장음표시 사용
531쪽
DE DE VOLUNTATE 525ralibus bonis recte utimur. Sed haec corporalia bona, De eonve nire non OSSunt. Ergo etc. SQ oraclo PD . ales Virtute mores hominum Secundum politicam conversationem perficiunt; unde illis qui politica conver-Satione non utuntur, OnVenire non multum videntur. Ergo Deo conVenire non OSSunt eum conversatio ejus et vita, longe dis serat a modo humanae Vitae.
Quomodo temperantia hominem secundum politicam vitam persiciat M. Sed circa antecedens aiatilinio : Nam temperantia non perficit hominem secundum politicam conversationem, Sed secundum seipsum ut scilicet secundum rationem se habeat circa delectabilia tactus. Elgo non est illud antecedens universaliter Verum. DcMvori. Qio ex doctrina . Thomae 3 sent, dist 33, quod virtute morales laciunt rectitudinem actus in ordine ad bonum ciVile et per consequens, secundum quod requirit civilis haec conversatio unde Si removeatur haec civilis converSatio, aut non ordinetur , et non proportionetur bono civili, non erunt persectae
virtute omnino Propterea inquit hoc loco S. Thomas, quod illis
qui politica conversatione non utuntur, non multum conVenire videntur, quaSi dicat quamviS Sti conVeniant, non tamen conVeniunt persecte et complete, quia non ordinantur ad civilem conversationem, et huic non adaptantur. - Dicitur ergo ad argumentum,
quod propositio S. Thomae intelligenda est, de hujusmodi virtutibus
persecte et completive sunt piis unde et in conclusione dictum est, quod hae Virtutes, ut humanam vitam perficiunt, Deo competere non p0SSunt Temperantia igitur non solum perficit hominum in seipso, sed etiam in ordine ad bonum civile, et tanto laudabilis est, quanto civili bono proportionatur, loquendo de virtute acquisita..uraritum a Ne uoclum agit de speciebus Dirtutis a liuae. Quia autem quaedam nos circa passione dirigunt, quaedam vero circa actioneS. Stendit primo, quomodo Virtute quae sunt circa passione se habeant ad Deum. Secundo, quomodo illae quae sunt circa Operationes, in cap. Sequenti.
Quantum ad primum, duo lacit Primo ostendit illas in Deo n0n esse proprie. Secundo ostendit aliquas ipsi attribui metaphorice. Ponitur ergo haec
otitatuo: ). Tum quia non Sunt in De paSSioneS, X quibus virtutes hujusmodi speciem sortiuntur. 2'). Tum quia pars sensitiva, in qua sunt Virtutes hujusmodi, et in qua Sola passiones eSSe possunt, ut dicitur , phy3ie. eael comm. 18, non St in Deo.
532쪽
Utrum virtutes aliquae in in appetitu emitivo.
Opinio Seoti . Attendendum quod Scotus, III Sent dist. 5. tenet, quod ex imperiis rectis voluntatis imperantis, potest quidem generari aliquis habitus in appetitu sensitivo; sed ille habitus licet possit concedi,
aliquo modo esse Virtus, quia inclinat ad ea quae sunt consona rationi rectae non St tamen proprie Virtus I). Tum quia non est habitus electivus, nec inclinans ad ele
P). um quia Aristoteles 1 ethici, cap. 9 partem Sensitivam a virtute excludit. S). um quia passiones sunt etiam in voluntate secundum Augustinum XIV De Civit. Dei, cap. 5, et , et sic oportebit eas etiam in Voluntate ponere. α). Tum quia moderatio passionum magis attribuenda est Voluntati, quam appetitui sensitivo et sic non sunt ponendae in ipso virtutes propter moderationem talium passionum. - Sequitur ergo falsum esse quod hic dicitur, scilicet virtutes hujusmodi esse in parte sensitiva. Sed haec