장음표시 사용
451쪽
DE DE VOLUNTATE 445 formam quam in Se habet et aliter rebus materialibus, ad id quod habet eandem sormam, aut oppositam. Intellectus enim liabitudo ad rem intellectam ut est intellecta est habitudo undata Super unitate quadam, Secundum quod intellectus in actu, est ipsum intellectum in actu et ideo, eo modo sibi convenit habitudo per sormam quam habet ad ipsum rem intellectam, quomodo ibi convenit ut sit ipsum intellectum in actu. Est autem ipsum intellectum in actu, non Secundum esse quod habet Xtra intellectum, quia Secundum illud esse non unitur intellectui, Sed Secundum SSe intentionale quod habet in intellectu, e quo reSultat, ut per eandem ibi mam intelligibilem intellectus sit in actu, et intellectum sit actu intellectum, ut Superi u est expliculum.
Sequitur ergo, quod inteliseus, ut intelli gens, non dicit habitudine n au rem intellectam, ut intelleeta est, ecundum eSSe quod habet eaetra intellectum, Sed Seeundum quod est in intellectu, et idem dico de Sentiente. - Propter hoc dicit S. Thomas, quod per hoc magis attenditur habitudo rerum ad intelligentem et Sentientem: quia videlicet, ex hoc quod res intelligitur et Sentitur, nece S Se est ut elu- Vetur ad spirituale esse, per quod uniatur intelligenti et Sentienti, in qu sundatur habitudo hujusmodi. Quod enim a Suo SSe naturali necesse est abstrahi si ad aliquid debet habere habitudinem ei potius attribuitur assimilatio, et habitudo, ut possit dici, quod ipSu res in esse naturali existens, habet habitudinem ad aliud poeeSS ubstractum quod in ipso habet, quam e converso aliud habeat ad ipsum, habitudinem unionemque, et identitalem ConSeqUentem. Aa vvlinum argumentum ergo dicitur: quod utique intellectus informatus rei similitudine, habet aliquam habitudinem ad rem extra illa tamen habitudo, non est habitudo intelligentis in actu ut Sic ad intellectum in actu ut sic, secundum quod intellectum formaliter refertur ad intelligentem, et e converso quae Scilicet Sthabitudo identitatem et unionem cum altero conSequenS. Non enim intellectum formaliter est actu intellectum, per Sse quod habet extra, Sed per esse quod habet in intellectu Ideo non valet haec consequentiu intelligens habet habitudinem ad rem secundum
quod est extra ergo illum habet per hoc quod intelligit formaliter. Habet quidem, Sed non per h0 quod intelligit, immo per hoc quod
Unde illa propositi intelligens, per hoe quod intelligit, habet
habitudinem au rem aetra potest habere duplicem en Sum. UNUS est, quod intelligendo habeat talem habitudinem formaliter, quasi habitudo ad rem extra, sit habitudo intelligentis ut intelligens St, ad rem intellectam ut est actu intellecta et tunc propositio Stsalsa et ejus oppositum tenet hic S. Thomas. Non enim habitudo intelligentis ut intelligens est, ad rem St, ut Xtra, Sed ut Stin intellectu, ut ostendimus. Alius est, ut talis habitudo concomitetur intelligentem ut est intelligens, quasi intelligere sit rigo tulis habi-
452쪽
446 LIBER PRIMUStudinis, et sic habet veritatern habitudo enim volentis et inclinatio in rem apprehenSam per intellectum, conSequitur ad apprehensionem intellectuS. A me unctum dicitur, quod ista propositio intelle tus intelligit rem seeundum 83 quod habet in Seipsa SiVe Secundum esse
quod habet extra intellectum duplicem sensum habere potest. Unus est, quod ipSum esse rei ad extra, sit id quod intelligitur. Ilius est, quod res ad extra, sit rei ratio, quod sit actu intellecta, et undamentum habitudinis illius. Si primo modo intelligatur, conceditur quod res intelligitur secundum esse quod habet ad extra; et sic potest concedi quod intelligens inquantum intelligens habet habitudinem ad rem extra Sed sic non loquitur hoc loco S.Ihomas. cum haec sit materialis consideratio rei intellectae. Si se undo modo intelligitur, sic neglitur illa propositio. Non enim esse ad extra, Si rei ratio quare sit actu intellecta ab aliquo intellectu, sed esse in intellectu et sic intelligens ut intelligens, sive ut dicens habitudinem ad intellectum in intellectu, non dicit habitudinem ad rem, Secundum quod est ad extra, sed Secundum quod in intellectu Et quia . Thomas loquitur formaliter, ideo absolute negatur, intelligentem per hoc quod intelligit habere habitudinem
