Commentaria in libros quatuor Contra gentiles S. Thomae de Aquino

발행: 1897년

분량: 659페이지

출처: archive.org

분류: 철학

401쪽

DE DEI COGNiTioAE 595 quo erunt: no autem uno actu videndi aut intelligendi non cogno-Sci Inu Omnia, quae nobiS realiter praesentia Sunt per coeXiStentiam, Sed ea tantum quae sunt nobis praesentia in esse objectivo; ideo non St Simile. Potest etiam dici, quod differentia est inter Ῥnitionem no- Stram et cognitionem diuinam, quia non omnis cognitio possibilis nobis ineSse est t0ta Simul, sed habet SucceSSionem, dum nunc Unum, nunc aliud cognoscimus cognitio autem omnis possibilis Deo inesse est in ipso Simul cum intellectus divinus non sit in potentia, quia tota latitudo suae cognitioni mensuratur aeternitate, quae successionem non habet, Sed Si tota Simul. -- Propter ioc, I, o ειυς iiiiii Sic Tantum se extendit cognitio divina, quantum Sua duratio quae St aeternitas, quia tota latitudo cognitionis divinae men Suratur deternitate, tanquam menSura adaequata Sed aeternitas comprehendit omne tempus, et conSequenter omne quod est in quocunque tempore ergo et intellectio divina se extendit ad omne tempUS, et ad SSe rerum in quocunque tempore et Sic procedit ratio S. Thomne. Non aleret autem argumentum de cognitione n0Stra, lilia major esset salsa Scilicet, tantum se extendit nostra cognitio quam nune habemuS, quantum Se X tendit mensura ipsiuS, quae S tempUS praesens quia tota latitudo cognitionis nobis possibilis inesse, non

menSuratur h0 tempote praeSenti demonStrato, tanquam men Sura adaequa tu, cum in OStra cognitione sit successi diversarum Ognitionum, Secundum diVersa tempora. Non est ergo similis ratio de intelligere divino et de intelligere nostro. Esset autem simile itempus praeSens in quo Si hoc intelligere nostrum, SSet men Sura adaequata omnis cognitionis nobis possibilis in ipso tempore ita quod tota latitudo hujus cognitionis mensuraretur hoc tempore Cum

enim hoc tempore possimus Omnia quae nobiscum Oexistunt e0gnoScere, diVisim loquendo, et quantum est ex parte intellectuS, Sequeretur quod ipSo intelligere, omnia nobiscum existentia intelligeremus et Si poneremus ipSum tempta nunc praeSeDS, OeXi Stere simul tempori praeterito, et tempori suturo, ac per hoc menSUrare omnem cognitionem possibilem in nobis esse in tempore praeterito et in tempore futuro, tunc per praesens intelligere cogn0SceremUS et praeterita et praesentia; quia autem hoc non est, ideo non Sisimile.

QUANTUM AD SECUNDUM. Dia notantur ad probatae conclusioniS declarationem. Prim in eSt, quod ea quae nec Sunt, nec erunt, nec fuerunt, liliter cogn0Scuntur quam ea quae Sunt praesentia, Vel praeterita Vel futura.

Illa uim cogni)Scuntur non in seipsis sed ut existentia in divina potentia, et dicuntur cognosci notitia simplicis intelligentiae ista vero

402쪽

596 LIBER PRIMUS

cognoscutitur ut XiStentia in Olentia Sua, in propriis causis, et in seipsis, et dicuntur cognosci notiti visionis l).mo urictum est quod omnium talium cognitionem habet Deus

per essentiam suam, inquantum eSt repraeSentabilis Secundum multa, quae non Sunt, nec erunt, nec suerunt, quae ad primam cognitionem pertinent, quae est Similitudo Virtuti cujuSlibet cauSae, et esse cu

iuslibo rei qu0d habet in seipsa. Ex quibus patet responSi ad objectionem c. 65 quae erat quod

scientia erat tantum entium. - Dicitur enim, qu0d Omnia cognita a Deo aliquo m0do Sunt, quia Vel Sunt in potentia Dei, vel in suis causis proXimis, Vel in Seipsis. Corini inciso conclusio auctoritate Domin enim Deo antequam crearentur, Sunt Init Omniari te et post perseelum respieit

omnia Mel TXIII, 29). Et Priusquam te 0rmarem in utero, novi te merem, I, Q. Aduertendum, pro notitia distinctionis illius cogniti uni divinae, in notitium simplieis intelligentiae et vi8wni3 quod non est ista

