장음표시 사용
351쪽
absque diSeurSu e quorum unt Specie in cognoSeeule intelligetidum est de iis quae sunt primo et immediate per Specie reprae-Sentata, quo modo omnia in Deo habent speciem et similitudinem aliquo modo. Ex istis solvuntur voti Q quae coriis hanc conclusionem adduci OSSent. Potin est quia Deus omnia per Suam essentiam novit. Dicitur enim, quod hoc non ussicit ad diScursum, cum essentia divina se abeat ad alia non Sicut principium ad conclusiones, Sed sicut species ad res cognitas. Sed Videtur . Thomas de erit. q. P, , , oppositum dicere hujuS. Dicit enim ibidem, quod res esse in Deo, assimilatur illi modo quo essectu Sunt in uuSa, et conclusiones in principiiS.uQ-Doocloiuo quod cum in omni similitudine conjungatur etiam aliqua dissimilitudo, similia uno modo, poSSunt alio modo dissimilia dici. Principia ergo intellectus nostri, comparantur ad
conclusiones, Sicut causa ad essectum in ipsa Virtualiter contentum, non antem sicut Similitudo actualiter et distincte repraesentativa conclusionum, et propria eorum ratio. Ideo cum essentia divina sit cauS Omnium creaturarum, Si aliqua similitudo inter essentiam divinam respectu creaturarum, et principium reSpectu conclusionem sui inquantum essentia divina actu repraeSentat Omne creaturaSet distincte, non autem principia Sua conclusione in ipso virtualiter contentas, in hoc inter ipsam ut principia est dissimilitudo. Ratione ergo unius dictum est in Qq. diSpp. de erit , quod Sunt similia, ratione vero alterius, hic negatur similitudo et praesertim quia hic agitur de cognitione qua unum per aliud cognoscitur, in quo dissert essentia divina a principiis demonstrationum illa enim sic ducunt in cognitionem alterius, quod prius cognOScuntur et pOstea ex eorum cognitione devenitur in cognitionem conclusionum, non autem sic est de essentia divina, sed ipsa ducit in cognitio nem aliorum sicut species intelligibilis, et Sicut species concepta quae non prius duratione cognoscitur, quam id quod per ipsam
Securia otiiectio est, quod cum no SyllogiZemuS, inconVeniens esse videtur si Deus SyllogiZare non OSSit.
Sed totiuP, quod licet non syllogiget quia hoc impersectionem nostri intellectus sequitur, habet tamen syllogigandi scientiam tanquam judicans de argumentiS.Cootivmnio postremo conclusio Hebr. IV, 13, ubi dicitur,
quod omnia nuda sunt et aperta oculi eju8 Quae autem argumentatione OScuntur, non sunt Secundum e nobis nuda et aperta, sed ratione nudantur et aperiuntur.
352쪽
QUOD DEUS NON INTELLIGIT COMPONENDO ΕΤ DIVIDENDO.
