장음표시 사용
481쪽
DE DE voLΠNTATE 475 Polino, quia Iton Videtur Vera esse disserentia posita interntelligentem, ad hoc, auod intelligat, et volentem ad hoc quod velit Sicut enim ex hoc volens vult, quod Volitum aliquo modo se habet, ita intellectus, intelligit ex hoc, quod res intellecta aliquo m0do se habet, ex hoc inquam, quod est in intellectu per suam Similitudinem, ut hic dicitur. me oraclo, quia non videtur sufficiens divisio voliti hic assignata : Scilicet, volumus aliquid vel quia est finis, vel quia ad memordinatur; constat enim quod aliquid VolumuS, neque tanquam finem, neque tanquam ad finem ordinatum; sicut volumus scientiam aliquando, non ut finem, quia illam appetimus nihil propter ipsam appetendo neque ut ordinatam ad finem, cum OSSimu eam propter Se appetere, et non ex ordine ad aliquid aliud. - Similiter Deus, absolute loquendo, potuit esse tantum bonitatem suam ; et tunc non voluisset ipsum ut sinem, quia nihil voluisset propter ipsum neque ut ordinatam ad sinem, cum sit persectissimum omniumentium. Ergo te.
Mi Pimum dicitur, quod loquitur . Thomas, de modo rei in seipsa Volens enim fertur in Volitum, non quia Voluntas, aliqua dispositione, at in actu, sed quia volitum est tali naturae in Se quia scilicet, aut est sinis, aut utile ad finem, vel quocumque modo ordinabile ad finem. Intelligens autem, intelligit ex ioc, quod intellectus disponitur et actuatur similitudine intelligibili, non utem ex hoc quod intelligibile in seipso taliter se habeat, licet requiratur, ut aliquo modo se habeat in alio, Secundum aliud Sse, quam Suesse quod in seipso habet.
A me oracliam respondetur, quod omne bonum, aut est siniS, aut est ordinatum ad ueni ex natura sua. Sed quia contingit eSSemultos sine subordinatos, quorum unus ordinatur ad alium, ideo
contingit qu0d aliquid est sinis tantum ut 0nitus divinaci aliquid
est ordinatum ad finem tantum, ut medicina amara aliquid vero est medio modo, scilicet et sini respectu aliquorum et respectu alterius, ordinatum ad finem, ut sanitas. Unde neceSSe St, ut Omne bonum, aut sit sinis, aut sit ordinatum ad sinem, et utroque modo, aut impliciter aut Seeundum quid.
Sed attendendum, quod sini duo conveniunt scilicet, quod Sit propter se appetibilis, et qu0d alia propter ipsum sint appetibilia Primum convenit sibi inquantum est bonum, habens in se susticientem appetibilitatem. Seeundum sibi convenit inquantum est causa eorum quae sunt ad sinem. Sed quia contingit aliquid esse causam, et tamen non actualiter causare, ideo contingit quod aliquid habet bonitatem, propter quam alia poSSunt appeti, et tamen nihil propter ipSum appetatur, et Sic quod sit sinis, et tamen causalitatem sinis
Dicitur ergo, quod omne bonum aut est sinis, aut ordinatum ad sinem, inquantum omne bonum aut est ' propter se . appetibile,
482쪽
et propter quod alia appeti possunt, ut Si propter aliud appoti-bile non autem Sic, quod onme bonum aut sit quod actualiter appetitur propter aliud, aut Sit propter qu0d aliud appetitur in actu. in ioc autem Secundo SenSu procedit objectio, ideo non est contra
Sed conio con Ioesionaeo hujus capituli eae doetrina . Thontae argui pote8L Nam 1, p. q. 19, . , inquit, quod iucpertinet ad rationem voluntatis, ut bonum, quod quis habet, aliis comi ininicet secundum quod possibile esto. Et ex hoc probat Deum velle alia a Se. Tunc sic: Quod est de ratione Voluntatis, convenit voluntati necessario Sed communicare unum quod quis habet, pertinet ad rationem voluntatis ergo Voluntas divina necessario communicat
bonum Suum. Ergo neceSSari xult.
