장음표시 사용
491쪽
DE DE voLLITATE 485 comitatur, inquantum hujusmodi, non coexigit in termino volitionis aliquam realem dispositionem quae removeri possit, ideo desinere non potest nisi propter desitionem actus in quo undatur : propterea, Si Deus volens, desinat habere habitudinem volentis, ad id quod Volebat, neceSSe St, ut et ipse actus Volendi desinat. Quod cum impossibile sit propter Dei immutabilitatem, ut actus divinae olitionis desinat, ideo etiam impossibile est, ut Deus desinat Velle, quod semel voluit. Et Sic constat, quod optime ex immutabilitate divina arguit S. Thomas, Deum ex necessitate Suppositionis Velle
quodcunque Vult. Securiclo voti Deum Velle aliquid cauSatum, Si aeternum. Ergo te. - Probatur antecedenS, quia sicut esse Dei, ita et velle ejus, aeternitate menSuratur. - Prisbatur consequentia; quia omne aeternum, Si neceSSarium, aut Simpliciter, aut e Supp0Sitione, eum Scilicet, mutari non possit. T Diio voti Deus non potest modo non velle, quod p0nitur Voluisse ; quia non potest mutari sua Voluntas. Ergo nunquam potuit
non velle quidquid voluit quia quidquid Deus potuit, potest, cum Virtus
ejus non minuatur, Sicut nec ejus essentia. Ergo neceSSarium St, X Suppositione, eum Voluisse quidquid Voluit, non autem eSt neceSSarium .
absolute, sed possibile, modo praedicto in praecedenti capite, scilicet e P0tentialitate logica cIdverte, quod cum dicimus, Deum non potuisse non velle quod voluit, intelligendum est de possibili secundum aliquam potentiam ab actu Separatam nunquam enim in Deo sui potentia ut nollet quod ab aeterno Voluit, ratione persectae actualitatis et immutabilitatis suae. Si namque intelligeretur de possibili secundum non repugnantiam terminorum, salsum Sset. Non enim repugnat Deo non voluisse aliquid in sensu diuiso, immo Semper eS Verum dicere, Deus potest non Velle hoc, ostenso aliquo quod Velit quia Semper est verum quod praedicatum non habet repugnantiam ad subiectum, et actus divinae Voluntatis nunquam transit in praeteritum unde non est contradictio cum inquit quod Deus nunquam potuit non
velle quidquid vult et cum inserius inquit quod est possibile Deum non Voluisse, et non velle quidquid voluit et vult. Primo enim loquitur de possibili dicto ab aliqua potentia separata ab actu aeeundo autem, de possibili logico Unde et illa propositio quidquid Deus potuit, p0test intelligenda est de possibili dicto ab aliqua potentia activa Pad quodcunque
enim se potuit extendere Virtus divina, ad idem etiam numero Se poteSt extendere, cum Virtus ejus non imminuatur. Posset etiam
intelligi de possibilitate logica quia videlicet, quod n0n repugnaVit
Deo abSolute, neque etiam nunc repugnat, licet ex Suppositione repugnet. Sed tunc occurrit otiium Deus enim potuit producere diem Praeteritam, cum de acto produXerit, et tamen nunc non poteSt
492쪽
486 LIBER PRIMUS illam producere; quia c0ntinuum SucceSSiυmn, deu numero reparari non pote8 ut dicitur qu0di 5 q. 2, a. q. Ergo non quidquid potuit poteSt. Ite Doricloio e doctrina ipSiu 1, p. , 25, . , adi, qu0d quidquid Deus poluit, p0teSt, quantum Si eae parte ipsius potentiae, cum variati0nem non UScipiat non tamen quantum est eae parte faelibilis quia aliqua habebant rationem possibilium, dum erant facienda, quae dum acta sunt, deficiunt a ratione possibili. Ideo propositio, Sic est intelligenda quidquid de numero possibilium Deus potuit potest, Si illud possibile remaneat, non autem Si tranSeat in imp0ssibile produci. Junoto voti Volens aliquid, neceSSari vult ea quae neceS-sario requiruntur ad illud, ni Si Si desectus ex parte ejus, Vel pr0pter ignorantiam, Vel propter paSSionem abducentem a recta ratione ejus quod est ad sinem. Sed neutrum de Deo dici potest. Ergo si Deus olendo Se Vult alia, necesse est ut Velit omne qu0d ad volitum de necessitate requiritur Sicut supposito quod velit hominem eSSe,
necesse est ut Velit animam rationalem SSe.
