장음표시 사용
341쪽
IJE OEL IATELLiGE Hi 555 corporali circa phantasmata operetur, ii in somnis accidit, intellectus quoque ad aliquid cognoscendum, ab extrinseco intellectu moveatur, hoc non est contra sensum propositionis . liomae, quia tale Operatione non sunt in nobis ex electione et libere.
Circa illam propositionem: quae oportet sub una intentione cadere Simul p0rtet cognose advertendum, quod sicut intellectus non poteSt serri in plura ut plura sunt, Sed ut Sunt unum aliquomodo, ita intentio potest simul quidem in multu serri, etiam non habentia ordinem inter se, sed tamen non potest in illa serri, nisi ut in aliquo uno conveniuntur ut dicitur, , , . 12, a. 3, ad 2 propter hoc inquit S. Thomas quod intentio divina sertur in omnia inquantum Deus intendit totam suam Virtutem cognoscere Sub qua omnia continentur, quod est intendere plura, ut sunt aliquo modo
Circa probationem ante edentis utilinior'. - Nam eadem ratione angelus poterit omnia distincte et Simul cognoscere, quorum apud se naturales habet species quia ipse intendit se persecte CognOScere, et Sua naturale proprietates quae sunt species intelligibiles, sub quibus omnia ab ipso intelligibilia continentur, et sic omnia intelligibilia ab ipso sub una intentione cadunt.
Dutiisti tu etiam circa illam propositionem Quae oportet ubuna intentione cadere oportet simul esse intellecta Aut enim loquimur de cognitione praecedente intentione, aut de OnSequente. Si de praecedente, sic illa est confusa, quando intentio sertur ad aliqua cognoscenda non enim Voluntas movet intellectum ad cognitionem quam habet ante voluntatis actum, nisi sorte quantum ad continuationem, sed ad illam quam non habet. Si ergo voluntas movet intellectum ad cognitionem distinctam aliquorum, illa quae praecedit actum voluntatis, non erit distincta sed consusa. - Si de ea quae equitur actum Voluntatis, non Videtur propositi Vera, potest enim voluntas intendere cognitiones diversorum SucceSSiVe, sicut cum aliquis proponit librum unum legere, et p0Sterius alium, Sive prius de elementis, et poSterius de corporibus coelestibu considerare.
Ad Dimum utiliam respondetur, quod aliter comparatur Virtus divina ad res productas, et aliter species intelligibiles intel lectus angelici ad obiecta intelligibilia ab ipso. Nam divina essentia et divina virtus est omnium similitudo actualis, per quam intellectui divino omnia praesentia sunt actualiter in eSSe objectivo, eo modo III reSSunt praeSentes nostro intellectui per speciem qua actualiter intelligimus, et per conceptum ab intellectu formatum. Ideo dum Deus intendit Suam essentiam et suam Virtutem continentem Omnia Videre, intendit etiam omnia videre actualiter ut in sua essentia et Virtute continentur. Species autem intellectus angelici non Sunt actuales Similitudines suorum objectorum, sed habituales unde non p0nuntur per eas obiecta in esse actuali objectivo, ideo non o-
342쪽
