Commentaria in libros quatuor Contra gentiles S. Thomae de Aquino

발행: 1897년

분량: 659페이지

출처: archive.org

분류: 철학

331쪽

DE Ei NTELLiGE'Ti 525 numeri, ut dicitur , metaph. eaet eo mur. 10: quia Sicut in numeris unitate addita vel substracta, variatur species numeri ita in dissinitionibus additu vel substracta disserentia, Variatur Species. SubStantia enim sensibilis considerata absque rationali, disseri specie substantia sensibili, addito rationali, Saltem negative, quia non est eadem species et similiter in comparatione ad irrationale. Seeundum est quod circa ea quae multa continent, aliter et aliter se habent natura et intellectus. Si enim aliqua requirantur conjuncta ad esse alicujus, natura non patitur ut in Separata, non enim remanet natura animalis, Si anima Sit a Corpore Separata, sed intellectus ea quae sunt conjuncta, interdum di ungere potest, intelligendo unum sine altero, quando unum eorum in alterius ratione non cadit tune enim non potest intelligi res absque eo quod in ejus clauditur ratione. Declaratur per Xemplum in numero

ternario et in animali rationali. l)Ex istis dedueitu , quod ubi in uno multa continentur, Scilicet per Pelionaliter, illud potest accipere intellectus, ut propriam rationem plurimorum apprehendendo aliqua illorum absque aliis Exprimo enim notato habetur, quod subtracta disserentia variatur species, et ideo Si unum accipiatur sine altero, Sequitur quod accipientur diversa; et sic quod accipitur ut exemplar plurium reprae-Sentativum, scilicet uniuscujusque per Se abSque alio, accipitur ut propria ratio uniuscuiusque illorum. Declaratur hoc in numero denario, qui accipi potest ut ratio propria numerorum in ipso inclusorum; declaratur etiam in animali rationali quod accipi p0SSet ut propria ratio omnium animalium irrationalium nisi aliquas disserentias adderent positivas. 2 Declaratur etiam auctoritate Clementis philosophi apud Dionysium, . cap. de diυ nom. in illientis, quod nobiliora in entibus sunt minus nobilium exemplaria. Tertium est quod divina essentia continet in se nobilitates

omnium entium per modum persectionis, non per modum compositionis; et per consequens continet in se quidditatem cujusque rei in quantum aliquid ponit, quia ex ea parte perfectionem dicit; imperfectionem vero, inquantum deficit a vero SSe quod est SSedivinum. Istis suppositis: PDotiniis divinam essentiam accipi posse ut propriam rationem Singulorum. Illud in quo multa persectionaliter continentur, accipi potest ut proprium exemplar et propria ratio ' eorum quae

I si In ternario considerare potest binarium tantum, et in animali rationali, id quod est sensibile tantum . et u Potest enim intellectus accipere denarium ut propriam rationem novenarii, una unitati subtracta. et simpliciter ut propriam rationem singulorum numerorum insta inclusorum. Similiter etiam et in homine, accipere posset proprium exemplar animalis Irrationalis in quantum hujusmodi et singularum specierum ejus, nisi taliquas differentias adderent positivas ἔ.

332쪽

526 LIBER PRIMUS

sic in ipso continentur. Sed in Deo omnia persectionaliter conti nentur. Ergo potest accipi ut propria ratio singulorum. Unde quod est proprium unicuique, in Sua SSentia comprehendere potest, intelligendo in quo suum Ssentiam imitetur, et in quo a Sua persectione deficit. Intelligendo enim essentiam suam ut imitabilem per modum vitae et non cognitionis, accipit propriam sormam et rationem plantae intelligendo vero eam ut imitabilem per modum cognitionis et non intellectus, accipit propriam formam animalis; et sic de aliis. Et sic patet quod divina essentia ex eo quod est omnibus modis persecta, poteS accipi ut propria ratio Singulorum.