1 Absonum foret quaerere vel intelligere penes Veteres Theologiae sapientes, alterum divinae scientiae distinctionis membrum, quod primo in recentiorem scholam adversus illam S. Thomae, invexit Ludovicus Molina scientiae inquam, mediae qua Deus cognosceret sutura conditionata libera, ante decretum suae Voluntatis et hoc ne dicam conceptis, sed nec aequipollentibus verbis invenies. Immo si animo candido, et absque contentionis praejudiciis loqui velimus, simpliciter fatendum est, distinctionem illam invertere atque sere destruere quod solemne fuit apud Majores de Dei scientia, prout a nostradi fieri quod nempe, quemadmodum in nobis res scientiam causant, et veritatem in intellectu ita e converso in Deo, sicut ab ejus scientia, voluntate adjuncta res omnes profluunt in esse ; ita rerum omnium Veritatis mensuram primam esse divinum intellectum, in quo exemplatur et a quo omnis creata Veritas efficitur. - Principia haec in eorum universali prosunditate adaequale comprehenSa, per se sufficerent ad principium omne, enervatae dicam theologiae de medio tollendum. - Et revera, in Molinistica hypothesi Deus cognitionem haberet actus liberi, ante omne decretum suae Voluntatis, media exploratione quadam conditionatae futuritionis, seu futuri consensus qui creata voluntas una cum divino concursu praestitura sit hoc autem dicit aliquid reale, aliquid verum, aliquid actuale cognoscibile in voluntate creata. Ergo est aliqua realitas, aliqua veritas et actualitas, quae subterfugit divinam causalitatem. Ergo est aliqua veritas independens ab intellectu divino, nec effecta et mensurata ab ipso. Posito autem juxta rei veritatem, scientiae Thomisticae principio, quod divina essentia ut imitabilis ad extra est causa exemplaris omnium possibilium et existentium, et simul scientia et voluntate adiuncta est causa essiciens universalissima, omnia sortiter et suaViter attingens et movens quae sunt, Vel suerunt, Vel sutura sunt, cum omnibus essendi modis et conditionibus simplicissime sequitur, quod, vel Deus vult et decernit suam imitabilitatem, quoad aliquos effectus extia suas causas actu ponere,

403쪽

distinctio accipienda ex parte divitiae scientiae, quasi ipsa in Se aliquam ubi plicitatem habeat, cum dictum sit superius Deum omnia una simplici et indivisibili notitia cognoscere, Sede parte Objec

torum quae per ipSam cognOScuntur. Quaedam eni in Sunt a Deoc ignita quae pro nulla tempori disserentia habent esse, et respuctu horum illa notitia dicitur, nolitia simplicis intellistentiae, quia ter minatur ad rem et naturam producibilem, non Conjunctam e SSe actualis existentiae extra ipsum Deum, sed Simpliciter, ut in Deo esse habet. Quaedam autem habent aliquando esse, et re Spectu horum eadem indivisibilis notitia dicitur, notitia istonis, quia a nobis Videntur res quando habent esse in seipsis ita quod una est solum divina notitia in se, qua omnia Deus cognoscit, multiplicatur autem Secundum rationem, et di Versa sortitur vocabula Secundum diversitatem objectorum ad quae terminatur. QUANTUM AD TERTi LM, Excludit errorem dicentium, Deum singularia tantum cognoscere, quia cognoscit in causis universalibus tantum,

