장음표시 사용
381쪽
DE DE CogyiTi03 575 quia in hoc aliquorum cognoscentium persectio consistit. - N-tecedens vero probatur. Sicut Deus est suum esse, ita est suum intelligere, sed ex hoc quod est suum esse, continentur in ipso omnes persectione essendi, sicut in prima essendi origine ergo ex hoc quod est Silui a cognoscere, oportet quod in ejus cognitione contineatur omnis cognitionis persectio, sicut in primo cognitionis
Adserte, quod sicut evnos entia in dupliei rerum ordine collocantur scilicet in ordine entium et in ordine cognos entium, ita oportet quod ad duo prima reducantur, a quibus ipsi ordines originem exemplariter ducant. Et ideo, sicut quantum ad ordinem entium reducuntur in esSe divinum, tanquam in id quod est exemplar omnis esse, ita Secundum quod Sunt in ordine cognoscentium, reducuntur in divinam cognitionem, sicut in Xemplarem formam
omnis cognitionis. Propter hoc inquit S. I humas, quod in ipsa continetur omnis cognitionis persectio, sicut in primo cognitionis sonte. Quovio voti. Quidquid homo intellectu, imaginatione, et
Sensu cognoscit, Deus uno et Simplici suo intellectu considerat. Ergo singularia cognoscit illa enim sensu et imaginatione cognoscimus. - Probatur anteeedens, quia Vis cognoscitiva in Deo est superior quam in homine in omnibus autem Virtutibus ordinatis, communiter invenitur quod virtus superior ad plura se extendit unita existens, inserior ero ad pauciora, et multiplicata, ut patet de imaginatione et sensu imaginativa enim Virtus ad omnia se extendit, ad quae sensus Xteriores, et etiam ad plura. Quomodo intelliuendum sit quod virtus superior se aetendit ad omnia ad quae interior potest, relate ad singularium cognitionem in intelle tu prae imaginatione et SenSu . Sed occurrit otiium ei) ea fundamentum rationiS. Nam intellectus humanus est Superior imaginatione et SenSu, et tamen non cognoscit Singularia, quae Sensu et inaginatione cognOScuntur. Ergo illud undamentum non est universaliter Verum, quod NirtuS superior se aetendat ad omnia, in quae inferior potest, et adhue in plura. TDIDIiolio ad hoc potest D MDooclevi: PMimo, negando assumptum immo intellectus noster potest Singularia cognoscere absolute consideratus, licet ea non cognOScat nisi indirecte, et esseXe conjunctus corpori propter modum intelligendi quem habet, scilicet per abstractionem a materia, unde Separatus, illa poterit cognoscere per Species non abstractas Sed
me Moclo, quod propositio S. Thomae intelligitur in naturis distinctis et completis in specie, cujusmodi sunt, Deus, angelu et
homo, non autem in Virtutibus ejusdem naturae, Sicut est in proposit, do intellectu, imaginatione it sensu quia licet istae sint
382쪽
diversae Virtutes, Sunt tamen omne hominis Virtutes, qui est unius Speciei. Sed non idetur ista responsio ad mentem S. Th0mae, quia et hic et alibi ad manifestationem illius propoSitionis, dat Xemplum de imaginatione et Sensu, quae tamen uni conVeniunt na
TQvito, potest responderi, quod intellectu nOSter, potest c0gn0Scere Singularia, Sed modo eminentiori quam Sensu et imaginati0. Unde propositio . hornae, quae est Boetii 5. de consol. prosa 4. a med. intelligitur ut dicitur de verit, , , . , ad , et q. 10, a. , ad , et 1, p. q. 8, 1 ad 4, quod quidquid potest virtus inserior, potest virtus superior, sed eminentiori in0do. Ubi considerandum est, quod quia natura nivei Salis extra intellectum, non est realiter distincta a natura Singulari, sed in ipso singulari individuantibus conditionibus est limitata, ideo qui cognoscit naturam univei Salem, cogn0Scit et naturam Singularem Sed Verum est quod qui cognoscit ipsam absque accidentibus individuantibus, cognoscit ipsam ut universalem et immaterialiter et abstracte qui autem cogn0Scit ipsam ut materialibus conditionibus determinalam, ipsam materialiter cognoscit, et concreta ad principia individuantia et inquantum est singularis. Intelligit ergo intellectu noster sub- Stantiam, quae St Singularis, eminentiori modo quam ipsam universaliter et immaterialiter cognoscit, sensus autem materialiter; et sic