Adserteiὶdum est, totam rationem et undamentum . ThomaeeSSe, quod continen aliqua perfectionaliter, potest accipi ut propriurati eorum quae continet quod intelligendum est non Secundum adaequatam rationem ejus, sed secundum aliquam inadaequatam et delicientem ejus rationem. Nam si acciperetur quod plura continent secundum Suam totalem persectionem sibi adaequatam, non SSet propria ratio contentorum: sicut numerus denarius in quo omne inseriores numeri unite et persectionaliter continentur, non divisim tanquam distinctae species, si accipiatur quantum ad suam totalem persectionem, non est propria ratio aut propria Similitudo novenarii, quia novenarius non adaequat persectionem denarii; sed si acet piatur quantum ad persectionem novenarii, in pSopersectionaliter et unite exiStentem, Sic accipitur ut propria similitudo

novenarii.

aduertendum otium circa exemplum de animali rationali, cum inquit S. Thomas ipsum accipi posse ut proprium Xemplar animalium irrationalium, nisi aliquas disserentius adderent positivus; quod loquitur proportionaliter ad numeros. In numeris enim X

sola Subtractione unitatis remanet altu species ex Sola enim subtractione unitati a numero denario, remanet numeruS OVena

rius ideo cum consideratur in numero denario perfectio dii quam habet, non considerata ultima ejus unitate, consideratur ut propria ratio novenarii, nihil enim aliud est ut sic, quam novenariuS. Simili ergo ratione, si ex sola remotione rationalis ab animali rationali relinqueretur Specie animalis, quae est animali rationale coli- siderando in homine naturam Sensitivam semoto rationali, acciperetur ut propria ratio animalis irrationalis, in quantum nihil SSet, ut Sic, quam animal irrationale sed quia ad speciem animalis irrationali non sufficit remotio, et absentia hujus disserentiae quae est rationale, sed constituuntur illae species si disserentia p0Sitivas additas animali ideo quantumcumque consideretur in pSο natura SenSitiva ubSque rationali, non consideratur ut propria ratio

animalis irrationalis, quod speciem animalis dicit positivam, Sed tantuli ut propria ratio animulis absolute sumpti, quod potest dici animul irrationale negative. quia mon includit in sua quid ditate

333쪽

rationale. Unde quod inquit Clemens philosophus, nobiliora Sse

ignobiliorum exemplaria, non Si verum quantum ad propriam retitionem universaliter, sed quantum ad aliquid. Considerandum etiam, cum dicitur diuinam essentiam oues

accipi ut propriam rationem, quod hoc dupliciter potest intelligi

Uno modo, ut proprietas e teneat e parte rei repraesentatae, Ut tunc dicitur propria ratio illa quae repraesentat propria rei alio m0do ut se teneat ex parte formae raepraesentantis, et tunc dicitur propria ratio alicujus, quae ita Si ratio ipsius, quod non alterius. Primo modo, SSe propriam rationem Singulorum non convenit divinae SSentiae, e ipso intellectu concipiente ipsam cum habitudi ne ad res, sed ex plenitudine persectionis suae qua Omnium rei uinpersectiones in se continet nisi enim in seipsa omnium persectionum contineret, non OSSent re per ipsam quantum ad earum propria natura cognosci. Seeundo autem modo, non habet quod

sit propria ratio nisi ex intellectu quod enim divina essentia sit proprium Verbum et propria conceptio rei hoc modo, non habet nisi inquantum concipitur a Deo, sive intelligitur ut imitabilis a persectione istius vel illius. Propter hoc dicit S. Thomas, quod accipit essentiam Suam ut propriam rationem, quod est dicere, intelligit ipsam in ordine ad hoc et illud, et sic intellectu habet rationem proprii Xmplaris hujus, et proprii exemplaris illius.

Ex hoc autem patet, quod non est mens S. I homae, ut illi Scotus videtur imponere 1. Sent dist 35, quod respectus Stidivinae essentiae ad creaturas, dent illi ut propria creaturarum repraeSentet, immo e Sua persectione hoc habet, sed ex istis respectibus habet ut in plura exemplaria rerum, et in plure rationes earum distinguatur ipsa enim concepta cum habitudine et proportione ad naturam lapidis, tanquam videlicet imitabilis alapidis natura, et ejus in seipsa persectionem praehabens, distinguitur Secundum rationem a seipsa praecise ut imitabili a planta, et sic de aliiS. Sed advertendum de doctrina . homae I Sent dist. 7:q. . . , ad , quod triplieiter potest intellectus serri in larinam conceptam. Uno fodo, inquantum est similitudo rei praecise, idest, in quantum intellectus utitur ipsa ut medio, ter quod rem cognoscit, et sic nullam habet considerationem de ipsa sorma, sed tantum de re per ipsam repraesentata. Alio modo, inquantum est talis reS, tale esse habens in unima, et sic nullam habet considerationem de re repraesentata, Sed tantum de ipsa forma. Tertio modo, per comparationem unius ad alterum, puta, dum considerat unum SSe alterius repraesentativum, et sic simul utrumque cogno Scit.