et hoc, pro uniuscujusque natura, necessario, vel contingenter, vel libere, et tunc Os- videt ut existentes, scientia visionis vel eos neque decernit, neque Vult et tunc tantum

eorum possibilitatem et imitabilitatem videt scientia simplicis intelligentiae. Quid hoc simplicius et verius in Theologia excogitandum Quae doctrina cum capitalis sit in schola S. Thomae, et velut characteristica distinguens sapientem Thomistam, quia intime connexa cum altera de praemolions p sica, de praedi nitionibus seu divinis decretis ad actus liberos, de gratia ex se es caci,

et de praedestinatione ad gloriam ante praevisa erila notare volun ius errariensis sententiam, esse substantialiter identicam illi quae habetur penes caeteros sapientissimos doctores qui in Schola S. Thomae floruerunt post inter homistas et Molinistas, exortas contentiones. Nam errariensis, si in complexu spectetur sua expositio, satis aperte docet quod Deus cognoscat alia a se, elici quae non sunt, non modo, in propritScausis et in seipsis, per suam essentiam ut per causam, sed etiam ut in catisa, et hoc primario. Assignat videlicet meditim per quod, et in quo et revera cap. 9 iXerat: ad eas res ut in seipsis sunt, non terminatur intellectus divinus nisi secundario et per divinam essentiam, in qua videntur per ipsam repraesentatae et hoc praeVio decreto et cum decreto actualiter determinante quia ut explicat cap. seq. si Scientia visionis sequitur determinationem divinae voluntalis et si delerminationem Dina TO-luntatis sequitur deserminatio omnim catisartim lib. 3, cap. Scy). Id St, e mente ipsius non solum Deus res videt in seipsis, quia exemplariter et praesentialiter X istenteSin aeternitate, sed primario in sua cssentia ut in causa determinante. Quae est doctrina S. Thomae docentis Deus effectus suos in seipso videt, sicut in causa ' I. p. q. I , a. 7 . Et si cus non cognoscit per causam, quasi prius cognitam effectus incognitos, sed eos cognoscit in causa Ibid. ad 2.). In doctrina . Thomae cognoscere Deus per causam, idem S a cognoscere in causa, quae est ipse.

404쪽

sicut qui cognosceret eclypsim hanc, n0n prout est haec, sed ut provenit ex oppositione Patet enim hoc salsum esse, cum dicamus quod singularia non tantum in uis au Sis cognoscit, sed etiam ut in seipsi Sunt. Sed occurrit circa hoc otiaram. Quia videtur . honias Velle, quod cognoscere Singulare in Sua causa, Si CognoScere tantum universaliter hoc enim non Videtur Verum. Nam . Strologu cognOscens eclypsim suturam, cognoscit ipsam tali determinato tempore, et in tali situ, hoc autem est cognoscere Singulare in Sua Ingularitate quia singulare, ideo est singulare, quia est determinatum ad hic et nunc. v NPolacteioν, quod cognoscere Singulare in causa universali, non est cognoscere ipsum ut determinatum ad hic et nunc, quia hoc per sensum dumtaxat cognosci potest. Et cum dicitur quod astrologus cognoscit eclypsim determinatam ad hic et nunc I dicitur, quod hoc non est Verum, Sed bene cognoscit, quod qu0quia lue tempore est talis oppositi in tali situ, tunc est eclypsis Nunc etiam in tali situ esse talem oppositionem, cognoseere potest arguiti e Sed nunc et in tali situ esse hanc eclypsim non cognoscit in seipsa, nisi sensu Xperiatur. Unde per illam cognitionem non cognoscitur res ut hic et nunc sed universale quoddam secundum aliquam determinationem temporis et loci Unde cognoscere rem ut hi et nunc est cognoscere ipsam ut actualiter sub hoc temp0re existentem, et in hoc situ quod rei non convenit quamdiu est in causa, et propterea non cognoscitur ut singulare, quando cognoscitur utvirtualiter tantum existens in causiS.

CAPUT LXVII.

