장음표시 사용
441쪽
DE DEI COGNiTIONE 55 dum quasi ipsa ordinis habitudo secundum se sit nobilissimumentium med quoniam omnes partes uniVersi Simul Sumptae, Secundum quod sunt ordinatae, est noDilissimum entium, et qualibet parte per Se Sumpta nobilius..urivio Doti. Si vilitas cognitorum redundaret in cogno- Scentem, non posset esset nisi per accidens Vel scilicet, quia dum vilia considerat a nobilioribus abstrahitur cogitandis Vel quia ex eorum consideratione in aliquas indebitas assectiones inclinatur:
horum autern ne uirum De poteSt OnVenire. Ergo te. - Major probatur; quia de ratione cognitis ni est, ut cognoscens contineat cognitum Secundum modum suum, id est quantumcunqlle res cognita vilis sit, in intelligente tamen est secundum modum intelligentis ideo vilitas ejus per se in intelligente redundare non potest, sed si redundat, hoc est per accidenS. Quirito PDOD. Cognitio quae simul potest in nobi Iliora et vilia, non est judicanda vilis. Sed talis est cognitio divina, cum DeuS, et Se, et alia eadem scientia et consideratione considerat. Ergo et . - batur major quia Virtus non judicatur par quae in parVa poteSt, sed quae ad parva determinatur; quia Scilicet, in parva tantum poteSt. Nam quae poteS in magna, potest etiam in parva, quando scilicet parva continentur in magnis, non autem Si Sint omnino disparata. Ergo similiter cognitio quae potest simul in nobilia et vilia, non est Judicanda Vilis, sed uuae potest tantum in vilia ; sicut in nobis in quibus alia scientia divinorum, et alia humanorum, et in comparatione nobilioris, inserior Vilior reputatUr. Coos innio auctoritate Sapientiae Attingit hique propter Suam munditiam. . . . et ideo nihil inquinatum in urrit in illum Sap.
Ex istis respondetur ad rationsem in oppositum e. 63 et ex abundanti ad auctoritatem Aristotelis quae adduci potest. Cum enim dicitur, quod nobilitas eientiae eae nobilitate seibilis pensatur: Rev0ndetur, quod h0 intelligendum est de iis ad quae scientia principaliter ordinatur, et non de omnibus quae in scientia cadunt. Sub nobilissima enim scientia, apud nos cadunt non solum Suprema in entibus, sed etiam infima, ut patet in Pliilosophia prima, cuius considerati extenditur a primo ente, usque ad ens in potentia. Insima autem sub divina scientia cadunt, quasi cum principali 0-gnit simul nota. Adverte, quod prima Philosophia, licet de materia quae est potentia, tractet, quae etiam est de consideratione naturalis alia tamen et alia ratione in utraque consideratur, pertinet enim ad primam Philosophiam in quantum pars entis, ad naturalem Utem, inquantum pars entis mobilis, et subjectum primum transmutationis. Ex hoc quod dicit S. Thomas, primae Philosophiae considerationem aetendi a primo ente, usque ad ens in potentia, habetur quod ens reale est subiectum Metaphysteae, non autem ens cum-
442쪽
mune enti reali et enti rationis. Nam Si esset en commune enti reali et enti rationis, non poneretur hic ens in potentia pro infimo ad metapliysicam pertinente, Sed ens rationis, quod ininus iubet de entitate, quam ens in potentia, quod est in materia. Ad Aristotelem qui videtur velle t metaph, eXL, comm. 51, quod Deus non intelligit aliud extra se, et quod ilia inelius ignorantur, quam Sciuntur: - Dicitur primo, quod mens eiu est, qu0d Deus nihil aliud a se intelligit quod sit persectio sui intellectuS, quasi principale cognitum. - Dieitur se undo, quod vilia melius ignorantur quam Sciuntur, quando alia Si cognitio vilium et nobi-lbim et vilium consideratio impedit considerati0nem nobilium.
