장음표시 사용
281쪽
Dieitur Seeundo, quod per comparationem ad siliis desiderium, intelligitur improprie die tum Commentu toris et Xtenso vocabulo dicitur enim finis in anima, ut balneum, estistere sui desiderium formaluer, quod est usticere improprie, sicut dicimus quod calor
facit ignem calidum, non autem proprie esse liue. A. ' Patet ex dictis nam ostensum est, qu0d non op0rtet aliam esse causam essectivam specificationis actus, praeter ipsam voluntatem quae actum specificatum elicit. Cum autem probatur quia tunc omne actu eSSent HuSdem Speciei, negatur consequentia. Non sufficit enim ad hoc ut actus in ejusdem speciei, quod ab eadem causa essectiva Specificati, pro dueantur, sed etiam requiritur ut sit eadem sorma specificans, Sicut motus ursum et deorsum ab eodem motore producti specificati, non obstante quod ab eodem motore producuntur, specifice distinguuntur, quia diversos babent terminos, a quibus formaliter specifieantur modo, non omnium actuum voluntatis est eadem ornaa; ideo non omnes sunt ejusdem
speciei unde ipsa voluntas elyective specificat actus uos, quia ipsos ut 0rmis adaptat, et commensurat, scilicet appetibilibus diversis Sicut et dans formam a qua res specificatur, dicitur essective Specificare, ilisum autem appetibile specificat per modum formae
a ' dieitur primo, quod voluntas non est potentia paSSiVarespectu volitionis sinis, si accipiatur passivum ut respondet Vere aetivo et meienti, ut dicatur p0tentia passiva, in quum natum est obiectum, aliquem actum aut sormam pro ludere. Si autem communius accipiatur pro omni in determinato, qu0d natum est ab alio quocumque determinari et reduci in actum, Sic est potentia passiva, sicut si diceremus quod ignis est potentia passiva respectu caloris ipsum informantis. Et sic intelligit S. I homas unde de erit ., ubi Supra ad , seipsum sic explanat dicens quod ex eo voluntas est p0tentia a Ssiva, et per consequens habet moveri ab objecto, nihil aliud concluditur nisi quod intelle tu movet oluntatem per modum sinis, quia bonum apprehensum cisto m0d movet. Diditur Seeundo, quod est proprie passiva respectu volitionis eorum quae sunt ad finem, et sic conceditur quod esseclive movetur ab appetibili, tanquam a ratione agendi, modo SuperiuS Xpli-
AMA' Dicitur, quod de ratione verbi non est cauSare amο- rem per modum es icientis sed tantum per modum formae Specisi cantis. Et cum dicitur quod in divinis, Verbum producit amorem per modum ilicientis dicitur quod hoc non convenit sibi ut est Verbum, sed ut est Verbum divinum. - Cum autem instatur quod Subsistentia non Vari 9 genus causalitatis dicitur quod hoc est falsum de subsistentia divina Dieitur tamen quod hoc non Stnaturaliter notum, scilicet quod Verbum divinum habeat modum Mausalitatis efficientis, sed tantum fide tenetur. Et si argueretur X
282쪽
ratione verbi inventi in intellectu nostro, aut absolute ex verbi ratione, quod ipsum Verbiani divinum habeat essective producere amorem non esset rati ellica X, sed ad aptatio quaedam ad id quod jam fide tenemus; non enim Trinitus personarum demonstrative probari potest unde nihil illa ratio apud Philosophum concluderet, utpote procedens e salsis Secundum ipsum. A G Dicimus quod non est similis ratio de appetitu et de aliis. Quia appetitus numinat ex Sua rutione ineli nationem, non autem intellectus aut lapis unde posito in appetente appetit illi, sequitur inclinatio appetitus secundum inclinationem ipsius; non
autem iraeSente Obiecto aut activo in aliis rebus, ipsum it Oddicimus pati seipSum OVet. Sed contra praedictam determinationein, utilum relinquitur ex Verbi S. Thomae , , , 14, a. 5 ad , et secundo lib. hujus,e. 49, et in aliis locis, Vult enim quod omnis operatio specificetur per sormam quae est principium operationis Ex iis autem arguitur sic operatio specificatur per formam quae est principium Opi'lationis sed per appetibile per te specificatur actus volitntati S ci ς appetibile est forma quae St principium operationis. Ergo pii libile movet voluntatem per modum emicientis formaliter, cujus oppositum dictum Si Superius. uo Poocles P, quod utique omni operatio per formam, quae est operationi principium specificatur, sed non eodem modo intelligitur in omnibus agentibus sormam esse perutionis principium. In agentibus enim naturalibus, sorma est principium per modi linoli cientis operationem in agentibus autem per cognitionem Ut Xoppetitu sinis, ipse sinis cognitus est principium illius operatiosi is quae est volitio simis, non ut eliciens operationem unde non est in voluntate quae est iminediatum principium elicitivum volitio: iis, sed in ejus intellectu, ut sorina ante Volitionem in Supp0Sit 3 0- lente Xi Stens e qua eXistente in ipsius intellectu ad volition mogreditur. Unde dicitur, sinis cognitus esse Volitionis principii in
prout omni sui ma quae in gente Intemperationem praeeXiSi t Secundum nuturam, et qua OSita, ipsum peran ad aetionem procedit operationis principium dici putest, licet ipsam operatio ru'miton formaliter eliciat, sed tantum Specificet.