QUOD DEUS COGNOSCIT SINGULARI CONTINGENII A

FUTURA.

Circa quam conclusion 'in tria sucit S. Thomas: ramo, ipsam rationibus Ponfirmat. Secundo, nil objectionem, tertio inductam cap. 63 respondet. Perlio propositum auctoritatibus corroborat.

Primo, quod sit mentio de singularibus contigentibus, quia quod Deus cognoscat contingentia quantum ad naturas universales, hoc dissicultatem non habet, cum ipsa universalia neceSsitatem quandam habeant, et immutabilitatem, et sic subdi possint certae cognitioni.

405쪽

Sei quod Singularia cognoscat, non parvam habet dubitationem propter eorum mutatii litatem, e quo videtui quod certae et insallibili cognitioni, qualis est cogniti divina, ut, si non OSSint. Secund0, propter hoc ut Stendat S. Thomas, Velle Se onmem disticultat. in tollere in conelusione, et quod ad divinam scientiam, et quod ad contingentiam pertinet, assumit inquiens, quod et de istis habet Deus cognitionem insultibilem, non allibilem et incertam sicut 0S, ab aeterno. In quo datur intelligi quod ea cognoscit antequani Sint et tamen conti9entia esse non deSistunt id est, ex eo quod sic a Deo cognoscuntur, non tollitur ab ipsis contingentia et mutabilitas, ut aliqui volunt suadere, immo et certitudo divinae

Seientiae, et rerum contingentia Simul lant. PDotinfrix' ergo conclusio Dimo, sic: Divini intellectus intuitus ab aeterno sertur super unumquodque eorum quae temtu riSCui Su peraguntur, prout Si praeSenS ut Supra Si ostenSum e. Q.

Ergo nihil prohibet Deum de contingentibus ab aetern insallibilem

scientiam habere. - Probatur consequentia : quia Omnis cognitio quae Supra contingens fertur, ut est praeSenS, certa SSe pol St.

Ad hujus assumpti declarationem notat S. Thomas, quod continuens non repugnat certitudini cognitionis, nisi secundum qu0dfuturum St, quia cum p0SSit non evenire, Xistimans ipSum sutu. Umesse, poteSt ulli Secundum autem quod praesens St, 0teSt per certitudinem cogn0Sci; quia pro tunc non potest non esse, licet insuturum p0SSit non esse, qu0d jam pertinet ad contingens, ut Stfuturum unde certus Si sensus videns hominem currere, licet hoc quod dico, hominem currere, Sit contingen S.Circa illud assumptum ad probationem conSequentiae, I 0ta, qu0d S. Thomas inquit cognitionem quae sertur Supra contingenS, Ut

enim decipi sensus circa colitumnia sura sibilia praesentia, et etiam circa pr0pria, per accidens: Sed tamen licet non sit necesse ut certa Sit, non repugnatoasnen sibi, ut est cognitio rei praesentis quod Sit certa, cum pSum quod praesens est, possit per certitudinem cognosci. Et ideo illa cognitio in qua error secundum se accidere non poteSt, ad contingen ut est praesens, cum certitudine potest serri, quia Videlicet quantum est ex parte contingentis, non repugnat quin per certitudinem sciri possit, prout est praeSenS.Circa assignatam disserentium inter contingens ut est futurum, et ut Si praeSens, considerandum ex doctrina . Thomae de erit. q. 2, . 2, quod Si ali tua cognitio est certa omnino, ita uod in ea salSita eSSe non possit, oportet ut cognoscibile nunquam deliciat ab eo quod de ipso cognoscitur: nam si deficeret, Sequeretur ipSam cognitionem esse salsa in sicut si iudicarem, Sortem Sedere, et non Sederet, salsum cognoscerem et ideo oportet ut tale quod cogn0SUitur, in Sequandam neceSSitatem habeat. Contingens autem, quamdiu