argumenta non cogunt. AM '' enim dicitur, ut haberi potest ex doctrina . Thomae,1 2 q. 56, a. 4 ad 4, qu0d aliquem habitum bonum esse electivum dupliciter potest intelligi. Uno modo, quia est proxime rectae electionis directivus Ali modo, quia praebet principium rectae electioniS: ad virtutem ergo susticit, quod altero istorum modorum sit habitus electiVus, non autem requiritur quod utroque modo electivus it. Nam prudentia est habitus electivus primo modo virtutes autem aliae morale quae sunt in appetitu sensitivo sunt habitus electivi secundo modo laciunt enim rectam intentionem de fine, quae intentio est principium recti consilii, rectique judicii, et consequenter electionis rectae. Unde negatur quod habitus qui est in parte Sensitiva non sit electivus, neque ad rectam electionem inclinet remote. licet proxime non inclinet ad ipsam. Aa ' dicitur, quod Philosophus ibidem, partem SonSitiVam apprehenSiVam, Xcludit a Virtute; non autem partem appetiti Vam: immo ipse concedit in parte, quae nata est obedire rationi, Virtutem esse, talis autem S appetitus intellectivus et sensitivus. Aia ' dicitur, quod nulla passio est in voluntate inquantum passio est Sed bene sunt in ipsa aliqui actus Simplices, convenienteScum passionibus quantum ad ultimam disserentiam. α' dicitur, quod utique potest in Voluntate, aliquis habitus generari, quo firmatur contra paSSioneS, ut dicituri, P. q. 115, α 1, sed tamen nullus talis habitus habet rationem virtutis, quia non c0mplete persici appetitum circa motum passionum virtu autem proprie est in illa potentia in qua consumatur opus Virtuti ut dicitur 1, 2. q. 56, a. 5. Unde quia opus appetitivae Virtuti circa
533쪽
l E DE voLLATATE ,27 passione in appetitu sensitivo consumatur, ut ibidem dicitur, ideo in ipso sunt virtute quae circa inSSione SUnt. Quantum ad se undum, notat S. Thomas quod irtutes moderatiυae paSSionum, quae Sunt secundum inclinationem appetitus in aliquod orporale bonum delectabile Secundum Sensum, ut SobrietaS, caStita8, continentia, temperantia, nec proprie, nec metaph0rice de Deo dicuntur cum et circa passiones sint, et non sit accipere in Deo similitudinem ipsarum Secundum aliquem essectum. Virtute vero maderatiυae passionum Secundia in inclinationem
appetitus in aliquod spirituale bonum, ut est honor, dominium, victoria, indicta, et alia hujusmodi, circa quarum appetitum, Si fortitudo, magnanimitas, mansuetudo, et huiusmodi, quamvis in Deo proprie non sint, eo quod sint circa passiones dicuntur tamen metaphorice in Scriptura e Deo, propter simili ludinem essectus. In enim Regum c. 2, 2, dicitur: Non est fortis icut Deus noster. Et Mich. 6 Quaerite mansuetum quaerite bonum lin. Ex his patet cum dicitur 1, p. q. 21, a. 1 ad 1, quod VirtuteSquae Sunt circa pasSiones, inter quas enumeratur temperantia Deo attribui non possunt, nisi secundum metaphoram; non Sic Stintelligendum quasi velit S. Thomas omne hujusmodi virtutes de Deo metaphorice posse dici, sed quod aliquae ipsarum, Sicut sortitudo, et huiusmodi, metaphorice dici possunt, ac si diceretur hoc genus Virtutum potest metaphorice dici de Deo, licet non quantum
ad omne ejus SpecieS. Quomodo virtutes vitae uelisae sint quibus bonis orporalibus re te utimur, et utrum honor a bonum spirituale an corporale s.
Duuiuini Sed videtur . homas sibi ipsi contradicere eae dupliei capite.