SEPTIMA CONCLLSIO respondens Septimae objecti0ni, e. 63 est:
Circa quam tria facit S. Thomas. Primo, ipsam probat. Se ιι loeam declarat. Perlio, removet quaedam dubia. QUANTUM AD PRIMUM 'Pgolitio volino Deus cognoscit omnia particularia bona, quibus mala opponuntur, Ergo etc. - Patet con-δequentia quia cognito bono, malum opp0Si tum cognoscitur, ut inserius declarabitur. Recuriclo Pguit. In Deo est rati qua a Iulia cognOSCitur Ergo etc. - Probatur antecedens Ratio qua cognOScitur malum, non repugnat bono, immo magis ad rationem boni pertinet in quantum Scilicet, ipsa ratio bonum quoddam St, cum contrariorum ratione8, in anima non sint contrariae alioquin non si uiui Ssent in anima, nec Simul cognoscerentur. Sed in Deo, propter Sua in ab Solutum persectionem inveniuntur omnes rationes bonitatis. Ergo etc. Adi erte, circa illa in propositionem implicite dictu in rationes contrariorum simul sonoseuntur ab anima quod hoc intelligendum St, non ut distinctae omnino sunt, cum ut Superi u OStenSum
est, c. 55 intellectus noster non possit plura Simul intelligere, ut plura Sunt, sed ut conveniunt in una intentione contrarietatis. Intellectus enim intelligens album, et nigrum SSe contraria, Simul, Ut sic, intelligit albuni et nigrum. Circa illum propositionem In Deo est ratio qua malum 609H0Seitur: utili refuD: qui S. I homa tenet, de erit , . 3 α. 4,ud quod mali non potest concipi aliqua sorma, nec in intellecti , nec in imaginatione. Ergo in Deo non est ratio qua malum cogn0Scitur. DiQitvo, quod nec in intellectu n0stro, nec in intellectu dixin
443쪽
DE DEI COGIiTio3 457 est ratio mali omnino distincta a ratione boni sed bene potest esse ratio quae boni rationem aliquo modo includat ideo nulla est contradictio, quomodo autem hoc Sit, in serius Ostendetur. TOPilo Dipuis. Intellectui divino non potest deesse aliqua antellectualium persectionum Sed bonum intellectus elium in co- nitione mali consistit. Ergo etc. - Probatur minor Verum est
bonum intellectus sed non Solum Verum St, bonum esse bonum, sed etiam malum esse malum. Ergo et .
Aduerte, quod ut Superius dictum est, intelle tus tune est verus quando quod eo Reipit de re, illi convenit tunc enim rei est adae Iunius cum autem de malo concipit quod sit malum, tunc convenit malo id quod intellectus de ipso concepit, ideo sic intelligendo est verus. Et hoc est quod inquit S. Thomas quoniam erum Si malum 88 mulum, quia Videlicet, intellectus distens malum con Venire malo, Verum Icit. Ju: Dio Pgitis. Deu cognoSCit negationem. Ergo pri Vationem.
Ergo malum. - Probatur antecedens Cognoscit rerum distinctionem ergo negationem. Quia in ratione distincti0nis est negatio. Unde et , rima quae Seipsi distinguuntur, mutuo negationem in ludunt, ratione cujus dicuntur immediatae negativae propositiones in eis. - Patet etiam prima onsequentia quia privatio est negatio quaedam. unda etiam patet quia malum est priVatio quaedam. Iduerte, cum dicitur prima quae distinIuuntur, mutuo πα-tionem in ludere quod non est hoc formaliter intelligendum non enim de ratione substantiae est negatio quantitatis; sed materiai, ter tantum et fundamentaliter ex propria ratione, quod in multis oliis non convenit. Licet enim homo non sit lapis, undamentum amen primum hujus negationiS, est homo, non inquantum homo, sed inquantum sensibilis. Propter hoc non est immediata propositio: homo non est lapis; sed negatio substantiae a quantitate sun suturin propria ratione Substantiae, ut substantia est ideo secundum se, fundamentuliter negationem a quantitate includit.