Et Pgui Wimo sic. Omnia cognoscit cognoScendo essentiam Suam ipsam autem non cognoScit componendo et dividendo, cum in ipsa nulla sit compositio. Ergo etc. Adserte, ex doctrina . I honiae 1, p. q. 85, α 5 ad , qu0deompositioni et divisioni intellectus oportet eorrespondere compoSitionem aliquam eae parte rei sive sit ex materia et forma, Sive ex substantia et accidente, sive quocumque alio modo. Sed hoc ego intelligo quod conveniat rei aut secundum Se et e natura Su3, aut secundum quod est in conceptu nostro non enim requiritur
ut ipsa res de qua formatur compositio et divisio, in seipsa aliquam habeat compositionem, alioquin omnes propositione quas de Deo sormamus salsae essent, cum in ipso nulla sit compositio; sed requiritur, quod saltem in intellectu multiplicitatem quandam habeat et sic divina essentia compositionem et multiplicitatem habet, secundum quod de ipsa multos conceptus formamus. Sed quia hoc accidit ex impersectione intellectus nostri, non valentis ipSam Secundum quod in se est comprehendere; ideo ubi intellectus est illi adaequatus, cujusmodi est intellectus divinus, in ipsa non est compositio, etiam Secundum quod intelligitur, cum non sub pluribus conceptibus concipiatur; ideo a tali intellectu sine compositione
Propter hoc ergo dixit S. Thomas, Deum ideo non componere esSentiam Suam cognoScendo, qui ipSa comp0Sita non est scilicet, in se. Et addidit etiam, quod cognoscit Seipsum Sicut est, ut ostendat quod nec etiam secundum quod a Seipso intelligitur, compositionem habet, et sic ex nulla parte ipsam intelligendo componit: cum oporteat compoSitioni intellectus, aliquam compositionem ex
parte rei alter illorum modorum, c0rreSpondere. RQ uoclo ovgoii. Si componeret et divideret non uno intuitu omnia conSideraret, Sed Seorsum. - Probatur onSequentia quia quae componuntur et dividuntur nata Sunt seorsum ab invicem considerari. Nam Si cognito quid est res, Statim cognosceretur quid ei inest vel non inest, non 8Set pia compositione et divisione. Aduertendum, ut habetur 1, p. q. 85 loe fit et 58, . , quod ideo intellectus noster cognoscit componendo et dividendo quia,
353쪽
cum procedat de potentia ad actum, non statim habet persectam rei cognitionem Sed primo rei quid ditatem cognoscit, deinde passiones et habitudines circumstantes. Unde necesse S ut ea quae divisim cognovit, uniat componendo aut dividendo ad iubendam persectam notitiam de re. Si autem apprehensa quid litote, simul in ipsa videret quae illi insunt aut non insunt, non indigeret compositione, quia Statim de re persectam notitiam haberet. liud sane, intellectui divino contingit, qui unico actu omnia quae in re SSe,
aut non SSe OSSunt, apprehendit. TeDiio, Pguit. In Deo non potest esse prius et posterius. Ergo non est in ipso comp0Sitio. - Probatur eonSequentia quia compOsitio et divisio est posterior consideratione quod quid est. Adverte, quod ista ratio dissertis praecedente, quia illa procedebat ex ordine cognitorum Simplicium, haec autem ex ordine ipsarum cognitionum, Simplici inquam, et compoSitae..unufo Pguit. In divino intellectu non est aliquid per accidens. Ergo in pS non est compositio et divisio. - Probatur consequentia quia in c0gnitione quod quid est, non decipitur intellectus nisi per accidens circa compositionem autem et divisionem decipitur, sicut et SenSus in proprii sensibilibus non ullitur, sed bene in aliiS. Aduerte, undamentum hujus rationis esse, quod in intellectu divino non potest intelligi esse compositio et divisio nisi eo modo quo in intellectu cognoscente quod quid est potest reperiri quia intellectus divinus est simpliciter intellectus, et omni cognoScite modo quo n0Ster intellectus cognoscit quod quid est, ut dictum est superius. Et quia in cognitione quod quid est ut sic, non admiscetur comp0Siti niSi per accidens, ratione cujus et in pSosalsitas Sse potest, ideo nec isto modo potest compositio esse in intellectu divino, in quo nihil est per accidens. Quinto nugisti. Sequeretur quod intellectus divinus compositus sit. - Probatur eonSequentia quia compositio mi mala per intellectum, exiStit in intellectu, non in re, quae est extra intellectum, licet aliquid sibi correspondeat in re, ut supra diximus. Si ergo intellectus divinus componat, erit in ipso forma ab ipso distincta: et sic erit in ipso aliqua compOSitio. moxio ovguis. Si Sic est, ergo intelligere Dei non est unum
tantum. Ergo Sua SSentia non St una tantum, cum ejus operatio Sit Sua SSentia. - Probatur prima consequentia quia intellectus
componens et dividens, diversis compositionibus diversa judicat. Compositio enim intellectus compositionis terminos non excedit. Nam compositione qua intellectus judicat hominem esse animal, non judicat triangulum esse siguram. Aduerte, quod compositionis nomine, aliquando significatur ipsa operatio intellectus, aliquando conceptus per illam operationem productus. Hic autem accipitur pro ipsa operatione. Verum enim
354쪽
est, qtiod talis operatio non excedit terminum per ipsam productum, sicut et nulla alia operatio suum termitium Xcedit et ideo, si terminus unius compositionis est, hominem esse animal, nihilque aliud repraesentat in re, non poterit illa operati ad aliud iudicandum extendi. Sed quia posset aliquis deducere quod Deus non cognoscatenunciabilia, quia non componit, hoc remoVet S. Thomas dicens, quod hoc ex dictis non sequitur; quia licet Deus non componat aut dividat, omnium tamen cognoScit 0mp0Sitionem, eo quod, eSSentia Sua una et simpleX, exemplar Sit omnium multipliciunt
et comp0Sitorum, tam secundum rem quam Secundum rationem.