nobiliori modo cognoscit, cum c0gnOScat ipSam Singulariter qu3ntum ad naturam intimam Speciei, SensuS autem quantum ad materialia accidentia. Distituo es Sed adhuc non videtur ista responsi Satisfacere non enim videtur salvari intentum rationis hic inductae. Nam vult S. I homas hic concludere, quod Deus cogn0Scit Singularia, non Solum quantum ad 8Sentiam, per abstractionem a conditionibus materialibus, Sed etiam quantum ad ipsas materiales conditione S. Ergo portet illam propositionem intelligere de eodem modo cognitionis qu0d scilicet, quidquid cognoscit virtus inserior, potest virtus Superior eodem modo cognOSCere. Dicitis DPlino quod quidquid potest virtus inferior potest Virtu Superior, Semper quidem nobiliori modo eae parte operantis, aliquando Vero, etiam eae parte cogniti. Sed ex parte cogniti, dupliciter poteSt esse aut quia scilicet potest non uidelia in illum in udum objecti, in quem potest virtus inferior, sed quia potest in aliquem Superiorem aut quia in illum modum potest, et in aliquem alium. Intellectus igitur noster cognoscit singularia, nobiliori modo ex parte intelligentis et rei intellectae, qualia Sensus, quia est immateriali Sin cognoscendo, et intelligit rem non quantum ad ejus accidentiaeXtrinSeca, Sicut Sensus, Sed quantum ad ipsam quid litatem. In Deo autem est modus eminentior quam Sit modus intellectus nostri et Seu SUS et e parte cognOScenti et ex parte cogniti. Quia enSUS
383쪽
DE OEP cos i Tio E 577 cognoscit tantum accidentia materialia per se intellectus noster tantum natura et substantiam ejus intellectus autem divinus cognoscit et substantiam et accidentia quae est persectior cognitio ingulariS, inquantum est Singulare et ulterius ejus cognitio est nobilis-
Di liis Nec macto quod omne quod potest virtus inserior, poteS et Superior, aliquando etiam ouem modo e parte objecti, quia scilicet sertur in illiini modum objecti in quem sertur inferior, licet et in aliquem alium possit, si inquam ex parte Superiori non sit aliquid repugnans. Unde dixit S. Thomas, illud communiter Vetrum SSe, quasi diceret est universaliter Verum quod potest eodem modo, nisi inveniatur aliquid repugnans in superiori. Quod etiam dat intelligere de erit. q. 10, a. 5 ad 5, ubi exponen dictam propositionem inquit, quod illud quod potest virtus inserior, poteS Superior, non tamen Semper eodem modo, sed quandoque altiori e quo relinquit quod etiam aliquando eodem modo potest, scilicet e parte objecti Modo in intellectu divino, nihil est quod repugnet cognitioni singularium in sua singularitate, in intellectu autem nostro est aliquid repugnan8; quia Scilicet species quibus intelligit, sunt similitudines
uniVei Salium tantum, cum per abstractionem quandam a conditionibus individuantibus recipiantur in intellectu, ut in serius dicitur. Ideo non potest intellectus noster intelligere singularia eo modo quo SenSu e parte rei cognitae, sed eminentiori modo intelligit. Intellectus autem divinus in sua singularitate ea cognoscit, Sicut et Sensus, Scilicet quantum etiam ad ipsam Singularitatem, et ulterius quantum ud quid dilatem ipsius substantialem, quod Sen Susnon poteSt. - Unde ratio bene propositum concludit, si bene sundamentum rationis intelligatur scilicet, quod illud quod potest virtus inseri0r, 0teS Superior, aut eodem modo, aut eminentiori et Semper eodem modo e parte objecti, in illum scilicet modum objecti in quem fertur inserior; et aliquando cum illo in altiorem alium modum objecti tendendo, nisi sit aliquid repugnans naturae, et modo linperioriS; Semper autem potest eminentiori modo e parte agentiS. meruio voti. Cognitio divini de rebus est ad modum practicae cognitioniS. Ergo etc. Intecedens patet quia per Suam cognitionem Deus est causa rerum. Consequentia Vero probatur: quia
practica cognitio non est persecta nisi ad singularia perveniat, cum sinis ejus sit operatio quae in Singularibus St. Adserte, quod haec ratio distinguitur a prima et Secunda quia hic consideratur ipsa c0nditio cognitionis secundum se in illis autem considerabantur re cognitne.