Pri uo, quia hic dicit, esse aliquas virtutes moderatiVas paSSionum, quae Sunt circa bonum Spirituale sequitur ergo quod non omne Virtutes quae vitam activam hominis dirigunt sint quibus bonis corporalibus recte utimur cujus oppositum dictum est SuperiuSin hoc cupite. Secundo, quia hic locat honorem inter bona spiritualia, P. 2, autem, . 103, a. 1, dicitur, quod honor, aliquod corporale importat, cum consistat in corporalibus Signis. WQSDoocletoo, quod corporale bonum, duplieiter accipi p0test: Un modo prout dicitur de corpore, et de omni eo quod corp0rindiungitur quomodocumque Ilio modo, ut dicitur de eo tantumqu0d Sen8u aliquo extrinseco, Secundum se percipi potest. v per
si Alibi legitur in littera S. Doct. : Quaerit justum, quaerite mansuetum Sophon. II, 3 -
534쪽
oppositum, spirituale bonum dupliciter accipi potest scilicet, pro eo
Ioui nec Si corpus, nec corpori adjungitur et pro eo quod sub extrinseco Sensu cadere Secundum Se non p0teSt. Cum ergo dicitur, virtutes vitae activae esse quibus utimur recte bonis corporalibus, primo modo accipitur bonum corporale. Cum autem dicitur, quod aliquae moderantur passiones circa spirituulia bona, accipitur spirituale bonum lut distinguitur contra corporale Secund0m0d Sumptum, non autem primo modo. Distinguitur enim pas8io, quia quaedam versatur circa bonum delectabile secundum Sensum, quaedam Vero, circa spirituale bonum scilicet, circa bonum quod extrinSec Sensu Secundum se non percipitur ut habetur ex doctrina'. Thomae 1 2,q. 60 . . Unde non est contradictio inter ea quae in hoc capite dicuntur. Et sic patet responsio ad primUm. Aia e troclom dicitur, quod honor dicitur hic bonum spiri-
rituale, quia Secundum Se non percipitur extrinSec Sensu, CCipiendo honorem pro ipsa reverentia. Est enim reVerentia actus timoris, et Sensu non percipitur, nisi dum actu per extrinseca Signa manifestaturi est autem corporale bonum primo modo, quia corporei Ssignis est adjunctus, ex quibus et reverentia, sit unum quouilam In . , autem, accipitur honor, pro ipsis actibus exterioribus, quibus aliquis testificatur alicujus excellentiam. Sed occurrit Iiua utitum Honor enim maXime OnVenit Deo ; si ergo honor sit corporale bonum primo modo, quia est aliquid anneXum corpori, et ob hoc connumeratur inter bona corporalia, in quorum usu consistit ita activa sequitur quod bonum OrpOrziliti cuiu usus pertinet ad vitam activum, convenit Deo, similiter conveniet sibi dominium et Vindicta, quae necesse Si dicere corporalia bona esse primo modo, cum circa ea sint Virtute morales sed hujus oppositum dictum est supra ergo aut est contradictio, aut ista nullo modo sunt corporalia bona, ad virtutes vitae activae pertinentia.
HESPoocletiau, quod licet hujusmodi bona, quae corporalia bona aliquo modo dicuntur, Deo attribuantur, non tamen pSi con-Veniunt tanquam bonum ipsum perficientia, sicut sunt hominis bona et ad hunc sensum dictum est, hujusmodi bona corporalia, Deo
535쪽
QUOD IN DEO SUNT V mTUTES UAE SUNT C DRCA ACTIONES
ULTEstis agit S. I liuinas de virtutibus quae circa actiones
Circa quod duo sucit. Prinιὸ enim Ostendit quomodo Deo attribui possint. ρeundo, removet quoddam ubi ulli. Quantum ad primum tria sucit. Primo in communi probat aliqua earum Deo convenire. Secundo, de unaquaque illarum nrticulariter probat. Perlio ostendit, quomodo et quaedam aliae ipsi
teria vel objectum, divinae persectioni non repugnant. Ergo non habent aliquid secundum propriam speciem, propter quod a diVina
persectione XChIdantur. SQ oraclo PDoti Sunt persectiones intellectus et voluntatis quae Sunt principia operationum absque passione intellectus et Voluntatis. Ergo te.
Utrum liberalitas et magnisidentia
sint in appetitu sensitiυo, an in voluntate. Circa assumptum utilinii D, cum dicitur, hujusmodi virtutes quae Sunt ire actiones, esse persectiones intellectus et olim tatis. Num oppositum hujus videtur dicere . homa 1-2 q. 60, a. 5. et 2 , . 34, a. 4, ad 1. Ibi enim ponit liberalitatem et magnificentiam esse in appetitu Sensitivo, et per consequen non SSepersectiones intellectus, neque VoluntatiS. ItemPoriri tuo quod Sicut pecunia duplieiter considerari potest Uno modo, ut est obiectum a SSioniS, puta c0ncupiScentiae, delectutionis, amoris aut spei. Alio modo, ut Si materia Sumptuum et expensarum ita dupleae est virtus liberalitatis et magnificentiae circa ipsas Una quae est circa passiones ad pecunia terminatas, quae scilicet est moderatrix concupiscentiae et amori pecuniarum; ut, inquam, homo cum mediocritate amet pecunias, ne nimio amore
erga ipsas a dationibus et sumptibus convenientibus prohibeatur. Et haec est quam ponit S. I homas, in locis adductis. in appetitu 34
536쪽
sensitivo esse; sed de hac non loquitur hoc loco. Alia est quae est circa ipso Sumptus, et circa Sum pecuniarum consistit. Et haec ponitur in Voluntate usus enim ad voluntatem pertinet ut dicit S. Thomas 1-2. q. 16, , , et de hac loquitur . Thomas in hoc capite et in 1, p. q. 21, a. 1 ad 1, et de Nirtutibu8. q. 1, a. 5, ubi liberalitatem in voluntate ponit.