Sed occurrit hic utitum. Nam entia rationis nullum habenteSSe, Sed S0luIn cognoscuntur. Ergo per divinam essentiam non cognoscitur compositio rationis essentia enim di Vina non est Xemplar entium nullum habentium esse, nec habere potentium. uo Poria suo, et dicitur primo quod per compositionem rationis non intelligit S. Thomas compositionem quae sit ens rationiS, ut en rationi distinguitur contra ens reale sed compositionem et conceptum complexum, sormatum per intellectum et rationem, qui est ens reale, distinctum tamen contra en naturale, quod Xtraiiitellectum per ipsum repraeSent3tur. Dicitur seeundo quod essentia divina est etiam aliquo modo eXemplar enti rationis, ex ea parte qua aliquo modo partici
aucturitate Isaiae V, 8, ubi dicitur: Non enim cogitationes meae, cogitationes estrae. Cum tamen dicatur in Psalm XCIII, 11 Dominu Sei cogitationes hominum. Item Dionysius cap. 7 de dit .nom et Igitur divina sapientia Seipsam Cogn0ScenS, CognOScit Omnia, et materialia immaterialiter, et indivisibiliter divisibilia, et
QUOD A DEO NON EXCLUDITUR VERITAS NUNCIABILIUM.
Qili veritas secundum Philosophum in II de Anima et mmmtaph. eaet eam m. 8 invenitur in intellectu nostro, secundum quod componit et dividit, cum dictum sit Deum non Componere neque
diVidere, 0sset aliquis existimare veritatem in divino intellectu non esse ideo ad hoc excludendum determinat . Thomas de veritate intellectus divini.
355쪽
DE Ei EniTATE 549 Circa hoc autem, duo facit. Primo, Stetidit in Deo veritatem esse. Secundo, Stendit Iuali Sit ipsa veritas se. 1). Circa primum, duo facit. Primo, quod in Deo Sit veritas. Secundo, quod Sit Sua Verita scap. Seq.).
'Potinio PDimo Divinus intellectus non solum quid ditates Sed etiam nunciatione cognoscit. Ergo quod intellectus divinus intelligendo dicit, est compositio et divisio. Ergo non Xeluditur veritas ab intellectu divino. - Patet prima conSequentia quia enunciatio compositio quaedam St. Secunda Vero probatur quia Veritas in intellectu au id quod intellectus dicit, pertinet, non ad pe- rationem intellectus; quia non oportet operationem adaequari rei intellectae, cum res quandoque sit materialis, et intelligere sit im- materiale, sed ad illud quod intellectus intelligendo dicit et cogito-Scit. Cum ergo erita intellectus, sit adaequatio intellectus et rei. secundum quod intellectus dicit esse quod est, vel non esse quod non St, equitur quod intellectus sit verus, quando ita est in re sicut dicit et sic si dicit compositionem eram, quod it VeritS. Adsertendum circa di nitionem veritatis ex doctrina S. I ho-ma I, p. , 16, , , , et de erit . 1, a. 1, quod dimnitio haec qua dicitur, eritas 3 adaequatio rei et intellectus, quae est Isaac)est data secundum id quod rationem veri perficit, et tam missi veritatem rei potest pertinere, quam ad veritatem intellectus Nam res dicitur Vera Secundum quod adaequatur intellectui, et intellectus dicitur verus Secundum quod est rei daequatus quia Scilicet ita est in re sicut dicitur et intelligitur per intellectum. Ista autem adaequatio intellectus ad rem, non accipitur e parte inciUS, quia actus non habet rationem similitudinis rei intellectae, ut illi dicatur adaequatus Vel inadaequatus, licet ex aliqua ejus similitudine procedat, et ad similitudinem terminetur sed accipitur ex parte formae intellectus, Secundum quam intellectus dicitur rei esse similis et illi ad aequatus. Unde veritas ex parte intelle eius, dicit aliquam formum in intellectu, quae est Similitudo rei intellectae, Secundum quod per ipsam, intellectus rei ad aequatur ita quod illa similitudo non Si formaliter Veritas, nisi ratione illius adaequationis. Advertendum etiam, cum dicitur quod veritas intelle tus est adaequatio intellectus et rei, secundum quod intellectus diei esse qu0u St, ei non 88 quod non est quod intelligitur de eritate, ut cognita est et dicta Sensus enim est, quod tunc intellectus est