Adserte etiam, quod ideo dixit S. Thomas, cognitionem Dei de
alii rebus esse ad Diodum praeli a cognitionis, non autem ab80lute eSSe practicam, quia cum Deus una et eadem cognitione et se et alia cognoscat, non potest simpliciter dici practica cum seipsunt peculative cognoScat; Sed eminenter continet et lieculini uniri et pra-
384쪽
cticam comparando tamen pSam ad alia a Se tanquam producenda, induit modum practicae, eo quod ordinetur ad pus, movi lino voti. Intellectus qui est motor, Vel causa primi mobilis, cognoscit primum m0bile in quantum est singulare. Ergo Deus singulore cognoScit. - Probatur antecedens quia primum mobile movetur a movente per intellectum et Voluntatem, non autem OS- set movere motor per intellectum et Voluntatem, nisi cognosceret mobile, in quantum est hic et nunc, et per consequens Singulare, quia sic St mobile. - mequentia etiam probatur: quia aut ille motor Si Deus, et Sic habetur propositum aut aliquid est infra Deum, cujus intellectu potest cognoscere singulare sua Virtute, quod intellectu noster non potest, et tunc multo magi hoc O-
terit intellectus Dei. aduerte quod si intellectus aliquis ex sua persectione habet, ut in aliquid possit, in quod non potest intellectus humanus, portet ut in illud multo magis possit intellectus divinus, cum in ipso nulla sit repugnantia ad intelligendum quamcumque rem, et ipSesit perfectissimus omnium intellectuum. Ideo S. Thomas optime arguit, qu0d si alius intellectus, singulare humano intellectui incognitum, e persectione Sua potest cognoscere, multo magis divinus hoc poterit intellectuS. D involvoti. Si negaretur a Deo singularium cognitio, hoc esset quia Videmus intellectum nostrum ratione suae immaterialitatis Singularia non cognoscere, eum Deus mulio immaterialior Sit. Sed hoc non obstat, quia est aliqua particularis ratio in intellectun0Stro, quare Singularia non intelligat, quae non est in intellectu divino. Ergo etc. - Minor probatur, et Prim0, quantum ad primam partem. Supponendo quod SSimilatio ad rem cognitam in nobis fiat per actionem rerum SenSi bilium in potentias cognosciti vas, forma inferioris ordinis non p0test agendo Suam similitudinem producere in gradum altiorem. Ergo sorma rei sensibilis non potest suae singularitatis similitudinem producere ad hoc ut sit innino immaterialis. Ergo in intellectu nostr n0n potest esse Similitudo singularitatis larmae senSibilis. Ergo larma singularis sensibilis ab intellectu nostro cogn0Scinon poteSt. - Patet ante edens quia agens est honorabilius patiente et ueto, Prima etiam eonsequentia patet e se. - Secunda quoque eonStat quia similitudo quae est in intellectu est immaterialis. - Ultima vero probatur quia cognitio omnis sit per SSimilationem cognoscenti et cogniti. Secundo, probatur minor quod e unda=n partem. Quia non est cogniti Dei per acti0nem cogniti in cognoscente: Sed e Ontrario, cognitio Si causa rerum unde cum Sua cauSalita Se X-
tendat usque ad singularitatem sormae sensibilis similitudo singularitatis ejus erit in intellectu, et sic potest Singulare cogn0Scere.
385쪽
Tota ergo ratio divergitatis est quod in intellecti nostro non est similitudo rei singularis, sed bene in intellectu divino. Adυertendum, ex iis quae dicit S. I homas, luod immaterialitas Specierum intellectus nostri non est ratio quare non sint Similitudines Singularium, quia sic etiam esset in intellectu divino.