QUANTUM AD SECUNDUM Singulariter probat de unaquaque earum et
PDimo, de arte sic omnium eorum quae a Deo in SSe prο- cedunt, ratio propria est in divino intellectu Ergo in Deo est ars. Est enim ars recta ratio faelibilium.
Consirmatur Sapientiae VII, 21, ubi dicitur: Omnium enim artiferi loquit me Sapientia.
Adserte, quod ars connumeratur hic inter Mirtutes non quia persecte habeat alionem Virtutis. De ratione enim persectae Vi tutis est, ut laciat lacultatem bene operandi, et bonum usum taliSsacultatis. Iustitia enim facit ut homo sit promptae facultatis ad juste operandum, et ut juSte operetur Ars autem, facit quidem sa- cultatem recte operandi, e quo habet aliquo modo rationena Vidi tutis, sicut et habitus intellectus speculativi non tamen facit bonum usum talis acultatis potest enim habens artem, malum artificium operari, Sicut habens artem grammaticae, potest incongrue loqui. Ideo non habet persecte rationem virtutis, sed Secundum quid inquantum facit aliquo modo bonum habentem, et pus ejuS reddit bonum secundum acultatem. Q inclo probatur de prudentia Voluntas divina deter minatur ad unum per cognitionem. Ergo in Ipso est prudentia. Est enim prudentia, recta ratio 'ibilium, ut dicitur 6 ethie. e. 6.
Consirmatur auctoritate Iob XIl, 15, ubi dicitur Apud ipsum
est prudentia et fortitudo. TOPfio de justitia Deus volendo Iliquid vult quod dia persectioni debetur. Ergo in eo est justitia. Est enim ejus, uniueuique quod suum est distribuere. Ideo in Psalmo dicitur Iustus Dominus, et justitia di- leaeit. Quomodo sit debitum in operibus Dei, inserius ostendetur. Lib. 2, c. 28, 29). vovi arguitur de liberalitate: Deus non vult bonitatem Suam alicui communicare, ut exinde sibi aliquid accrescat, Sed quia est sibi conveniens. Ergo est liberalis Dare enim non Iopter liquod commodum dantis ex ipsa datione expectatum, Sed propter bonitatem ipsam, et convenientiam dationis, est actus ineralitatis. Confirmatur auctoritate Avicennae Cap. 2. Suae metaph. dicentiS: quod Ipse solus est liberalis proprie quia omne aliud agenS, intendit aliquod bonum ex sua actione OnSequi. Item, auctoritate Psalmi C III, 28, Aperiente te manum tuum,
537쪽
DE DEI voLLNT TE 551ovinia implebuntur bonitate lacobi quoque , , Qui dat omnibus affluerenter et non improperat. Quinto de eritate quae est irtus. Omnia quae a Deo Sse accipiunt, ejus similitudinem gerunt, inquantum bona Sunt, et proprias rationes in intellectu divino habent. Ergo in ipso est veritu S; pertinet enim ad virtutem veritatis ut dicitur , ethie, ut in suis lactis et dictis, aliquem se talem exhibeat qualis St. Consirniatur auctoritate Apostoli ad Rom. III, 4, sis autem
Deus eruae, et . Et Psalmi CXVlII, 151. Onines iue tuae meritas. QUANTUM AD TERTIUM. - Dicit Plino, quod Virtutes quae Ordinantur ad actiones quae sunt inseriorum ad Superiores, ut bedientia, latria, et hujusmodi, Deo non conVeniunt.