Hemi riclevi prim p0teSt, quod non accipitur ibi ratio prodistinitione, sed pro conditione cujusdam convenientiae et decentia o Sensus est enim, quod pertinet ad quandam decentiam et convenientium voluntatis, ut velit aliis communicare bonum volentis: Iuod autem hic sensu sit intentus a S. Thuina patet, qui in sine illius determinationis concludit, eum Velle alia a Se g quantum conueste divinam bonitatem, alia etiam, tisana participare . eundo responderi potest, quod utique accipitur ibi ratio tiro lim nitione, sed non est sensus quod de distinitione voluntatis sit, ut bonum quod quis habet aliis communicet, sed quod habenti
rationem voluntatis, sive ei quod Secundum naturam Suam est Volens con Venit Suo modo ut communicet suum bonum, Scilicet voluntarie et libere, sicut re naturale Suo modo communicant, scilicet naturaliter.
RATIONES CONTRA PRAEMISSA ET ARUM SOLUTIONES.
COITR dictam conclusionem Pgutio quidam. Primo), Tum quia Sequitur ex ea, quod voluntas Dei sit ad utrumlibet, et contingenS, et per consequen in potentia.
me Moclo). Tum quia Sequitur quod voluntas Dei variabilis sit. TDPtio). Tum quia aliquid in naturale esset in Deo. Qis Pto). Tum uia Sequitur, quod aut nihil velit, aut ab aliquo determinetur u unum, et sic habent aliquid prius e. Sed a PDimum horum respondet S. Thomas, quod ad utrumlibet esse, potest alicui virtuti, duplι iter convenire modo eae
483쪽
DE DE VOLLH TE 477 parte sui. Alio modo ex parte ejus au quoi uicitur. - partθsui est, quando nondum Si consecuta uulti persectionem, per quam ad unum determinetur. x parte Ver ejus ad quod dicitur, St, quando ei secta Derati virtutis a neutro dependet, Sed tamen utrumque SSe poteSt Sicut aliquis diversis instrumentis uti potest aequaliter ad idem opus perficiendum. Dissurunt autem isti modi, quia primus in imperfectionem virtutis redundat, o ostendit potentialitatem in ipsa, ut patet in in t 'llectu dubitantis ilia uis nondum assecutus est priticipia, quibus ad alterum OppOSitorum deliri ii inetur Secundus autem modus, ad imperfectionem Virtuti non portinet, sed magis ad ejus eminentiam, inquantum utrumlibet oppositorum excedit. Conceditur igitur, quod volunta divina ad uiruinii lut est, sed tamen quia ad utrumlibet convenit sibi non eae parte ui sede parte aliorum a Se non equitur SSe in ipso liquum potentialitatem. Cire istam responsionem adverte, quod uoluntatem diuinum esse ad utrumlibet respectu aliorum a Deo, nihil aliud est, quam ipsam. Secutidum Se non magi determinari ad SSe eorum, quam ad non esse ut sicut vult illa esse, ita absolute possit velle, illa nun SSe, ut non Velle ut sint. Sta autem indisserentia non sequitur ex potentialitate et impersectione vii tutis, ut in causis non habentibus complementum formae per quam perentur, contingit: sed sequitur eae independentia sinis a rebus, quae ordinantur ausinem. Quia enim sive illae res sint, sive non Sint divina tamen bonitas, quam perfectissime Vult divina VoluntaS, Si in Seipsu persectari ideo voluntas divina, quantum est ex Se XiSlens persectissima, et persectissime Volens divinam bonitatem, poteS Velle esse rei creatae, et elle non esse ipsius, ac non Velle illius esse et Sic propter eminentiam suum indisserens est ad multu. Aia ectincloin reSpondetur, quod non sic voluntas divina absque neceSSitate alterum oppositorum praeaccipit, qua Si conSideretur in potentia ad utrumque, ut primo Sit Volens potentia, illi umque, et p0Stmodum Volens actu; nam semper St Volens actu quidquid vult, cum nulla sit in divina voluntate potentialitas; ei quin volitum non habet necessarium ordinem ad divinam bonitatem luno est objectum proprium Volui ualis divinae Sicut non neceSSurin, Sed possibilia, nunciabilia dicimus, cum non Si necesSartu Ordo praedicati ad subiectum. Unde, cum dicitur Deus ut hoc civit Salum; Si nunciabile non necessarium, Sed possibilo. Non prout possibile dicitur secundum aliquam potentiam, Sed prout dicitur po88ibile, quod non nece88e St 3se, nec 3 impoSSibile sui3Se, Ut
Philosophus tradit , metaph. eael comm. 17 Sicut triangulum habere duo latera aequalia est nunciabile poSSibile. - istis, S Thomas negare intendit sequelam scilicet quod Sequatur voluntatem Dei esse variabilem. Nam variabilitas et mulatio equitur realem potentiam, non autem logicam, qualis Si in proposito.