Quirit δενα it. Deus c0gnoscit contraria cum Omne rerum Specie cogn0Scat, quarum quaedam sunt contrariae; et disserentiae etiam generum contrariae Sunt. Ergo etc. - Patet consequentia
quia in contrariis includitur oppositio privationis et habitus, ut
dicitur 10 melaph. teaei comm. 13. RQ,to Pguit. CognoScit materiam. Ergo ea ad quae e materia extendit. Ergo privationem. Ergo malunt. - Probatur prima consequentia quia cum Sit potentia, non potest persecte cognoSci, nisi cognoscatur nil quae ejus potentia se extendit. - 'eunda Vero patet quia se extendit jus potentia ad formam et privationem; Cum id quod potest esse, per materiae scilicet transmutationem, possit etiam non SSe. movi imo nugois. Cognoscit ordinem universi. Ergo nocumentuquae possent ex quibuSilam illi proVenire. Ergo malum. - r0-
444쪽
batur antecedens quia Si cognoscit aliud a se, maxime cognoscit quod est optimum, quali est ordo universi, ad quem Sicut ad finem particularia bona ordinantur. - ConSequenti Vero palet quia quaedam sunt in universo ad removendum talia nocumenta, ut patet in iis quae dantur animalibus ad desenSionem, ut cornua et hujusmodi. O invo Pguis. Non Vituperatur malorum cogniti per e, scilicet ratione judicii de malis, sed per aestidens ratione inclinationis ad malum ex tali consideratione sequentis. Sed hoc in Deo non St, cum sit immutabilis. Ergo etc. CoonDioni ui auctoritate Sapientiae Sapientium non Diueit
malitia. Sup., α θ): Proverbiorum Infernus et perditio coram Domino Pros. XV, 11) Psalmi Deltela mea a te non Sunt abSeon ditu Ps. LXVIII, ): Et Iob: Ipse enim nosi hominum vanitatem; et tuens iniquitatem nonne considerat Iob. XL 1)80UΛITUM AD SECUNDUM. - Primo declarat . homus disserentium
intellectus nostri et divini in cognitione privationis et mali. Secund0, Stendit quid sit quod impediret cognitionem divinam de maliS. Quotiium a Dimum dicit quod duplieiter intellectus nOSter OgnOSCPre poteSt privationem. Primo, inquantum cognoScit Singula per Singula Species, et aliquando est in potentia ad speciem: et sic Sicut actum cognoscit per uetum, quem in se habet, h0c Stper speciem intelligibilem, tu potentiam cognoscit per potentiam inquantum Scilicet aliquando est in potentia ad speciem intelligibilem et per conSequens cognoscit privationem, cum potentia Sit de ratione pri Vationis. Secundo, inquantum ex cognitione actUS cognoScit et potentiam et privationem. Intellectus autem divinus non intelligit per speciem quae sit ipse sed per suam SSentiam re ideo non intelligit per potentium et privationem in Se existentem, sed intelligendo essentiam suam intelligit privationem quia intelligendo e tanquam primum intellectum, intelligit alia non solum actus, Sed etiam potentia et ri Vationes. Ad hunc sensum, inquit S. I homas, intelligenda sunt verba Aristotelis , de anim. eael. comm. 25, scilicet, quod intellectuS qui est tantum in actu, non cognoscit privationem per hoc quod
est in potentia ad aliquid aliud, sed per hoc quod intelligit ei pSum,
et Si Semper in actu non autem quod nullo modo cogn0Scat pri-Vationem, ut male interpretatus est ΑVerrois. si licatur quomodo intelleetus noster cognoseat priuationem per potentiam in ipso eaeistentem unde sit manifestum, quomod=intelleetus dioinus aliter malum intelligat, quam intellectu noSter. Circa primum modum quo intellectus noster cognoScit privationem, per potentiam Scilicet in ipso existentem, cogi OScendo potentiam et privationem considerandum, quod intellectum cognoScero
445쪽