portet ut aligulus late inlen Videre Suu ita lurule Species, ii tendat videre actualiter objecta, Sed intendit videre ea ut sunt in ipso habitualiter in actu primo et Sic Videt initia illo m0do, simul vi- lendo species Suas, ut Sunt nulla in SSentia sua; quod est videre in confuso, non autem pr0pria et diStinctia c0gnitione, sicut et cuilividentur parte in toto. Sed occurrit dubium. - Licet enim species non sit lini litudo objecti per modum conceptuS, Si tamen rei Si in ilitudo, cognita autem similitudine, cognoScitur id cujus est similitudo. Ergo etc. Respondetur, quod cognitu tuli similitudii te alicujus, ut est persectio cognoscentis, Ogn0Scitur ipSa re non Secundum quod in suust, sed secundum quod Si in imagine, et Sic conceditur quod Angelus cognoscit obiecta illa, Secundum esse quod liabent in ipsis speciebus non autem ut in Seipsi sunt. Aia oouoclum dicitur, quod intelligitur de cognitione sequentu intentionem ut patet ex eo quod inquit, quoniam is cognoscitiυα non cognosci aliquid actu nisi adsit intentio quae propositio non est vera niSi de cognitione Sequente, non autem de praecedente
Sed advertendum, quod non dixit S. Thomas absolute et simpliciter, quae cadunt Sub unu intentione Oportet simul esse intellecta, sed apposuit etiam necessitatem ex parte intentionis dicens quae oportet sub una et eadem intentione cudere oportet simul esse in lellecta. Aliqua enim cadunt sub una intentione de necessitate, lasci Iicet, quod si unum intendatur, necesse est ut et aliud intendatur sicut cum iitenditur medicina, sub ratione ordinati ad sanitatem, necesse est ut et Sanitas intendatur, Aliqua vero cadunt sub una intentione non de neceSSitate, sed ex libertate voluntatis, sicut cum aliquis ex una re plure intendit utilitates, po SSet tamen unainutilitatem intelidere et non alia in Similiter ergo et in cognitionibus intentis, de quibus intelligitur propositio S. Thomae, aliquae necessari Sub una intentione cadunt, quia non poteSt uniu cognitio intendi, quin intendatur alterius cogit illo; et haec Sunt quae tantam colligationem habent inter se, quod unum abSque alio cognosci non potest Sive Sit ratione ipSoruit Objectorum, Sicut illii quorum unum in alterius ratione cadit; sive ex parte medii cognoscendi. Aliqua vero Sunt, quae non labunt talem OniaeXioneni, sed unum absque alio intendi potest, licet iit, una intentione cu- dant, sicut cum quis intelidens lii Ios0phiae cognitio item Simul iii- tendit coelum cognOScere et elementu. Ubi ergo aliqua cognitiones simul o nectissitu te, Sub una in tentione cadunt, neceSSu St ut si inui etia in Sitit in intellectu, quia nulla alia ratione Sub una inteiit inite necessario aduiit, niSi quia una abSque ultu SSe non p0ιest. Et Sic, ilia in niuili cognitio de necessitate Sub una intentione divinue voluii tulis cadit, intendentis divinam essentiam perfecte videre, eo quod divina SSentia perse-
343쪽
cte videri non possit, nisi secundum totam ejus virtuteri videatur sub qua omnia comprehenduntur, idcirco non potest intendi cognitio persecta divinae es Sentiae, quin aliorum cognitio intendatur; et per conSequens oportet Deum Omnia Simul cogno Scere. Ad rati0nem in oppositum, dicitur, quod non est contra inlun- tum S. I liomae licet enim illae cognitiones simul intenduntur, non tamen necessario sub una in lentione cadunt. ADguis QPfio. Si non omnia Deus cognosceret simul, non omnia intelligeret una operati0ne hoc autem est ina possibile, cum
sua operatio Sit Sua essentia. Ergo etc. - Probatur antecedens quia intellectus suecessive multa considerantis, impossibile est unam tantum operationem Sse, cum Operationes secundum objecta disserant, et Sic oporteret primi, SSe primam Operati0nem, et Secundam, Secundi.