484쪽
Coos innio etiam auctoritate . Reg. XV, 29 Triumphator in Israel non parcet, et poenitudine non ectetur. ista responsione haberi potest, quod aliter dicitur voluntas nostra ad utrumlibet, et aliter oluntas diυina Nam, Doluntas nostra respectu aliquorum ad utrumlibet se habet, et quia ad illa necessariam iubitudinem non habet, et quia est in potentia ad volendum utrumque Oppositorum, aliqua nu neutrum illorum actu Volens. Voluntas autem divina ad utrumlibet se habet ratione primi tantum quia videlicet ad volita necessariam habitudinem non habet,
non autem ratione Secundi quia munquam caret actu circa unum
oppositorum, ut ob hoc possit dici esse in potentia ad utrumlibet oppositorum. inde Voluntas nostra, et est potentia ad utrumlibet se habens, et est in potentia ad utrumlibet. Voluntas autem divina, os quidem potentia ad utrumlibet se habens, quia ad rationem hujusmodi potentiae sustici non necessaria habitudo ad utrumque oppositorum; sed non est in potentia ad utrumlibet respectu causatorum, ut hic dicitur, quia ad hujusmodi esse in potentia requiritur, ut non it actu reSpectu alicujus oppositorum, quod divinae voluntati non convenit, quae Semper Si in actu ad unum oppositorum determinata. - haec unt alia notanda, quia ad multa deServiunt. l)A uix Dium revondet priu quam ad tertium, propter dependentiam Solutionis dux ad praecedentem solutionem. Negat
I Ex hac doctrina lariter, una cum distinctione nio. S. Thoma deprompta, de determinatione virtutis ad unum ex parte ejus ad quod dicitur, et ex parte sui, Satis manifeste eruitur, quod habere dominium sui actus, per quod voluntas seculias libera est, praecise consistit in independentia a parte ejus ad quod icitur, et non a parte sui. Ex hoc enim proprie soluntas libera est, quia est independens ab objectis in ordine ad finem, et hoc ex independentii finis a rebus nam solum finis qui est absolute bonum, absolute necessitat voluntatem). Unde bene componi potest arbitrii libertas, cum determinatione ex arte sui ad unum oppositorum semper enim remanet activa imdifferentia potentiae circa volitum, ad quod voluntas necessario habitudinem non habet. Hinc voluntas sub actione Dei praedeterminantis, semper libera est, alioquin Voluntas Dei quae semper est in actu ad unum oppositorum determinata, dominium sui actus non haberet. Ideoque, cum per se, de essentia seculiatis liberae sit, potentia indisserens ad trumlibet quia non habet necessariam habitudinem ad volita, propter eminentiam finis ultimi relate ad res non vero esse in potentia ex imperfectione Virtutis optime, in schola S. Thomae dicimus actionem Dei praedelerminantis creatam libertatem ad unum Oppositorum, efficere ipsam libertatem, et virtutem perficere, quia complet sormam naturalem, quae est in potentia per intentionem illam applicantem virtutem ad operationem Aufert scilicet esse in solentia, quod est desectus, determinat actum ex parte Sui, conservat tamen palenitam indisserensem ex parte ejus ad quod dicitur.