Intellectus igitur divinus in essentiam suam tripliciter poteSiserri, scilicet Simpliciter et absolute in quantum est talis res, et sic intestigendo issentiam Suam non concipit proprium AEXemphir

334쪽

rerum, et propriam rationem pSarum sol maliter. Et inquantum utitur ipsa ut medi per quod Sibi e creatae repraeSentantur, et sic etiam non intelligit ipsam ut proprium exemplar rerum et propriam rationem ipsarum sol maliter. Et inquantum intelligit ipsam ut imitabilem a creatura Secundum hunc persectionis modum, puta Secundum gradum Vitae, et sic cognoscit ipSam ut propriam rationem lai maliter, quia apprehendit ipsam cum habitudine ad creaturam, e qua habet quod sit formaliter proprium exemplar

creaturae.

Unde intellectus divinus apprehendens essentiam suam absolute, apprehendit proprium eXemplar rerum materialiter, quia apprehendit illam rem quae est exemplar denominatiue, non autem apprehendit proprium Xemplar formaliter, quia non apprehendit ipsam cum habitudine ad rem, ex qua formaliter habet ut sit propria ratio et proprium X emplar Sicut apprehendens naturam animalis absolute, apprehendit genus materialiter, quia apprehendit illam rem quae denominat genus; non tamen apprehendit genu formaliter, quia non apprehendit illam cum habitudine ad species ex qua aliquid habet ut formaliter et completive sit genus. Intellectus autem di inus apprehendens essentiam cum habitudine imitationis a rebus, apprehendit proprium X emplar, et propriam rationem rei formaliter, Sicut apprehendens animal cum habitudine praedicabilis ad Species, apprehendit sol maliter genus. Propter hoc ergo inquit S. Thomas, qu0d Deus intelligendo essentiam suam ut imitabilem per modum litantae accipit proprium

formam et rationem plantae et eadem ratio est reSpe tu aliorunt.

quasi diceret, quod non apprehendit essetitiam suam tanquam propriam rationem alicujus rei sormaliter, nisi inquantum ipsam cum tali respectu intelligit, licet apprehendendo ipsam sine alireSpectu, apprehendat propriam lationum uniuscujuSque materialiter o sundamentaliter. Sed ad Heriendi in cum dicitur quod Deu cognoseit 38entiam Suam ut propriam rationem, non est sensus, quod accipiat ipsam QSSe propriam rationem licet et illo modo cognoscat, sed quod

cognoscit ipsam essentiam divinam, quantum ad id unde habet quod sit propria ratio rei sicut euin dicimus intellectum nostrum accipere propriam honi in is talionem, non intelligimus quod accipiat illam esse propriam hominis rationem, quia illud nil reflexam cognitionem pertinet, sed quod format conceptum hominis, qui Sic ab intellectu formatus est propria homini ratio. Re Moclo Stenditur, quomodo istae propriae rationes in Deo

multae Sunt, Oportet enim militii osse, Cum proprii ratio uniuS, distinguatur a propria ratione ulterius, Ut iunitur haec CONCLUSIO uri flori N QPura ira in f IIo iis clivio Dora

335쪽

ad ipsum, Sic sunt in ipso plures rationes. Et sic salvatur letum Augustini De diversis Quaes. l. LXXXII q. 46. 1 luraliter in mente divina rationes esse dicentis Salvatur etiam aliqualiter positio Platonis de deis dicit autem, aliqualiter, quia ipse duas quidem posuit, sed non in mente divina, ut o ponimus, immo per Se subsistentes ut illi Aristoteles adscribit. Adserte, quod isti respectus intellecti a Deo secundum quod intelligit se a diversis creaturis diversimode imitabilem, qui sunt respectus rationis, non faciunt divinam essentiam in se plurificari quasi propter diver80 reSpectus ipsa sit realiter multa; sed die untur lacere mi maliter pluralitatem et distinctionem dearum et propriarum rationum in esse cognito Cum enim hic accipiatur propria

ratio et dea creaturarum pro 38entia diuina ut intellecta, tanquam repraesentatii a omnium perfectionum insentarum in creaturis, non

intelligitur ut distincta ratio plurium, nisi quia intelligitur cum di-

Versis respectibus ad creaturas et sic una existens in se intelligitur tanquam multiplices respectu creaturarum ad Se terminans,

et ex hoc habens multiplicitatem et distinctionem in esse intellecto et cognito. x quo, nulla multiplicitas ponitur in re, Sed tantum quod multipliciter intelligitur e parte rei cognitae, propter reSpec tuum multiplicitatem.