Dicis Q Unclo, quod si virtutum quae Deo attribuuntur, sunt aliqui actus imperfecti, secundum illos ipsae virtutes Deo non conVeniunt. Unde prudentia quantum ad actum bene consiliandi sibi non convenit, cum consilium inquisitio quaedam sit, ut dicitur 6, ethic. e. 10, quae in Deo locum non habet. - Unde ob XXVI, 5, dicitur: Cui dedisti consilium, forsitan ei qui non habet sapientium Et Isaia XL, 4: Cum quo iniit consilium et instruaeit eum. Secundum autem illum actum, qui est de consiliatis bene judicare, et judicata eligere, ibi prohibet prudentiam de Deo dici. - Αddit autem S. I homas, quod interdum tamen consilium de Deo met' ph0rice dicitur, vel propter similitudinem occultationis, ut patet Isaia XXV, , Secundum antiquam translationem, ubi dicitur Consilium tuum antiquum, erum Fat Vel inquantum consulentibus satiSsacit est enim sine discursu intelligentis instruere inquirenteS. Similiter justitia, quantum ad ommutationis actum, Deo n0ncompetit cum ipse a nullo accipiat, scilicet quod sit creaturae, et non Dei, ut patet Rom. XI. 55, Quis prior dedit illi, et retribuetur ei Et Iob XLI. 2, Quis ante dedit mihi, ut reddam ei Similitudinarie tamen aliqua Deo dare dicimur, inquantum Deu Π0Stra data acceptat. - Sed bene quantum ad distributionis actum unde Dionysius 8 cap. de dis nom. ait quod et justitia laudatur DeuS, sicut omnibus secundum dignitatem distribuens , iuxta illud Matth. XXV. 5, Dedit unicuique secundum propriam irtutem. Utrum commutativa iustitia sit in Deo Sed utilum occurrit: nam oppositum hujus videtur haberi 2, 2. q. 1, a. 4, ad , Ibi enim habetur, quod forma divini judicii, prout recompenSat praemia meritis, et Supplicia peccatis, attenditur Secundum rationem commutativae justitiae. Ad hoc dubium videtur respondere Capreolus II Sent diSt. 27, quod si loquamur de actibus meritoriis, secundum eorum SubSinn-tiam, et ut a libero arbitrio procedunt, sic inter Deum et hominem dum Deus pro meritis retribuit, non est proprie justitia commutativa et sic intelligitur quod in multis locis inquit S. Thomas inter 34
538쪽
552 LIBER PRIMUS Deum et hominem non SSe justitiam commutati, ana. 4, Sent,
dist. 46, . , . , quaestiune. 1. Si autem loquamur de actibus meritoriis, prout e gratia et m0tione Spiritus Sancti procedunt, sic inter Deum praemiantem, et hominem bene meritum est proprie commutati V duStitia, quia redditur aequale pro aequali. Sed hoc non videtur mihi ad mentem S. I homae SSe: nam ratio quam hic adducit, et in 1, p. q. 21, a. 1, quia Videlicet Deus a nullo accipit, militat tam in actibus meritoriis, ut a libero arbitrio sunt, quam in actibus meritoriis ut procedunt a gratia. Nam siquia nullo accipit actum naturalem, tanquam ille actus solius hominis sit, et nos Dei, cum ipse omnem Virtutem naturalem dederit creaturae, ut ipsam ad operuti0nem applieet l); ita et multo magiS, actum insormatum gratia, non accipit a n0bis, tanquam aliquid omnino n0Strum, Um pSa gratia, quae St principium merendi, ab ipso in animam infundatur. Si ergo, quia a null0 accipit, non est justitia in pS0, quantum ad actum comidiu talionis, portet dicere universaliter Verum esse, quod in nullo divino judici sit simpliciter et proprie commutativa justitia. Propter quod aliter mihi dicendum Videtur, salvo semper meliori judicio. Ad cujus evidentiam, considerandum est, quod cum justitia commutatii a ponat aequalitatem inter datum et ueceptum, sive inter dantem et accipientem, duo sunt de ratione ipsius Scilicet, quod Sit
aequalitas simpliciter dati et accepti, ut inquam, si accipiantur quinque dentur quinqueri et quod sit ibi ere datum, quod utique est quando id quod dicitur dari, est dantis, et nullo modo ejus cui
datur, inquantum huiusmodi. Si ergo in actum justitiae, utraque harum conditionum reperiatur, dicitur ibi proprie commutativa justitia esse. Si autem non sit utraque conditio, sed una tantum, aut aliqua alia ejus conditio, n0n dicetur esse ibi commutativa justitia. Sed aliquis ejus moduS. Dicito ergo Piluo, quod simplieiter et proprie in Deo u0neὴ ju8titia commutat tua. Nam cum redditur aliquid a Deo pro n0Stron tu, tantum moraliter b0no, non est ibi aequalitas simpliciter cum Deus et plusquam homo mereatur; et ulterius omne opuS 0num sit magis Dei quam creaturae. Cum autem redditur aliquid, Scilicet beatitudo pro actu meritorio et condigno, redditur quidem aeqUale pro aequali, Sed ipsum meritum etiam magis Dei est, quam creaturae quae meretur; et ideo in nullo divino judicio tota ratio commutativae justitiae salvatur, et ad hunc sensum loquitur . Thomas, in h0c loco se in Prim parte. DiQῖ tuam Hecuriclo, Nu0d in forma iiDini judicii, eum pr0
1 Haec quae doctrinam Thomisticam, de omnimoda dependentia Creaturae a Deo creante et praemovente referunt, conferantur cum iis quae docuit errariensis c. c. 7 et 8 hujus lib. et quae ibid. nos in adnotationibns subiecimUS.