406쪽

400 LIBER PRIMUS

est stitui uiti, necesSitatem non iubet, cuin inipediri poSSit tu eveniat, et sic possit non esse sed cum jam est praeSens, et non amplius suturum, necessitatem habet et non poteSt impediri, ne sit pro illo tempore pro quo est et per conSequen pro tunc non potest non eSSe, Illi omne quod Si quando est, Hele88e Si SSe, ut dicitur, I, Peri uermeneias, ecl. 15, ideo ut suturum, certae cognitioni subdi non poteSt, Sed bene ut praeSenS. Sed tamen advertendum, quod cognose conlinyen Sut futurum, dupliciter intellisti potest. - Uno modo ut 0dus suturi se teneate parte esse quod convenit rei in Sua causa. Alio modo ut se teneat e parte esSe essectus in Se parte auSae cognoscere contingens ut suturum, Si cogn0Scere cauSam esse dispositam ad ejus productionem ; eae parte autem esseelus est cognoscere quod ipSe eL

seelus erit, et quod aliquando erit Verum dicere, hoc est, ipso demonstruto Mullum autem disserunt istae cognitiones, sicut et multum disserunt, causam esse dispositam ad aliquid producendum, et ipsu in esse aliquando futurum potest enim aliquando cauSaeSSe disposita ad productionem alicujus essectus, et tamen ille es- sectu numquam eveniet unde et , de generat. leaei comm. 63, inquit Aristoteles, quod futurus quis in edere non ineedet. Quod ergo dicitur. contingens ut futurum certae cognitioni subdi non posse, intelligendum

eSt, Secundo modo, non autem primo modo. Non enim potest per certitudinem judicari quod illud erit, sed bene quod causa Sit ad ejus productionem disposita potest certe sciri, quia illud habet quandam

neceSSi talem pro tempore enim pro quo causa est ad productionem Sui essectus disposita, non potest non esse disposita, sicut et duissectu praeSente dictum est quou pro tunc non potest non SSe di Sp0Sita, sicut et de essectu praesente dictum est, quod pro tunc non poteSt

Circa illam propositionem Contingens ut praeSens, pr illo tempore non poleS non e8S advertendum, quod i pro illo tempore, poteS determinare ly non potest, et potest determinare ly non 33e. Si prim nὶodo, Sic esset sulsum, nec est intentum a S. Thoma. Est enim Sen Su S, quod contingens in tempore in quo est, non habet potentiam ad non esse, quod est salsum, cum corruptibile Sit, et p0SSit non esse in alio tempore, et absolute etiam illo tempore non eSSe. Secundo modo, SenSus St, quod contingens praeSen eXiSten S,n0n liabet potentiam ut illo tempore non it, in tuo St. no autemi liciter potest intelligi. Uno ni ouo de possibus late absoluta Ilio modo, de possibilitate mutabilitatis. Si de possibilitate absoluta, sic

Verum est in euSu composito. Nulli, haec propositi contingens ut praeSen eXi StenS, non est; est impossibilis. In sensu autem diuiso eSt salSum, et ejus oppositum est verum Demostrat enim SorteeXiStente, est Verum dicere, hic poteS isto tempore non SSe CuIn

non it de ratione Sortis absolute considerati, quod St tempore Sit Sed bene de rati0nae ejus ut eaeistentis pro isto temp0re i

407쪽

DE DEI cog ITioAE 401 autem de possibilitate mutabilitatis, sic in utroque Sensu est Verum quod enim S praeSens pro aliquo tempore, non potest pro illo tempore mutari de praeSente in non praeSenS. Similiter etiam propositio Philosophi omne quod St, quando est ne esse est 3Se ili Stinguenda est ut praecedens Intelligit ergo S. Thomas in sensu Seeundo propositionem Suam, et in sensu composito propter hoc subjunxit, quod potest in futurum non esse, et quod hoc jam pertinet ad futurum quia Videlicet licet praesens ut praesens, non possit non SSe in tempore in quo est praesens, habet tamen potentiam ut in tempore futuro non it quia respectu futuri temporis, puta, die crastinae habet potentiam ad hoc ut sit Vel non sit, et sic habet rationem suturi. Utrum continuens futurum, ut contingens est, in ordine ad causam proaeimam nondum determinatam, Sed per Se acceptam, possit per certitudinem cognosci et quomodo Deus evnoδeat futu