CAPUT LV.

QUOD DEUS OMNI SIMUL INTELLIGIT.

PosTut 431 determinavit S. Thomas de modo cognitionis divinae. ex parte medii cognoscendi, nunc determinat de modo cognitionis ex parte ipsius cognitionis. Quali or autem sunt quae de hoc modo S. I h0mas ostendit, Primo namque ostendit quod Deus omnia Simul cognoscit. Secundo,

quod in ipso non est habitualis cognitio se , eq. Terti0, quod ejus cognitio non est discursiva eap. 57. Quarto, quod in ipsa non est compositio neque divisio eap. 58.

ADgui DPimo sic: Omnia cognoscit Deus per unam peciem quae St essentia Sua. Ergo omnia simul cognoscit. - Probatur consequentia quia quaecumque plura una Specie cognoSci possunt, Simul possunt intelligi. Declaratur assumptum hoc in intellectu OStro. Quod ni in intellectus noster multa simul intelligere non poS-

336쪽

550 LIBER PRIMUS

sit, est quia non poteS multa Simul SSe Secundum genus unum quod accideret si multa Simul intelligeret, nam omne specie Sintelligibiles sunt ejusdem generis, cum habeant unam rationem essendi Secundum esse intelligibile intellectus autem est intellectum in actu et sic Si plura simul intelligeret, esset plura ejusdem generis Notandum tamen, quod nihil prohibet aliquid simul informari sol mi diversorum generum, Sicut idem corpus est figuratum et coloratum, licet pluribus sorinis ejusdem generis insormari non possit. Ex iis Sequitur, quod ubi aliqua multa accipiantur quocumque modo unita, Simul intelliguntur sicut partes continui in continuo, et subiectum et praedicatum in prop0Sitione. Quia scilicet, tunc intellectus non est multa sed unum. Ubi ergo aliqua in una Specie uniuntur, illa simul intelligi possunt. Circa istum rationem multipliciter cli lintrix : Disti. Putinum3. Contra enim asSumptum illud quaecumque una pecie cogn08ei 088unt imul p083unt intelligi arguitur: quia, aut intelligitur de cognitione confusa, aut de cognitione distineta; si de eoonitione eontusa, non Si ad propositum, quia Deus non cognoscit res confuse sed distincte: Si de cognitione distineta, tunc plures conceptus omnino distincti erunt simul in intellectu, quod

non est minus inconveniens quam duas Species simul esse actu in intellectu. - Probatur consequentia; quia cognosci proprie et di stincte, est cognosci proprio et diStincto conceptu. Disti. Nec clum). Contra rationem quare intellectus noster non intelligat plura arguitur primo, quia in aere simul est species albi et species nigri secundum eandem partem, si album et nigrum sint in aere propinqua. Ergo formae ejusdem generis possunt simul eSSe in eodem Subiecto. Secundo, omnes sormae quae sunt in intellectu angelico, Sunt ejuSilem generis, quia reSpiciunt eandem potentiam iuxta enim ea quae dicit S. I homas. Prima parte, et in aliis locis, sormae quae eandem potentiam reSpiciunt, Sunt ejusdem generis, sed multae illarum simul sunt in actu in intellectu angelico, simul enim cognoscit e per suam essentiam et alia re per Speciem, et Deum visione beata, per ipsam divinam essentiam. Ergo potest intellectus simul esse in actu per plure SpecieS. Disti. QDfium Contra rationem quare omnes species intelligibile sunt eju8dem generis, arguitur: quia si per hoc qu0d habent eandem rationem essendi secundum esse intelligibile, sunt ejusdem generiS, ergo et ea quae ab intellectu nostro per illas species intelliguntur, erunt ejusdem generis conveniunt enim omnia in eadem rati e essendi Secundum esse materiale quod tamen Stsulsum ut hic vult S. I homas. Quomodo i itelle lus plura simul intelligere possit Ad horia in evidentiam considerandum est, quod cum operatio uocilii it uilitatem ab unitatu objecti secundu in Iuod iubet in ope

337쪽

i ante similitudinem, et per consequens, etiam ab unitate Ormae, quae est operationi principium, non est intelligibile quod una sit operatio, et Objectum, ac principium operationis non Sit aliquo modo unum ideo ubi intellectus multu unica operatione intelligit, oportet ut et illa inter se aliquam habeant unitatem, et principium intellectionis sit aliquo modo unum. Cum ergo intellectu noster plura intelligit disserentia, puta hominem, et equum, intelligendo hominem non SSe equum, e Specie hominis qua intellexit naturam hominiS, et ex Specie equi, qua naturam equi intellexit, format in se speciem quandam repraeSentativam disserentiae hominis et equi, sicut in simili inquit S. ThomaS, 1, p. q. 12, . , ad , quod ex praeconceptis Speciebus generis et disserentiae sormat rationem speciei et sic licet homo et equus sint multa, conveniunt tamen ut intel-guntur in ratione disserentiae, et sic est aliqua unitus ex arte objecti ex parte quoque principii est aliqua unitus, quia in intellectu est una Species repraesentativa disserentiae ipsorum, et licet pecies hominis et species equi sint absolute plures in intellectu, in huc tamen intellectione est iciuntur unum, dum quaelibet earunt concurrit ut principium partiale ad causandum speciem disserentiae

in qualibet aruin virtutiliter aliquo modo contentam. Et sic ulteriustum Species quam objecta conveniunt in uno c0nceptu intellectuS, qui objectorum similitudo est, ut conveniunt in disserentiae natura, et specierum S communi essectus, et sic in aliis multis ab intellectu noStro cognitiS, Si exiStimandum.

Sed quia non solii in contingit ab aliquo intellectu multu simul intelligi, unica operatione intellectus, sed etiam multa diversis actibus, et diversis formis intelligibilibus, sicut simul angelus beatus cogn0Scit divinam essentiam et se, et aliqua eorum quorum habet SpecieS, diversis actibus et diversis SpeciebuS. Considerandum ulterius, e doctrina . Thomae de verit. . , a. 14, ad , et 1, p. q. 58, a. 7, ad P, quod ubi unum est ratio alterius, ibi quodammodo est unum, quia e forma et matella sit unum, Sicut color et lumen sunt unum visibile, quia lumen colori est ratio ut videatur; ideo ubi unum est ratio intelligendi alterum aliquomodo ibi est unum intelligibile, et plures species intelligibiles quarum una ad alteram comparatur ut sorma, quia est Sibi aliquomodo ratio repraesentandi suum objectum, Sunt aliquo modo Una Species et actus intelligendi quorum unus ad alterum ordi-nntur, Si V quorUm unuS Si ratio alterius, Sunt quodammodo

unu actuS POSSunt ergo plura simul intelligi diversis intellectionibu S, et divei Sis Speciebus, quando et species et intellectiones ordinem formalem inter se habent, ita quod unum est ratio alterius in intelligendo et initio iugis plurii simul intelligi p0SSunt,

quando per narii Specie in ut per unani perationem hi telliguntur,

sicut accidit in cognitione divini qui Deus inniti intelligit. . Quod ituque liquit Thoinus: intelle lun non posse intul

338쪽

aetuari pluribus speciebus intelligibilibus intelligendunt est, quod

non potest actuari pluribus ut plures sunt, sed bene pluribus ut sunt aliquo modo una Species, quarum Scilicet, una est ratio alterius;idest, usus unius est ratio utendi alia, sicut accidit in cognitione angeli cognoscentis Se et alia diversis cognitionibus. Aa,Pimum ergo istitiam. Dicitur primo, qu0 accipitur cognitio simpliciter et absolute ut abstrahit a confusa et a distincta. Dicitur seeundo, quod aliquando cognoscuntur eonfuse illa plura, sicut quando specie illa plura consus repraesentat, quod acciditi ii tellectui nostro quando per speciem totius, partes cognoscit ut sunt in toto Aliquando Vero cognoscuntur distinete, sicut cum species intelligibilis distincte repraesentat, sicut est in intellectu divino, omnia per suam essentiam quae sibi distincte omnia repraesentat intelligente, et in intellectu angelico, plura per unam Speciem cognoscente, Saltem plura individua unius Speciei. Et cum instatur, quod tunc plures conceptus distincti omnino, simul erunt in intellectu: - Dieitur, quod loquendo angelo, qui S0lus plura per unicam speciem distincte cognoscit, formando conceptum a se distinctum, nam intellectus n0Ster plura per unam Speciem non cognoscit distincte, eo quod habeat species intelligibiles limitatas intellectus autem divinus non intelligit per conceptum alium a sua essentia, dum angelus sic plura intelligit, non sormat plure conceptus sed unicum, cum non intelligat componendo et dividendo, sed simplici intuitu non distinguerentur enim illi plures conceptus, neque ratione Subiecti, neque ratione principii, neque ratione durationis, quia in eodem intellectu reciperentur, et ab

eadem producerentur Specie, et Simul.

Ubi advertendum, quod sicut ipsa species intelligibilis intellectus

angelici una eXistens, virtualiter continet omnes Specie singularium, quae in nostra imaginatione sunt, et propter hoc repraesentat ipSa. Singularia sicut eorum particulares Species repraesentarent, et adhuc excellentiori modo, ita ex illa specie sormat intellectus angelicus c0nceptum simplicem illi ad aequatum, virtualiter continentem conceptu omnium quae per illam speciem repraesentantur, et qui omnium talium est propria ratio, et in quo omnia alia actualiter relucent. Unde non valet ista consequentia intellectus angelicus ista distincte cognoscit, ergo distinctis conceptibus; sed sufficit quod Uno conceptu cognoscat, qui sit ratio singulorum. Non enim cognosci distincte est cognosci distincto conceptum conceptu alteriuS, Secundum rem, Sed conceptu qui sit propria ejus ratio, Sive sit ab alio realiter, sive secundum rutionem distinctus, et rem distincte

repraeSentet. . - -ς uin os Me uncti utili respondetur.

Id primum dicitur de mente S. I homue in qq. de erit. q. 8, a. 14 au S: quod urinae illae non sunt in nere perfecto modo, Sed tantum sicut in deserente, et sic etiam concedimus plures Species

339쪽

in intellectu si inui essi iiii alii tu, tui est actu impellactuS; non autem OSSunt Simul esse in actu perfecto, Scilicet Secundum actualem consideratio item, quomodo Sunt in ulti ina ctualitate in genere intelligibilium, de quo genere hic Si Sermo, Ad secundiMn ut liciter responderi potest: - Prinι0, quod mens . homae est, Illure Specie ejuSilem generi S inquantum plures, id est ut nullum inter Se unitatem habent S. Oli OSS Simul esse in eadem potentiu Sed bene illa quae liquam inter se habent unitatem, et maximo luando Se habent Ordine quodam persectionali inter se, quomodo est in propOSitu. Secundo, quod non nities illae formae muSdem generi Sunt, nec respiciunt eundem potentiam sui maliter, licui sint in eodem intellectu, sicut licet dum corpus habeat albedinem et dulcedinem, non dicuntur tamen illae formae respicere ea Iulem, potentiam Or-

maliter quoniam albedo recipitur in illo ut habet nuturum diaphani, dulcedo autem ut habet naturam humidi nam sol niue intelligibiles respiciunt intellectum ut liquid carens esse actuali ad intelligendum altu, et receptivum essu specierum per informationem divina autem SSentia, et Substantiu ungeli, ipsum reSpiciunt noti ut actuabilem ab ipsis per in sol mulionem, sed solum ut actuabilem ad operandum et sic ulterius rutionis est potentialitia ejus reSpectu specierum intelligibilium, et ultu potentialitas respectu di Vinae S- Sentiae et Substantiae angelicae. Similiter diceretur de scientia in sus et de acquisita in intellectu nostro, quia ad unam intellectus liabet potentium naturalem, ud aliam vero, potentiam Obedientialem, ideo non erunt scientiae ejusdem rationis quamvis in eodem intellectu recipiuntur. Aia Qui iram utiliam respondetur, quod si diligenter considerentur Verba S. I liomuo, non est mens jus, ideo species intelligibile esse ejusdem generis quia miles habent osse intelligibile, Sic enim et Deus et intelligentiae, et ipsae specie intelligibiles, Omnia SSen ejuSilem generis, quia omnia labunt 8Su intelligibile, Sed quod ideo sunt omnes ejusdem generis, quia con Veniunt in una ratione essendi ejus quod est esse intelligibile. Nam cum esse intelligibile multos modos essendi iubeat, in uno modo SSendi intelligibilis esse omnes species intelligibiles intellectu n0Stri con-Veniunt, et iubent eundem essendi modum intelligibilem convo-niunt enim in ioc modo esse intelligibilis quod in ne fiunt actu iliesse intelligibili ab intellectu gente per abstructionem n phantaSuln- tibUS et per consequens respiciunt eandem potentiam intellectu nostri, formaliter, Scilicet, secundum quod est ei sectibilis ab intellectu