ad rem extra, ut est extra. Et ideo cum oporteat ut habens aliquam larinam, habeat habitudinem ad ea quae sunt in rerum natura, sol maliter ut sunt in rerum natura oportet aliud quaerere unde
intelligens habitudinem habeat ad rem extra intellectum sui maliterita quod esse ad extra, sit ratio terminandi illam habitudinem. Ubi aduertendum, quod cum species intelligibilis non habeat eSSe completum, niSi dum intellectus actu intelligit, non perfecte et actualiter intelleelus habet similitudinem ad rem intelle tam, nisi dum intelligit. Ideo loquens S. I homas de habitudine intelligentis quae consequitur sormam intelligibilem, loquitur de habitudine, quae convenit intelligenti, socundum quod actu intelligit et quia habitudo
intelligentis actu ut sic ad rem intellectam sol maliter, non est ad rem ut extra, sed ut in intellectu ideo inquit, quod intelligens non dicit habitudinem ad rem secundum quod est Xtra, per hoc quod intelligit cum hoc autem stat, quod et res ad Xtra, et SSerius extra intellectum, potest esse materialiter re intellecta. Aia QDtium dicitur, quod esse in anima, aliter requiritur ex parte objecti intellectus, et aliter ex parte objecti Voluntatis. Ex parte enim objecti intellectus, requiritur tanquam ratio formalis, aqua aliquid habet, ut sit actu intellectum respectu hujus intelligentis. Est enim actu intellectum per hoc, quod est unum cum intellectu. X parte Vero objecti voluntatis, requiritur ut conditio objecti, ad lio ut moveat in ratione causae sinalis quia nisi bonum
apprehenderetur non moveret voluntatem sed ipsum esse ad extraeSi rati formalis quare appetatur res Appetitus enim fertur in Tem, non Secundum isse intentionale quot habet in anima, sed
453쪽
DE DEI VOLLATATE 447seeundum quod aetra animam esse habet ita quod esse reale est rei ratio, quod sit volita et desiderata, et ratio voliti, unde habet quod sit volita esse autem in anima est objecti conditi in ratione moventi conSiderati. a uis Di iam dicitur, quod loquitur . Thomas de forma absolute et simpliciter secundum propriam rationem Ormae, non de hac, vel illa in particulari. Per urinam enim intelligibilem et sensibilem absolute et secundum suum ordinem OnSideratam, intelligens et sentiens habet habitudinem ad rem Secundum quod . est extra. Quia Sicut sormam naturalem consequitur inclinatio naturalis, ita sormam apprehensam sequitur inclinatio et appetitus animalis, Sed tamen oportet ut illa larina apprehensa, si boni et convenien liS, ut bonum et conveniens est; unde et quod uit S. Thomas alibi L p. q. 80. a. quoniam ad omnem formam equitur inelinatio intelligendum est non de qualibet sorma in particulari, absolute considerata, Sed de quolibet ordine mi inarum ad unum enim formarum ordinem sequitur inclinatio naturalis, ad alium vero inclinatio animali S ideo oportet esse appetitum naturalem et appetitum animalem, qui tamen non habet actualem habitudinem et inclinationem ad rem, nisi Sub ratione convenienti apprehenSam. Ex istis patet QPPOD Ooli in , Sent. diSL, 49 q. 4 dicentis non esse disserentiam inter intellectum et Voluntatem, quantum ad hoc quod est ad extra, vel ad intra terminari, et quod notitia intuitiva terminatur ad rem in se. - Constat enim ex dictis, quod nulla notitia terminatur ad rem extra, nisi ipsa res sit intra intellectum per Suam similitudinem et sic esse in intellectu est ratiore ut sit actu intellecta, licet res ad extra sit id quod est materialiter intellectum. T otio voti Deo placet suum esse, et sua bonitas. Ergo eSt OlenS. - Patet conSequentia quia Deus est intelligens, et ideos appetit aliquid, 0 est per voluntatem quae est appetitu intellectivus. - Probatur