Sed, quia similitudo accipitur ab ipsis sensibilibus, irtute intellectus agenti S: Singulare autem non potest causare in intellectu si militudinem Sui, ut Si C. Si forma inferioris radit non potest producere imilitudinem sui in graumn alliorem dubitando e lieatur qua ratione Sensibile causa suam similitudinem in Sensu, et haut 18ma vestiem in intellectu et inqui itur quomodo intelleetus invularia cogn08eat, atque ad phantasma intelligendo conuertatur. Circa hunc processum utiliniis muIi ivlicii QDr 'Dimo : Si forma inferioris gradus non poteSt pr0 ducere Si
militudinem sui in gradum altiorem, sequitur quod forma Sensibi lis non poterit causare suam Similitudinem in medio et sensu, quin illa est nobilioris gradus quam sorma materialis. me oraclo intellectu agens non producit speciem intelligibilem in intellectu nisi per phantasma sed phantasma est similitudo rei Singularis ergo producetur Similitudo rei singularis, licet in
Si dieatur, quod phantasma non agit nisi ratione formae uni-Versalis, ideo non auSat instrumentaliter nisi similitudinem sormae
unixei SaliS. CONTRA. Primo quia agere est tantum rei particularis, non autem uni Vei SaliS.
me uoclo quia non agit nisi inquantum similitudo non est autem similitudo universalis, Sed particularis. Ergo etc. Teutio sequeretur quod nullo modo intellectu posset cognoscere Singularia, Si ad cognitionem requiritur similitudo, et in intellectu nostro non est simili ludo singularis. Hoc autem est salsum; quia ut dicitur Prima parte, . 86. u. 1, et de Veritate q. 10. u. 5, ubi supra, cognoscuntur indirecte et reflexe. Quisvio Intellectus noster, ut dicitur 1, p. q. 84 a. 7, ad hoc ut intelligat suum objectum proprium, nece SSe S ut On Vertat ead phantasmata, ad hoc ut peculetur naturam universalem in particulari existentum sed non potest hoc nisi cognoscendo Singulare, sicut non potest liquid in speculo videri, nisi peculii in videatur. Ergo intellectu noster Singularia, Secundum doctrinam S. Thomae cogno Scit. Aa vvlinuria horti in dicitur, quod licet forma rei sensibilis recipiatur in medio et sensu sine materia, non recipitur tamen absque conditionibus materialibus, cum recipiatur sub determinatis dimensionibus, et determinato situ, ut patet etiam de sormis
386쪽
in speculo resultantibus ideo continetur intra latitudinem formae matelialis quaedam enim forma est materialis, quia Si cum materia et conditionibus materialibus, quaedam autem, quia habet conditiones materiales. Propter hoc forma sensibilis non producit similitudinem suam ad altiorem gradum Simpliciter, Sed ad aliquem gradum persectiorem, intra tamen latitudinem sui ordinis. Propositio autem illa forma interioris gradus, non potest rodueere similitudinem suam uisi auum altiorem intelligenda est de gradu simpliciter altiori, qui scilicet sit supra totam latitudinem sui ordinis. Unde volens ex hac S. I homas, propositum concludere, deducit, quod forma sensibilis non potest suae singularitatis similitudinem producere, ad hoc ut sit omnino immaterialis quasi diceret, quod licet possit producere rem aliquo modo immaterialem, quia illa potest intra latitudinem sui ordinis contineri, non tamen omnino immaterialem p0test producere, cum illa sit supra totum ordinem formae materialis propter hoc inquit de spiritualibus creaturis, a. 10, ad ult. et in . de anima, a d ad 1, quod forma quae est in SenSi potest imprimere formam in imaginatione, quia uti ejusdem generis, cum utraque sit individualis et materialis sorma autem imaginaria non potest per Se imprimere speciem intelligibilem quia est alterius generis cum sit forma universalis. Et de anima, ubi Supra, ad , ait, quod conditio recipientis aion potest Speciem receptam tranSserre
de genere in genus potest tamen eodem genere manente, Variare Speciem receptam Secundum aliquem modum SSendi.