DE Ei cogXITIONE 59 potentiam per potentiam, dupliciter potest intelligi. Uno modo, ut p0tentialitas intellectus quae nominat carentiana Ormae, cum habilitate ad illum, sit principium elicitivum intellectionis, et cognitionis potentiae, Sicut per actum, id est per speciem, intelligit id quod est in actu, id est illud quod naturam quandam positivam dicit; et hic modus et impossibilis solus enim actu est principium actioni S, non autem potentia aut privatio Ilio redo, Ut cognoscendo propriam p0tentiali latem et privationem, cogn0Scat etiam potentiam et privationem extrinsecam. Sed et hoc dupliciter intelligere possumus scilicet, aut quod cognoscat pr0 priam p0tentiam, et privationem antequam informetur specie intelligibili, ad quam est inpotentia aut postquam Si informatu specie. Primo modo non videtur possibile, quia cum intellectus intelligat se, sicut et alia, sicut alia non intelligit antequam Specie informetur, ita neque se neque Suam potentialitatem ante speciem potest intelligere ideo
Propter quod non dixit Phil0Sophus Solum, quod oportet cogn0Scentem priVationem esse in potentia, sed addidit et esse in illo scilicet, Speciem unius oppoSiti, ut exponit S. Thomas 3 de unim. leel. 11 sup teael. 25. Oportet enim si intellectus per privationem in ipso existentem debet cogn08cere privationem et quod aliquando sit in potentia ad speciem actus, et quod dum illum potentialiter cognoscit, habeat in se habitum oppositum. Imaginor enim, quod cum intellectus aliquando sui in potentia ad speciem albi, et postmodum in
actu, postquam per albi cognitionem reflexe cognoVit, Se habere peciem albi et esse album intelligibiliter, convertitur etiam ad cognoscendum Se quandoque fuisse non album, dum cognoscit se privaturii sui Sse specie et forma albi ac per hoc non potuisse ante hujusmodi Speciem cognoscere album et ex hoc etiam cognoscit, quod in esse naturae id est non album, quod forma albedinis caret et similiter dico de caecitate et aliis privationibus. Men ergo S. I homae et Aristotelis est, quod intellectus noster per speciem habitus in SeeXi Stentem, cognoScen privationem formae, quae in ipso aliquandosuit, et potentialitatem ad speciem, cognoscit etiam privationem, et potentialitatem rei Xistenti extra intellectum conVenientem, X similitudin proportionali intellectus ad rem. Circa illam rationem: Quia potentia est de ratione priVationiS, Sequitur, quod intellectui nostro competat aliquo modo cogn0Scere privationem. - adserte, quod non sequitur universaliter, ut qui
cognoscit id qu0d ponitur in divinitione alicujus cognoscat et di
finitum, nisi c0nsus et in determinale. Prius enim poteSt cogn0Scinon cognito p0Steriori in prop0sito tamen, quia potentia est de ratione privationis, sicut Subiectum de ratione Suae propriae 3S-Si0niS, non potest intellectus complete c0gnoscere Se SSe in potentia, nisi itiam trivationem cogn0scat in Se exiSten lem; et praeSertim 28
446쪽
cum privatio sit immediate conSequen en tu potentia sicut non potest cognosci perfecte homo, ni Si cogn0Scatur proprietas ipsius, quae ipsum immediate concomitatur, et cognOScen hominem, poteStillius passiones et proprietate cognOScere. me uncto S. Thomas ostendit, quid impediret Dei cognitionem de malis. Et inquit, quod si Deus cognos endo Se non Ogn0Sceret particularia bona, nullo modo cognOScere pri Vationem aut malum; quia cum ipsi malum non opponatur et privatio, eo quod Sit actuSpurus, Si 0num tantum, quod St pSe cognOSceret, non cognOSCeret malum: quia Scilicet, neque quia Sit in potentia, ut dictum est, neque per cognitionem boni oppoSiti. Quia autem cognoscendo Se cognoscit etiam in quibus natae Sunt SSe pri VationeS, neceSSeest ut cognoScat priVationes opp0Si taS.
Ex iis patet, quod intellectus divinus dissert, quantum ad mali
cognitionem ab intellectu nostro, quia non cognoscit per potentiam et privationem in se Xistentem, neque per propriam speciem boni oppositi, intellectum perficientem, sicut intellectus noster licet inh0 conVeniat, quod per cognitionem boni oppositi cognoscit malum, sicut et noster intellectuS. Adverte, cum dicitur bono divino nihil opponi ut prisationem; quod intelligendum est secundum propriam rationem sed 4e
cundum communem rationem boni, scilicet inquantum absolute est bonum, bono sibi opponitur malum, ut dicitur de erit q. 2, ., 15 ad , malum enim et bonum sunt OppOSita.
Posset enim Dimo, aliquis dicere: Cognoscit Deus mala per bona. Ergo cognitio Dei est discursiva cujus oppositum StenSum est Supra c. 7).SQQMoclo, cognoscere aliquid tantum per aliud cognitum, Stimperfecte cognoscere. Ergo si malum Deus cognoscit tantum per bonum, cognitio Dei erit impersecta. A DPimum respondet, quod non est discurSUS; quia cogn0Scuntur mala per bona, non Sicut conclusione per principia, Sed Sicut re per Sua diminitiones bonum enim est quasi ali cognitionis mali, cum malum nihil aliud sit quam privati boni. a Q uriclum dicit, quo cogniti mali per bonum, non Stim persecta, quia malum non est natum alio modo CognOSci. Quo Sensu bonum sit ratio mali, et utrum intellestius de malo proprium conceptum formet. Circa responsionem ad primum utiliniuvel' Si bonum est ratio mali, et cognoscitur malum per b0ntim, Sicut re per Suam distiniti0nem ergo malum non dissert a bono, quia res non dissertis sua immitione. Q' Sequitur, quod intellectus cognoscens malum, non format proprium conceptum Me ipso, hoc autem est salsum nam de
447쪽
DE Ei cogNiTIO E 441 caecitate concipit, quod est privatio visus, qui conceptus convenit tantum caecitati, et sic de aliis. Aia ' liorum dicitur, quod non est mens S. I homae, dicere bonum esse illinitionem mali, sed quod in cutis distinitione clauditur malum enim est privatio boni, et caecitas privatio visus. Et qui ucum aliquid cognoscitur per id quod est de ejus ratione, non dicitur illud per discursum cognosci, sed per primum operationem intollectus; ideo dictum est, quod ille modus cogniti unis, quo maluin cognoscitur per bonum, pertinet ad modum qu res cognoscitur per suam illinitionem id est, ad primam operationem intellectus pertinet. Aia ' Primo responderi potest, quod utique Verum St, quod de malo nullus formatur conceptus quid ditativus, cum nullam quid ditatem dicat, sed magis negationem quid ditatis et sormam; Sed intellectus sicut per eandem speciem intelligibilem qua cognoscit bonum, cogn0Scit malum, ita per eundem conceptum quo cognoscit quid ditatem boni, cognoscit etiam malum illi oppositum. Non enini oportet ut omne cognitum cogn0Scatur per propriam Speciem, Ut proprium c0nceptum illius repraesentativum, sed sussicit quod aliquod per similitudinem sui oppositi cognoScatur. Unde de erit. q. 2 u. 15 dicitur, quod ex hoc ipso quod cognoscitur aliquid cognoscitur ejus privatio. - Non obstat autem huic, quod malum proprio nomine Significatur, nomen autem non significat nisi mediante conceptu. - Potest enim dici, quod tali nomine non importatur aliquis c0nceptus quid rei, sed tantum quid nominii dicens. Potest seeundo reSponderi, quod licet intellectus, de malo proprium c0nceptum formet, illudque proprio nomine explicet ille tamen conceptus non Xcludit boni conceptum et rationem, immo per ipsam speciem, et Similitudinein boni, sormat in Se conceptuni mali, continentem boni rationem : sicut cum dicimus caecitate inesse pri Vationem ViSus. Unde negatur consequentia, si intelligatur de conceptu proprio, id est sibi soli convenienti; si autem intelligatur de proprio Secundum praeei Sionem, SiVe excluSionem Onceptus boni, conceditur; et euatit salsitas. Ad cujus probationem dicitur, quod c0nceptus isse est iroprius primo modo, non autem
Seeundo modo, ut e Se conStat.
Unde et quod aliquando dicit S. Thomas, quod mali non poteSt
concipi aliqua sorma, Ut de erit. q. 3 α. 4, ad , intelligendum est de forma excludente rationem boni, non autem quod nullus de malo formetur conceptus alioquin non intelligeretur ut aliquid bono distinctum. Utrum Deus habeat proprium ideam mali . Sed secundum istam responsionem resultat istitum. - Se quitur enim secundum ipsam, quod Deus mali in se propriam habeat ideam, cujus oppositum, ubicumque de deis loquitur, S. Thomas tenet. - Probatur equela : quia cum dea, Secundum quod nominat
448쪽
similitudinem, et rationem cognoScendi, conceptui intellectus nostri proportionabiliter reSpondeat, Videtur quod de omnibus habeat proprias idea quae pr0prio Onceptu a nobi cognOScuntur. Aia hoc utitum, negatur sequela. Ad cujus probationem
Pristio, quod Deus habet proprias ideas omnium quae proprio conceptu, id est, Omnem conceptum alterius rei excludente, intelliguntur Modo dicitur, quod malum non intelligitur a nobis proprio conceptu, hoc modo, ut patuit ideo non sequitur quod inserebatur. Seeundo, quod Deus habet propriam deam eorum, quae proprio conceptu intelligimus, Si naturam aliquam dieant, non autem Sidicunt negationem : quia id ea quae est in mente diVina repraeSentat per se ea quae aliquo modo divinam essentiam participant, malum autem non dicit divinae essentiae participationem, immo magis participationis hujusmodi negati0nem ideo ipsius n0n oportet SSe proprium deam, licet a nobis aliquo conceptu proprio concipiatur.
P0sTuis, determinavit S. I homas de persectione divina quantum ad intellectum, incipit determinare de ipSa quantum ad Voluntatem. Circa hoc autem, duo lacit. Primo agit de v0luntate inquantum Voluntas est. Secundo, inquantum habet rutionem liberi arbitrii se. 8,). Circa primum, duo sucit. Primo agit de ipsa Voluntate, Secundo de conditi0ne volendi c. 80). Circa primum, tria lacit. Primo, determinat de voluntate divina quantum ad esse. Secundo, quantum ad qualitatem e. eq. . Pertis, quantum ad obieetum e. 4).
PPotinio PDIino. Ex praedictis, Deus est intelligens bonum. Ergo S Volens Patet antecedens quia cum sit persecte intelligenS, intelligit ens simul cum ratione boni. - ConSequentia Vero probatur. Bonum intellectum est proprium objectum voluntatis: Ergo bonum intellectum inquantum hujusmodi est volitum. Ergo intelligens bonum inquantum hujusmodi est Volens. - Prima conSequenti non probatur. - Secunda vero probatur: quia intellectum dicitur ad intelligentem. Circa antecedens et ejus probationem considerandum, quod b0num dupliciter potest apprehendi ab intellectu materialiter cilite et et formaliter, uaterialiter apprehenditur, quando conSideratur re quae 'ecundum Se quidem est bona, sed tamen non conside-
449쪽
DE OEL voLLNTATE 445ratur in ipsa, latio bonitatis, Sed ratio veritatis, aut aliqua alii ratio. Fornialiter utent apprehenditur, quando consideratur in ipso, ratio
bonitatis, ita videlicet, quod intellectus judicat illud esse b0num et
conveniens intelligenti. Bonum primo modo apprehensum, non habet rationem objecti actualis voluntatis, nec habet movere Voluntatem, sed tantum Se undo modo. Propter lio Volens Stendere . homas,
quod Deus intelligit bonum, secundum quod habet rationem actualis objecti voluntatis concludit quod intelligit ens simul cum ratione boni, propter persectionem cognitionis Suae, qua omnem rei rationem apprehendit. Cognoscit enim ens habere rationem boni, et per On- Sequens liabere rationem appetibilis, et voliti. Circa primam conSequentiam adverte, quod sicut nihil aliud est dicere, hoc est proprium obuectum intellectus quam hoc est
intellectum sive intelligibile, quia intellecti sive intelligibilis nomine
hic enim pro eodem utrumque accipimus importatur sol mali ratio objecti intellectus, inquantum est obiectum; sicut per visibile importatur ratio sol mali objecti Visus, inquantum est obiectum, ita nihil aliud est dicere, bonum intellectum est proprium objectum voluntatis, quam bonum intellectum, in quantum hujusmodi est volitum Significatur enim, quod ratio objecti voluntatis, inquantum objoclum est, quae importatur per hoc quod dico, Volitum, Sive volibile, undatur Super bono apprehenso sol maliter inquantum eStapprehensum et intellectum, ita quod non haberet bonum rationem voliti, nisi esset sol maliter intellectum sicut si diceremus quod corpus inquantum coloratum habet rationem visibilis. Quia ergo
idem dicitur per antecedens et OnSequenS, primae conSequentiae, sed in consequente exprimitur proprium nomen objecti voluntatiS, quod in antecedente non exprimitur; ideo illam consequentiam tanquam ex Se manifeStam S. Thoma non probat. Circa ecundam eo Sequentiam et Hu probationeni. adverte, qui cum ordo potentiarum Sit Secundum ordinem objectorum, neceSSe S Si objectum voluntatis, ut objectum St, undetur Super
obiecto intellectus ut est obiectum, quod etiam undetur voluntaSSuper intellectum, et quod Volens undetur supra intelligens ita scilicet quod unum alterum concomitetur. Et super hoc undaturconSequentia et probatio ejus bonum enim intellectum, inquantum hujusmodi, id est inquantum intellectum est undamentum Oliti,
et sunt materialiter idem, ratioque unius, rationem alterius Oncomitatur ita quod nihil habet rationem voliti nisi sit bonum intellectum, et ad bonum intellectum inquantum hujusmodi consequitur ratio voliti intellectum autem dicit ordinem ad intelligentem tanquam ejus scilicet Di male objectum, ut obiectum est, sicut visibile dicit ordinem ad videntem : ideo oportet ut intelligens et volens, Sint materialiter idem, quantum videlicet ad suppositum; et esse intelligentem, Si sunda mendum unde aliquid habet ut sit volens.