Dulatum). Sed videtur undamentum hujus rationis intelleelus
successit e multa consideranti impossibile est esse unum tantum operationem salsum esse, nam angelus considerans hominis naturam, non conSiderat Sortem nondum genitum, quia non sertur intuitus ejus ad sutura Sorte autem genito, perSe Verante prima C0gnitione, considerat Sortem, quia per eandem speciem cognoscit omnia singularia speciei simul existentia. Ergo possunt aliqua succeSSive cogn0Sci per unam et eandem operationem et sic dicemus Deum successiVe rerum cognitionem habere. Sicut re Successive eSSe habent, manente tamen una et eadem peratione intellectus
divini. Aia hoc utilum prima responsio): Si Sustinere VoluerimUS, quod nullo modo unica operatione possint plura succeSSiVe Cognosci, dicendum Si quod argumentum, salsum supponit scilicet quod
Sorte noviter generatus, cogn0Scatur cognitione eadem qua Cogn0scebantur alia individua prius existentia tio enim salsum St. Sicut enim species hominis non erat actu similitudo Sortis, antequam Sorte esset, ita conceptus quem Drmavit intellectus per illam speciem, non erat Conceptu eorum quae sunt propria ortis. Ideo si debet Angulus noviter Sortem intelligere, neceSSe est ut alium actum eliciat, aliumque conceptum sormet. Si autem instetur, quod operationes non disserunt nisi secundum objecta, ad quae primo et per Se terminantur, cujUS Signum est quod omnia videt Deus unica operatione quia unicum est primo et per Se objectum intellectionis divinae in quo alia videntur, Singularia autem non sunt primo et per se objecta intellectionis angelicae, et Sic ex eorum multiplicitate et Succe SSione, non p0 tebit intellectiones multiplicare. Rev0ndetur: Si ponamus quod singulare noviter productum non cognoScatur una intellectione per se, sed eadem Simul cum aliis, quod non potest simul cognosci cum ullis nisi per no amin-22
344쪽
558 LIBER PRIMI Stellectionem, qua S ipse et alia cognoscantur, et tunc Sta cognitio dissert ab illa, qua alia singularia cognoscebantur Sine isto; ex eo quod cognoscitur natura Specifica alio modo quam priuS, non enim prius cognoscebatur ut istis principiis individuantibus limitata, p0Stm0dum Vero cognoScitur ut sic limitata et sic aliquomodo sunt duo objecta sui malia istarum intellectionum, non enim videtur imaginabile quod noviter cognoscatur, ni Si aut ipSum cognoScatur primo et per Se aut noviter cognoscatur aliquod objectum in quo Videatur, aut Objectum prius cognitum alio mod cognoscatur Sicut cum in principio aliquo, aliqua conclusi cognoscitur quae priu non cognoscebatur, hoc est, quia principium persectius cognoscitur; et sic habet rationem alterius obiecti aliquomodo, inquantum potentiae persectiori modo obhcitur quum prius. Propositio ergo S. Thomae accipitur absolute, non Specificando primo et per Se Objectum, quia quomodocumque sit successio in cognitione aliquorum oportet ut Sit aliqua pluralitas primo et per Se Objectorum ut potentiae buciuntur, et sic necesse est ut hi plure operationes, et praesertim ubi operatio una intendi et perfici non potest, sicut est in Deo. Secunda revonsio . Si autem voluerimus aliam partem SuStinere, Scilicet quod plura possint sue essis una operatione O9n08fi,
non quidem in Seipsis sed in alio, quod mihi probabilius videtur,
cum operatio habeat speciem et unitatem ab objecto principali, non autem a Secundario quod in principali videtur dicendum est quod non est Simile de angeli cognitione respectu singularium et de c0gnitione Dei respectu aliorum a se, quia singularia quae ab angelo
SucceSSiVe cognoscuntur, videntur non in Seipsis, sed in natura Specifica, cum per speciem naturae specificae intelligantur. Si autem Deu SucceSSive multa cognoSceret, illa videret Deus in Seipsis, non autem in essentia divina, quia essentia divina non potest SucceSSiVe creatura repraesentare, cum sit actualis mittitudo non solum XiStentium, Sed etiam non existentium. Unde propositio Sta: intellectus multa considerantis impos3ibile est unam operationem
esse intelligitur de intellectu considerante unumquodque illorum in SeipSO, non autem de intellectu considerante illi in illis primo et principaliter Viso Patet ista interpretatio ex ratione quam adducit S. Thomas quia, inquam operationes secundum objecla disserunt: conStat enim hanc propositionem veram esse tantum de objectis principaliter visis, non autem de objectis quae videntur in alio. Cum autem dicebatur in prima responsione, quod non Videtur imaginabile quod aliquod individuum noviter cognoscatur, niSi aut per Se primo Sit cognitum, aut noviter aliquod cognoscatur in quo Videatur, aut objectum prius cognitum alio modo cognoScatur Revondetur, quod in hoc casu objectum principale alio modo cogn0Scitur quam prius, non quidem per aliam cognitionem, Sed pern0Vam dispositionem ipsius objecti principalis. Sicut enim una et
345쪽
DE DEL INTELLiGE'Ti 559eadein species intelligibilis repraesentabat naturam specisticam absque hoc Singulari, et postmodum ipsam cum hoc Singulari reprae-Sentat, non propter Variationem speciei intelligibilis, sed propter mutationem individui, et aliquo modo naturae specificae ita cognitio talis naturae absque sui intrinseca Variatione, prius terminabatur ad naturam specificam, absque tali individuo, postea vero terminatur ad ipsam etiam cum ipso individuo. Eadem quoque ratio est de conceptu per illam speciem elicito, quod scilicet, absque sui Variatione, diversimode naturam specificam in tali casu repraesentat diverSitate dico, ex parte rei repraesentatae etenente.