agente, unquam a proprio gente per Specie repraeSentativas quid diluti in dui, lux ut ut similiter omnes specie intellectu unguli ei, qui bias si undu in ossi in soruantur, labori Eundem OSSendi modum in i Ulligibilem, suiu resultui it x essentia linguli, Ut Oilem

m0do reSpiciunt intellectum angelicum, ut sunt Similitudine non

340쪽

solum naturarum, Sed etiam principiorum individualium, eo quod intellectus angelicu eadem ratione, Omne recipiat. Sensum ergo hunc insinuavit S. Thomas ex modo loquendi non

enim dixit, ideo illas esse ejusdem rationis, quia omnes habeant eSSe intelligibile, sed quia habent unam rationem essendi secundum esse intelligibile id est, habent unum modum essendi de his qui sunt modi esse intelligibilis, et quia ratio in oppositum ex salso intellectu Verborum S, Thomae procedebat, tanquam vellet ideo Omne eSS HUSdem generis, quia haberent esse intelligibile, ideo

non oportet aliter respondere. Pguis, curiclo. Omnia quae sunt sub divina Scientia, necesse est sub una intentione cadere. Ergo simul omnia Deus intuetur. - Probatur antecedens quia intendit Deus suam essentiam persecte videre, quod est Videre Secundum totam suam Virtutem, sub qua omnia concluduntur. Consequentia quoque probatur: quia quae sub una intentione necesse est cadere, oportet Simul esse intellecta sicut qui comparationem duorum considerat, intentionem

ad utrumque dirigit, et simul utrumque intuetur. Ad hujus autem declarationem notat, quod vis cogn0ScitiVanon cognoscit aliquid actu, nisi adsit intentio, ut patet in imaginatione quae quandoque non imaginatur phantasmata in se existentia, quia non adest litentio. Hujus alitem ratio St, quia appetitus alias potentias ad actum iove in agentibus per Voluntatem, et sic quae Sub una intentione non cadunt, non simul apprehenduntur, sed bene quae sub una cadunt intentione. Circa illam propositionem: is evnoseitiva, non Ῥn08ert

aliquid aetu, nisi adsit intentio considerandum est, quod loquitur S. Thomas quando ultimur potentiis libere et ex electione propter hoc inquit quod appetitus movet alias potentias in agentibus per

voluntatem est enim universaliter verum quod cum libere peramur, intentio Voluntatis applicat potentiam ad operationem in m0tione aut voluntatis qua intellectum movet, cum Volunta non seratur nisi in cognitum, aliqua quidem notitia, consuS Saltem, praecedit ipsam Voluntatem, ad quam non movetur intellectu a Voluntate, sed ab aliquo superiori extrinseco intellectu ut dicitur, Prim parte . 82. a 4, ad , et de mulo . , art. unis et Stde mente Philosophi in libro de bona fortuna 7 mor ad G mum e. 18), alioquin oporteret procedere in infinitum in motione intellectus et voluntatis. Sed tamen, quia intellectus et voluntas sunt potentiae reflexivae super seipsa et una Super aliam, Ut dicitur de erit. q. 22, a. 12, voluntas ab intellectu, sic consuse apprehendente aliquid, mota motione finis, e contrario intellectum ad distinctam cognitionem ejus quod sibi confuse pr0p0Suit, O- Vere potest emcienter et sic quamvis aliquando sensu repentinealiquid sentiant, io imaginati similiter ex aliqua tranSmutatione

SEARCH

MENU NAVIGATION