450쪽
mo tincto DPoti. Omnia intelligentia et sentientia appetunt et volunt. Sed Deus est intelligens. Ergo est Volens. - PI O-batur ante edens In omni intelligente et sentiente, est habitudo ad rem secundum quod est extra, cum in ipsis sit mrma rei intellectae et sensatae habEns autem aliquam urinam, per illam habet habitudinem ad ea quae Sunt in rerum natura ut patet de lignon ibo, quod per uarii albedinem aliquibus est simile, aliquibus vere dissimile. Aut ergo hoc est, per hoc quod intelligunt et sentiunt aut per aliquid alitiis, scilicet per appetitum et Voluntatem. Non pri mum, quia per hoc magis attenderetur habitudo rerum ad intelligentem, et sentientem, cum intelligere et sentire sint secundum quod res sunt in intelligente et sentiente: Ergo Seeundum. Ergo te. Circa antecedens adverte, quod accipiendum est diuisim, reddendo ei licet singula singulis non enim omnia sentientia volunt, Sed omnia sentientia appetunt, et omnia intelligentia volunt unde subjunxit S. Thomas voluntas proprie in intellectu est, id est, in natura intelligente. Utrum et quomodo intelligens et sentiens habeant habitudinem ad 'em aetra ire hunc autem processum multipliciter utili Lov. 'Dimo, quia videtur . Thomas contradictionem implicare si enim cuicumque inest aliqua formarum, illud habet per illam habitudinem ad ea quae sunt in rerum natura in intellectu autem et sensu inquantum intelligens et sentiens est, invenitur forma rei intellectae et sensatae; Sequitur quod intelligens et Sentiens, per hoc quod intelligit et sentit, habet habitudinem ad rem secundum quod est extra. Ergo implicatur contradictio, cum subiungitur quod h0 non est per hoc, quod intelligunt et sentiunt. m Quoclo, Intelligens, intelligit rem secundum esse quod in Seipsa habet, et similiter Sensus sentit, et assimilatur rei existenti extra, per formam quam habet. Ergo salsum est quod intelligens et Sentiens, per hoc quod intelligit et sentit, non habet habitudinem adis 'in Secundum quod Si extra. Tot fio. Sicut ad hoc quod intellectus intelligat, necesse est ut res sit in anima, ita ad hoc ut volens velit quia oluntas non fertur in bonum nisi ut cognitum. Ergo non magis Volens habet habitudinem ad rem, ut est extra, quam intellectuS..u Dio. Si iste processus teneret, sequeretur quod intelligens
vellet quidquid intelligeret: si enim in intelligente est habitudo ad
rem, Secundum quod Xtra est, et haec habitudo non convenit sibi nisi per voluntatum ergo omne quod intellectus intelligit, Sub voluntate cadit hoc utilem salsum est, quia quod speculative intelligitur non cadit Sub voluntate ut sic. Ergo te. Ad evidentiam primi dubii considerandum est, quod aliter convenit habitudo intellectui ad rem intellectam, ut intellecta St, per