485쪽
I E DEL NOLUNT TE 479 autem C0nSequentiu u iteque enim Sequitur ut illi Deus velit,iteque quod ab aliquo exteriori determinetur, nam Dieitur primo, quod cum bonum cognitum, Voluntatem Sicut ejus proprium obiectum, determinet, et intellectus divinus non sit extraneus ab ejus Oluntate, cum utrumque Sit Sua essentia, Si divina voluntas per intellectus cognitionem determinetur, non erit determinatio per aliquid extraneum facta. Dicitur Secundo, quod cum intellectus divinus apprehendat alia bona, ut similitudines divinae bonitatis et essentiae, non autem ut ejus principia, tanquam videlicet sint causae divinae bonitatis, ut medicina sanitatis est causa, divina voluntas in illa tendit, ut Suae bonitati convenientia, non ut ad eam neceSSaria, de non neceS-surio in illa tendit, sicut etiam apparet in noStra Voluntate. Utrum divina uoluntas ab aliquo determinetur, et quomodo in Deo sit potentia voluntati re8Dectu oppoSitorum s. Circa istam responsionem multipliciter dubitatur Pulmo, quia determinari est tantum existentis in potentia sed voluntas divina non est in potentia, ut dictum Si ergo non determinatur ab aliquo. SQQMoclo, quia . Thomas 1, p. q. 19. a. 3, adi, reSpondenSad hoc argumentum, inquit, quod Voluntas divina, Seipsam dete minat. Ergo non ab intellectu determinatur, ut hic dicitur. TQPfio, si voluntas determinatur, ista determinatio est ab objecto cognito, ut videtur concedere S. I homas: sed Objecta cognita ad quae determinatur, sunt aliae res a Deo ergo ab aliquo extrinseco determinatur. - Nec valet dicere quod determinatur a primo Volito, qu0d est ejus bonitas, quia respectu suae bonitatis DeceSSaria St, et non eget determinante, Sed respectu aliorum est libera, et indiget determinante. - Tum etiam, quia ea quae dfinem ordinantur trahunt ad se voluntatem, Secundum quod cognita Sunt, et Sic pSam determinant. A DPimum horum, dicitur primo, quod determinari non Olum ejus est quod est in potentia, Sed cujuscumque Secundum Seindeterminati, et ad utrumlibet se habentis, sed tamen Secundum
diversum modum indeterminationis et se habendi ad utrumlibet, est etiam diversus modus determinationis. Nam si aliquid sit indeterminatum per modum materiae, et potentiae passivae, et Sit ad utrumlibet e parte virtutis, oportet ut tale sit in potentia, et ab aliquo eXtrinseco agente determinetur; si autem sit indeterminatum per modum agentis liberi et ad utrumlibet se habentis ex parte ejus ad quod dicitur, non oportet tale esSe in potentia, nec ab aliquo eXtrinseco determinari, sed ipsum se ratione suae libertatis determinare potest. Hoc autem modo, divina voluntas eSt indeterminata et ad utrumlibet se habens ideo non oportet in pS po
486쪽
nere aliqua ni realem polentialiaulem, sed solam logicum polentialitatem, quae sola in habitudinein tui initiorum possibilem importat. Dieitur in ineli secundo, quod licet Voluntas divina, a nullo esseelii e determinetur, determinatur tamen ab aliquo formaliter, scilicet ali intellectu proponente obiectum Voluntati, determinate: Sed neque necesse est ut secundum istu in modum sit aliquando in potentia quia sicut voluntas divina est aeterna, ita et intellectu eum determinans, unde nunquam sui voluntas, quin ab ipso suerit determinuta. Ideo illa propositio De terminari est tantum existerilis in potentia non est univei Saliter Vera. Sed remanet adhuc dubium. - Licet enim ab aeterno actus divinae voluntatis sit determinatus, propter aeternitatem determinantis, et sic divina voluntas nunquum sit in potentia, forma tamen quaelibet Sive intrinseca, sive extrinseca, comparatur ad id cujus uS sorma, Sicut actus ad potentiam, sicut Si sorma esset ab aeterno producta in materia, compararetur ad ipsam sicut actus ad potentiam. Ergo omne quod determinatur per aliquid formaliter, oportutuliquid potentialitatis ubere cum igitur nihil potentialitatis ponatur