VerVS, tanquam Verum cognoScens aut dicens, quando dicit aut cognoscit esse sicut St, aut non Sse Sicut non St. Hoc etiam
molo intelligitur quod dicitur metaph. aeael. om. 27, Scilicet
356쪽
quod Verum S en eSSe, et non ens non esse intelligitur enim de ver Cognito nam tunc Verum cognoscitur quando cognoscitur
esse quod est, et non 8Se quod non est et similiter tunc dicitur verum, quando dicitur SSe quod est, et n0n SSe quod non St. Sed circa ea quae hic dicuntur, PIDION occurrit utiliam. 'Dimum est, quia . Thomas de erit. q. 1, a. 1, inquit, quod cognitio est quidam veritatis esse tus sed id quod dicitur est terminus , et essectu cognitionis, non autem causa ejus Ergo Veritas
non pertinet ad id quod dicitur, cujus oppositum est hic dictum. , CHoclum est, quod si illud quod intellectus divinus dicit, est compositio et divisio, ergo intellectus divinus componit et dividit quia nihil aliud in nobis est componere et dividere, quam dicere conceptum aliquem complexum. Hoc autem salsum est, Ut
superius est ostenSum. Ergo salsum est quod intellectus divinus dicat compositionem et divisionem. Tovilom est, quia quod intelligere sit immateriale, et res intellecta aliquando materialis, non Videtur sussiciens ratio, quare ipsum intelligere non oporteat rei adaequari: nam et conceptus complexus in intellectu immaterialis est, et tamen rei materiali adaequatur, Ut inadaequatur. AH Dimum horum, responderi dupliciter potest. Primo, quod cum Veritas importet similitudinem rei cognitae, secundum quam intellectus est rei consormis, et adaequatus, ditipliciter inuenitur eritas in intellectu, sicut dupliciter invenitur in ipso rei intellectae similitudo invenitur enim in eo similitudo quandoque imperfecte, Sicut quando informatur specie intelligibili, sed actualiter non considerat quandoque autem perfecte, Sicut quando actualiter intelligit et format conceptum rei consormem. Ideo invenitur veritas in intellectu, et imperfecte, ratione Speciei intelligibilis praecise sumptae, et persecte, ratione con eptu larmati de re Cum ergo dicitur in quaestionibus de Veritate, qu0d cognitio est veritatis essectus, intelligitur de Veritate imperfecte Sumpta cum autem hic dicitur veritatem pertinere ad id quod dicitur, intelligitur de persecta et completa Veritate. Secund0, poteSi responderi, quod cognitio intellectus nostri, ad duo terminatur Scilicet ad conseptum qui per actum intelligendi
larmatur, et ad rem per talem conceptum repraesentatam et priUS, Ordine naturae, producitur conceptus, quam re ad extra intelligatur e qu0 Sequitur, quod prius natura, intellectus per conceptum adaeqUntUr rei, quam rem extrinsecam, Secundum quod Xtra intellectum existit, cognoscat et quia veritas consistit in adaequatione intellectus et rei, ideo prius, ordine naturae, intellectu eStVerVS, quam ad rem ad extra terminetur. Et hoc modo cognitio, non quidem simpliciter sumpta, et ut egreditur ab intellectu, sed ut ad rem inquantum est in seipsa terminatur, Si essectu VeritatiS, et tamen veritas pertinet ad id quod dicitur.