sed auo sunt quae videntur clim HI ni in habere. 'Pimoin Si quod contingens futurum certae eoonitioni subdi

non poteSt. - Contra enim

si Arguit Durandus, , sent. diSt. 38, . , a. 1. Sicut ex causa necessaria sequitur insallibiliter proprius ejus essectus, ita e causa impedibili in impedita, sed cognita causa necessaria propter insallibilitatem productionis essectus, per certitudinem cognoscitur ejus essectus. Ergo et cognita causa impedibili, et omnibus quae impedire possunt et quod non impedietur, per certitudinem ejus essectus cognosci potest. Sed aliquis, puta Deus, per certitudinem hoc potest cognoscere. Ergo contingens ut suturum per certitudinem poteSt cognoSci. 2' Arguitur etiam argumento Aureoli 1, ent , diδL 38, . ,α. 2, prop. 4: Deus per certitudinem cognoscit quod Antichristus erit. Sed

hoc St cognoscere contingens ut laturum. Ergo contingen ut suturum, Subditur certae cognitioni. Re Moclum est quod Deus cognoseit contingens ut S praeSenS. Contra arguit Aureolus: Si sic est, sequitur quod contingens, ab aeterno Si pr3eSentialiter in seipso quod est salsum. - Probatur consequentia Sicut ex cognitione attingente rem ut praeteritam insertur, quod ipSa ressuit, et e cognitione attingente rem ut suturam, insertur quod ipsa res erit ita e cognitione attingente rem ut praesentem in SeipSa, infertur quod res est praesens in seipsa Valet enim vidi Sortem Sedece ergo Sortes sedit. Videbo Sortem sedere ergo Sortes sedebit. Video Sortem Sedere ergo Sortes sedet. Si ergo Deus videt ab aeterno contingens ut praesens sequitur quod ipsum ab aeterno 26

408쪽

402 LIBER PRIMUS

sit in sua praesentialitates in seipso, non tantum in cognitione

Id primum Durandi ontra I rimam propositionem, dicitur quod duo tanguntur in propositione S. I liornae se ilicet quod c09nitum Sit 0ntinctens, et Sit futurum quodcunque horum desit, potest essectus per certitudinein cognosci . Nam si essectus in

causa nece SSitatem habet, quantumcunque sit futurus, p0test per certitudinem cognosci; quia in sua causa determinationem et immutabilitatem habet sicut eclypsis sutura. Si etiam in causa necessitatem non habeat, Sed contingentiam, Si consideretur ut praesens, quia iam est determinatus et extra suam causam, potest Subdicertae cognitioni. Dicitur ergo quod esse eius existen in causa ab-s0hit impedibili, ut consideratur nullo modo impedita, neque ante productionem neque in ipsa productione, non habet rationem Ontingentis ut sic, sed necessarii essectus. Quia dicitur tunc tantum esse eius contingentiam habere in cauSa, quando impediri causa poteSt. Ideo si consideretur ut in causa semoti omnibus quae impedire possunt, consideratur ut habens in causa necessitatem non autetia Contingentiam praesertim loquendo de causis naturaliter agentibus, Nam uuSa est, ad quam necessario equitur esse tuS, deductis impedimentis et cognoscere contingens isto modo, non eSt cogno Scere contingens, Ut contingens St, Sed ut nece SSarium. Loquitur autem S. I homas de contingenti ut contingens est in Sua causa, non autem ut neceSSitatem habet in ea; quia tunc etiam ut futurum, per certitudinem cognosci potest ista responsio haberi potest ex tertia ratione inserius adducenda. Aliter ergo dici potest, scilicet, quod tunc non cogn0SCitur Ontingens ut futurum, sed ut praesens quia non potest certitudinaliter cognosci causa nullo modo impediri a productione essectus, nisi quando cognoscitur usque ad ipsam productionem esse eius inclusive quod non impeditur, in quolibet enim instanti praecedenti, potest impediri, et sic cognoscitur essectus ut praesens si)