rit. Non enim Vule ista consequentia appetens Deum sit intelliguus actu per hoc quod ei tanquam intelligibili unitur ergo ipsum iii-telligibile est in tolligens. Quia sic adem ratione lapis et lignuli ut ullae res muteri ules essent intellig0nles, cum homo sit intelli uiuis actu, eo quod ipsis tanquam intelligibilibus per eorum Specie uniti tr. Quia . Thomas uti insem hanc e 12 metaph. ι X l. 39, Umpsit, illic lubii Solutio quaerenda St. Ad huius igitur evidentiam considerandum, quod cum prin im
283쪽
apli utibile et primuin i litelligibile, in ordine intelligibili uin substanti ultim collocetur, non nute in in ordine sensibilium, eo quod sit uni et Sale bonuin, et per consequens sit immaterialis Substantia, nec HSSe est quod per unionem ad ipSum, substantia quae ipSumapitulit et desiderat sit actu intelligens sit enim aliquid actu intelligens, per hoc quod unitur intelligibili. inde sicut ponebat
Pluto, intellectum nostrum fieri intelliguntum actu ex contactu et laniticipatione Specierum Separatarum, ita, et intellectus primi mollitis secundum Aristotelem, sit actu intelligens ex contactu quod uiri ad primam substantium intClligibilem; et quia, propter cyuuii unumquodque et illud na9ιs, ideo sequitur, ipsum intelligibilenuillo magis intellectivum esse, cum esse intellectivum quandam pursectionem dicat. Non est autetia Simile de rebus maturi alibus, quia ipsae non sunt actu in seinsis intelligibiles, immo per intellectum agentem, intelligibiles actu si unt. Ideo ex contactu ad ipsas resno: sit intellectus aclia intelligens, sed e receptione Specierum lumine intellectus agentis illustraturum; nec tamen oportet illas Stiecies esse intellectivas, quia non sunt substantiae sed accidentia. Dicit ut ergo, quod illa ratio apud Aristotelem et S. Thomam
bona St, negareque eadem ratione res laterin te oportere esse inlulligentes et cum probatur quia humo per ipsas Si actu intelligenS, negatur quantum ad eorum esse naturale, non Sunt enim
intelligibiles actu, sed potentia Linde fundamentum rationis est Illa substantia actu secundum se intelligibilis, ex unione ad quam, apti etens ipsa in sit intelligens actu, est intellectiVa, cum non debeat eSSe minoris persectionis uuam ea SubStantia quae per ipSam perscitur sed primum appetibile est hujusmodi ergo. Aduer autem quod non accipitur unio, hoc loco, ad ipsam substantium intelligibilem, per similitudinem quae sit accidenS, Sed per aliqualem substantiae participationem ab intellectu.
me uoclo PDoti Primum movens immobile, est universale principium motus. Ergo forma per quam movet S univerSaliS, et universale bonum. Ergo Deus est intellectivus. Probatur primaeonSequentia quia cum omne moven moveat per aliquam Ormum, quam intendit in movendo oportet quod universale movens, no-Veat per universalem sorinum. Secunda etiam probatur: quia sorma per modum universalem non est nisi in intellectu.