in voluntate divina, sequitur ut prius, quod a nullo determinetur. Revondetur, quod ubi determinans et determinatum realiter inter se distinctionem non habent, neque ratione nuturae, neque ratione actualis existentiae, id quod determinatur, non habet aliquid p0tentialitatis in se et maxime quando talis indeterminatio non con Sequitur realem potentialitatem, sed tantum logieam, quae dicitu0u repuInantiam. Sic autem est in Deo; quia intellectus determinans voluntatem divinam est omnino dein realiter cuin Voluntate, ab ipsa, sola ratione distinctus; et voluntas divitia dicitur indeterminii in Secundum se, non quin realem habeat liotentialitatem ad diversa, sed qui nullum Oppositorum ibi repugnat, duo poteStubsque potentialitate determinari. Sed tunc, aliud resultat dubium. Si namque dicitur, Deus utrumque Oppositorum posse velle, potentia tantum ita ista, non nute in reali potentia ergo non erit in Deo potentia VoluntatiS, realiter utrumque oppositorum reSpicienS. Dieitur, quod esse in Deo potentiam voluntatis . Sit Ctu Opp0Sit0rum, duplieiter potest intelligi Uno Diodo, is iud sit : Deo illareS, quae uicitur potentia Voluit talis optiosi toruin voliti via. Alio m0d0, qu0d Sit in eo potentia litus voluntatis ad oppositu. Si primo m0d 3ccipiatur, negatur consequentia in Deo ni in Somper uetuV0lente quidquid vult, est illi potentia quani in nobis dicimus Voluntatem, Secundum quam ad utrum lue oppoSi toruin ubSUlute indisserentiam habet. Si autem secundo modo accipiatur, estutur*ἰδitas consequentis licet enim in Deo sit voluntas, non tamen in Deo p0tentialitatem ullam passivam dicit, sed ipsi convenit ut nullum Sibi oppositorum lier modum Secundari Voliti, repUgnet. A. Quoauria, dupli ι ter poleSi responderi:
487쪽
DE DE voLuNTATE 481 Primo, ii ad mons S. I homae 1, p. q. 19, a. 3, adi, Si, quod Voliuntas non determinatur ab aliquo extrinseco, et realiter ilistincto ab ipsa, sed seipsam determinat, hoc est, aliquo determinutur, quod ab ipsa realiter non distinguitur liuic autem non repugnat quod ab intellectu delerminetur cum intellectus divinus, voluntati di inaesit realiter idem. Secundo, quod loquitur ibi de determinante et Pelii e quia ni gumentum de tali determinante erat Mens enim Commentatoris P. phy8ie., eaet, 48 cujus auctoritas adducitur in illo loco est, qu0d contingens ad utrumlibet, requirit aliquod agens per quod determinetur, Sic enim neceSSe est esse tu agentibus naturalibus, de quibus ibi loquebatur, quae e Se contingentia illat, Oe ergo modo Verum est, quod voluntas divina non determinatur ab aliquo cum sit agens liberum, et sit ex Se neceSSaria, Sed ipsa seipsam determinat per modum 'eientis, Sive producentis actum ad tale objectum terminatum Ilic autem sermo Si de determinante per
modum speeisieantis et pr0ponentis Obiectum ut Volendum. Nam hoc ad intellectum divinum pertinet. Aa QDtium dubium dicitur, quod cum Olunta eodem a tufertur in sinem, et in id quod est ad finem, operatio Sumit speciem ex ipso fine, qui est principaliter volitus, non autem ex ordinato ad finem, quod est secundari Volitum, cum enim aliquis vult amaram potionem, propter sanitatem, dicitur absolute velle sanitatem, p0tionem autem, secundum quid et quia nihil aliud est obiectum voluntatis determinare ipsam Voluntatem, quam ejuSactum specificare, eo modo quo illi species potest convenire; ideo talis actus non determinatur per id quod est ad sinem, Sed per ipsum nem; et sic cum Deus eodem actu velit se et alia, Voluntas divina non determinatur ex aliis, Sed ex e et bonitate Sua quae est finis. Cum autem instatur primo, quia reSpectu Suae b0nitatis Voluntas divina est necessaria, non libera. - Dicitur, quod licet actus divinae voluntatis, sit necessarius in ordine ad divinam bonitatem, indiget tamen cognitione objecti, cum Voluntas non nisi in bonum cognitum feratur, et sic indiget intellectu proponente objectum. Unde voluntas divina non habet necessarium ordinem ad bonitatem, nisi ejus cognitione praeSupp0Sita. Cum instatur se undo, quia etiam ordinata ad finem, trahunt ad Se Voluntatem, ut cognita sunt. - Dieitur, quod ipS Secundum Se non trahunt voluntatem, sed ratione sinis propter quem appetiuntur: non enim potio amara trahit ad se appetitum infirmi, nisi ratione sanitatis in ipsa desideratae. Dicitur tamen, quod si determinare actum voluntatis, non italiud, quam terminare sive primo, Sive Secundari ipSUm actum, quod est esse aliquo modo volitum, non est inconvenien dicere,
488쪽
res creatas livinam Voluntatem determinare. Sed si accipiatur determinare actum, ut idem Si quod dare vestiem actui, quod est proprie determinare, Sic nullo nodo dicendum est, quod aliae res
divinam voluntatem determinent. Aia QDiium argumentum contra ConcluSionem praee ei p.)respondet S. Thoma S, wando con8equentiam. Nam cum uno et eodem actu, Deus Velit e et alia, ubi ludo rius ad Se est neceS-sarii habitudo autem ad alia, est Secundum con Venientiam quandam ; et non necesSaria, aut naturalis, neque Violenta, aut in naturaliS, sed voluntari n.
Sed tunc occurrit utilum aut enim habitudo ista praecedit actum Voluntatis aut consequitur, et concomitatur. Si praecedit, ergo est naturali et neceSSuria quia omne qu0d est in Deo ut actum voluntatis praecedens, intelligitur ut naturale si sequitur, etiam naturalis Si quia ad actum terminatum ad aliquod obiectum, necessario et naturaliter consequitur habitudo ad tale obiectum sicut posito ullo albo, naturaliter consequitur habitudo similitudinis ad coalbum ergo omnino habitudo voluntatis divinae ad volita, est naturalis, cuius Oppositum hic dicitur. MQNDoride tuo, qu0d ista habitudo consequitur actum Voluntatis, non autem praecedit. Sed dicitur, quod cum habitud conse-iluatur aliqu0d undamentum, dicitur habitudo absolute naturalis reSpectu au qu0d refertur, quando undamentum ejus, ut eS sundamentum, Si rei naturale. Non autem dicitur naturalis rei, Xuo quod ad similitudinem naturaliter consequatur, sicut similitudo alicuius rei ad album, est naturalis rei, quae naturaliter Si alba, non autem rei quae per artem sit alba, licet similitudo ad albedinem
Unde potest habitudo duplieiter dici naturalis. Aut scilicet,
secundum quod ad rem quae resertur comparatur aut Secundum fluod comparatur ad undamentum. Primo modo, ad hoc ut habitudo sit naturalis, neceSSe est ut ejus undamentum naturale sit rei quae resertur non autem Secundo modo. Habitudo ergo voluntati divinae ad volitu, si comparetur ad ipsam voluntatem divinam, non Stnaturalis, quia undamentum ejus ut Sic non est naturale sed Voluntarium, scilicet ipse actus volendi ut terminatus ad volita licet enim Velle divinum sit in se necessarium, quod tamen ad creaturas terminetur, est Voluntarium, et liberum. Si autem comparetur adsundamentum suum, scilicet ad actum volendi terminatum ad creaturas, Ut ad Obiecta secundaria sic est naturalis, et potest dicinaturalis voluntati divinae ex illi ,ositione : Supposito enim qu0d Velit creaturas, necessario habet ni eas habitudinem. L0quitur autem hic S. Thomas de ista habituditio ut ad voluntatem absolute comparatur, non autem ut compar Hur ad actum Volendi creaturaS, aut ad voluntatem ut existentum Sub ali actu.
489쪽
QUOD DEUS VULT ALIQUID ALIUD A SE NECESSITATE SUPPOSITIONlS.
PosT0Πάη egit S. I liomas de Iaecessitate absol tua divinae voluntatis, nunc agit de necessitate conditionata. Circa hoc autem, duo facit. Primo, Stendit quom0do respectu iliquorum est necessaria. Seeundo, deducit ilia corollaria se . seq.). UΛNTUM AD PRIMUM. ponit latic
Histori , DI MDP Nitiori . Pro hujus notitia considerandum est, ex doctrina . Thomae,1, p. q. 19. . , et de erit . 23, a. 4, ad , quod ne essarium rabsolute, dicitur propter necessarium habitudinem terminorum adinvicem; sicut hominem esse animal ne e88arium vero eae Sup-poyitione, quod non est X e neceSSarium, sed solum posito alio; sicut 0rtem cucurrisse, SuppoSit quod cucurrerit.
Cire quam distinetionem advertendum, quod sicut aliquid dicitur possibile, aut ratione alicujus potentiae existentis in re, aut propter n0n repugnantiam terminorum ita ne essarium potest dici, aut ratione neccessitatis cujusdam existentis in re, necessitas enim est rei conditio aut ratione necessariae habitudinis terminorum. Sed sicut possibile ratione alicujus potentiae existentis in re, includit
logicam possibilitatem, si enim aliquid est ad aliud in p0tentia, illud
Sibi Secundum Se non repugnat ita necessarium ratione necessitatis existentis in re, includit neeessarium taleum. Si enim res habet ex natura sua, ut Sit tali necessario, oportet ut illud ad ipsam habeat necessarium habitudinem, ita quod ejus remoti sit impossibilis etsi hoc habet non quidem ratio ite suae naturae absolute, sed Xaliqua conditione addita necesse . t ut illud habeat ad ipsam necessariam habitudinem, positu tuli conditione. Unde, tunc dicitur
Simplieiter ne e88arium et absol in A, quando praedicatum habet necessariam habitudinem ad subie lunL Secundum Suam naturam conSideratum quod est, terni in os ubere necessariam habitudinem ex suis sormalibus signi licatis. ρ ρη, trium autem eae ut 08itione dicitur, quando praedicatum ad ulli tu in Secundum Sui naturam ConSideratum, necessariam liabitu illi ni ion habet, licet illam habeat ut sub aliqua conditione consideratur. oti tu itaque conelusio Plauo, sic: Divina Voluntas Stimmutabilis. Ergo posito quod aliquid velit, neceSSe S is Suppο-
490쪽
sitione, eam Sic Velle. - Probatur consequentia quia in quolibet immutabili, si semel est aliquid, non p0test postmodum non ineSSe, cum moveri dicamus, quod aliter se habet nunc et prius. Adserte, quod immutabilitas non requiritur ad omne ne eSSarium eae Suppositione ; quia dum Sorte sedet, neceSSe S ipsum sedere, et tamen potest Sortes mutari de sedente in non sedentem sed bene ad omne immutabile equitur ne e38arium eae Supp0Sitione, quia necessitas immutabilitatis tantum est etiam necessitas e Suppositione, Sicut omne inserius, includit in Sua ratione Superius, ut
alias diximUS. Utrum eae immutabilitate divina aro ui possit, qu0d Deu8neeeSSario eae Suppositione velit quod modo ullis. Circa istam rationem, climium occurrit. Nam licet in re
immutabili, si semel est aliquid reale, illud postmodum non p0SSit
non inesSe, non tamen si est alliquid rationis, non potest postmodum non inesse. Nam constat, quod aliquando in Deo sui respectus actualiter creanti universum, nunc autem non eS reSpectu hujuS- modi in Deo, praesertim Secundum ponente creationem a ConServatione distingui. Sed cum dico, Deus vult hanc creaturam, dico actum divinae voluntatis, cum habitudine rationis ad creaturam, et si desineret Velle illam creaturam, desineret esse talis reSpectu ad Creaturi na, On autem ipse actus voluntatis, qui est ipsa divinae8Sentia Sicut postquam Deus creavit universum, desiit habitudo rationi ad universum, non autem ipsa substantia actus creandi.
Ergo cum immutabilitate Dei stat, quod desinat velle quod semel Voluit. Ergo male arguitur ex divina immutabilitate, quod si Deus aliquid velit, illud necessario ex suppositione Velit. Item Dacitat', et dicitur primo, quod utique ex s0l deSiti0ne respectu rationis in Deo, non dicitur Deus mutari, qui en rationiS nihil, inquantum hujusmodi, ponit in Deo. Dicitur Secundo, quod propositio S. I homae adducta, intelligitur de ente reali et ratio procedit, quod si Deus posset non Velle quod
VUlt, n0n tantum cessaret respectus rationis, sed etiam pSe actus Volendi, et Sic sequeretur Deum realiter mutari. Unde negatur min0r, qU0ad Secundam partem. - Cum autem probatur a simili de creati0ne, dico quod non est eadem ratio de creatione et olitione. Nam cum creatio habeat modum actioni transeuntis, relatio quae creationem concomitatur, aliquam realem dispositionem coexigit in creationis termino. Ideo per solam mutationem termini
ab illa dispositione, quam in termino coexigit, desinit ipsa relatio,
etiam nulla mutatione acta ex parte actus Quum primum enim deSini re accipere esse de novo, secundum quod mi maliter terminabat relationem creationis, ipsa relati desinit esse. Ad Variationem enim relationis, susscit variatio alterius extremi.V0sitio autem est acti immanens, et relatio quae ipSam C0n-