Auguis 4w--.In Deo nullus potest esse motus. Ergo non est successio in ejus cognitione. - Probatur consequentia quia successio non poteS intelligi in tempore, nec tempus Sine motu. Advertendmn hic duo. Primum, quod secundum doctrinam S. I homae, praeter tempus continuum est etiam discretum, Sicut praeter motum continuum etiam motus diseretu8. Discretus enim motus est compositus ex diversis operationibus instantaneis sibi invicem succedentibus, et ab existente in actu procedentibus, et successio talium operationum
dicitur tempus discretum. Ideo bene inquit S. I homas, quod nulla successio potest intelligi sine tempore, scilicet continuo, aut di
Secundum est, quod aliquando unica operatio instantanea dicitur motus, Secundum quod motus est actus perfecti, eo modo
quo Plato dixit Deum movere seipsum, quia intelligit se. Sed hoc modo non loquitur hic S. Thomas, cum inquit, impossibile esse ut
aliquis motus sit in Deo, sed accipit motum ut successionem includit, qu0m0documque sit successio et transitus ab uno in aliud. Pgisit quinio. Esse divinum non habet prius et posterius. Ergo nec consideratio. Ergo omnia simul cognoscit. - Patet conSequentia quia intelligere Dei est ipsum esse. Haec ratio probat non esse successionem e parte ipSiu Ope-tioniS. Augui Meruio. Intellectus divinus nunquam est in potentia. Ergo omnia simul intelligit. - Probatur consequentia quia omnis intellectus intelligens unum post aliud, dum intelligit primum in actu, Secundum intelligit in potentia. CoonPinnio conclusio et auctoritate sacrae Scripturae: Apud Deum non est transmutatio ne vicissitudinis obumbratio. Iacob,
346쪽
SECLNDO ostendit, quod in Deo oo με otitionii cognitio. Et APM Hii PDimo sic Deus omnia Simul actu cogn0scit. Ergo non est ejus cognitio habitualis. - Patet conseque ilia quia ubi est habitualis cognitio, aliqua cognoscuntur habitu tantum, non
Pgui Ne uncto Intellectus divinus nullo modo est in potentia. Ergo te. - Patet consequentia quia habens habitum et non conSideranS, Si in potentia quodammodo, scilicet accidentali non autem essentiali. Pguis evito. In Deo operatio St sua SSentia. Ergo etc. Probatur consequentia quia ubi intellectus habitualiter cognoscit, ibi aliud sunt essentia et actualis operatio Abitualiter enim cognoscenti deest actualis consideratio ut sic essentia autem ei deeSSe
PMisi uis Dio. Si hoc esset, Deus non esset universaliter perfectu S. - Probatur consequentia quia intellectus habitualiter cogn0ScenS, non Si in Sua ultima persectione, Scilicet Secundum genu intellectus ut sic unde nec selicitas ponitur a PhilosophoeSSe Secundum habitum, sed Secundum actum. νς uis uisioso. Non sunt in intellectu divino aliquae species Superadditae. Ergo etc. - Probatur conSequentia quia omnis intellectus in labitu, intelligit per aliquas species quia habitus Vel est habilitas quaedam ad recipiendum species intelligibiles vel est ordinata aggregatio ipsarum specierum intelligibilium existentium in
intellectu, medio modo inter actum et potentiam. Adυertendum, quod . I homas hic de habitu eientiae sub di- unctione loquitur, propter varias opiniones de ipso. Nam ΑVicenna M. de naturalibus ut dicitur, de erit o. 12, a. 1, et , Sent diSt. 50, . , poSuit habitum scientiae esse habilitatem quamdam aniniae noStrae ad recipiendum illuminationem intelligentiae agentis, et Specie intelligibiles ab ea emuentes. Alii vero dixerunt liabitum Scientiae esse collectionem specierum S. Thomas autem aliquando Videtur dicere, ipsum esse quandam simplicem qualitatem, ut 1. 2,q. 4, a. 4, aliquando vero, quod sit collectio multarum Specierum, ut de erit. q. 29, . . Dicerem ergo pro eaepositione opinionis . homae, quod de habitu cientisic intellectus nostri, duplieiter loqui poSSumuS; Pi-
