiam de univocatione loquendo, per rationem cujus unitas requiritur in univoco, intelligit cunceptum mentalemn0n autem rem objectam conceptui. Patet tertio, quia in tractatu de genere, tenet, SubStantiam quae est genus generalissimum, disserre ab inferioribus generibus praedicamenti substantiae; quia in aliis generibus invenitur una aliqua natura quae subest intenti0ni iniversalitatis, ratione cujus cum
234쪽
uniformitate quae est a ratione, ipsum genus uniformiter Se habet ad omnia quae sibi subsunt in substantia autem non est Una res subjecta intentioni, cum nulla sit realis convenientia inter materialia et separata de quibus dicitur genus substantiae. Sed intellectus ex diversis rebus colligit intentionem, et conceptum utrique naturae ab intellectu aliplicatum et Sic, Secundum eum, OnVenientia materialium et immuterialium est tantum in conceptione intellectus, et tamen nomen Substantiae est uni vocum materialibus et immaterialibus, alioquin non esset genus. Ergo Sola Unita conceptus mentalis ad uni vocationem sussiicit, et loquitur de uni vocatione logica de qua Philosophus in praedicamentis loquitur. uotioo M autem corii Dre hunc determinationem ab aliquibus
Arguunt enim Pimo, quia cum Deus omnia Unie conceptu hitelligat, sequeretur quod omnia essent unius rationi Uni Vocae. H QDoclo, quia ratio nominis uni voci convenit rebus de quibus nomen Uni V0cum praedicatur conceptus autem menti non praedicatur de rebUS.
Sed, a Dimum dicitur quod ad rationem eoueeptu unii 0eι non ussicit quod sit unus quomodocunque, sed requiritur quod Sit adaequatus rei formaliter et primo significatae per nomen uni VO- eum, ita quod non sit alicujus alterius rei conceptuS, et repraesentet uni vocata quantum ad illud in quo conveniunt, non utem quantum ad ea quibus inter se distinguuntur: sicut conceptus animaliS, Solius animalis est conceptus et nullius alterius similiter, repraeSentat hominem et equum, quibus univoce convenit Olum quantum ad animalitatem, in qua conveniunt, non autem quantum ad disserentias quibus distinguuntur. Conceptus autem di Vin US, quo Se et innia Deus intelligit, est omnium conceptus, et Si pSi USDei n0n tamen creaturae proportionatus, Sed Xcedens et Omnia entia repraeSenta non solum quantum ad ea in quibus assimilantur, Sed etiam quantum ad omnes conditiones quibus unaquaeque reSab alia distinguitur. Ideo non est uni vocus, ut omnia poSSint dici Unita rationiS, tanquam uni voca, sed bene possunt Omnia entia dici inius rationis, secundum quod a Deo intelliguntur in quantum omnia unico conceptu Xcedente c0mprehenduntUr. A SQ inaclum dicitur, quod ratio nominis univ0ei, in qua UniVocantur res Significatae, convenit rebus ipsis non per identitatem, Sed fundamentaliter quia in omnibus univocatis est undamentum talis rationis. Unde quando nomen univocum praedicatur de niVocatis, non praedicatur ipse conceptus per e, Sed re in qua undatur conceptus, et suae, mediante conceptU, per Π0men significatur. Per h0 autem non intendo excludere, omnem aliam unitatem praeter nitatem conceptus mentalis, a nomine uni voco: Sed intendoqu0d unita conceptus mentalis sufficit ad univocationem logicam,
235쪽
DE DE PERPE Tioxi 229 licet hanc unitatem conceptus mentalis, aliquando concoralitetur aliqua alia unitas conceptus objectivali in uni Vocatione me tu phySi ea. Movco m Quoclo Quia stipei ius dixit S. Th0mas substantiam poni in dissit nitione accidentis, inquantum est ens; quod etiam est de mente Aristotelis , metaph. teXL, 2 et , ergo c0nceptuSenti non est unus praecisus a conceptu Substantiae et accidentis. Patet consequentia; quia si esset unus Secundum praeciSionem, nihil in dissimilione accidentis poneretur, inquantum Si I S, quod in dissimilione substantiae non ponatur in quantum S en Ommune enim ab inferioribus praecisum, nullum inferiorum includit in actu ut sic. Multo ergo minii dicent conceptum praeciSum,n0mina dicta de Deo et creatura analogice cum inter Deum et creaturam major it diStantia, quam inter Substantiam praedicamentalem et accidenS.
Accedit ad hoc quod superius adduximuS: quoniam, inquam, S, Thomas ubi ex proposito de hac loquitur materia, tenet nihil
Deo et creaturis secundum eandem rationem convenire OSSe, et
1, p. , 13. α 5. ait: quod in analogis non est una ratio sicut in uniVOciS, neque totaliter diversa Sicut in aequivocis, sed significat diversus proportiones ad aliquod unum. Si autem loquamur de conceptu impersecto, et inadaequato ad quid nominis pertinente, Sic non est inconveniens en dicere unum conceptum mentalem ab aliis praecisum a similibus enim, inquantum similia Sunt, non est inconvenien conceptum unum ab-Strahi impersectum, utpote qui non persecte naturam fundamenti Similitudinis repraesentet, sed tantum illa significet ut similia sunt. Ubi considerandum est, quod ens et alia analoga in hoc ab univoeis distinguuntur, quantum ad con eptum mentalem unum et praeei8um; quia licet uterque reprnesentet similia, et conVenientia, tamen conceptus n0 minis uni voci repraesentat undamenta similitudinis persecte, ut illo nomine significantur, sicut conceptUS animalis repraesentat persecte naturam animalis in homine, per
quam assimilatur equo ita quod nihil aliud est in homine, ut animal est, quam in equo ut est animal licet ut hoc animal, homo Sit aliquid aliud quod non est equus. Conceptus autem ille unus 3nalogi non repraesentat persecte undamenta similitudinis, nomine analog Significata, primo et per se sed aliquid convenit ipsi quod
tali conceptu praecis non repraesentatur, Sicut patet de ente. Con- Siderans enim aliquis, substantiam undare esse per Se accidenSautem undare esse in alio, istaque similia esse in undando esSe, licet unumquodque suo modo unde esse, unda conceptum Ommunem ipsorum, ut similia in hoc sunt, quod est undare esse; dicens quoniam ens est quod habet SSe sed iste conceptu non repra 'Sentat accidens secundum quod est ens persecte et adaequale qu0d patet quia in diminitione accidentis, persecta, Ii quantum St
236쪽
250 LIBER PRIMI Scii, ponitur Substantia ut inquit S. Thomas et Aristoteles Et eris significat tam substantiam quam accidens Secundum utriusque propriam rationem, et Similiter est de aliis analogis. Distendum ergo est, quod ens non habet unum praecisum conceptum mentalem perfectum et adaequatum, sed immediate dicit conceptum SubStantiae, quantitatis, qualitatis et aliorum ut sunt unum Similitudine et proportione sicut et ex parte rei omnes illas naturas immediate significat, ut proportionales sunt et similes respectu ipsius esse. Et in hoc dissert a conceptu univoci, quia conceptus uniVoci non est multi conceptus, ut Sunt unu conceptus Secundum proportionem, Sed est Simpliciter unuS; Sicut C re primo per ipsum significata, Si sit uni vocum, metaphySice S una. Hoc autem quod dicimus, quod habet esse est conceptus entis imperfectus et inadaequatus entium, ipsa repraesentas ut Sunt Similia. Et de hoc loquitur . homas cum inquit omne alia conceptioneSin conceptum entis re8olvi, et ad illum aliquid addere, et simpli
Quod autem aliquando dicit ens dicere intentionem et naturam communem, intelligitur de communitate analogiae et proportionis quid ditas enim substantiae, est entitas quaedam et natUrnsignificata nomine entis, et similiter quantitatis natura et aliorum. Et conveniunt in intentione communi imperfecta, quae est undareeSSe et sunt una natura proportione quadam et similitudine, et quia ratio entis dicta de substantia, persectior est ratione entis dicta de accidente, et ratio substantiae includitur in ratione accidentis, secundum quod est ens, ideo de ipsis dicitur secundum prius et posteriUS.
Quod dixi de ente, similiter intelligendum est de omnibus aliis
nominibus convenientibus Deo et creaturae analogice, quantum ad istam unitatem aut multiplicitatem conceptuum. Sapientiae enim nomen dictum de Deo et creatura, diVersa S naturas immediate significat, habentes tamen inter se similitudinem et proportionem, secundum quod una ab altera exemplatur Sicut enim sua sapientia Deus, altissimas considerat causas, Sed Suo modo, ita creatura SVO modo, per Suam sapientiam easdem OnSiderat. Similiter, diversos conceptus mentales, quorum quilibet uni nato-gηtorum adaequatus Sset, importaret, si ipsam sapientiam divinam Secundum quod in se est concipere possemus; sed quia hoc non
poSSUIDUS, formamus quidem conceptum unum creaturae adaequa
tum, Sed alium formamus de Deo, proportionaliter ad conceptum creaturae, qui illi est inadaequatus. Et ulterius, propter similitudinem conceptu Sapientiae nostrae ad conceptum sapientiae divinae, form3mUS communem unum conceptum sapientiae divinae et humatiae On Venientem, sed imperfectum et in adaequatum utrique, in quo utraque Sapientia assimilatur et sic dicit tale uomen, On-Ceptum unum inadaequatum et imperfectum, non exprimentem
237쪽
DE DE PERFECTio E 25 ldivinam sapientiam perfecte, inquantum est Sapientia, Sed utramque Sapientiam, ut Simile Sunt, a praeSentantem Conceptum autem Unum, praeci Sum persectum et adaequatum analogatis non dicit. Unde cum sapiens de Deo praedicatur conceptu eju adaequatuS, ut de ipso praedicatur, non St alius a conceptu proprio sapientiae divinae sicut cum praedicatur de homine ejus conceptus non est alius a conceptu sapientiae humanae. Unde , I9. q. 13, a.
5. inquit S. I homas quod et cum hoc nomen SapienS de hominudicitur, significamus aliquam persectionem distinctam ab essentia hominis, et a potentia, et ab esse ipsius, et ab omnibus hujusmodi. Sed, cum hoc nomen de Deo dicimus, non intendimus S i ni sicare aliquid distinctum ab essentia, vel potentia, Vel esse ipsius s. Sed Verum est quod sapientiae nomen non dicit ipsam sapientiam divinam, nisi ut unum proportionaliter, cum Sapientia creata nomeII autem hoc Sapientia diuina: significat ipsam absolute et una ratione simpliciter ita quod eadem res ut undans similitudinem et convenientiam proportionalitatis, nomine analogo significatur, ut autem landa distantiam et dissimilitudinem, significatur nomine propri0: propter quod dicitur, nomen anal0gum Significare unum proportione. Sunt enim omnia analogata, omnesque eorum conceptu idem similitudine et proportione et Sic conceptu uniuS, Si conceptUS
I De conceptu entis, errariensis noster familiariter flagitavit a Cardinali Crietano
qui litteris Romae datis anno ISO reposuit atque aperuit mentem suam de uno conceptu mentali repraesentativo entis. Duo autem ex hac responsione adnotare praestat quae simul doctrinam a Ferrariensi expositam illustrant. - Pritntim est a quod quidquid est imago alicujus similis alteri, etiam imago est illius alterius quatenus primo assimilatur, atque per hoc omnis conceptus creaturae est conceptus Dei, sicut omnis creatura, aliqua est similitudo Dei. Hinc ergo fit, quod cum unum proportionalitate ut sic habeat singula membra similia proportionabiliter, oportet quod habeat etiam unum conceptum mentalem repraesentativum illius unius proportionabiliter. Sed
conceptus iste, unus numero in mente secundum esSe repraesentativum, nec repraesentat unam Solam naturam, sed ultra unam quam determinate repraesentat a qua
est impressus , repraesentat implicite caeteras similes illi primo repraesentatae secundum id in quo proportionabiliter eis similis est idem enim est judicium de
similitudine rerum inter se, et conceptus mentalis et rerum . Ex quibus eruitur lex analogiae, quod Unaquaeque res tum secundum esse reale tum secundum esse ideati, seu repraesentativum, similitudine et informatione quadam est in omnibus e in omniabus una Hinc Deus per rationem creaturarum quae proportionaliter convenit cum Deo, analogice, cognoscitur in conceptione ipsarum. Et quaelibet creatura ipsa quoque quatenus habet esse, analogice exprimit Deum et omnia. - Allertim est; gravissimum monitum ad multas allacias praecavendas apprime necessarium, circa differentiam inter resolutionem in num analogia, et in unum univocatione si occasio errandi
ita Cajetanus) multis est quia in resolutione distincta conceptus entis quaerunt
238쪽
Pos comparationem nomitium divinorum ad res Significatas, agit S. I li0mas de comparatione nominum inter Se et ponitur
Pro cujus declaratione sciendum, ut reser Simplicius in Praedicamenti e de unii ostis, quod hoc Ocabulum Synonyma, duylicem apud graecos habet suisistationem. Aliquando enim significat pluralitatem nominum, eum unitate 'atronis et reicis uisistatue quae SpeUSippuS, 000nyma Vocabat; quae et nune etiam a latinis di. Cuntur Synonyma, ut Pari et Alexander quae fuerunt nomina filii Pritimi Aliquando vero, significat unitatem nominis diei de pluribu8, cum unitale etiam rationiS et haec nunc dicuntur uniυ0ea.
Arist0teles in diversis locis, diversimode usus est hac dictione. Nam ubi agit de oneribus sive Vocibus significantibus genera, usu est ipS in secunda signifieatione, ut patet in Praedicamentis ubi quae nostri dicunt unii seu ipse syn0nyma appellavit. Et hoc
conVenienter, quia Voce generum, Sunt Synonyma in hac se unda
significatione, non autem in primu Ubi autem de inultiplicitate vocum, et earum multiplici significatione ut te voluit determinare, usus est huc dictione in primu signisi utione ut putet in Poetica sua et in III. Rethoricorum. Ex quo patet, quod e parte Significati, Syn0nymis in prima
Significatione, opponuntur m0nymu, quae nos aequi Hosta dicimus ista enim Sunt quae conveniunt in nomine et disserunt ali 0 ne illa Ver Sunt, quae conveniunt in ratione et disseruiit nominibus. In secunda autem Significatione, ipSi Opponuntur ιer0nyma, quaeno dicere possumus alteronyma, haec enim disserunt nomine et ratione, ut homo et equus illa vero conveniunt in nomine et ratione, ut Sortes et Pluto in nomine et ratione nominis conveniunt. Hic ergo accipiuntur Synonyma in primu ignisi alione, Secundum quod hac dictione utuntur latini grammatici.
resolvere in unum analogia sicut consuevit resolvi in unum uni vocatione. Ita quod quaerunt in analogia quasi unum numero terminum, sicut in univocis, cum tamen terminus in analogia sit unus proportionabiliter tantum. Ita quod et singula resolubilia resolvuntur in conceptum simplices obiectivos et mentales, et Omnia in conceptum obiectivum et ientalem simplicem, et unum proportionabiliter n
239쪽
coto quaedam utilis. Quo risum oclivimum, arguitur Sic Ista iOmina non signi- sicant eandein rationem ergo non Sunt Synonyma Patet conSequentia quia Syn0nyma debent eandem rationem Omnino importare. Intecedens Vero probatur. Diversae reS, Deo per diVerSa sormas assimilantur ergo et intellectus noster per diversas conceptiones illi assimilatur; quia per diversa ratione Si V persectione creaturarum, in ipsum cognoScendum perducitur Sed Secundum diver- Sas conceptiones, diversa nomina intellectu adinvenit quae Deo attribuit ergo talia nomina non dicunt eandem rationem.