1 Molinae sectatores haec errariensis verba libenter arripiunt ad concludendum, celeberrimum S. Thomae commentatorem ipsis favere, eo quod dicat futura contingentia ut existunt in suis causis, non posse certitudinaliter cognosci, atque ita etiam actus liberos ideoque errariensis non admisit decretum praede finiens et praedeterminanS, in quo ea Deus certo cognoscat, et consequenter, ad hujusmodi cognitionem explicandam recurrendum est ad scientiam mediam. Sed non dis icilis est responsio, si animadvertatur errariensem praecise non loqui hic de causa prima universalissima quae Deus est, nec de causa proxima ut subiicitur determinationi et dispositioni divinae scientiae et voluntatis; sed de causa proxima secundum se considerata, et accepta, uti se haberi potest in ordine ad effectum contingentem. Et revera, ante omne decretum divinae

Voluntatis, sive in illo signo priori rationis sui junt antequam intelligatur in Deo hujusmodi decretum determinans quid sit futurum, quid non sit futurum, sicut nihil habet determinatam entitatem, ita nec veritatem; unde dicitur, quod nulla propositio

409쪽

DE DEI COG i Tio1 405 Id seeundum Aureoli dicitur quod ly ιt, poSi tum in Consequente, duplieiter p0test intelligi Primo, ut denotet conditionem cognitum de re. Secundo, ut denotet rationem certitudinis e partere cognitae. Primo modo sensus est, quod Deus cognOScendo luod Antichristus erit, cognoscit futuritionem Anticli risti, et non solum Antichristum Se undo modo Sensus est, quod ratio quare suturum ipsum per certitudinem cognoscitur, Si pSa suturitio, Sive quia cognoscitur in causa. Si hyrimo modo accipiatur, sic etiam dupliciter illud consequens potest intelligi: Uno modo conditionem accipiendo in ordine ad Deum cognoscentem et Sic negatur minor Ad hoc enim ut cognoscatur aliquid ut futurum, cognoscenti non sussicit ut eo gnoscatur prop0Siti de suturo, Sed requiritur iuxta doctrinam S. shomae, de erit. q. 2, a. 12, ut inter cognitionem cognoscentis et rei eventum, Sit ordo praesenti ad suturum. Ordo autem cognitionis civinae ad rem contingentem non est hujusmodi, sed ordo praesenti ad prae Sens, ut patuit Superius cap. 66). Ilio modo accipiendo conditionem illam in ordine ad nos, et sic, eon editur minor, et Otum argumentum. Sed non arguitur contra intentum non enim intendimus quod res non possit cognosci per certitudinem habere hanc conditionem, quod sit sutura, Sed quod e eo quod cognoscitur ut sutura, non habet ut per certitudinem cogn0Scatur. Si autem Secundo modo accipiatur, tunc est quidem contra intentum, Sed nestatur minor quam Vis enim Deus cognoscat, quod Antichristus erit per certitudinem, ratio tamen certitudini e parte