357쪽
DE DEI VERITkT 551Dico ergo, quod id quod dicitur, non est essectus et terminus cognitionis, ut cognitio terminatur ad extra, immo sic est auSa, ejus quia conceptu est ipsi cognitioni ratio ut terminetur ad extra, licet, absolute loquendo, Sit operationis intelligibilis essectus, et terminus. Nam conceptu intellectus, apud S. Thomam, dicitur principium cognoscendi, prout cogniti ad rem per Conceptum repraesentatam terminatur, non autem ut egreditur ab intellectu . Ut enim patet in 1, p. q. 15 a. 1, et de erit. q. 3, . . et Seqq. idea nominat conceptum qui est terminus per aelum intelle tu prodit eius, et ponitur principium n0n Solum productionis, Sed etiam eo-onitionis rerum. Hanc responsionem meliorem puto, et magi ad intentionem S. Thomae.
Aia o ooclum dicitur, quod non est sic intelligendum qu0d dicitur hoc loco, disinum intellectum compositionem aut diuisionem dicere, quasi dicat compositionem per ipsum divinum intellectum lactam, ut objectio procedit; sicut intellectus noster dicit verbum complexum illud producendo sed quia dicit, idest concipit et intelligit c0mpositionem et divisionem intellectus nostri per Verbum simplex, quod omnem intellectus nostri compositionem repraesentat Patet, quia deducit hoc ex eo, quod cognoscit enunciationeS, non quidem ab ipso formatas, cum ostensum Sit pSum non componere, Sed ab intellectu nostro. Quod etiam patet verum eSSe e ii quae dicuntur 1, p. q. 16, a. 5 ad 1 ubi dicitur quod intellectus divinus secundum suum simplicem intelligentiam judicat de omnibuS, et cognoScit omnia complexa. Hoc autem sussicit ad prop0Situm Suum quo Vult ostendere, ipsum Veritatem cognOScere, licet non componat. Si enim cognoscit compositionem intellectus n0Stri, Simpliciter tamen, et absque compositione ex parte actUS Sui, cum ipsa comp0SIti veritatem contineat, sequitur quod Veri
A tevtium dicitur, quod cum intelligere non habeat rati0nem repraeSentanti objectum, sed tantum attingentis ipsum, nulla p08Set in ipso intelligi adaequatio, nisi in esse naturae; et ideo cum pSum necessario sit immateriale si res intellecta sit materialiS, non poterit inter illa esse adaequatio Conceptus autem inte, lectUS, Si sorma repraesentativa rei intellectae ideo licet non sit
inter ipSum et rem, adaequatio secundum esse naturae, 0teSttamen SSe adaequatio secundum repraesentationem, dum reprae
Sentat Secundum quod est in re. Ideo illa est sufficiens ratio de ipS intelligere, quae non esset sufficiens de eo quod dicitur,
SQQuraclo DP . Dato, per impossibile, quod intellectu diu,
DUS Solum incomplexa cognosceret illo modo quo noster intellectus, adhuc SSet verus. Ergo ex hoc quod non componit, ab e non eS Verita removenda. - Probatur consequentia quia intellectus noster in apprehendendo quid ditatem Semper Si erUS.