Si dieatur quod alio adducta pro illa propositione, quia Scilicet, auen est nobilius patiente et aeto, ita probat de gradu intra latitudinem sui ordinis, sicut de gradu omnino superiori; quia etiam intra proprii ordinis latitudinem, agens est nobilius acto, et Sic nullo modo potest aliqua forma producere nobiliorem Se etiam intra sua in alitudii lem: Respondetur ex doctrina . homae, de 0t. q. , . , qu0dacti sensibilis ad dissusionem similitudinis suae formae in medio, Secundum Spiritualem intentionem, convenit sibi secundum quod participat aliquid de proprietate superioris naturae, scilicet SubStantiarum Separatarum quia inferiora Semper aliquam superiori participationem habent. Ex quo habetur quod agens, quod Secundum naturam propriam est ignobilius, potest producere formam nobiliorem, Ut participans naturam Superiorem, tanquam agen proXimum et Secundum se agens, intra tamen latitudinem sui ordinis. Dicitur ergo, quod intra latitudinem proprii ordinis, non oportet qu0d agen Secundum piropriam naturam, qua est tale sit n0bilius forma producta, quando non agit actione quae convenit sibi ut est tale, Sed ex participatione superioris naturae, quo modo Sensibile agit in medium et in sensum Spiritualiter. A SQQimclum dicitur, quod phantasma non concurrit ind
387쪽
DE DE COGAiTio3 58lcauSandum Speciem ratione propriae naturae, qua ad subiectum comparatur, Secundum Videlicet quod est tute accidens, sed inquantum similitudo rei ad extra. Et quia res ad extra, ut dicitur ue erit. q. 8, a. I, non agit per materium Sed per sormam, ideo per eloquendo, OnSiderata natura agentis, phantasma est similitudo rei quantum ad formam licet per accidens, inquantum recipitur in organo corporali materialiter recipiente, habeat ut sit etiam similitudo materialium dispositionum, inquantum e materialitate Sua, repraesentat etiam conditione sormae agentis ad extra Propter hoc in intellectu causa similitudinem tantum Ormae non autem n-terialium dispositionum, quia agit ut Similitudo sormae per seri et Sic forma tantum a qua Sumitur natura uniυersalis est ibi ratio
in intellectum instrumentaliter agendi eum intellectu agente. Licet ergo phantasma Sit similitudo rei singularis, non tamen op0rtet ut producat in intellectu similitudinem rei singularis ; quia non agit ratione materialium dispositionum rei singularis, sed ratione naturae et formae latentis in phantasmate. Et ideo resp0nsio ibi data bona est, et Si S. I homae de erit. q. 2, . . A DPimrim imi'Potinitori in dicitur, quod licet agere non sit rei universalis, scilicet ut stat sub intentione uniVei Salitatis, quia sic non habet esse nisi objectivum, sed rei Singularis, ipsa tamen
natura poteSt SSe ratio agendi ratione Ormae unde Sumitur natura univei Sali S, et n0n ratione conditionum materialium, unde Sumitur
singularita S. AH QQuoclum dicitur, quod sicut in re singulari, extrinSecus tantulit ut parent accidentia, et tamen sub ipsi latet natura et substantia, propter quod illa dicuntur talis substantiae accident in ita Specie quae est in sensu et imaginatione, licet sit similitudo expreSSe enSui et imaginationi, extrinseca repraeSentans accidentia ratione materialitatis subiecti in quo recipitur, Si tamen Virtualiter et implicite similitudo formae a qua causatur, et potest in Subjecto immutetiali simul cum intellectu agente, causare Similitudine iii Iaaturae tantum Pliraesuntativa in intellectui non nute in accidentium materialiunt. Pro responSione o icta inua, conSiderandum prim0, qu0d
quando intellectus devenit in cognitionem unius ex alterius cognitione, non requiritur Semper ut propriam de illo speciem habeat, sed illa Specie per quam cognoscitur primum. Susticere potest ad ejus cognitionem, et potest dici aliqualiter ejus similitudo : sicut quia incogniti0nem aliqualem substantiarum separatarum et sensibilibus deVenimuS, non portet ut propriam earum similitudinem habeamuS, Sed Sumciunt species sensibiles, quae aliquo modo poSSunt dici remotae Similitudines illarum, quaemadmodum et ipsae res sensibiles sunt aliquales similitudines rerum immaterialium. Cum ergo intellectu non cognoscat Singularia primo et directe, Sed per esseXionem, dum cognita quid litate redit ad considerationem sui actus et