de futuris contingentibus per se habet determinatam veritatem : ideoque, ut Sic neque a Deo neque a quovis alio intellectu est aliquo modo cognoscibile quid sit determinate futurum usque ad ipsam productionem effectus; quia pro quovis intellectu semper Verum St, causam contingentem ut sic esse de se indifferentem et desectibilem, et hoc vult dicere Ferrariensis. Si autem illa contigentia consideretur in ordine ad divinam causalitatem praedefinientem et praedeterminantem, tunc effectus contingens et liber fit determinatus, et cognoselin primario in Deo ut in causa primo, tum secundario in suis causis proximis, in aeternitatis praesentialitate, in ipsa veritate objectiva semper tamen in ordine ad scientiam visionis. Et quod ista sit errariensis mens, patet ex iis quae inserius, hoc eodem capite docet, inquiens: simiaidquid Deus absolute scit scientia visionis, non repugnat absolute Deum nescire, s)ι es in causa proxima et in se ante determinationem dithae olimsalis); quia sicut ab aeterno determinavi illud ore, puta Antichristum, ita ab aeterno potuit determinare Antichristum non fore, quum ad esse creaturae volendum non necessitetur et ideo sicut ab aeterno cognovit ipsum ore, ita potuit ab aeterno cognovisse ipsum non ore. Scientia enim visionis sequitur determinationem divinae voluntatis En igitur quod nulla alia assignatur scientia futurorum contingentium quam illa visionis, nec aliud medium et causa, quam determinatio divinae voluntatis ergo excluditur omnis scien ta media. Cf. notam super cap.).

410쪽

404 LIBER PRIMUS

rei cognitae est, quia Videt ipsum in Sua praesentialitate, non autem quia cognoScit ipSum in Sua causa, Secundunt quod dicitur cognosci ut suturus nobis. Si enim cognosceret ipsum tantum ut est in Sui causis, et non cognoSceret ipSum ut praeSentem in Seipso, non cognoSceret per certitudinem istam propositionem Antichristus erit. Id rationem quae est etiam Aureoli contra Seeundum propositionem; respondetur consormiter ad ea quae dicta sunt in praecedenti capitulo quod duplieiter poteSt cogn0Sci re ut praeSens. Uno modo, quia attingitur ut praesen Secundum tempus quo ipsa cognitio menSuratur; et tunc verum est quod ex tali cognitione potest absolute in serri quod res est in seipsa sicut et ex cognitione qua attingitur aliquid ut praeteritum, insertur quod suit Ilio modo, quia attingitur ut praesen secundum aliquam menSuram praeSentem Superiorem tempore, in qua et ipsa Xistentia rei, et tempus nondum existens, in quo aliquando Verum erit dicere, hoe eSt, continentur. t tunc negatur, quod ex tali cognitione possit inferri, quod res sit absolute quin talis cognitio terminatur ad rem ut pr3eSentem, non Secundiam tempus nobi praesens, Sed Secundum aeternitatem, et secundum tempus nobis futurum, ut et ipsum est in aeternitate. Cum autem dicitur abSolute hoe est, significatur quod habeat esse in tempore praesenti nobis, ut Superius patuit Modo diximus quod Deus cognoscit sutura ut praesentia in Sua uel ualitate, non quidem in tempore nobis praesenti, sed in aeternitate et in tempore nobis suturo, secundum quod et ipsum in aeternitate continetur ideo non sequitur quod ex ejus cognitione inseratur sutura

habent in seipsis. Ergo etc. - Probatur consequentia quia contingenSSecundum quod est in seipso, non dissertis necessario quantum adeSSe Supra quod fundatur Verum licet disserat ab ipso secundumqu0d unumquodque consideratur in sua causa: Sed neceSSarium p0test infallibiliter cognosci ergo et contingens Si modo. De ratione contingentis et necessarii ut sunt res quaedam, et uti sunt esseelus in ordine ad cauSam. Pro declaratione eorum quae inducuntur hoc loco, eonSiderandum, quod essectus neeessarius et etiam contingens, habet et quod Sit re8, et natura quaedam in se, et quod sit ellectus. Primo mod0, 3bSO-lute dicitur. Seeundo modo, dicit ordinem ad cauSam. Si ergo ineeSSitatem et contingentiam, possumus in istis duplieiter considerare. Scilicet, absolute secundum quod sunt naturae quaedam et in quantum essectus Sunt, Seeundum ordinem, scilicet ad cauSa/u Si absolute et secundum se considerentur, sic dicitur reS nesseδwria illa quae quantum est ex natura sua delicere non poteSt, nec OleStΠ0n 8.e Sicut dicimus corpora coelestia esse entia neceSSaria. Con-

SEARCH

MENU NAVIGATION