Adverte fundamentum istius rationis essu Iuod quia Ordo Lfectuum correspondet ordini causarum ut dicitur . physie et , metaph. , ideo oportet quod sorma quam pri inu ut principaliter intendit gens et movens univei Sale, Sit universalis, id est, ut ratio sui malis 1laetus ipsius causae, in quantum est ejus essectus, Sit ratio universalis; et cum non possit forma habere SSe univei sale nisi in intellectu, ideo oportet ut ipsum universale agens Sit intel
Distitui) Sed videtur ista ratio non concludere quin rad
284쪽
hoc ut agens intendat sormam universalem, non oportet ut ipSahabeat esse uniVersale in agente, sed sumici qu0d essectus sibi sub ipsa ratione universali respondeat sicut coelum S agenSuniversale, et tamen non habet in se sormam Secundum SSe Universale. Sic licet Deus Sit universale agens, et intendat universale bonum, non tamen oportet ut habeat in se sormam universalem et Sic non oportet ut propter universalitatem Drmae habeat intel
Ad hujus intelligentiam considerandum, quod cum Oporteat, ut in praecedenti ratione de mente S. I homae adduximus, rationem agetuli, aliquo modo in agente esse, neceSSe est ut agens intendens formam uni Versalem, in se aliquo modo sormam universalem habent sed sicut dupleae est gens unii er8ale, Scilicet, Secundum praedieationem, Sicut dicimus quod animal generat animal et Secundum perfectionem Sicut coelum ita formam universalem duplieiter esse oportet in causa universalici in causa enim universali secundum praedicationem, susticit ut Si sorma universalis, actu quidem haben eSSe particulare, potentia autem et undamenta Iiter habens esse univei Sale quia et in essectu habet esSe particulare, et non intendit ipsum universale nisi per accidens Sive Secundario ab agenti particulari, in quantum videlicet, in ipso particulari salvatur ratio universalis, Sicut et ipsum particulare, Si agens prim et peΓSe, ni Vel Sale autem Secundario, inquantum in particulari habet esse. Sed in causa universali Secundum persectionem, quia ipSaprimo et per se intendit universale, et Secundario particularia, ut ex ipsis bonum universale resultat, ideo oportet ut in ipso sorma per quum agit, habeat SSemni Versale, et per consequens ipsa catl Sasit intellectiva, eum in solo intellectu forma habeat esse univei Sale: Quod autem inflatur de coelo, dicitur quod coelum si non Sit animatum est agens instrumentale intelligentiae moventis, Onautem particulare agens de quo hic loquimur, ut dicitur in tertio lib., huj., c, 4 et ideo non oportet esse in ipso sormam secundum esse universale, Sed tantum in intelligentia movente. Si autem ponatur nimatum, sic St principale agens, et habet in Se formam
Secundum SSe universale per intellectum. Teotio Poti. gentia quae per intellectum movent, Compa rantur ad Deum sicut instrumentum ad agens principale. Ergo DimSest intelligens Antecedens patet quia omnia moventia quae Sunt in mundo comparantur ad Deum illo modo, eo quod sit primum Ino VenS. ConSeque ilia Vero, probatur: quia in nullo orati nemo Ventium invenitur quod movens per intellectum sit instrumentum HUS quod movet sine intellectu, Sed bene e Con VerSO.. ovio Doti DeuS St, Omnino immaterialis. Ergo est in te lecti VUS. Probatur consequentia quia res fiunt intellectae in actu, e hoc quod abstrahuntur a materia unde etiam intellectus StuniVei Salium non autem particularium, quia universutia abStrahUntUT
285쪽