388쪽
speciei intelligibilis, e qua ad phantasma et singulare conVettitur, non oportet ut propriam similitudinem, quae est species intelligibilis, habeat in intellectu, sed susticit ut remotam quandam habeat. Utrum autem in cognuione ista per flexionem forme in seipso intellectu8, proprium conseptum Singularis. Dicerem ego quod te, Sicut et ex quidditatibus materialibus, larmat conceptum aliquem proprium de substantia immateriali, licet quid-ditativus non sit, propter intellectus nostri debilitatem Moveor autem ad hoc, quia cum intellectus ponat comparationem inter singulare et universale, Sicut cum dicit Sortes est homo inuam propositionem s0rmat ipse intellectus ut dicitur Prima parte ubi Supra, oportet ut cognitio reflexa praecedat sormationem et cognitionem illius complexi . Nec valet si dicatur quod hoc non requirit formationem proprii
conceptuS, Sed per alienum conceptum, qui est quodammodo conceptuS, Sorte arguitive, non repraesentative cognosci poteSt, Sicut de ignota deitate si vocaretur Α, intellectus formaret hanc propositionem δε est substantia prima Petc. Intellectus enim in sormatione illius propositionis, solo conceptu confuso, et quid non nia est OntentuS. O inquam non valet, tum quia non loquitur . Thomas de cognitione confusa singularis, sed distincta, cum illud velit indirecte et per reflexionem cognosci, quod negat cognosci directe Singulare, Scilicet in sua singularitate : quia de illo quaeritur, et ex tali cognitione velit ut sol me hanc propositionem Suries est homo. X illa autem cognitione consus non cognosceretur Sortes Sse homo, ut Sortes est, sed quoddam singulare indistincte. Unde et numquam cognoSceretur deitatem esse substantiam primam etin, nisi haberetur
aliquis conceptus distinctus de deitate, quamvis quid ditativus simpliciter, n0n esset tum quia ad hoc ut aliquid intelligatur, necesse est ut praesens fiat intellectui objective; ad 0c autem ponit S. I homa neceSSarium esse conceptum, et ideo si debet intelligi stibgulare in Sua singularitate, oportet ut formetur de ipso conceptuSaliquis proprius aut scilicet omnino distinctus ab alio conceptu, aut qui Virtualiter ipsum proprium contineat, expresse scilicet ingulare in Sua Singularitate reprae Senta I S.
Ne ObStat, quod, Secundum S. I homam, repugnat intelleetui nostro habere similitudinem muterialis individui, quia aliter n0n abstraheret ab hie et nune Dicitur enim, quod repugnat intellectui habere imilitudinem indiuidui, quae sit species intelligibilis a re causata; quia intellectus accipit species e motione ipsarum rerum, et per abStractionem a materialibus conditionibus et ideo etiam in intelligendo ea quae per species directe cognoscuntur abstrahit ab hic et nunc, eo quod ipsa species universaliter repraesentet. Non autem repugnat intellectui similitudinem habere sinu ularis, quae Sit conceptus ab ipso intelle tu formatus, dum cognoscendo Speciem intelligibilem, ex ipsa cognita, sormat in se conceptum phantaSmatiS et Singularis a quibus ipsa species est aliquo modo lauSata. Nec
389쪽
DE DE COGArrio x 585 oportet ut abstiali ut ab hic et nunc intellectus quantum ad ea quae cognoscit esseXe, licet in se immaterialis sit; quia ille conceptus immaterialis existens, et non determinatus ad hic et nunc in esSend 0, materiales conditiones immaterialiter repraesentat, sicut et specieSintellectus angelici, Non obstat etiam quod inquit S. Thomas in quaest. de animaa. 20 ad 1, eeundo loco objectorum, scilicet quod ista reflexio non perficitur nisi ex adjunctione virtutis imaginativae hoc enim non arguit, Singulare non cogn0Sci proprio conceptu, Sed quod sicut incognitione directa requiritur opus imaginationi constituentis phantasma in actu, ita etiam in cognitione reflexa, qua cognoscitur Singulare, pr0pter dependentiam et colligationem intellectus in intelligendo ad vires SenSitiVas. A quovium utitum, dicitur quod ista confersio intelle elu ad phantasmata, non Si cognitio phantasmatis, quasi intellectus ad hoc ut videat objectum suum necesse sit ut videat natuturam universalem in phantasmate, et re particulari visu ab pS0, sicut res in ViS Speculo Videntur; sed hanc conversionem e90 Sic intellig0, ut op 0rteat intellectum in intelligendo ipsam natu iam uni- vel Salem, Uniri per quandam continuationem ad imaginationem, ut scilicet naturam universalem intelligere non possit, nisi et ipsa imaginatione constituente phantasmata in actu, ex imperi ipSiuSintellectus, ut inquit S. homas inserius, lib. 2, e M. Et quod hunc