QUOD VOLUNTAS DEI NON EST IMPOSSIBILIUM SECUNDUM SE
Pro quo advertendum, quod Sicut ne essarium est dupleae, Scilicet eae se et absolute, et ratione alterius Sive eae Suppositione ita dupleae est inpossibile Impossibile eae se, sive simpliciter et absolute dicitur, cum praedicatum repugnat Subiecto, Secundum Suam naturam considerato, Sicut hominem esse irrationalem est impossibile et asinum esse rationalem ImpoSSibile ratione alteriu3 St, quod Secundum Se quidem possibile est, sed ratione alicujus adiuncti est
impossibile quia videlicet praedicatum repugnat alicui conditioni adiunctae subiecto ; sicut Sortem non sedere, est quidem absolute possibile, sed posito quod sedeat, impossibile pro tunc est, ut non Sedeat. - Loquitur ergo hic S. Thomas de illis impossibilibus in quibus praedicatum absolute repugnat subiecto ideo dixit, quod
voluntas divina non est impossibilium ecundum Se idest, non Steorum quae e Sua ratione Sunt impossibilia. DPotioso ergo 13Dimo sic: Deu necessario Vult ea quae requiruntur ad hoc quod Supponitur Velle. Ergo n0n potest Velle
493쪽
DE DE VOLLITAT 487 ea quae ei repugnant. Ergo non potest velle impossibilia simpliciter. Probatur prima consequentia in uia quod repugnat alicui, excludit aliquid eorum quae ad ipsum requiruntur, sicut esse asinum excludit hominis rati0nem. - Secunda pale quia impossibilia simpliciter Sunt, quae in SeipSi repugnantium habent. H QMoclo PDOD. Deu non potest velle quod repugnat rationienti inquantum hujusmodi. Ergo non potest velle quod ullii mulio et neguli a sint simul era. Ergo etc. - Antecedens probatur quin Deus volendo suum esse, Vult omnia alia inquantum habent similitudinem ejus secundum hoc autem repugnat aliquid ration entis, in quantum talis in eo similitudo divini esse Servari non potest. Ergo te. - rinia etiam eonsequentia probatur quin rationi eratis repugnat quod aliquid sit simul ens et non erasci sicut rationi ho-nainis inquantum est homo, repugnat quod sit irrationale, illinια quoque q0HSequentia patet quia in omni per se impossibili, includitur mi mationem et negationem esse Simul ei 3. Circa ante edens hujus rationis onsiderandum, quod aliquid potest repυ9nare rationi entis uno modo, alio ero modo non repugnare sicut caecitaS, inquantum negatio ViSus, repugnat enti, ratione ero Substrati non repugnat enti immo dicit ens, scilicet oculum aut animul. Repugnans ero enti non poleuet adere sub Voluntate, eae ea parte qua enti repu9uat, quia tale non participatrationem obieoti voluntatis, quae est ratio boni sun suta in esse: Ratione ero aliqujus adiuneti potes eudere sub oluntate, ut dictum est supra de non esse : pol est enim aliquis negationem velle, inquantum Vult aliquod ens, quod negatio concomitatur. Addidit itaque S. I homas in ante redente, inquantum hujusmodi, ut praeSerVaret Se a non ente inquantum conjungitur enti, quia Sic p0teSt Sub
T vfio voti Quae sunt se undum se imp0ssibilia non cadunt in intelle tu, cum sibi ipsis repugnent nisi sorte per errorem non intelligeniis rerum proprietatem quod de Deo dici non poteSt. Ergo ete. - Patet onsequentia quili bonum intellectum est voluntatis obiectum. Adsertendum hic, quod sicut bonum est obiectum per Se 0-luntatis, et non potest malum sub voluntate cadere nisi sub ratione boni, inquantum videlicet apparet bonum ita Verum est per Se obiectum intello tus, salsum vero in intellectu cadere non poteSt,
nisi verum appareat. Quod enim intellectus concipit de re ipsi rei attribuit, inquantum apprehendit illud tanquam aliquid rei, et illi consormem se esse judicut illud de re intelligendo unde accidit ipsi ut falsum apprehendat inquantum judicat rei convenire, et
00nlarme esse, quod rei aut repugnat, aut non convenit. Propter hoc bene inquit homas impossibilia secundum se intellectu capi non OSSe, nisi per errorem ignorantis rerum proprietates quia videlicet ex tali ignorantia provenire potest, ut judicet Verum SSe
494쪽
quod est salsuin quae ignorantia si remoVeatur, non potest intellectus rei attribuere quod sibi repugnat, et Sic non poteSt apprehendere impossibile..utavi DPoti. Impossibilia non poSSunt SSe bona, cum Onpossint esse unumquodque autem Sicut Se habet ad esse, ita se habet ad bonitatem. Ergo nec volita. - Patet conSequentia ; quia non Vult nisi ea quae Sunt, Vel poSSunt SSe bona.