358쪽
Ad hujus manifestationem notat duo. Primum est, quod illarentia est inter incomplexum qu0 dicitur vel intelligitur, et complexum quia incompleXum, quantum
est ex se, non Si rei aequatum, nec inaequale, cum X e non
contineat aliquam compositionem Vel applicationem ad rem; sed bene complexum in quo designatur comparatio incomplexi ad rem, per notam compositionis et divisionis. Secundum est, quod tamen intellectus incomplexus, apprehendit quidditatem rei in quadam comparatione ad rem quia apprehendit eam ut hujus rei quid ditatem ideo dicitur talis intellectus semper
Verus per e, Ut dicitur 3 de anim. eaei coni. 26, licet salsus esse possit per accidens, ratione admixtae complexionis, Vel partium
diuiniti0nis inter se, vel totius distinitionis ad distinitum; quorum una dicitur simpliciter salsa diffinitio, altera vero salsa respectu hujus rei Similiter ergo divinus intellectus verus esset cognoscendo
De conceptu incompleaeo, ejusque comparatione ad objectum, Mu,
Circa ea quae hic dicuntur de incompleaeo considerandum St, quod non sunt idem conceptus ineompleaeus et neompleaeum, hoc loco sed incompleaeum est ipsum objeetum sol maliter et praecise Sumptum quod per primam operationem intellectus apprehenditur et repraesentatur per conceptum incompleaeum, quem in Seipso concipit intellectus, et sic distinguuntur incompleXum, et conceptuSincompluXus, Sicut repraesentatum, et similitudo actualiter reprae-SentanS. pSum ergo incompleaeum, ut hoc quod dico, animal rationale, e parte rei dupliciter considerari potest. Uno modo abSO-lute et secundum Se Scilicet quantum ad sui naturam praecise et sol maliter sumptam, et sic constat quod nulla in importat comparationem a C adaequationem ad rem animal enim rationale nihil aliud dicit quam ipsam naturam humanam specifice significatam, hoc est, significatam sine accidentibus individuantibus. Alio modo potest conSiderari, Secundum quod apprehenditur ab intellectu, et sic includit comparationem ad rem concomitanter, et hoc est ipSum intelligi cum comparatione ad rem. Intellectus enim, apprehendit animal rationale, non per abstractionem a quocunque et indisserenter, Sed ut hujus rei quidditatem Volens enim intelligere hominis quidditatem, sormat de ipso hanc quid ditatem animal rationale et
Sic quod secundum se comparationem ad rem non dicit, et conSequenter nec Verum nec salsum est, intelligitur cum comparatione,
et Vere intelligitur, in quantum ita est in re, quod illa est ejus quid dilus sicut intellectus apprehendit hanc ut hujus quid ditatem,
et Sic intellectus est verus, tanquam habens in se adaequationem ad rem intellectam. Quae adaequatio, mi maliter complet rationem
Veritati S, non tamen tanquam verum actualiter cognoSeenS cum
359쪽
I E Ei EniTAT 555lulein adue luationem sui coliceptu ad rem, per hanc Operationem, qua quid dilutum format, non appreliendat. Circi illam propositionem in compleae designatur eo reparatio incompleae ad 'em Sciendum est e doctrina . Tli omne de ferit V. 1 u. 9, et , melaph. leol uli., quod Verita cognoscitur ut, intellectu Secundum quod reflectitur Supra actum Suum et similitudinem quod sane non solum est Verum de cognitione naturae
veritatis, quod pertinet ad irimam operationem intellectus, sed etiam de ipsa actuali consorinitate, ut intellectum denomii lante, per complexum importula, quod pertinet ad Secundum intellectus operationem. Quod lique ego sic intelligo: non quod cognitio veritatis sit proprie et simpliciter actus reflexus, Secundum eandem Speciem actus, quia conStu in cognitione cujuScunque pr0positionis, quae actu directo cognoscitur, Veritatem cognosci; sed quia cognitio pertinens ad secundam operationem intellectus quae est absolutuc0gnitio directa complexi potest dici cognitio esseXa per Comparationem ad Simplicem rei apprehensionem eo quod intellectu sor- mure propositionem non possit, nisi reflectat Supra cognitionem
Simplicem qua consideravit prius quid di tutem, aut aliquid aliud simpliciter. Et sc est quod intendit S. Thomas, cuin inquit, quod in compleX designatur comparatio incomplexi ad rem id est intelle