antecedens: Cuilibet enti c0nvenit appetere Suam persectionem, et conservationem sui esse suo modo ut dum non habet, desideret per appetitivam virtutem sui generis: Videlicet, aut naturalem, aut Sensitivam, aut intellectivam, et dum habet quietetur in ipso. Ergo et hoc primo enti convenit, quia quod On-Sequitur Omne ens, convenit enti inquantum est ens quod autem hujusmodi est, maxime convenit primo enti. Quomodo appetitus essendi sit naturalis, et equatur apprehenSionem. Sed occurrit aratiium Appetere enim conservationem sui SSepertinet ad appetitum naturalem. Ergo per hoc quod Deu complaceat in Suo Sse, non sequitur quod Sit VolenS.It SP actin', quod dupliciter potest dici appetitus naturalis. Aut scilicet ut opponitur libero appetitui aut ut opponitur ei qui
454쪽
Sequitur apprehenSionem. - Primo modo, appetitus Sui SSe conservandi est naturalis in tabentibus intest lectum, non autem Secundoniouo. Licet enim natura intellectualis, inquantum naturali est, naturalem et necesSarium inclinationem habeat ad conservationem sui esse, ista tamen inclinatio pertinet ad voluntatem, et equitur apprehensionem intellectus. l) donario Doti. Intelligere, Deo est delectabilissimum. Ergo Deus est olens. - Probatur ante edens quia intelligere quanto est persectius, tanto est delectabilius intelligenti. - Consequentrieliu in probatur quia delectatio intelligibilis est per voluntatem, sicut sensibilis per concupiScentiae appetitum. Qui ato Doti Forma intellectus divini Si causa motus, et esse in aliis, cum Deus agat res per intellectum. Ergo etc. - r0batur eon Sequentia quia Drma per intellectum considerata, non movet nec aliquid cauSat nisi per voluntatem, cujus objectum Sisini et bonum, a quo aliquis movetur ad agendum intellectus enim peculatiVUS non movet, neque imaginatio pura ab Sque exti
matione boni et mali. Adserte, quod non propter hoc vult dicere S. I liomas qu0d intellectus peculativus possit movere adjunula existimatione boni vel mali; haec enim existimati jam ad intellectum practicum ali- qu modo pertinet, qua judicatur aliquid esse sugiendum vel pro- Sequendum; Sed est Sensus, quod intellectus simpliciter speculativus non OVet, Sicut neque imaginatio pura, quae scilicet nihil dicit de fugiendo aut prosequendo, Sed bene intellectus aliquo in Odo practicus, qui est de ratione boni aut mali; et imaginatio de aliquo, ut
bonum est, aut malum. moxio voti Deus est primum movens. Ergo etc. - Probatur
consequentia quia in virtutibus motivis, et habentibus intellectum,
si Sapiens haec errariensis distinctio, veram,de appetitu naturali intellectualisi turae, designat doctrinam; et idem dicendum cum de appetitu beatitudinis perfectae agitur, sub ratione boni universalis. Omnis enim appetitus intellectualis naturae, etiam innatus, sive naturalis, de elicito enim sive electivo non est dissicultas, supponit semper aliquam intellectualem notitiam boni appetibilis et S. Thomas docet, quod appetitus Secundum quod est communis omnibus naturis, si non est proprium intellectualis naturae, sed solum secundum quod ab intellectu dependet D C. G. l. III. c. 26). Ideoque appetitus naturalis rationalis naturae, male a nonnullis confunditur cum ipsa Substantia et polentia creatae mentis et voluntatis, secundum quod habent ordinem ad suum objectum, ad modum quo lapis suo pondere tendit ad centrum quum econtra, sit aliquid vitale, consequens notionem universalis boni, sibi inditam cum rationis lumine, et actu manifestatam Dest scilicet id quod proprie et non metaphorice dicitur, amor. f., quae de hac re disputavimus in nostra disquisitione : id naturali intelligentis animae capacitale algile appetitu intuendi divinam essentiam n pag. J, 6, 33,
455쪽
DE DEI VOLLITATE 449lirimo invenitur Voluntas, eo quod ipsa omnem polentiam applicet ad actum suum, quod habet quia objectum ejus est sinis, quamvis
et intellectus per modum causae sinalis, non nulem per modum sessicientis moveat voluntatem.
Adserte, ex iis quae dicit hic S. I homas, quod potentia ad quam pertinet sinis, habet movere omnes alia ellicienter, et ideo tenet primum locum in ordine moventium essecti Ve, non autem tenet primum locum in ordine move alium simillicitur milia ipsan intellectu movetur ratione sinis, dum proponit sibi objectum
Suum quomodo autem hoc sit, est in Superioribus ostensum. fi Di imo voti. De maxime competit per Se agere. Ergo agere per Voluntatem. - Probatur consequentra quia liberum habet
rationem des quod est per se eum liberum Sit quod sui causa est; sed voluntas primo habet libertatem in agendo, dicitur enim quis libere agere, inquantum Voluntarie agit. Ergo qu0d per se agit per Voluntatem agit. Adυertendum, quod per Se agere, dupliciter potest intelligi aut scilicet ut idem est quod agere per propriam formam; et sic agere
per Se non est uniVersaliter agere per voluntatem Aut ut idem est quod agere non per motionem necessariam alicujus extrinseci et Sic gere per e, Si agere per voluntatem Voluntas enim a nullo eXtrinseco cogi potest, et Ut libera, a nullo necessitari.
Adserte, e doctrina . Thomae de erit. q. 24 a. 6 quod libertas arbitrii formaliter quidem residet in voluntate, ad quam soruantiter pertinet electio, sed tamen radicaliter est in ratione, quia appetituS sequitur modum cognitionis : ideo hoc loco inquit, quod voluntas
primo habet libertatem in agendo quasi diceret quod illi primo
convenit libere agere, et eligere formaliter, licet ista libertas ex modo cognitionis originem ducat. 3 inuo voti Deus est sinis appetibilis, et appetens e sinem, ut ita dicatur. Ergo est volens. - Patet consequentia quia cum sit intelligens, si se appetit, intellectuali appetitu appetit. Inteceden Vero probatur quia sinis, et agens ad sinem, Semper uniUS ordinis inveniuntur in rebus quod patet ex eo, quod ni proXimVS, qui S proportionatus agenti, incidit in idem specie cumagente, tam in naturalibus quam artificialibus. Sed Deo nihil coordinatur tanquam ejusdem ordinis nisi ipse, cum non sint plura prima entia. Ergo ipse est primum agens propter Se sinem. Ergo eSt appetens se sinem cum agens propter finem appetat sinem. Idυerte, fundamentum hujus rationis esse, quod cum genSpropter sinem proximum et proportionatum sit unius ordinis entium cum ipso sine, quia videlicet agens naturale agit propter larmam naturalem, et agens artificiale propter formam artificiatam, et Sic de aliis nihil autem collocetur, in uno ordine cum Deo, eo quod Solia ipse sit principium entium; oportere dicere, Deum non SSe 29
456쪽
sinem proximum alicujus agetiti creati, nec aliquem finem creatum esse proportionatum agenti divino, Sed ipsum Deum esse finem ipsius Dei agentis, et Deum agere propter Se tanquam propter sinem sibi proportionatum et cum ipse sit sinis intelligibilis, necesse est ut intelligibiliter appetatur qu0d Si per Voluntatem appetere. Adserte, etiam, quod cum dixit S. I homas, Deum appetere es nem, addidit ut ita dicatur: quia Secundum proprietatem Vocabuli, appetere est respectu rei non habitae, et accipitur prout idem est quod desiderare : sed tamen aliquando ejus extenditur significatio, ut omni actus Voluntatis dicatur appetere; et hoc modo hic accipitur cum dicitur, Deum appetere Se sinem, addidit ergo S. Thomas illa verba, ut improprietatem locutionis Stenderet. Coxiiivio ita postremo auctoritate Psalmi Omnia quaecumque voluit, fecit Dominus Ps CXXXIV Q. Et Apostoli ad Romanos Voluntati ejus quis resisti Rom. IX, 19 '
QUOD VOLUNTAS DEI SIT JUS ESSENTIA.
SECUNDO agit de volutate divina quantum ad ejus qui dilitatem et ponit hanc
'Potinio PDimo. Deus est intelligens per essentiam Suam. Ergo et volens. Ergo voluntas est ejus essentia. - Probatur prinlaeon Sequentia quia Deo convenit SSe volentem in quantum est intelligenS. Aduertendum, quod cum Voluntas non conveniat Deo nisi inquantum naturae intellectivae est, et actualis cognitio sibi non con-Veniat, nisi inquantum actu intelligit, oportet ut ordo voluntatis adeSSentiam, ordini intellectus ad ipsam proportionetur et ideo Si inte ectus est idem quod essentia in Deo, ita quod Deus per Suam eSSentiam intelligat, non per aliquid superadditum, nece SSe S ut et V 0luntas sit ipsa essentia, et ita quod Deus per Suam SSentiam velit et hoc est hujus lationi landamentum. SQQoriclo voti. Velle est persectio Volentis, cum Sit actio immanens sicut intelligere. Ergo velle divinum est ejus eSSe. Ergo Voluntas est ejus essentia. - Probatur prima conSequentia e pro-p0rtione ad intelligere quia intelligere est esse divinum; eo quodeSSe divinum eum sit persectissimum, nullam SuperVenientem perfectionem admittat. Teuti DPola Deus per suam essentiam agit, cum Sit actus
457쪽
DE DEI VOLLAT TE 451 puruS. Ergo per AESSentiam 'uam est volens cum velle Dei sit quo litam perari. Ergo et . urioso PDoti. Nisi sic esset, Sequeretur, quod Oluntas nil veniret De Sicut accidens, cum divina substantia sit quid completum in SSe Sequeretur etiam, quod divina substantia compararetur ad
ipsam ut potentia ad actum, et quod esset compositio in Deo. Quae omnia superius est. 16, 18 et 22 sunt improbata.
QUOD PRINCIPALE VOLITUM DE EST DIVINA ESSENTIA.
ΤΕnTio ostendit S. I homas quae sint divinae voluntatis obiecta. Circa hoc autem, Quo facit. Primo agit de Volito principali. Secundo, de volitis secundariis se . Sequentis.
PPotini ui PDimo sic: Quod a Deo principaliter intelligitur
est diVina SSentia. Ergo etc. - Probatur consequentia quia bonum intellectum est obiectum Voluntatis
Adverte, quod principaliter intellectum, non solum accipitur id quod primo secundum nostrum modum concipiendi apprehenditur, sed etiam id quod est summe intelligibile tale enim est
etiam summe Volitum et principaliter. ficomaclo voti. Si non sic esset, aliquid esset superius divina Voluntate quod ipsam moveret cujus contrarium ex praedictis e. 4 . patet. - Probatur consequentia quia appetibile comparatur ad appetitum Sicut movens ad motum, et similiter volitum ad Voluntatem, cum Olunta sit de genere appetitivarum potentiarum in nobiS. Adsertendun ex doctrina . homae de Nerit. q. 23 α. 1 ad
3 et 1, p. q. 19 a 2 ad 2 cum dicitur appetibile comparari ad petitvin Sicut 0υens ad motum, quod hoc intelligitur de primo et per Se appetibili, quod est sinis, non autem de Secundari appetibili quod propter sinem appetitur. Nam tale, ut dicitur 1, Sent. ,
dist. 45, a P ad P, non se habet ut movens voluntatem, Sed ut essectum et motum ab ea. Adverte etiam, quod inquit S. Thomas, voluntatem in nobis .e83 de genere potentiarum appetitiuarum, ut Stenderet, portere etiam in Deo, ε cundum nostrum modum intelligendi, sinem movere Voluntatem: genus inim potentiarum appetitivarum invenitur in Deo Suo modo proportionaliter ad nostrum appetitum, sicut et genUS
458쪽
cognoscitivarum p0tentiarum. Sed Sicut potentia cognoscitiva est in Deo, quantum ad persectionem actuS, non autem quantum ad impersectionem ita et appetitus est in Deo, non quidem quantum ad hunc actum, qui S appetere, qui aliquam imperfectionem includit sed quantum ad alios actus quales sunt, delectari, amare; et m-jusmodi. Et quia commune est appetitui quantum ad Omnem actum respectu sinis, ut a sine moveatur; ideo et hoc in Deo ponere oportet secundum n0Strum modum intelligendi, quo e creati Deum cognoScimus, et quo apprehendimus divinam Voluntatem, ac riuuebonitatem ut duo distincta. Si autem finis divinae voluntatis poneretur aliquid ab ipsa realiter distinctum, oporteret ut ab illo voluntas divina realiter moveretur motione causae natis; et ioc estiundamentum hujus rationiS.
TODiio Doti. Si Deus alliquid aliud velit principaliter quam seipsum, aliquid aliud erit Deo causa volendi Ergo et cauSa SSendi
cum Suum Velle sit Suum esse. - Probatur consequentia quia principale Volitum unicuique volenti, est cauSa Olendi. Idi ei te, quod haec ratio distinguitur a praecedenti, quia in illa c0mparabatur objectum ad potentiam, in ista autem Ompn-ratur ad actum, Sicut causa nil illaetum.. a Dio voti Deus est ultimus sinis, quia est summum bo-nUm. Ergo et c. - Probatur eonse euntia quia unicuique olenti principale volitum est suus ultimus sinis..isitato Doti Divinae voluntati nihil ex aequo prop0rtionatur nisi ejus essentia. Ergo etc. - Probatur eonSequentia quin una illaeque Virtus ad suum obuectum principale Secundum aequalitatem proportionatur, cum virtus rei Secundum Objecta men Suretur ut dicitur 1, de oel et mund teXt. comm. 116. Circa pr0bationem consequentiae attendendum, quod Sta aequalitu inter irtuten et ob feetum, non est Semper accipienda Secundum equalitaten praedieationis, sed in aliquibus accipitur Secundum aequalitatem alicujus eo itinentiae, ut scilice tinnie ac quod terminatur Virtu S, contineatur in principali objecto; et quidquid continetur in principali objecto, nutum sit attingi a potentia. Sic autem dicimus divinam essentiam adaequari divinae voluntati, quia Omne U0cumque modo volitum ab ipsa, continetur in divina Sentiδ, tanquam in summo bono, et exemplari omnis bonitatis; nUllum autem bonum creatum, continet omne quod cadit Sub di-Vina V0luntate, nisi sorte continentia rationis et analogiae. Ubi aduertendum, quod licet in aliis inserioribus raro adaequato objeci potentiae assignetur aliquid commune Se Unuum ntionem, ip0rtet tamen Deo quantum ad operationes immanenteS, SSignare 0bjecta c0mmunia communitate virtualis continentiae. Qui3, cum Virtu divina sit persectissima persectissimam sibi Objecti communitatem Op0rtet assignare perfectior est autem communitas VirtualiSe0ntinentiae, quam communitas rationis secundum praedicationem,
459쪽
DE DEI VOLΠAT TE 455 eum illa sit continentia actualis, istu autem sit continentia potentialis, et materialis ideo divinue voluntati assignatur hic divinae8Sentia, tanquam proportionatum objectum, utpote quae Virtualiter, et secundum eminentiam omne volitum contineat.
JAPUT XXV. QUOD DEUS VOLENDO SE VULT TIAM ALIA A l .
OsTE'so quod sit principale volitum divinae voluntatis, ulterius S. Thomas ostendit, quod sunt ejus etiam aliqua secundariu volita. Circa h0 autem, duo facit. Primo agit de objectis secundariis in communi. Secundo in particulari de quibusdam illorum e. 793. Circa primum, duo facit. Primo agit de ipsis obiectis. Meundo de modo volendi illorum cap. eq.).
PDotinfiiD Dimo. Deus Vult se ut finem ultimum. Ergo et alia a Se Vult, Volendo Se - Probatur consequentia quia cujus
est velle sinem ejus etiam est velle ea quae sunt ad finem ratione siniS. me oraclo voti. UnusquiSque ejus liud eSt pr0pter SeipSum, ab ipso volitum, persectionem desiderat et multiplicationem quantum possibile est cum ea quae propter Se amamus, VelimuS Optima SSe. Sed divina essentia est propter se volita a Deo non Si autem Se- eundum se augmentabilis et multiplicabilis, sed solum secundum Suam similitudinem quae a multi participatur. Ergo Deus volendo suam ossentiam, Vult etiam rerum multitudinem. Quo sensu Deus velit bonitatis suae multiplicationem quantum possibile St, et quomodo creaturarum multiplieatio it de per-leetione diuinu . Circa hanc rationem iiDIi iiQP utili refuD. Et: 'Plino Ci3 ea rationis fundamentum. Nam ex e conSequitur, quod Deus velit esse omnia quae suam bonitatem participare OS- Sunt cum enim velit ipsam bonitatem propter Se Sequitur qu0d Vult ea quantum possibile est multiplicari multiplicatur autem propter participationem ejus a creaturis Dergo sequitur quod Velit omnem Creaturam possibilem produci.
Securiclo Circa intellectam implicite propositionem, scilicet, quod multiplieatio boni sit ejus perfectio Hanc enim videtur Sub- Sumere velle S. I homas, cum ad declarandum quod unusquisque desiderat perfectionem propter se voliti et amati, assumit quod ea
460쪽
454 LIBER PRIMUS quae propter Se amamuS, VolumuS SS Optima et meliora, et multiplicari. Sed tunc sequitur: quod non exiStente creatura, in qua divina SSentia suo modo multiplicatur, divina Ssentia non erit ita persecta Sicut St, producta creatura et sic ex creaturis aliquid sibi persectioni acereScit. A DPimum, potest primo responderi: Quod Deum velle bonitatem suam multiplicari untum po8sibile est, dupliciter potest intelligi. Uno modo, ut ly quantum possibile est, dicat adaequationem persectionis divinae bonitatis ad ejus multiplicationem ut scilicet Deus velit omnem persectionem suae bonitatis a creaturi participabilem, participari et hic sensus non Si verus, nec hic intentus, et contra hunc procedit obiectio Ilio modo, ut dicat modum communicationis ut Scilicet Deu Velit bonitatem Suam communicari, Secundum illum modum communicationis, quo divina bonitas communicari et participari potest non autem Secundum Odos communicationis illi impossibiles. Unde, quia possibile est ut secundum quandam proportionalitatem et Secundum quandam sui similitudinem participetur, non autem ut participetur Secundum identitatem numeralem, aut specificam, ideo Vult eum illo modo participari, non autem istis modis. Et hic sensus est hic intentus, et contra ipsum non procedit Objectio. Secundo responderi potest Quod volens aliquid propter e, non Vult tolum multiplicationem, quae poteSt Sse abSolute, Sed quae poteSt SSe supposita directione rationis. Et ideo cum Sapientia divina sit regula participationis suae bonitatis, cum Deus Vult bonitatem Suam a creaturis participari, non Vult pSam tantum par ticipari quantum possibile est absolute, sed quantum possibile est Supposita regula et ordinatione divinae sapientiae. Ideo ea tantum esse vult quae divina sapientia determinavit ut sint. Prima tamen responsio mihi magis placet. Aia e maclum dicitur: Quod dupleae est perseetio divinaeeSSentiae, Scilicet intrinδee et eaeli inseca. Intrinseca St, qua DeuS in SeipSo perficitur. trinseca St, quae ab pSo cauSatur. Si O- quantur de intrinseca persectione, Sic multiplicatio divinae essentiae in creaturis per imitationem, non pertinet ad ejus persectionem: SiVe enim creaturae Sint, Sive non Sint HUS SSentia in SeipSa persectissima est. Unde et hic dicitur quod secundum se non Staugmentabilis, et multiplicabilis. Si autem Ic quamur de persectione eaetrin8eea, quae dicitur Sse Dei persectio, quia est ab ipS producta, Sic multiplicatio ad ejus pertinet persectionem, et sic non Sicin- conveniens divinae essentiae aliquid persectionis ex creaturi accreScere per modum aetenSionis aetrinseque, hoc enim nihil aliud dictu St, quam quod existentibus creaturis, est aliqua persectio divina SSentia exemplata, et ipsis non existentibuS, non St taliSpersectio. Et ideo Volens Deus essentiam Suam, Vult Suam persec-