sensum habeat S. Th0mas patet ex ejus processu ibidem Nam, V0lenSprobare quod neceSSe est intellectum converti ad phantaSmata, probat, quod ad 0 ut intellectus per scientiam jam acquisitam Iintelligat, requiritur actus imaginationis et ueterarum Virtutum intellectivarum. Et inserius probat idem, quod non cognoScitur natura Uni Vei Salis persecte, nisi cognoscatur ut in particulari exiStei S particulare autem cognoscimus per sensum et imaginationem ex quibus relinquitur quod intellectum conserti ad phantasmata nihil aliud eSt, tiam mouere imaginationem ad formationem I haula8matiS. Sed adhuc remanet utiliam Ex eo enim quod imaginatioph3ntaSm formet, et Singulare cognoscat, non Videtur equi quod intellectu cognOScat naturam ut in particulari existentem, cum intellectuS, ex Sta Xpositione, non apprehendat ipsum Singulare, Sed imaginatio. M SPOHac triv, quod Sicut sensus exterior, accidentia XiStentia in substantia, ut existentia in substantia videt, et tamen ipSam SubStantiam non videt, sed intellectus est qui substantiam videt aut etiam cogitativa, si ipsa substantia ut particularis S COI Sideretur: ita e contrario non inconvenit, intellectum Videre Sub- Stantiam et naturam universalem, secundum quod est in Singulari, et tamen ipsum non videre singulare, sed imaginationem. Unde n0ndicitur videri in singulari, tanquam in re visa ab intellectu, Sed
390쪽
quia videtur secundum modum quo S in Singulari, per modum formae nivei Salis, dum pSum singulare imaginatio videt. Cum autem instatur quod non potest videri aliquid in speeulo nisi et speculum ideatur. Dicitur primo, quod utique et singulare videtur ab homine considerante naturam ut existentem in Singulari, non quidem per intellectum, sed per imaginationem. Dicitur seeundo, quod Similitudo de speculo non Valet, quia ideo res videntur in speculo, quia in visu recipitur Specie Speculi, per quam et speculum et re in speculo videtur, et ideo portet ut utrumque videatur hic autem non videtur natura in particulari per Speciem Singularis existentem in intellectu, sed per Speciem quae est dumtaxat similitudo naturae universalis sicut et accidentia naturae Singularis videntur in substantia, non Visa substantianiSi per accidenS, quia Species quae est In Visu, est similitudo accidentium tantum, non autem Substantiae unde potest etiam concedi, quod intellectus tunc intelligit singulare per accidens, quia scilicet intelligit aliquid conjunctum singulari, sicut et Visu per accidens Videt substantiam, inquantum ipsa conjungitur per Se Visibili.
Nooo voti. Sequeretur Deum esse insipientissimum, iuxta rationem Philosoplii de an in . 1 leaei stomum. 60 contra Empedoclem, ut Superius est allegatum e. 56. Si singularia non c0gn0Sceret, quae etiam homine cognOSeunt. 'votini DP etiam auctoritale Seripturae: Non Si ulla creatur insisibilis in eo uspeetu ejus Hebr. IV. M. Et error contrariuSexcluditur Non dieac Deo abscondur, et eae unimo qui mei θ-
Ex praedictis patet solutio ad rationem in opp0Silum eap. 63,αὶ 9. prim cum enim dicitur, quod permirtutem immuterialem non p0le8 609n08ei Singulare materiale, cum omni cognitio stat per aSSimilationem: - euatur assumptum et ad probationem dicitur
quod licet id hi intellectus divinus intelligit, sit immateriale, Si
tamen Similitudo muteriae et larinae intellige de similitudine repraeSentativa quae requiritur ad cognitionem, non autem de Similitudine quae dicit convenientiam in natura . ut si intelligamus de Similitudine conveniente in natura, quia etiam aliquo modo, inter Deum et creaturam est similitudo, ut dictum est, intelligendum est, . UXta ea quae dicuntur 1, p. q. 57 a 2 ad 2, non de On-Venientia in genere vel in specie, sed Secundum quandam analogiam Sicut superius habet similitudinem cum inseriori, sicut Sol cum igne.