347쪽
licet fornialiter et fundamentaliter, sive orsinatiMe. Si undamentaliter et originative loquamur, sic est collectio ipsarum specierum non enim potest intellectu conclusiones aliquas considerare, nisi sit in actu per species intelligibiles virtute intellectus agentis aphantasmatibus alistractas. Sed quia habens hujusmodi suocies, non potest ipsis ordinate uti et scientifice, nisi per exercitationsem in demonstrationibus ex iis speciebus actis, ex quibus in intellectu causatur qualitas quaedam, qua intellectus est habilis ad considerandum conclusiones unius scientiae prompte et delectabiliter ideo ipsa habilitas est essentiale et formale in habitu scienti si eo nomine habilitatis intelligendo non habitudinem et relationem dumtaxat, sed qualitatem per quam intellectus sit habilis proxime ad utendum speciebus intelligibilibus, et ad considerandum scientiae conclusiones. Propter hoc dicit S. I homas habitum esse colle lionem spe te nordinatarum; quia videlicet ipsae species non habent rationem habitus scientisci, nisi ipsa habilitas qua sunt ordinatae in int0llectu, quantum ad usum ipsarum SuperVeniat. Unde scientia dicitur essectus demonstrationis esse, non quidem quantum ad ipsum inundainentum, quia species intelligibiles n0n causantur per opus intellectus possibilis cujusmodi est demonstratio, sed per actum intellectus agentis), Sed quantum ad for male scilicet quantum nil habilitatem. Per demonStrationem enim,
redditur intellectus habilis ad utendum speciebus intelligibilibus circa
conclusionem demonstratam et quia, per unam demonstrutionem
circa unum genus intelligibilium causatur habilitas in intellectu ad considerandum per species illius generis, ideo per alias demonstrationes circa idem genus, non causatur nova qualita S, et nova n-bilitas, sed prius causata extenditur et perficitur, Secundum quod intellectus per ipsam sit habilis ad considerandum plures conclusiones circa idem genus intelligibile, ad quas prius erat in potentia tantum, juxta ea quae dicit S. Thomas in 1. 2 q. 54, a d ad 3. Similiter possumus dicere in intellectu angelico habitum esse fundamentaliter ipsas species formaliter autem esse quandam habilitatem ad utendum ipsis speciebus sive sit aliquid distinctum in ipsis ab ipso intellectu, sive sit ipsum lumen naturale intellectus. Hanc illicultatem plenissime alii Thomistae pertractant ideo de ipsa dicta a nobis hoc loco susticiant.
νς Hi Norum. In Deo non est qualitas. Ergo etc. Patet con-δequentia quia habitus qualitas est. Considerandum, ex doctrina . Thomae , ent diSt. 35 et 1, p, . 14, quia cum Scientia dicat persectionem ratione certitudinis, Imperfectionem autem inquantum qualitas est, et inquantum discursum importat, sicut alia dicuntur de Deo per remotionem omni imperfectionis, ita cum scientia attribuitur Deo, attribuitur illi ratione certitudinis, non autem ratione qualitatis et discursus et
348쪽
quia hic loquimur de habitu proprie, cui convenit quod sit qualitas, ideo absolute dicitur hic, quod habitus est qualitas.