a materia, quae est individuationis principium; sed forma intellectae in actu fiunt nunt cum intellectu intelligente ergo si ex ioc formae sunt intellectae actu, quod sunt Sine materia, Oportet rem aliquam ex hoc esse intelligentem, quod est Sine materia. De unione intellectus eum intellio ibili et senueus eum sensibili Pro deelum lione istius propositionis formae intellectae in actu Funt unum eum intelligente in actu adverte Secundum S.Iliomam 1 Sent. diSt. 35 a. 1 ad 3, quod non sic dicitur so imum intelleclam in actu, fieri unum cum intellectu in actu. quus hiat substantia vel pars Substantiae intellectus possibilis, sed quia sit mrma intellectus et X horum conjunctione sit hoc unum, quod est intellectus in actu Sicut ex anima et corpore sit unum, quod est homo, habens operationes humanas, nec tamen anima sit corpus. Ista tamen comparatio non est intelligenda per Simili ludinem quantum ad omnia, sed tantum quantum ad hoc quod est ex ipsis fieri unum ad operationem licet ex anima et corpore ortassis si ut unum ab omnibus partibus simul sumptis distinctum, non autem e intellectu et intelligibili, sicut nec ex substantia ignis et calore. Verum istud magis titilinii DOm alteri: Quomodo non Olum ex intellectu et intelligibili sit unum operans et intelligens, sed etiam intellectus sat ipsum intelligibile, secundum quod dicitur ,
de anim, text eom, T intelle lum poSSibilem, eb Se quo est omni thori. Ad hujus autem evidentiam eonsiderandum, quod per rem intellectam in actu, duo possumus intelligere scilicet, aut ipsa navestiem intelligibilem, quae dicitur intellecta in actu, non quia Sit id quod primo et directe intelligitur, sed quia est id quo res repraesentata per ipsam, intelligitur aut ipsam rem quae primo per ipSam Speciem repraeSentatur. Primo modo, non proprie dicitur, neque est ad mentem Aristotelis, quod intellectus in actu sit intellectum in actu, sed bene verum est quod sit unum eum illo, inquantum ex ipsis unitis sit hoc unum, quod est intellectus in actu
et sic aliquo modo Sunt unum, sicut tolum est aliquo modo unum cum Sua parte, in quantum pars non est Omnino λtrii Seca a toto. Seeundo Vero modo Verum est illa esse idem, et unum fieri reli-
Pro cujus notitia eiendum est, quod forma quae recipitur in intellectu est forma eadem quae est X tra intellectum Secundum rationem, sed aliud et aliud esse habet: nam extra intellectum habet esse naturale, in intellectu autem habet esse intelligibile ut patet a S. I homa quodlib., S, a. 4 et ipSa natura, ut Xi Sten Spersectio rei existentis extra intellectum recipitur in intellectu, ut eS de mente S. I homae, de erit. q. 2, a. P. Propter quod dicitur, quod talis natura, puta lapis, perficit intellectum; quia autem unumqu0dque est id quod est per Suam formam et Suam ni turam,
286쪽
ide sequitur quod intellectu in actu qui est intellectus in actu ut liabet 0rmani o naturam rei intellectae, si ipsa res intellecta. Intelligens enim lapidem, Si lapis, Sicut et liabens in se sormam lapidis est lupis sed tamen quia forma lapidi Mn0n habet esse naturale in intellectu, ex quo habet aliquid ut ab Sulla tu dicatur lapis, sed esse intelligi bile intellectus in actu, respectu lapidis, n0n dicitur absolute lapis, sed est lapis intelligibiliter uic Si ergo modus tuo intellectus iussit ni aliis specie alicujus intellecti, dicitur ipsum intellectum, quia i
delicet habet formam ejus per quam St tale Eadem ratione ipsum intellectum est intellectus in actu, quia videlicet, est intellectu nihl actu per eandem formam, per quam pSe intellectus in actu est intellectus in actu. Nain, per Speciem intelligibilem existentem in intellectu, per quam intellectus, dicitur intellectus in actu, res dicitur esse intellecta in aetii. Propter hoc dixit Commentator , ue ιnim, coni, , quod eae intellectu et intelligibili nugis sit unum quum eae materia et fornut et rati0nem S Signat, quia non sit aliud ab eis sicut est in compositi ex materia et urina; luod explanans 12, metaph. coni. 39, uit qu0d intellectum curia intelligitur fit idem eum intellectu et quod intellectus est illud quod intelligitur, ut propter hoc dicitur quod intellectus Si res intellecta quod cum materia in stat urina, sed e ei S ut aliquod tertium, patet mugis fieri unum ex intellectu et intelligibili, quam ex materia et soritia. Quod dictum est de intellectu, distendum est etiam de Sensu; quia etiam urina existens in Sen Su, per quam sit sensus in actu et forma rei sensatae St una, di Stincta tantum Secundum diversos modos essendi. Unde Sicut Phil0S0ph US 3 de unim ., fael. com ., 37 de intellectu ait, quod intellectus in actu, est intellectum in actu, et e converso ita de Sensu in Secundo de anima 1 e 138, 141 ait, quod Sensus in uetu δι en8ibile in elu, et Sensibile in
Cirea illum consequentiam larinae intelligibiles in actu, si utituitum cum intelligente in inii ergo si ex hoc formae sunt intellectae in actu, quod Sunt abStracta a materia, Oportet rem aliquam Ssu intelligentem ex hoc quod Si abstracta a materia aulaifrisuo. Videtur quidem sequi oportere intellectum esSe iam a telialem, ex
eo quod ad hoc ut aliquid sit actu intellectum oportet quod sit
et materia ab Stractu ni non tamen, quod ex immaterialitate habeat ut Sit intelligens, quasi omne viii ad inret materia sic intelligens Iu hujus evidentium illelsiguli ilium est, quod iste pro USSu S. Thomae, ii Signo e St, ut ilis mot dicit: luod enim oporteat si liquid debeat uniri intellectui, et sucere unum cum ipso, ut ii materia 3bStrahatur, Signum St X DP, alii luom osse intelliguntum illiud materia curet. lluc autem, Sic possumus intelligere. Nam intelligibile
in p0tentia, per huc piod sit intelligibilo in actu, trahitur ad superiorem quendum ordinem, ilii intelligibilium ordo dicitur: in quo
287쪽
ordine includunt hir et intelligentiu et intelligibilia ut intelli diis sitis una intelligit, ile sicut iubens quid ditatem est aliquo modo ipsa quid litas, et intelligibile sit ipsum intelligens, sicut tu id litus est
alii luo modo ipsum iubens quid litatem. Quod autem unum trahatur ad Superiorem utique ni ordinem, non est nisi quin accisiit conditionem, ex qua liabet aliquid ad aequat ut sit in illo ordine, et si trullitur ad hoc quod sit idem cum aliquo ipsius ordinis, oporti tu elevetur ad modum illius, a quo illud ubet quod sit tale ut si liquid obeat elevari ut fiat homo, necesse est ut fiat animal rationale, ex quo homo habet tuuis sit homo ita quod ex eadem nus praeci se, unum sit aliud, ex quo illud est ipsum. Si ergo ex abstractione a materi u lii luid trahitur ad ordinum intelligibilium ut scilicet, sit intellectum in elu et ex hoc sit unum cum intelligente, ut intelligens sit olium ipsum intelligibile, necesse est ut
ista sit conditio adaequata ordinis intelligibilium et intelligentis;
Se ilicet, abStraclio a materia, alio is uin non echoi praeci Setraheretur ad ordinem intelligibilium, et fieret idem cum intelligent quod
I x hoc equitur, quod omne quod secundum Se est et u in- lolligibile, sit etiam intellectivum quin abstractio a materia Stratio utriusque, ei licet, et quod sit aliquid actu intelligibile, et quod sit intelligens, nisi sit in ipso aliquid repugnans intellectioni hoc
dic propter accidentia spiritualia, quae sunt quidem actu intelligibilia, propter Separationem a materia, non Sunt tamen intellectiva, quia esse intellectivum non est natum nisi substantiis convenire. lituo cum dicitur quod immaterialitas est ratio quod aliquid sit naturae intellectivae, intelligitur in substantiis subsistentibus, quia Olierari, tantum Subsi Stentis est. - Patet igitur, conSequentiam S. Thomae optimam esse, et subtilem, et ex eo quod intellectum in actu sit unum cum intelligente, sequitur a signo: Si sit tale in actu Per abstractionem a materia, non solum quod intelligens sit immateriale, sed etiam, quod ex hoc intelligens Si quod materia caret. Quirito voti Potissima perseetionum est, ut aliquid sit intellectivum, cum per hoc sit quodammodo omnia, Omnium persectiones in se habens. Ergo Deus est intellectivus Patet Consequentia quia Deo nulla persectio deest corum quae compositionem in Deo
Aduerte hic, ex doctrina S Thomae, , , , 14, et de erit,q, , , , quod cum unaquaeque res Sit ad gradum Suae naturae et persectionis determinata, hoc habent proprium cognoscentia te aliarum rerum naturas et i ei sectiones habere posSint, dum adcogns Scendum aliarum rerum similitudinibus in sui mantur. Et sic intellectus, tui rami uiri us Cognosciti Vus omnium est ree pti VuS.Ct Stoluod antino domu Lita, ulti inlitum sinii litudinii, his informatur; ita quod si sit si utentialis intellectus ante luam informetur Si in ili-
288쪽
tudinibus rerum, est ille re in potentia, quando autem est actu informalus, dicitur ille, re in actu. Considerandum tamen, quod licet et non eost nos entia est,iant in seipsis aliarum rerum naturas, hoc tamen disserenter est naturi eo9nos entibus. Nam illa non recipiunt essentius substantiales aliarum rerum, Sed tantum accidentia similiter accipiunt accidentia secundum aliquod eorum esse naturale Persectio quoque alterius rei, noli est in ipsis ut Xistens persectio alterius, sed tantum ut propria persectio. In cognoScente autem, praeSertim intellectivo, natae sunt esSe non tantum accidentium essentio e sed etiam Substantiarum. Similiter, non recipiuntur in eo Secundum SSe naturale, sed Secundum esse intentionale non recipiuntur quoque Ut persectiones tantum intellectus existentes, Sed ut existente perlaetione rerum extrinseCarum Sicut natura et persectio lapidis,
ut existens lapidis persectio in intellectu recipitur, est enim similitudo lapidis in anima, ipsa lapidi natura quae St extra nimam, sed in esse intelligibili. Et hoc est proprium cognoscentiς ut persectionem alterius existentem, alterius persectionem in seipso immaterialiter recipint. Ex iis patet olutio, cujusdam instantiae quae posset seri contra hanc propo Sitionem quam ponit S. Thoma explicite , p,q- 14, , , hic Ver ponitur implicite, Scilicete sola eo9nos entia nata sunt habere formam rei alterius in se. Si enim loquamur
quantum ad 38 naticini rerum, constat quod etiam non cogno- Scentii , rerum aliarum Orma SUScipiunt, nam aqua recipit caliditatem et paries albedinem. Si vero loquamur quantum ad esse intentionale, constat quod in aere recipitur species albi et nigri, et Soni, ne aliorum sensibilium.
Sed patet ex dictis quod instantia nulla St. Tum quia pr0positio S. I homae intelligitur de larmis et naturis subsistentibus, non autem de sormis accidentalibus manifestum eSi autem quod Substantia non cognoscens non recipit aliartim substantiarum natu ius in se, sed bene substantia cognoscitiva tum quia licet in aere recipiatur forma albi secundum esse intentionale, non tamen recipitur in aere ut persectio existens albi, sed tantum ut persectio aliquo modo aeris in sensu autem et intellectu, ut dictum est recipitur intentionaliter natura rei cognitae, ut Stipstu rei cognitae persectio ex quo habet cogn0Scens ut ipSam
Potest etiam dici, quod naturae cognoscitivae, proprium Strecipere sol mas aliarum rerum, gratia Suipsius, id est propter pr04 riam persectionem, Scilicet, ut Sua propria operatio sit perfecta. Hoc autem non convenit aeri, nam in aere recipitur specie col0rati, ut ipsam deserat ad Sensum, non autem ut propria aeriSoperati lior talem speciem accipiat complementiam. moxio ivoti Deus omnibus rebus maturalibus praestituit
289쪽
DE OEL INTELLiGEATi1 285 determinatum sinem Elgo est intellectivus. Probatur consequentia quia non posset praestituere sinem nisi intelliget et antecedens vero probatur. Naturalia tendunt in sine determinatos, cum non a casu proveniant utilitates naturae, Sed semper aut pro maiori parte. Ergo, aut praestituunt sibi sinem, aut ab alio eis determinatur et praestituitur. Sed non praestituunt sibi sinem, cum rationem finis non cognoscant. Ergo ab alio ei praestituitur, qui eorum n0turae conditor est. Iunc autem dicimus Deum. Ergo te.