cepero incomplexe ad re in illud, sic incompleXe conceptum, rei attribuendo et sic in ipso complexo importatur comparati incomplexi prius intellecti ad ipsam rem, cui attribuitur per copulam
Aut ei tendum Secundo, quod cum complexum et incomplexum non disserant ut hic dicitur nisi sicut comparationem mi maliter imp0rtans, et quod non importat comparationem talem, Sed abS0lute dicitur, et complexo obiecto respondeat conceptu compleXUS, Sicut incomplexus respondet incomplexo compositio et complexis in intellectu non intelligitur, tanquam sit aliquid per actum intellectu conStitutum, quod e pluribus conceptibus comp0 natur, ita quod ex illis ut unum, sicut ex materia et forma, sed quia formatur in intellectu conceptus repraesentativus rei et ejus quod de re incompluXe concepit intellectus, et etiam ipsius c0ns armitatis ud rem, quam per copulam Verbale in X primit. Et hoc ratione dicitur conceptu compleXus, Sicque componendo intellectus cognoscit, et U- dicat Se esse adaequatum rei, quia quod de re incompleXe concepit, rei ad extra attribuit, et sic judicat ita esse in re Sicut concepit de ipsa, quod est cognoscere se esse adaequatum rei. Unde, cum dicit intellectus, hominem esse animal, non Solum Compar itanimal ad hominem, ut ipsu in animal extra intellectum est, Sed etiam ut est ab intellectu conceptum in quo importatur comparatio intellectus concipientis illud incomplexum ad rem extra intellectum. 23
360쪽
Propter quod inquit S. Th0nia 1, p, . 16, a P, quod tunc primo intellectu cogn0Scit, et dicit Verum, quando judicat remita se habere Sicut est forma quam de re apprehendit ita videlicet, quod subiectum prop0Sitionis dicit rem cui intellectus aliquid de ipsa conceptum attribuit; et praedicatum dicit sormam, quam de ipso prius incomplexe conceperat, et p0Sterius cum compleXione ad rem intelligit et dicit, et hanc complexionem Significat nota compositionis et divisionis. Cire illi id telum, quod intellectu incompleXus apprehendendo, qu0d quid St, apprehendit quid ditatem rei in quadam comparatione ad rem; et pr0pter hoc intellectu dicitur per Se Semper esse verus, licet incomplexum vel immitio non sit Secundum se Vera, Vel salsa initIiiDIQx occurrit utilum. 'Dimuin Si quia Si intellectus incomplexus, intelligens quod quid est, apprehendit quidditatem rei in quadam comparatione ad rem, Sequitur quod in intellectu incomplexo erit complexio et compositio, quod contradictionem implicat Patet consequentia quia dictum est, complexum nulla alia ratione ab incomplexo disserre, nisi quia in ipso designatur comparati incomplexi ad rem, quae non designatur per incompleXUm. SQQuoclum est: quia ut arguit S. Thoma 1, p. q. 17. u. 3, intellectus circa quod quid est non decipitur, quia directe inlarmatur similitudine quid ditatis rei. Ex hac enim ratione equitur quod intellectus cognoscens quod quid St, nullo modo potest esse salsus: n0n quidem propter compositionem partium distinitionis ad invicem, quia non sormat dissinitionem niSi secundum repraesentationem Speciei non etiam Secundum attributionem ad id cui non convenit, quia Semper cognoscit ut dicitur hic tanquam hujus distinitiu-nem et Sic etiam ex specie sit tali cognitio. Ergo etc. Tevitum Si quia videtur etiam ex hac parte implicari contradictio. Nam si primae operati0ni convenit per Se apprehendere quid litatem cum quadam comparatione ad id, ut cujus quid ditas Apprehenditur ergo et per se convenit qu0d natum est sequi ex illa comparatione, Sicut accidit in secunda operatione sed ad talem Operationem nata est equi salsitas, cum scilicet apprehenditur ut quidditus alicujus cujus non est quidditas, ut conceditur in littera et g implicat dicere quod intelligat cum tuli comparatione, et tu-nien in ipso sit salsitas tantum per accidens, scilicet ratione X-
Quovium Si quia ut dictum est superius in prima ratione)Verita 80lum est circa compositionem et divisionem intellectus. Ergo salsum est quod hie dicitur, scilicet quod intellectu cogno- Scen qu0 quid St, per se Semper Si erUS. Quomodo intellioatur quidditas in comparatione ad rem . Aia via Hiicim Diani utili, intelligendum St:
