Commentaria in libros quatuor Contra gentiles S. Thomae de Aquino

발행: 1897년

분량: 659페이지

출처: archive.org

분류: 철학

511쪽

DE DE voLυNT TE 505 QUANTUM AD SECUNDLM, Stenditur, quod aliquae paSSiones a Deo etiam ratione propriae Specie removentur, Scilicet ex propria disserentia, qua unaquaeque ponitur in Sua specie, et ab alia distinguitur paSSione.

batur Obiectum ejus est malum jam inhaerens, sicut gaudii bonum

praesens, et habitum Sed Deo hoc non convenit. Ergo, etc. - Patet consequentia quia cum Omni paSSio ex Objecto Speciem recipiat, talis passio cujus brectum est Deo incompetens, ab eo secundum rationem propriae Speciei renas Vetur.

Probatur, supponendo rationem objecti alicujus passionis, non Solum sumi ex bono et malo sed etiam ex hoc quod aliquis ad alterum horum aliqualiter Se habet. Ex quo sequitur, quod i 0-dus se habendi ad objectum passionis, Deo non competit, et ipSaquoque paSSio ab ipso removetur. Tunc, sic Spei et desiderii objectum, est bonum, non quidem obtentum aut haDitum, Sed obtinendum, aut non habitum; sed hoc Deo non potest competere, cum HUS persecti tanta sit, ut ei aliquid addi non possit. Ergo etc. Utrum in Deo sit pes pro creaturiS. Sed occurrit utilum Nam non solum ibi, quis sperat Onum, sed etiam amicis. Ergo quamvis bonitati et persectioni divinae, aliquid addi n0n possit, quia tamen creaturae aliquid addi potest,p0test in Deo esse Spes, qua Speret creaturam aliquid obtenturam. ItemPooctet v, qu0 Spe quae Si paSSi appetitu sensitiυi, extenditur tantum ad bonum operantiS cum bonum appetitus Sensitivi, sit delectabile, et convenien Secundum Sensum. Sed pe3 quae n0minat actum oluntatis, potest etiam Secundario ad bonum alterius extendi, inquantum per amorem aliqui unitur alteri, ut dicitur, P. 2 q. 17, a, 3. Verumtamen, Spe etiam Sto modo Umpta, in Deo SSe non poteSt: quia Spe proprie reSpicit bonum, quod etiam respectu sperantis, est futurum Deo autem nihil est futurum. Si autem aliquis nomen Spci Vellet largiu accipere, pro actu scilicet Voluntatis, quo quis Vult alicui bonum illi futurum cum certitudine, Sic non SSet inconVenien dicere, Deum Sperare nobis beatitudinem, sed hoc esset Vocabuli abuti. Adυer'tendum autem, quod Spe eo modo quo potest esse de iis quae ad alios pertinent, Scilicet de alicujus rei eventu, non Stde ipso eventu boni alterius, nisi inquantum existimatur ut bonum

speranti ut dicitur 3 sent, dist. 26, in eaepositione litterae ideo, cum nihil bonitatis Deo possit addi, nullo modo potest dici esse spem in Deo. Propter hoc S. Thomas ad ostendendum, in Deo Spem non SSe, hoc Solum pro ratione adduxit quod persectioni divinae aliquid addi non poteSt.

512쪽

TERTIA est Timo Hori S in Deo, Probatur Tum quia ejus obiectum Si malum quod potest inesse in Deo autem non est potentia ad malum. Tum quia non est, nisi existentis inpotentia. QukRT est Poeniteritia non με in Deo. - Probatur: Τum quia est species triStitiae, Tum quia mutationem assectus importat. Quorum neutrum est in Deo. QuiNTA est Ioviaici ori με in Deo. - Probatur Tum

quia est species triStitiae. Tum quia tristatur de bono alterius. Secundum probatur. Quia aliquis tristatur de bono alterius inquantum accipit bonum alterius ut sibi malum hoc autem in Deo esse non potest. Tum quia nullius bonum potest sibi esse malum, cum sit universale bonum universali autem bono nihil depereat ex particulari bono. Tum quia non potest, id quod est simpliciter bonum, et non St ibi malum, apprehendere ut malum cum scientia

sua sit abSque errore.

Advertendum, quod bonum universale, mplieiter accipi potest. Universalitate scilicet, praedicationis et universalitate perfectionis; et de utroque Verum est, quod nihil ab eo per quodcumque particulare bonum remoVetur. Universalis enim praedicabilis ratio, non tollitur aut impersicitur per rationes particulareS: non enim ex hoc quod homo sit substantia animata, sensibilis, rationalis, removetur ab animali quod sit substantia animata sensibilis ista enim participatio communis a particulari, non est per Separationem aut remotionem alicujus partis ab ipso universali, Sed per communicationem totius Suae rationis, ipsis particularibus. Et quia uni-Versale Secundum persectionem, modo quodam persectiori continet, quidquid continet universale secundum praedicationem ideo perparticulare, quod uniVersalem naturam urticipat nihil tollitur ab universali, sed tantum ejus similitudo, particularibus secundum eorum modum communicatur Sicut Si esset homo universalis separatus, ad modum deae platonieae, particulares homines, illum nominem univei Salem participarent, non aliquam partem ab eo detrahendo, sed ejus similitudinem per eorum conditionem capiendo. Sic etiam ignis, aliis suam Speciem communicat, absque Sui diminutione Bono ergo universali, quod est Deus, alia particularia bona participant, dum aliqualem ejus similitudinem gerunt, nihil tamen ab eo universali bono, per particularia bona subtrahitur. SEXTA est: ID oon est in Deo. - Probatur: uni quia est essectus tristitiae. Tum quia est appetitus mali alterius ad vindictam. Est enim ira, appetitus vindictae propter tristitiam ex injuria illata conceptam. Utrumque autem horum, a Deo removetur. Primum quidem patet ex superioribus. Meundum vero probatur: quia appetere malum contingit ex hoc, quod malum existimatur bonum hoc autem De convenire non poteSt.

513쪽

DE DEI VOLuNT TE 507Conesuditur ex omnibus iis, quod eadem ratione, quaecumque aliae passiones ab istis sunt vel causantur, a Deo Sunt excludendae.

JAPUT XC.

QUOD IN DEO SIT DELECTATIO E GAUDIUM.

ostendit ulterius . Thomas, quae in illae, quae sibi aliquo modo

sunt attribuendae. Circa hoc autem, duo tacit. Primo ostendit, quod Deo gaudium et delectatio conveniant. Seeυndo, idem de amore mala seStat, capite Sequenti. QuANTLM AD PRAELM, duo lacit. Primo probat propositum. Se eundo ostendit disserentiam inter gaudium et dolectationem. PD ritu igitur DPimo conclusio sic: Gaudium et delectatio, Deo non repugnant Secundum Suam Speciem et in Voluntate Secundum suam speciem Sunt. Ergo et divinae Voluntati non desunt. Patet eouSequentia quia quae Sunt in Voluntate nostra, etiam in Voluntate divina esse oportet, nisi divinae repugnent persectioni. Antecedens quoad primam partem, probatur : quia neque ratione objecti, neque ratione modi se habendi ad obiectum, Secundum Suam speciem, divinae persectioni repugnat nam objectum ejus est bonum actu habitum, quorum neutrum repugnat Deo. Quoad Secundam Vero partem probatur: quia idem est obiectum appetitus Sensitivi, et Voluntatis, Scilicet malum et bonum apprehensum licet objectum voluntatis it communius obiecto appetitus sensitivi, quia illius objectum est bonum simpliciter; hirins

Vero, bonum vel malum Secundum SenSum. Sed operatione appetitus Speciem sortiuntur ex ol jectis. Ergo in voluntate sunt similes operatione Secundum Speciem, Operationibu appetitu Sensitivi disserentes in hoc, quod tales operationes in appetitu SenS,tivo sunt paSSiones, in Voluntate autem, Sunt Simplice operationes. Ergo te. Circa primum partem antecedentis, uitendendum est, quod ut

dictum est in praecedenti capite, per propriam rationem Speciei pa8sionis, intelligimus, non totum quod cadit in dissinitione passionis, sed quod in dissinitione ejus ponitur, tanquam propria di serentia, per quam ab aliis passionibus distinguitur: Sic enim gaudium et delectatio, Secundum quod sunt in appetitu Sensitivo licet in sua ratione includant passionem tanquam genus, Sunt enim passione appetitus Sensitivi et ratione hujus repugnent divinae persectioni ratione tamen propriae disserentiae, qua dormaliter ra

514쪽

508 LIBER PRIMUS

genere distinguuntur, inquantum scilicet important quietationem appetitus in bono conjulicto divinae persectioni non repugnant, et in voluntate etiam reperiuntur et propter hoc dicuntur, ratione suae speciei divinae persectioni non repugnare. Circa disserentium objecti voluntatis et appetitus Sensitiυi, advertendum, qu0d non ideo dicitur objectum Voluntatis, bonum simpliciter, appetitus autem sensitivi, bonum sensibile quasi ad 0-

num universale tantum terminetur Vola inlas, ad bonum autem Sen

sibile terminetur appetitus sensitivus Hoc enim salsum est: quia sicut intellectus non tantum intelligit universalem rati0nem boni, sed etiam boni sensibilis et particularis ruti0nem ita et Voluntas non solum sertur in universalem rationem boni, Sed etiam ad particulare bonum sensibile sed attenditur hujusmodi disserentia quan tum ad rationem formalem sub qua aliquid terminat actum appe litus; sic enim bonum simpliciter, id est n0n limitatum ad aliquam particularem boni rationem, Sed absolute sumptum est objectum voluntatis quidquid enim rationem boni partissipat, sub Voluntate cadere potest bonum autem n0n simpliciter, Sed conjunctum ad bonum Sensibile est objectum appetitus sensitivici quia quidquid habet rationem boni sensibilis, potest cadere sub appetitu Sensitivo, non autem quidquid absolutam boni rationem participat. Unde li

cet eadem res voluntate et appetitu senSitivo appetatur, tamen actum Voluntatis terminat inquantum bona StobSolute actum au

tem appetitus sensitivi, inquantum est bonum quoddam sensibile. Circa illam propositionem Appetitus respieit bonum e malum advertendum ex doctrina . Thomae 1, p. q. 20, , , qu0d bonum et malum sunt propria objecta appetitus sed diver3imode bonum enim prinstipalius et per se est objectum appetitus malum autem Secundario, et per aliud, inquantum Scilicet opponitur bono. Unde cum aliquando dicitur abs0lute, quod bonum est objectumV0luntatis, non opponitur ei quod hic dicitur, bonum vel malum esse objecta: cum enim est Sermo de primo et per se obiecto ο-luntatis, dicendum est, bonum esse ipsius objectum; cum autem est Sermo de objecto tam per Se quam per aliud dicendum est, quod bonum vel malum Eadem enim est potentia oppositorum Sicut vi-Sus, visibilis et non visibilis; et auditus, audibilis et non audibilis, ut dicitur 3 de anim. eael comm. 39, Sed unius per e, alteriuSVero, per aliud. Advertendum tamen, quod aliter voluntas se habet ad bonum et malum, et aliter visus ad uisibile et invisibile. Nam voluntas circa utrumque, actum positiVum habere potest, proSequitur enim bonum, et sugit ac detestatur malum per actum elicitum Visus autem non habet actum positivum circa invisibile, quia in visueSt tantum actus unius rationis, scilicet apprehendere objectum per e, qui actus ad invisibile terminari non potest, cum visus ab invisibili non constituatur in actu, sed laicitur esse per iecidens

515쪽

DE DE voLuAT TE 509 ipsius tenebrae; ilia ex hoc quod a visibilibus immutari non potest, nullo existente desectu in potentia et objectis susticienter praesentibus, judicarnus, aliqua V interiori, aerem tenebri Sum AESSe. Circa Secundam partem antecedentis attendendum, quod paS-siones appetitus Sensitivi, non Sunt eju3dem p cie cum operatio nibus voluntatis; quin diversarum potentiarum, non Sunt actu ejusdem speciei. Cum enim potentiae distinguantur proxime per actuSDi maliter sumptos, id est ad objecta formalia comparatoS, repugnat potentias esse diverSarum Specierum, et earum actu eSSe ejuSilem speciei. Et ideo, cum dicitur a SSionem, Secundum eandem rationem speciei SSe in Voluntate, intelligendum est, non de identitate simpliciter, sed proportionaliter in Voluntate enim est operatio ejusdem rationis secundum quandam proportionem, cum Operatio-bus appetitus sensitiVi non autem ejuSdem omnino et Simpliciter rationis speciscae et similiter intelligendum est, cum dicuntur esse in Deo secundum rationem suae speciei. Sicut enim Sapientia Secundum eandem rationem est in Deo, et in creaturis proportionaliter, non simpliciter ita et hujusmodi passiones. In gaudium et delectatio operationes in s. Circa probationem ipsius seeundae partis anteceden S, aulai-

Videtur enim falsum supp0nere scilicet, quod gaudium et delectatio operationes quaedam sint hoc enim negat S. Th0mas, L , , 31, a. 1 ad 1, ubi ait, quod cum dicitur, delectatio est

operatio est praeditati per auSam non per SSentiam.

HeMDoricleiox', Quod operatio dupliciter accipi potest. Uno modo, communiter pro omni actu elicit a potentia. Alio modo pro illo actu quo potentia movetur in obiectum, qui dicitur motu appetitus ad bonum, ut totus a quiete distinguitur. Primo modo, delectatio est operatio, et ad hunc sensum Vocat eam PhilOS0phus, 7 et 10 ethie , operationem; Si enim actus ab appetitu licitus.

Secundo modo, non St Operatio, Sed conSequitur Operationem, non

enim est motus ad appetibile sed quies in bono adepto Id00, quod inquit S. Th0mas 1, 2, esse Praedicationem non per SSentiam, Sed per causam, cum dicitur delectatio est operatio, intelligendum

est de operatione Seeundo m0d0, non autem primo modo Sumpta.

Vel dicendum, quod delectatio, non est illa Operatio quae eonnaturalis est, et delectabilis appetenti, Si tamen operatio appetitus,

talem operationem connaturalem concomitanS. Primum Sensum

babuit in 1 P. Secundum vero, hoc OCO. Securiclo voti Deus in SeipSO maXime quietatur, utpote omne susscientiam in se habetis. Ergo in se maxime gaudet et delectatur. - Probatur eonSequentia: luia gaudium et delectatio est quaedam quietatio voluntatis in suo volito. Advertendum primo, quod per boni adepti0nem et praesentiam,

516쪽

510 LIBER PRIMUS

dieitur quietari appetitus, quia ad illud bonum amplius non movetur per desiderium, sed sibi ex ejus praesentia est satisfactum quanto autem majus est bonum quod habetur, tanto magis appetitui satisfacit ut scilicet pauciora jam desideret et ideo ubi bonum habitum, Omnem in se persectionem et susticientiam habet, quale est bonum divinum, tale totaliter appetitui satisfacit ut scilicet nihil aliud dosideret amplius. Et ex hoc habet Deus quod bonum suum sit sibi maxime delectabile, quia cum sit summum et persectissimum bonu 1, non relinquitur in appetitu aliquis motus desiderii ad aliud bonum acquirendum, Sed in Seipso persectissime quiescit. Advertendum secundo, quod electatio potest dici quies et motios diversimode. Si enim consideretur Milo appetitus ad bonum, sic habet rationem quietis: sicut enim quod movetur, cum ad terminum pervenerit, quiescit ita appetitus habito bono quod desiderabat, qui 'scit, et hujusmodi quiescere di lectari est. Si autem consideretur Ordo appetibilis ad appetitum, sic motus quidam est movetur enim appetitus a bono praesenti et coniuncto. Propterea inquit S. Thomas 1 2, ubi supra, ad P, quod est quies, considerata praesuntia objecti delectabilis est vero motus, inquantum renia et iminutatio appetitus ab appetibili Ex quo patet, quod delectatio aliter dicitur quies appetitus, qua ii in corporibus dicatur quies cintilis enim quius dicit solam negati0nem motus, et nihil positivum formaliter dicit quies auteni appetitus in bono conjuncto, dicit actum appetitu cum negatione iterioris inquisitionis postquam enim appetens, habet bonum ques quaerebat, non amplius OVetur per appetitum ad illud quaerendi ia, sed in bono adepto delectatur;

et hic actus quo delectatur, ideo licitur quies, quia est cum ceS- satione motus Xeculionis, quo a lietens tendebat ad sinis acquis, tionem. In Deo autem ponitur hi usmodi quies, non inquantum est terminus appetitus tendentis in 'ritin acquirendum, cum talis motus appetitus non sit in Deo, sed rat in Suae persectionis, inquantum scilicet est quietatio quaedam aptistitus in bono coniuncto. Tevit ivola. istus per Missiniam operati0nem labet cinintelligendo. Ergo sicut nostrum 'intelligere, propter operationi per sectionem, est Hlectabile, et divit una intelligere erit Deo delectabilissimum. - Probatur consequem a muta delectatio aest quaedam operationis hersectio, ut dicitur 19, ethie. e. 4. Quomodo delectatio perficia operationem per modum boni completive Super ententis, et per modum agentis indirecte, e eo

scilicet, qu0d ille qui delectatur in opere, diligentius et attentius operatur Vide S. Thomas 1, 2 q. 33, a. d. l).

1 Subjicere praestat ipsam S. Docto is doctrinam ex indicato loco si Delectatio dupliciter operationem perficit tino modo me modum finis; non quidem secundum quod finis dicitur id, propter quod aliquid est; sed secundum quod omne bonum complative superveniens, potest dici finis. Et secundum hoc dicit Phil in Io Ethicorum;

517쪽

DE DEI VOLuNT TE Ill vovi DP . Omne bonum est divinae bonitatis similitudo, nec ex aliquo bono, aliquid sibi deperit. Ergo etc. - ProbaturconSequentia quia naturaliter unumquodque in suo simili gaudet quasi sibi convenienti, nisi per accidens, inquantum est impeditivum propriae utilitatis, oppoSitum eveniat. QUANTUM AD SECUNDUM. quia visus est S. Thomas indisserenter uti nomine gaudii et delectationis, ne hujus occasione deceptio accidat, Stendit, quomodo distinguantur; et inquit, quod distinguuntur ratione, Si unumquodque proprie sumatur. Nam delectatio ex bono realiter conjuncto provenit, et est de bono conjuncto tantum, gaudium autem est de exteriori, et ad ejus rationem sustici sola quietatio Voluntatis. Quomodo se habeant inter se gaudium et eleetatio s. Videtur autem S. Thomas hoc loco, contradicere iis quae , , q. 31 a 3 dicuntur ibi enim vult delectationem esse genus gaudii, eSSeque omne gaudium delectationem, sed non e c0nverso hic autem, Opp0Situm Videtur tenere. - Nam, ut intelligitur quod gaudium sit de exteriori solum, aut quod sit et de conjuncto, et de exteriori: Si primo modo, sic non se habent sicut inserius et superius, Sed Sicut ex opposito condivisa. Si autem secundo nὶodo, gaudium erit Superius ad delectationem, omnis enim delectatio erit gaudium, quia delectatio est tantum de bono conjuncto, gaudium autem, de hoc et de exteriori, non autem omne gaudium erit delectatio, quia gaudium de exteriori non est delectatio, secundum ea quae hic dicuntur. Ad hujus evidentiam considerandum est, quod hoc loco comparat . I homas delectationem et gaudium, Secundum quod utrumque invenitur tantum in Voluntate, scilicet, secundum quod Ominant Simplicem operationem voluntatis absque passione et cum inquit, quod gaudium est de exteriori, non est intelligendum quod Sit solum de exteriori, Sed quod est et de conjuncto bono, et de exteriori, per quod distinguitur a delectatione, quae est de bono conjuncto tantum Patet autem tunc esse intellectum verborum

cap. 4 a med. quod delectatio perficit operationem, sicut quidam superveniens finis; inquantum scilicet super hoc bonum, quod est operatio, supervenit aliud bonum quod est delectatio, quae importat quietationem appetitus in bono praesupposito. Secundo modo ex parte causae agentis: non quidem directe, quia Philosophus dicit in I Ethicorum Ioc cit. quod perficit operationem delectatio, non sicut medicus sanum, Sed sicut sanitas indirecte autem, inquantum scilicet agens, quia delectatur in sua actione, vehementius attendit ad ipsum, et diligentius eam operatur et secundum hoc dicitur in I Ethicorum cap. 70, quod delectationes adaugent proprias operationes, et impediunt extraneas , De hoc etiam conseratur . Thomas de verit. q. 26, a. O, ου. et ad a.

518쪽

512 LIBER PRIMUS

S. Thomae ex iis quae subiungit, scilicet et Deus in seipso proprie delectatur, gaudet autem in se et in aliis , Si enim gaudium esset de bono exteriori tantum, non gauderet in se et in aliis. Dupliciter ergo possumus loqui de delectatione scilicet, aut secundum quod est commune quid delectationi quae est simplex operatio voluntatis, et delectationi quae est passio appetitus sensitivi aut secundum quod in Voluntate tantum reperitur, ut scilicet nominat quietationem voluntatis in bono. Si primo modo accipiatur, sic est quid superius ad gaudium, et gaudium S ejus Species, secundum vicennam in libro suo de Anima quia gaudium invenitur solum in habentibus rationem, est enim delectatio consequens rationem delectatio autem invenitur etiam in brutis in quibus non eSt gaudium, et hoc modo loquutus est S. Thomas in I, 2''. Si

autem accipiatur Seeundo modo, sic gaudium est Superius ad delectationem, quia est et de bono conjuncto, et de Ono Xtraneo, delectatio autem, est de conjuncto tantum et hoc modo intellexit hoc loco, unde nulla est contradictio. Quod autem dicitur 1, 2 q. 32, . , actione aliorum PSSenobis delectationis causam, intelligendum est de delectatione communiter Sumpta, secundum quod continet sub se gaudium, non autem de delectatione quae sub gaudio continetur, de qua diximus hoc loco sermonem haberi.

CAPUT XCI.

QUOD IN DEO SI AMOR.

SEcΓNDo ostendit, quod in Deo etiam amό Sit, Secundum propriam rationem Suae Speciei. Circa hoc autem, quatuor acit. Primo, ostendit propositum rationibus Secundo, tam hanc conclusionem, quam praecedentem, auctoritatibus confirmat. Tertio removet quoddam dubium. QuartooStendit, quomodo aliae passiones, quae Secundum rationem Suae

speciei repugnant divinae persectioni, Deo in Sacra Scriptura

attribuantur. QUANTUM AD PRIMUM ADgotiis uviano sic Deus vult bonum Suum, et aliorum. Ergo in ipso est amor Secundum actum Voluntati ejus. - Probatur consequentia quia de ratione am0riS St,

quod amans bonum amat Velit. Adserte, quod inquit amorem esse in Deo secundum actum Voluntatis, ut praeservet se ab amore, qui est passi appetitus sensitivi. Sectaria DP . Deus vult bonum uniuscujusque ut eSt ejus,

519쪽

DE DE VOLLITATE 515cusia velit unumquodque esse Secundum quod in Se bonum St, licet unum etiam ordinet in bonum alterius. Ergo amat Vere et e et alia. - Probatur consequentia quia ad Veritatem amoris requiritur quod amans velit bonum alicujus, prout est ejus nam si bonum ejus vellet solum ut in bonum alterius sedit, per accidens illud maretur, sicut qui vult vinum conservari, ut illud bibat aut hominem, ut sibi sit utilis, vel delectabilis. Advertendum, quod per eritatem amoris intelligit S. Thomas Hu propriam rationem et persectionem persecto enim amore et per Se quis alium amat, quando ei bonum Vult, ut ejus St, et non tantum propter alterum ut enim dicitur 1, γ' q. 26, a. 4 Sicut ensper se simpliciter, est quod habet eSSe en intem Secundum quid, quod est in alio ita bonum simpliciter est, quod ipsam habet boni tutem, bonum autem secundum quid est id quod est bonum alterius; et ideo amor quo amatur aliquid ut ei sit bonum est amor simpliciter, amor autem quo amatur aliquid ut Sit bonum alterius est

amor Secundum quid.

Attendendum quoque, quod non inconvenit unum et idem in Se bonum esse, tanquam habens bonitatem, et tamen SSe etiam ordinatum ad alterius bonum aliquo modo, Sicut medicina dulcis, et in se habet appetibilitatem, et ad sanitatem ordinatur ideo etiam non inconvenit quod aliquid simpliciter ametur, dum ei Optatur bonum Suum, ut est Suum, et ulterius ordinetur ad alterius bonum illud utem secundum quid amatur, quod non amatur nisi ut bonum alterius Propter hoc inquit S. Thoma quod bonum uniuscujusque Deu vult, ut est ejuS, ac per hoc unumquodque Vere amat, licet unum in bonum alterius ordinet Vult enim Deus ut unumquodque

Sit persectum, Secundum conditionem suae naturae, et Vult cum hoc, ut unum per alterum juvetur. Utrum Deus vere amet reaturas irrationales,

amore amistitiae, an tantum amore concupiSeentiae s.

Sed occurrit a tum circa praedicta Nam 1, p. q. 20, a. Rud 3. dicitur, quod Deus proprie loquendo non amat creatura irrationales amore amicitiae, et idem videtur dieere de amore bene-Volentiae; sed amore tantum concupiscentiae, inquantum ordinatea ad creaturas rationales et ad Seipsum quod autem proprie amatur amore concupiScentiae, amatur Seeundum quid, et ut bonum alterius; non autem simpliciter ut ipsum habeat bonitatem, ut habetur 1, 2' ubi supra. Ergo Deus non Vult bonum creatUrae irrationalis secundum quod est ejus, sed tantum ut est alterius, et i 2Sam non Vere amat, Sed secundum quid, cujus oppositum hic dicitur. Ad hujus evidentiam, considerandum est primo, quod non Stidem dicere, amor dividitur in amorem amicitiae, et amorem On-33

520쪽

5 14 LIBER PRIMUS

cupiscentiae, et amor dividitur in inicitiam et concupiscentiam. Nam prima divisio est conveniens, et est divisio non in diversos actus appetitus, sed est divisio ejusdem actus amoris in diversas rationes. Cum enim amare sit Velle bonum alicui, idem actus secundum quod fertur in id cui volumus bonum, dicitur amor amicitiae, inquantum assimilatur amicitiae amicus enim amico vult bonum. Secundum vero quod sertur in bonum quod volumus alicui, dicitur amor concupiScentiae, propter quandam similitudinem ad concupiscentiam. Nam et concupiscentia sertur in bonum quod alicui volumus, licet seratur in illud in quantum est absens Secunda autem divisio esset incongrua tum quia cum amicitia sit habitus, ut dicitur , ethici, cap 3, non potest dividet' amorem qui est actus; tum quia amor St actu a concupiscentia distinctus, et Sic non potest in concupiscentiam et amicitiam dividi. Considerandum secundo, quod licet non sint idem amor amicitiae, et amicitia; et amor concupiscentiae, et concupiscentia aliquando tamen amor amicitiae accipitur pro ipso actu amicitiae, Sive pro ipsa amicitia, et amor concupiScentiae pro ipSa concupiscentia, prout amor est de Ono absente: Sed illa non est propria

acceptio illius divisionis. Considerandum tertio, quod benevolentia dupliciter accipi potest; Scilicet, communiter et proprie. Communiter sumpta significatactum Voluntatis, quo alicui Volumus bonum quomodocumque ut est ejus proprie autem sumpta, Significat actum Voluntatis quo volumus absolute, bonum alicui tantum, ut est ejus bonum. Dicitur ergo primo, quod ad irrationalia Deus non habet amicitiam, proprie accepta amicitia, quia neque OSSunt eum rea- mare neque illi in vita intellectiva et beata communicare pOSSunt, quae Sunt de ratione amicitiae divinae. Dicitur Secundo, quod Deus ea amat amore amicitiae proprie sumpto. Nam illis vult bona naturalia, et SSe. Diertur tertio, quod ea amat amore benevolentiae, communiter dicto, vult enim eis eorum bonum inquantum est eorum bonum, cum Sit eorum cauSa. Et hoc voluit S. I homas , sent dist. 32, a. 2 ad 2. Dicitur quarto, quod ea non amat beneVolentia proprie dicta, quia non vult eis bonum Suum, ut est tantum corum bonum, Sed etiam bonum eorum in bonum aliorum ordinat. Dicitur quinto, quod Deus ea amat amore concupiScentiae proprie Sumpto, quia vult 0num ipsorum in ordine ad creaturam

rationalem.

Dieitur eaelo, quod non amat ea, concupiscentia pr0prie dicta, quia talis actus in Deo n0n invenitur, cum impersectionem includ3t. Ex iis sequitur, quod Deus ista, et amore amicitiae, et amore c0ncupiScentiae amat, inquantum et vult ei bonum, ut St eorum

SEARCH

MENU NAVIGATION