Di imum est Posset enim aliqui dicere multa de uno concipere, habet in se salsitatem aut vanitatem. Ergo similiter de Deo qui simplicissimuS St. ne,Doria tu autem quod intellectus noster, de ipso multa concipienS, non Si salSUS, neque anUS, quia divinum esse implex hujusmodi est, ut ei Secundum sormas multiplices, aliqua assimilari
p0SSint. m Quoclum utitum est Ista nomina habent idem significulum, quia rem Omnino unum Significant ergo Sunt Synonyma. u SDoocletiao, quod non est eadem in omnibus istis significatio cum nomen prius conceptionem intellectus significet quam rem intellectam. Pro declaratione conclusionis considerandum est ex doctrina S. Thomae, de Di Dei q. 7 u. 5, et 1, p. q. 13 α. 4, U0d formae intelligi siles inlisllectus nostri a rebus creati CauSatae, RS-
similantur aliqualiter Deo; sicut et persectiones ipsae a quibus cau- Santur: quod enim est Simile uni assimilatur et ei qui illud est Simile, in quantum similia sunt. Si enim Sortes, similis est Platoni in albedine, et Plato in ut belli ne similis est Socrati, consequens est ut Sortes etiam Socrati in albedine similis sit. Cum ergo speetes intellectus nostri sint similitudines creaturarum, et illae sint quaedam deficientes similitudines Dei; sequitur quod ipsae Species sint etiam quedam similitudines Dei. Quoniam autem intellectus, per sormam intelligibilem, alicui rei assimilatur conceptione quae Secundum illam Speciem formantur, Sunt etiam rei similitudines quaedam et rei vere attribuuntur, aut simplieiter aut pyroportionaliter Sic ergo, cum intellectus ex similitudine in seeXiStente, format conceptum creaturae, ille conceptus est aliqualiter conceptus Dei, Sed imperfectus, licet sit creaturae adaequatuS. Ex illo autem conceptu creaturae, sormat intellectu conceptu in Dei, eundem conceptui creaturae, non Simplieiter Sed proportionaliter Sicut eadem est perseolio Dei et creaturae proportiori u liter i Iuc eStergo quod inquit S. Thomas, quoniam ex eo quod in t 'llectus perducitur ad cognoscendum Deum, persectionibu creaturarum,
240쪽
per diversa conceptiones ei aliqualiter assimilatur: quia videlicet, intellectus informatus Speciebus creaturarum, format conceptus θDeo, proportionato eonceptibus creaturarum, ex quibus in Dei cognitionem mantiducitur, dum considerat id quod est in creaturis, oportere esse in Deo, tanquam in causa, eminentiori modo. Quantum ad solutionem primi dubii sciendum quod intellectus in concipiendo dicitur falsus, quando rei conuenire, cone tu non potest ut si de homine conciperet quod esset animal irrationale dicitur autem anus, quando conceptioni suae nihil in re correspondet; sicut in concipiendo chim eram nihil enim in re, chi- mera CSι. Intellectu ergo noster informando plures conceptus de Deo uno Gi8tente et simpliei, non est fatius quia Sicut non repugnat ejus implicitati, quod diversae et multiplices sormae creaturarum ei Ssimilentur, ita ejus unitati non repugnat, ut ei diverSae conceptione sorini creaturarum proportionatae, attribuantur. Cum enim omnes formae intelligibiles, persectiones creaturarum repraesentantes, sint etiam Similitudines aliquales Dei conceptiones, quas
ex illis speciebus de Deo intellectus format, inquantum illae Spe cies similitudines ejus sunt illi vere attribuuntur. Quidquid enim intellectus de re concipit, ex ejus specie intelligibili, rei verissime
attribuitur. Similiter, non est anus. Nam talibus conceptionibus aliquid respondet in re sicut enim Divinitas una et simillicissima exiStens, habet ut illi omnes creaturarum persectiones assimilentur, in quantum ab ipsi productae Sunt et exemplatse ita habet ut de ipsa
diversae conceptiones, imperfecte tamen et inadaequate ju naturam repraesentanteS, formari poSSint.
Unde si quaeratui' Utrum diversae perfectiones importatae diverSi nominibus, ullam in Deo rationis distinctionem habeant Dicetur, quod actualem quidem distinctionem rationis in intellectu creaturae habent, quia conceptio non est formaliter et subiective in re intellecta, sed in intellectu sed in ipsa re habent distinctionem fundamentaliter et virtualiter, in quantum ipsa res est talis ut de ipsa diversi conceptus, impersecte eam repraeSentanteS, ab intellectu sinito et limitato formari posSint. Quantum ad remotionem secundi dubii sciendum, quod nomen Dei prius 80nseare conceptionem intelle tu quam rem intellectam, n0n quia ipse conceptus sit proprie res significata, constat enim cum dicimus Sortem esse hominem, non esse sensum, quod SorteSSit conceptio intellectus, sed quia est id quo intellectus rem significat non enim ipsam significat nisi sic ab intellectu conceptam. Et ideo Seuuitur, quod plura nomina dicta de Deo synonyma non Sunt, quia Viuelicet, non idem omnino significant licet enim res ultimo significata, Sit mi in una secundum se, quia una simplex Divinitas per omnia illa nomina significatur conceptus tamen, quibus mediantibuS, reS