Coonum ita postremo auctoritate Scripturae Me non do/'mitabit neque dormiet qui custodi Israel Ps. XX. 4ὶ quia dispositio habitualiter cognoscentis assimilatur dispositioni dormientis; ut dicitur 12, nietaph. com 50. Item: Oculi Domini multo plus Sunt uehiliores uper solem Eccli. XIII, 28,).
QUOD COGNITIO DEI NON ES DISCURSIVA.
Protinio Potino. Deus non cognoscit unum post aliud quasi SucceSSive Ergo non discurrit. - Probatur con8equentia quia nostra considerati est ratiocinativa Vel discursiva, quando ab uno considerando, in aliud transimus. Pro quo notat S. ThomaS, qu0d non dicitur aliquis ratiocinari, ex hoc quod inspicit qualiter ex praemiSSi Sequatur conclusio simul utrumque considerans quia hoc contingit non argumentando, Sed argumenta iudicando Sicut nec cognitio materialis est ex hoc quod materialia dijudicat. Auferiendum ex doctrina . Thomae 1, p. q. 58, . . et de verit . , a. 15, quod ad rationem discur8us, duo requiruntur. Primum, quod distinctis cognitionibus cognoscantur plura. Secundum, quod cognitio unius sit causa cognitionis ulterius unde discurrereeS e uia priu cognito, in cognitionem alterius posterius noti devenire, quod prius erat ignotum. Propter desectum pr/mi VidenSplura in peculo, non dicitur discurrere, quia omnia unica ViSione cognoScit propter desectum Secundi, cognoscens primo hominem, et secundo lapidem, non dicitur discurrere; quia una cognitio non est causa alterius. Ideo bene hic dicitur quod considerans qualiter concluSio e praemiSSis sequatur, Simul utrumque conSiderans non discurrit: qui videlicet, non proceditur a prius noto ad 0Steri US
me oriclo voti. Omnia Deus unica operatione cognoScit. Ergo non discurrit. - Probatur consequentia quia ratiocinans alia operatione conSiderat principia, et alia, concluSionem : non enim oporteret consideratis principiis ad conclusionem procedere, Si oh0 ipso quod principia considerantur, concluSione etiam OnSi
Adsertendum, quod principia dupliciter considerari OSSunt. Uno modo, Mecundum e et absolute. Alio modo, ut ordinata ad
349쪽
DE DEI INTELLIGE Tix 45 conclusionem inserendam. Cum priino modo conSiderantur, puta cum consideratur hominem Sse animal rationale per e, et Similiter, uni consideratur animal rationale esse riSibile per Se et Separatim, non cognoscitur conclusio, puta, homo est risibilis sed alia cognitione secundum Se unaquaeque praemiSSarum OnSideratur, et alia cognitione conclusio. Cum autem S eundo modo considerantur, cum scilicet minor accipitur ut SubSumptu ad majorem, simul cognoscitur minor subsumpta et concluSio. Propter hoc dicitur Poster. I. quod alia cognoscens, Simul inducens cognovit. Sed secunda cognitio praesupponit primam non enim ordinantur propositiones ad inserendam conclusi0nem, nisi prius ipsi propositionibus secundum se cognitis. Propter hoc dicit S. homas, quod ratiocinans prius intuetur principi quam conclusionem quia videlicet, priu cognoscit ipSa abSolute quam per ordinem ad conclusionem : et per conSequens alia, et alia cognitione cognoScit utrumque. Aduertendum quoque, quod haec ratio Secunda est alia a prima quia in prima proceditur e SucceSSione cognitioniS, quae requiritur in discursu ; in secunda autem ex alietate cognitionis principiorum et conclusionis. Non est autem formaliter idem successive cognoscere, et diversis cognitionibus considerare licet unum alturum Con Omitetur.