QUOD DIVINA VOLUNTAS NON OLLIT CONTINGENTIAM
PDotiosis vi lino. Deus Vult aliqua re eSSe contingentes. Ergo ejus voluntas non tollit coli lingentiam a rebus. - Probatur ante edenS: qui Deus vult omnia pertinentia ad rem aliquibus autem rebus Secundum in idum Suae naturae con Venit, quod Sint contingentes, non autem neceSSariae. - Probatur quoque eonSequentia quia
emeacia divinae voluntatis Xigit, ut re hoc modo Sit, quo Deus vult eam esse; sicut et in naturalibus, cum Virtus agentis est sortis, assimilat sibi suum essectum, et quantum ad Speciem, et quantum ad accidentia. aduertendum ex doctrina . I homae , nielaph. e L . quod aliter se habet Deus ad contingentia et necessaria, et aliter aliae cauSae. Nam Deus, quia Si causa enti inquantum est iis, ideo etiam causa est omnium accidentium entis inquantum est ens, inter quae est neceSSarium et contigenS. Unde quae Voluit necessaria esse, iis dedit causa necessarias, quae autem Voluit SSe contigentia, illis dedit causas contingenteS. Aliae autem cauSae, sunt causae quidem quod essectus earum Sint, non autem quod neceSSarius Sit, aut contingens Sed illo Secundum legem necessitatis aut contingentiae, a Superiori causa institutam, producuntur. Unde sequitur in aliquibus alii causis, quod OSita cauSa, ponitur neceSSario ejus euectu absolute in causa autem divina, sive ejus voluntate, Sequitur, quod posita divina Voluntate, neceSSario Stessectus de necessitate, Vel contingenter secundum ejus di Sp0Sitionem. Propter hoc dixit S. I homas hic, quod ex emcacia divinae Voluntati provenit, quod essectus Sit necessario aut contingenter sicut vult quia videlicet illi subditur en inquantum enS, et perconSequens omni dispositio entis. Securiclo voti Completio universi exigit, ut sint quaedam
contingentia. Ergo etc. - Patet antecedens : quia alia non omnes gradus entium in univerS continerentur. ConSequentia ero pro-
495쪽
DE DEI VOLUNT TE 489batur: quia principaliter Deus vult bonum universitati Suorum essectuum, quam aliquod unum particulare, cum in eo completior inveniatur suae bonitatis similitu lo. In ad perfectionem universi requiratur ut in ipso
omne gradu entis con ineantur .