Id Herte lite, quod praestituere ibi finem, est statuere sibi aliquid ad quod propriae operatione dirigantur, Sicut Sagittator statuit sibi terminum ad quem sagittam Vult dirigere hoc autem con Venire non poteSt nisi cognoScenti et sinem, et quid est sinis, et quod aliquid rationem sinis habeat; non enim potest uti quid ut sinis statui, nisi a cognoscente et apprehendente quid sit esse sinem, quia scilicet est ultimum ad quod opera diriguntur agentia autem naturalia licet ordinate in suis perationibus procedant, quia ab intellectu aliquo diriguntur, ipsum tamen sinem non cognOS 'Unt, et mullo minus sinis rationem et quid ditatem Bruta aulem, licet cognoscant id quod est sinis Suarum operationum, male=ualiter, non tamen formaluer illud cognoscunt sub ratione sinis unde et ipsa rationem sinis non cognoscunt, et per consequens nec ipsa Sibi praeStiluunt sinem. Cum ergo duo requirantur ad hoc ut aliquid sibi statuat et determinet sinem, Scilicet, ut cognoscat sinem, et rationem sinis cognitio rationis sinis est principaliter requisitum. Ideo S. Thomas, hoc pro causa hic assignavit, in quo naturalia cum bruti conveniunt, et ex quo illis c0nvenit ut sibi ipsis sinum
movi imo DPoti. Deus est actu primus SubsiStens, a quo omnia dependent. Ergo est intelligens. Probatur consequentia Formae in rebit existentes Sunt imperfectae, quia particulariter et non Sectandum communitalem Suae rationis. Ergo oportet ut deriventura formis non particulatis, cum imperfectum derivetur ab aliquo persecto Ergo a sormis intellectis, cum non inveniatur sorma in Sua universalitate nisi in intellectu Ergo a formis intelligentibus si Sunt SubSiStentes, Sic enim Solum possunt esse operanteS. Ergo Si Deu est actus a quo omnia dependent, oportet ut sic intelligens. Aduertendum hic, quod ut superius est Stensum, forma intellecta in actu, ideo est a tu intelle la, quia S a materia eparatu et sic non habet Ilimitationem in esse suae naturae ideo Orma intellecta ut sic habet persectius esse, ipsa forma particulariter in reeXi Stente, quae e eo quod in Susceptivo, esse habet, limitatur
quantum ad Sse naturae suae convenien S: quia autem X eadem
caUS3, ut diXimus, provenit quod aliquid sit intellectum, et sit intelligens, si subsistat, Scilicet ex immaterialitate, ideo bene concludit S. I homas illam sormam habentem esse universale, et illimitatum oportere Sse intelligentem.
290쪽
Id Herte ulterius, uni in illi S. Thoma S, quod Hae non sunt in rebus parti ularibus, Seeundum communitatem Suae rationis; quod hoc dupli em sensu in habere poteSt. Unu est, quod in rebus particularibus, non Sunt sormae Secundum Omnia quae ad earunt rationem pertinent SSentialem et Sic sensus salsus est, et non est hic intentus. Si enim natura particulariter in re existens, non eSset secundam totam Suam rationem in re, non diceretur re eS-
sentialiter talis non enim Sortes essentialiter esset homo, Si in eo tota hominis quidditas non salvaretur. Alius Sensus est, quod ratio illa non est in re Secundum esse illimitatum, et hic Sensus Verus est, et hic intentus. Licet enim in Sorte Sit homo, Secundum totam suam rationem, illa tamen ratio, in pS non habet communitatem suum et illimitationem, sed tantum secundum quod est in intelleCtu. Sed aduertendum, quod sorma quae habet esse illimitatum in intellectu, quae etiam dicitur forma intellecta in actu, aliquando non est illisistens, sed accidens intellectus; et tunc a tali forma, re naturali non dependet tanqua in ab agente, sicut accidit deforma quae S in intellectu nostro; quia operari est rei subsiste tuis. Aliquando autem est subsistens, sicut sorina quae est in intellectu divino lapis enim immaterialiter in intellectu divino existens, non est accidens intellectus divini, sed subsistit, et est ipsa divina substunt in ideo sibi convenit ratio producentis lisam sormam Secundum Sse particulare, et limitatum in rebus. Unde non concluditur simpliciter formam habentem Sse particulare, dependere ab ipsa secundum quod habet esse intellectum, sed cum huc additione quod subsistat. Quia tune illud esse est omnibus modispersectius, cum sit esse subSistens, illimitatum et infinitum, in suunatura immo in Deum simpliciter infinitum. Cooni' uniuD HI Limo, auctoritatibus Scripturae Sapiens eorde
est, et fortis robore Iob, IX ). Et Apud ipsum est fortitudo et Sapientia. Ibiu. XII, 6 Εt O altitudo diuitiarum Supientiae et
seientiae Dei: Roni XI, 33). - Εtiam ex nominis impositione Num hoc vocabulum, theos, quod apud graecos, Deum Significat, dicitur a theasthe, quod est cui Siderare, ut Videre.