T Diio, Poti. In divino intellectu non est potentia. Ergo
etc. - Probatur consequentia quia omnis ratiocinativa cognitio, habet aliquid de potentia, et aliquid de actu eo quod in
principiis sint conclusiones in potentia. Di ium). Sed videtur ista ratio non concludere quia principia non continent conclusiones nisi in potentia activa, ut dicitur 2 phy8ie. Si formaliter Sumantur. Non est autem inconveniens aliqua potentialiter isto modo contineri in Deo, cum in ipso sic omnes
t Ni oracloiuvet quod licet in principiis contineantur conclu-Siones in potentia activa, tamen ex hoc quod taliter in principiis continentur et cognoscuntur in ipsis potentialiter, necesse est in intellectu ponere potentiam ad novum actionem, et etiam poten tiam passivam quia sic intellectus est in potentia ad eliciendum actum cognitionis quem non habet, et est in potentia ad recipiendum actualem cognitionem quae e principiorum cognitione causari potest. Ex hoc autem quod creaturae sunt in Deo secundum potentiam activam non oportet ponere in ipso aliquam potentiam ad eliciendum novum actum, neque potentiam passivam ideo non est simile..unx' o Doti. In divina cietitia nihil potest esse cauSatum, cum sit idem quod ipse Deus. Ergo etc. - Probatur eonSequentia quia in scientia discursivit, principia Sunt quodammodo IUS eLficiens conclusionis unde et denion8li alio uel Syllogisum faciens
350쪽
Adserte, quod . liomus diei principiti esse quouun Diodo causam emcientem concluSionis, non autem impliciter SSe auctam quia non Sunt cauSa quae emeiat cognitionem conclusionis tanqua in agen qu0d, Sed tanquam ratio agendi intellectus enim ex cognitione principiorum causa cognitionem conclusioni in seipso. Qui aio Poti. In Deo non potest esse nisi cognitio naturalis. Ergo etc. - Probatur consequentia quia ut in n0bi patet, quae naturaliter cognoscimus ut sunt prima principia, cognoScimus ab- Sque discui Sia, ex Sola scilicet cognitione terminorum. morum DP . Ratiocinatio est quidam motus intellectu trali- seu illi ab uno in aliud. Ergo non convenit Deo. - Probatur eou- Sequentia quia omnem motum oportet ad moVens omnino immobile reducere intellectus autem divinus est prima Origo OtUS, Ut in serius ostendetur. SQui imo voti. Supremum in nobis non est ratio, Sed intollectus, qui est rationi origo. Ergo Deus non discurrit. - Probatur c0nSequentia quia Supremum in nobis, est inserius e quod est in Deo, cum inserius non attingat superius nisi in Sui Supremo. Adserte, quod intellectus in nobis dicitur rationis origo, inquantum cognitio principiorum, quae ad intellectum pertinet, est cuia Sa et origo discursus qui pertinet ad rationem. o invo Doti. Ex impersectione intellectuali naturae, pro Venit ratiocinativa cognitio. Ergo etc. - 1 Obiitur ante eden8 quia quod per Iliud cognoscitur sicut accidit in cognitione ratiocinati Via,eS minu notum eo quod est per se notum; et ad illud non sum-cit natura cognoscentis Sine eo per quod sit notum. Adverte, quod licet intellectus noster, natus Sit multa conelu Siones per certitudinem et evidenter cognoscere, non tamen puteStearum certam et evidentem notitium habere, nisi per reSolutionenia prima principia ut inquit S. I homas , Sent diSt. 23, . , a P. Propterea hic dicitur quod non susscit intellectus illas cogno-
Scere absque medio sed si intellectualis nostra natura omnino perfecta SSet, p0SSet in principiis conclusiones cognoscere uno intuitu, nec pu esset transitio ab uno in aliud. Ideo hujusmodi discur- Siva cognitio arguit imperfectionem naturae intellectualis.
JIlinio Divina essentia est omnium Similitudo. Ergo etc. Probatur onSequentia quia absque discurSu cognOScuntur ea quorum Species Sunt in cognOScente.
Adverte, qu0d aliqua possunt habere speciem in intellectu dupliciter scilicet, mediate, et immediate. Immediate, quando immediate repraesentantur per illam neutule, quando Secundari reprae- Seniantur et remote. Quidditates ergo rerum, immediate et proxime habent speciem in intellectu nostro compleXione Vero, remo' te et mediate. Sed in intellectu divino sunt species tam comple-Xorum quam incomplexorum immediate cum divina SSentia, Omnium Sit propria similitudo. Quod ergo inquit S. Thomas evn0Sei