Sed videtur haec ratio non concludere Secundum enim doctrinam S. I hornae, De erit. q. 20, a. 4, ad L et 1 Sent diδl. 39, . u. 3, Deus poleSi plure Specie producere, quam Sint productae, et persectiores : Sed quaelibet species dicit unum gradum entis ergo universo desiiciunt multi gradus entium. Ergo non St inconveniens aliquem gradum enti in uniVei S non contineri, cujus oppositum hic tenetur. Revondetur, qu0d dupleae est gradus entis aliquis scilicet
tranSeenuen et communi aliquis Vero particulariS, Necessarium et contingenS, Sunt gradu commune et tranScendentes, tanquam eonSequente en inquantum ens, ut inquit S. Thoma S, , letaph. , quia Omne enS, aut Si neceSSarium, aut contingenS; quaelibet autem natura et specie dicit gradum particularem. Ad persectionem ergo universi exigitur, ut in ipso contineantur omne gradu communes et transcendentes, et de istis loquitur . Tliomax non autem ut contineantur in ipso omnes gradus particula rex Ῥ0SSibile eSSe. T Dii DP . t egi consirmatio praecedentis rationis. - Ordo universi exigit esse aliquas causas variabiles. Ergo et aliquos Lfectu contingentes. Ergo etc. - Probatur antecedenS quia corpora sunt de persectione universi, quae non moVent nisi mota. - Prima qu0que eonSequentia probatur: quia a causa variabili essectus contingente Sequuntur, cum essectus non possit 88 sirmioris esse quam Sua cauSa. - Ultima etiam patet quia Deus Vult bonum
universi quod consistit in quodam ordine. Quomodo intelligendum a causa ariabili, essectu contingentes Sequuntur et hoc praesertim relate ad corpora coelestia, et admotum primi mobilis s. Circa illam propositi0nem causa ariabili esseetus contin-
sente Sequuntur, et ejus probationem D D tinfui' DIDII IiQP.PPlino. Quia variatio essectus contingentis attenditur secundum eSSe, Variati autem corporum hic SSignata, eS Variatio Secundum situm modo non oportet ut a causa Variabili secundum situm, proveniat essectus variabilis Secundum esse quia non equitur, si essectus sit invariabilis secundum esse, quod sit firmioris esse quam Sua cauSa, quia poteS Variari Secundum itum, Sicut et sua CauSa, et poteSt cauS Variabilis Secundum situm esse invariabilis Secundum SSe, Sicut corpora coelestia. Ergo non oportet ut essectus causae variabilis illo modo, Si contingens.
496쪽
moQuoclo. Quia a corporibus coelestibus motis causatur desectus solis, qui tamen non Si contingen Sed neceSSarius. TODiio seu tu Aristotele 8, phy8ie , et 1 de generat. ponit unum motum regularem ad SalVandam perpetuitatem generationis: perpetuum autem n0n Si contingenS, Sed neceSSarium, maXime apud Aristotelem. Ergo te.
Ad euidentiam primi dubii considerandum, quod ut habetur a
S. I homa , metaph. loco praeallegato, caUSa quae per motum agit, requirit determinatam materiam et dispositam, et quia contingit aliquando materiam indispositam SSe ideo Virtus tali agentis, non con Sequitur Suum essectum, et propterea a causa variabili sequitur essectus contingens, ille inquam, qui ab ea ut variationi substat procedit in tali autem progressu aequa est conditi causae et L sectus, quia Sicut causa poteS per indispositionem materiae impediri, ne producat, ita essectus impediri potest ne producatur. Et quia esse cauSae ut a Sat est producere, ab hoc enim habet sol maliter ut sit actu causans , et produci Si esse essectus, ut actu producitur, nam producitur mi muliter productione ; ideo essectus in hoc ordine, non est infirmioris SSe quam SUI CRUSa. Aia utitum ergo dicitur primo quod Variatio causae SSignata hic, intelligitur non solum secundum locum aut situm, Sed etiam Secundum Ss ipsius ut actu diter causat, modo praeeXp0sito causa enim hoc nodo variabili, quae scilicet potest pr0ducere, et potest impediri ne producat, provenit essectus variabilis Secundum esse, qui Scilicet produci potes et non produci; et per
Pol est seeundo propositio haec eaeponi, quod a causa Variabili Secundum SSe accidentale, quae eSt Vari alio Secundum Si tum tantum, oportet ut proveniat Variatio Secundum esse Substantiale essectus, quando Variatio causae est neceSSaria conditio agentis, aut ratio agendi esse Substantiale essectus non debet enim essectus, secundum quod a causa procedit, SSe firmiori esse, quam cauS Secundum suam rationem agendi et ideo Si essectus Secundum esse substantiale producatur a cauSa agente, Secundum quod substat Variationi, oportet ut esse variabile a tali causa recipiat. Unde minor assumpta est falsa et cum probatur, quia n0nsequitur si sit essectus invariabilis secundum esse, quod sit firmioris QSSe quam Sua cauSa, negatur hoc immo sequitur, quia essectuSi tali causa procedit, non tantum Secundum motum localem, Sed etiam Secundum esse Substantiale quod si esset invariabile essectus ut essectus esset firmioris Sse, quam Sua cauSa, Ut 3USa St.
A Ne Moclum dubium respondetur primo quod motus c0eli non est absolute causa desectus solis, sed interjacentia lunae inter S0lem, et ad Spectum nostrum, quae quidem provenit planeti incerto Si tu existentibus; et quia per motum coeli planetae ad eum Situm perveniunt, ideo potest dici motus coeli issae aliquo h0do
497쪽
DE DE VOLLATATE 49lcausa talis desectus supposito, inquam, quod sint planetae in sitibus non aptis ad illum est etiam Absolute autem non Si cauSa, quia si etiam corpora coelestia tarent posset esse tali desectus Solis, planetis in dispositione convenienti existentibuS, et Sic cauSa Variabilis ut variabilis non est causa illius essectus. Posset secundo dici, quod desectus s0lis, est essectus in uitiatura contingenS, cum p0SSit non SSe, immo de acto quandoque sit, quandoque non sit. Licet Sit necessarius in ordine ad causam, quia videlicet posita Sua cauSa, non poteS non SSe. Sed quia non videtur loqui hoc loco S. Tliomas, de contingentia essectu in Se, ut res est, Sed ut essectus St, et in ordine ad causam, ideo Potest ei tio dici, consormiter ad responsi0nem primi dubii: quod causa desectus Solis, Si causa invariabilis in ratione causae,
quia nunquam impediri potest ab erus productione ideo essectus in
ratione essectus est etiam invariabilis, quia non poteS non produci, posita causa. - 8 dieatur, quod Omne agen per motum, Si variabile hoc modo in ratione causae. - Dicitur, quod ioc Stverum de agente per tranSmutationem materiae, non autem de agente per delationem necessariam corporum ad determinatum situm quo modo coelum dictum est, Suo motu posse dici causam desectus soliS. Aia ODfium dicitur, quod in motu primi mobilis sunt duo, scilicet, ipsa Situs artatio secundum partes, et uniformitu motu8, ac perperluita8. Generationi ergo perpetuitas provenit a motu coeli, non ratione Variationis absolute, Sed ratione uniformitatis et perpetuitatis talis variationis. Sicut enim alternatio generationi et corruptioni reducitur tanquam in causam, in alterationem Situs partium
primi nobilis, ita perpetuitas ejus reducitur sicut in causam, in perpetuitatem illius alterationis. Unde ratio in oppositum non concludit essectu enim, qui a causa variabili inquantum variabilis est pro Venit, Si contingens non autem ille qui provenit ab ipsa inquantum uniformitatem habet et perpetuitatem in tuli variatione;
potest enim SSe necessarius Simili necessitate cum Sua causa, Scilicet in perpetuitate Variationis sicut patet in motu quo corpora coeleStia inferiora, a primo mobili moventur, et hoc modo accepit Aristoteles 12 metaph. eaei comm. 52 necesSitatem generationis et corruptioni perpetuae, AESSe in motu uniformi primi mobilis. Quovio Pola Deus Vult aliquid in creatura, n0n neceSSitate abSoluta, sed Suppositionis. Ergo ex voluntate divina non poteSt concludi in rebus necessitas absoluta. Ergo ex ea non tollitur contingentia. - Probatur prima onSequentia quia neceSSita e SUΡ'p0Sitione in causa, non potest concludere necessitatem absolutam in essectu. - Secunda etiam patet quia sola necessitas absoluta
excludit contingentiam a rebus. Non sequitur itaque, Si Deus aliquid Vult quod illud de necessitate eveniat; sed quod hae conditionalis
498쪽
sit vera et necessaria: si Deus aliquid vult, illud erit consequens
Neeessitas eae suppositione eae parte diuinae voluntatis, non repugna contingentiae . Ad evidelitiam hujus rationis considerandum, quod contingentia et necessitas absoluta, inter se oppositionem habent ex suis sormalibus rationibus, ideo eidem rei conVenire non possunt est enimeontingens quod Secundum Se et abSolute potest non esse nee --rium autem quod non potest non esse. Unde ubicumque ponitur necessitas absoluta, oportet omnino Contingentiam removeri ne e3gitas autem eae uppositione non repugnat contingentiae dicitur enim ex Suppositione neceSSarium quod non poteS non esse, acta aliqua Supp0sitione Modo non opponuntur OSSe abSolute et Secundum Se non Sse, et non poSSe non eSSe facta aliqua suppositione; sicut absolute Sortes poteS non moveri, posito autem quod currat non potest non moveri. Unde ex hoc quod ponitur aliquid neces- Suriunt e Suppositione, 0n Oportet ab eo remoVeri contingentiam: et ideo, cum ex eo quod Deus aliquid Velit, necesse sit ex Suppositione tantum, quod illud sit, quia non stant simul quod Deus velit
illud evenire, et non eveniat, non autem absoluteri non oportet ex voluntate Dei a rebus contingentiam tollere. In ne essitas Suppositionis e teneat eae parte congequentis, elconSequentiae et quomodo cum antecedente necessario, iste eae Suppositione, componatur eonSequen contingen et liberum s.
Circa illam propositionem: Non sequitur si Deus aliquid Melit,
quod illud de necessitate eveniat adverte, quod i eae neee83itate, potest e tenere eae parte conditionali et consequentiae, et potest teneri e parte conSequentis. - Primo modo SenSUS esset, quod
ista conditionalis non est necessaria: Si Deus aliquid vult evenire illud eveniet; et tunc sulsa est propositio, immo dicit S. Thomas
ipsam conditionulem esse necesSariam. Nam Opp0Si tum Consequentis non Stat cum antecedente propter emcaciam divinae voluntatis. Secundo modo sensu est, quod consequens illud ; hoc eveniet; non est in se nece8sarium abSolute, et hic sensus Si verus : et hic intentus a S. Thoma Non enim ex eo quod Deus vult Antichristum fore, sequitur quod hoc absolute sit necessarium rantichristus erit. Ad 0ertendum etiam, quod hoc est intelligendum de actu voluntatis ut terminari ponitur ad rem volitam absolute non autem si modus necessitatis ponatur Volitus Licet enim non Sequatur: Deus vult eclypsim solis evenire, ergo necesSario eveniet; quia ista Consequentia sundatur Super salsa hac propositione inane quod vult
Deu eVenire, necesSario eveniet bene tamen sequitur Deus vult eclypsim neceSSario evenire, ergo neceSSario Veniet.
Sed lotitum clim IIIinium occurrit. Admisso enim, qu0d ex
499쪽
DE DEI VOLUNT LTE 495Voluntate Dei non sequatur necessitas absoluta in rebuS, immo, cuna hoc quod res est volita a Deo, ipsa re nianeat in Se contingenS, Sit tamen neceSSaria ex Suppositi0ne, Videtur quod Saltem conSequens sit inevitabile, et immutabile, et consequenter quod Voluntas divina, talem necessitatem rebus Volitis imp0nat, quae et liberum arbitrium, et omne consilium tollat. Quando enim aliquid neceSSario dependet ex aliquo antecedente, Si antecedens it inevitabile, et consequens immutabile et inevitabile erit, et idcirco fatuum est conari ut non eveniat Sicut Si Sortes non posset mutari a
cui Su, nec etiam mutari OSSet a motu, et saluum esset Velle conari ut Sortes non moveatur, Si non poteS B cursu ceSSare
cuin ergo divina Voluntas Sit immutabilis, sequitur quod volitum a Deo, immutabile sit, et inevitabile ; et per conSequens, satuum Sisollicitum esse ad prosequendum quod Deus Vult non SSe aut c0nari si oppositum ejus quod vult futurum esse, et sic tollitur omnis humana sollicitudo.
Ad Didentium hujus dubii considerandum ex doctrina . h0mue 1, p. q. 19, a. 8, et q. 22, . , ad 1, et , metaph. quod eum Deu suprema cauSa sit, cui omne aliae causae et neceSSariae et contingentes, Subiiciuntur, Secundum quod disponit ut aliquid Veni ut ideo disponit quo modo debeat evenire, et quibus e cauSis. Illa enim quae Vult necessario et insallibiliter evenire, Vult per Piusas necessarias evenire et insallibiles ea autem quae vult ali hi iter, et contingenter evenire, vult evenire mediantibus aliis causi contingentibus et allibilibus; sicut segetum copiam
mediante iratione terrae, et seminum actu unde quia essectus ab omnibus suis causis dependet, Si causa Secunda non ponatur, essectus I. In sequitur. Propterea, si debeat sequi essectus a Deo Volitus ti distitibus aliquibus causis, oportet ut illae cauSae p0nantur, ilia Statutum est, ut illis tantum mediantibus, Veniat Fatuum e lina SSet, qui vellet segetes et agrum nollet arare, Olletque terrae mandare semina, aut qui ructus vellet, arbore autemplantariis let, aut qui vellet absque sollicitudine locupletari ex
Dica, a ergo Pimo, quod diυina oluntas, no8tram Sollic/tudinem tollit, quia sic aliqua vult nobis provenire, ut 0Stro Studio, ii traque Sollicitudine acquirantur, et contingenter Veniant, tu ad si non fiat, esseclus non SequetUr. DiQixa SQ tinuo, quod fatuum esset conari, ad hoc ut albquid imui it olitum a Deo, et tamen ejus oppositum ut Sicut qu0d Deus Velit mortem alicujus, et quod mor non Veniat, cum nullus est actam divinae voluntatis possit impedire non tamen Sttutuum eo auri ad oppositum ejus quod Deus vult puta, ad Vitam ejus, cujus Deus Vult mortem; quia Deus vult hujus mortem pro- Venire u ausa contingenti et impedibili, non est autem saluum
500쪽
conari ad impeditnentum illius causae quae absolute impediri potest, et per OnSequenS ad OppOSitum essectum. Si autem infletur, quod licet causa mortis Sit causa secundum se impedibilis, si tamen vult Deus illum essectum Venire per illam causam, ipsa de facto non impedietur propter efficaciam divinae voluntati S. Dieitur, quod lique non impedietur, sed tamen quia vult Deus, ut fallibiliter et impedibiliter, ab illa proveniat essectus, Secundum se posset impediri, et ideo qui ad hoc conatur, non conatur ad inpossibile, sed ad possibile, licet intentum non consequatur. Illa enim propositio fatuum est conari ad oppositum ejus quod Deus vult futurum esse est qui dein vera in SenSu compoSito, sensu enim est, quod saluum est conari ad host totum simul, quod aliquid sit v0litum a Deo, et illud non eveniat est autem salsa insensu divi30 est enim sensus, quod accepto aliquo olito a Deo, puta, morte Sortis, saluum est conari ad ejus oppositum. Hoc autem salsum est, quia ipsam mortem vult Deus desectibiliter evenire, et per OnSequens, Si conatur qui ad hoc ut non eveniat, non latue Operatur, utpote ad impossibile laborans, immo conatur ad id quod
Unde si per insallibile et inevitabile, intelligatur id quod secun
dum e con Sideratum, non potest non Venire, negatur qu0d Si antecedens alicujus conditionalis necessariae Sit immutabile, et consequens Sit inevitabile; et similiter, quod voluntas divina innibus rebus inevitabilitatem imponat. Si autem intelligatur id quod non
p0teSi non Venire ex suppositione alicujus conceduntur omnia praedicta, Sed negatur quod talis inevitabilitas t0llat contingentiam et libertatem ac consilium. Stant enim simul, ut Superius S OSten-Sum, nece SSita e Suppositione, et contingentia ac liberta S. Propterea inquit S. I homas de erit. q. 23, α 5 ad 3, quod uuamvis ista sint incompossibilia: Deus vult istum salvari, et iste lamnatur ista tamen sunt compossibili Deus vult istum Salvari, et iste p0test damnari cum divina enim voluntate Stat potentia deficiendi essectus, licet non possit cum ipsa non SSe esse etUS divinae voluntatis stare. l)
I Ex his confirmatur Thomistica doctrina, de divina causalitate cum creata libertate componenda. Potentia enim dissentiendi, et divina praedi finitio cum ipsa praemotione efficaci qua Deus movet liberum arbitrium ad consensum, absolute non opponuntur inter se. Unde fit, quod voluntas Dei influens in liberum arbitrium ut Operetur, non aufert ab eodem arbitrio lacultatem qua possit non operari si velit, aut Operari actum contrarium. Ex his sequitur, voluntatem esse liberam et habere facultatem veram qua possit absolute operari et non operari, non Solum antequam Sedeterminet sub actione Dei ad operandum sed etiam in ipso instanti quo sub ipsa actione operatur f. etiam S. Thomas de verit. q. 6, a. 3 ad 7 et cors artis. Caeterum, cum iis omnibus conserenda sunt quae docuit Ferrariensis in superiori capit 6 7 circa Dei cognitionem in fallibilem et immutabilem suturorum contingentium, atque ea quae ibidem, et cap. 68, nos adnotavimus ex schola Thomistica de Sensu composito et diviso, deque divina praedonilione et praemotione ad actus liberos.