539쪽
DE DEI VOLUNTATE IOS meritis retribuit, est justitia distributiva simpliciter e proprie, inquantum datur unicuique secundum mensuram ipsius ita videlicet, quod qualis est proportio inter merita Sive peccata, tuli est proportio inter praemia, sive inter poenas. Est tamen ibi quidam modus, id est, quaedam conditi justitiae commutativae, inquantum in ista distributione praemiorum, aut poenarum, attenditur quaedam nequalitas inter id quod uni datur, et ejus meritum aut impliciter, inquantum tantum redditur, quantum quis meretur, sicut in beatitudinis datione I aut secundum proportionem, inquantum Deus dat Secundum convenientiam et decentiam Suae bonitatis, et creatura Secundum Suam parvitatem Operatur, et ad hunc sensum intelligitur quod adductum est de P, P. Non enim Vult S. Thomas, quod
in sorma divini judicii, quo reddit praemia meritis, et Supplicia
peccatis, sit proprie et complete justitiae commutativae actus, sed quod ibi est quidam justitiae commutativae moduS, quaedamque eunditio ut patet ex doctrina ipsiuS , Sent. diSt. 46, . , a. 1, quae3tium. 1, ideo nulla est contradictio.
QUANTUM AD QUARTUM PQ inove S. Thomas utitum.
Videbatur enim in eis verbis contradictio quaedam esse, dum superius in praecedenti capite absque limitatione dixit virtutes quae ad activam vitam pertinent, prout hanc Vitam perficiunt, Deo non competere in hoc autem capite probavit, quasdam earum ipsi
te Doriclo igitur, virtute hujusmodi, non esse ejusdem rationis in Deo et in hominibus, sed esse universalioris extensionis in ip80 cujus ratio est, quia actiones ad quas hujusmodi virtutes
ordinantur, Secundum Sua rationes, e rebus humanis non dependent. Judicare enim de agendis, aut aliquid dare et distribuere, non est solius hominis, sed cujuslibet intellectum habentis neque igitur virtutes istae ad hujusmodi actione ordinant, secundum quod contrahuntur ad res humanas, nisi Secundum quod vitam activam humanam ordinant unde in Deo sunt universalioris rationis quam in hominibus hominis enim justitia ad civitatem vel domum se habet iustiti autem Dei ad totum uniVersum. Ex iis sequitur corollarium, quod divinae VirtuteS, OStrarum Sunt XemplareS, quia quae contracta et limitata sunt, similitudines Sunt absolutorum ab ipsis exemplata, sicut se habet lumen candelae ad lumen solis. Aliae vero quae proprie e non conveniunt, non habent exemplar in divina natura, sed solum in divina Sapientia,
Quomodo justitia cum aliis virtutibus et perfectionibus,dieatur de Deo aliter quam de hominibus . Circa responsionem hanc considerandum, quod aliud est diceredustitiam distributivam absolute, et Lud est dicere, justitiam di-
540쪽
stributivam humanam aut divinam, et sic de aliis virtutibus quae Deo attribuuntur. Iustitia enim absolute Sumpta, non determinat sibi m0dum, circa humanas distributiones, sed dicit ordinem ad distributionem rerum, quaecumque Sint, SecundUm proportionem Iustitia autem humana, dicit ordinem ad distributionem rerum quae in usum hominum veniunt, et ab iis specificatur; et quia ad himusmodi res non limitatur divina distributio, sed omnium persectionum Deus est distributor, ideo humana justitia Deo non convenit, Sed bene justitiam secundum rationem suam illimitatam; quae tamen in Deo habet modum divinae naturae convenientem; et Similiter dicitur de aliis virtutibus. Propter hoc dixit superius eap. praee. S. Thomas, quod in Deo non sunt Virtutes prout humanam vitam perficiunt id est non sunt secundum limitationem illam qua Sunt humanae virtutes, licet
quaed im Sectandum communem earum rationem, in ipso reperiantur,
et Secundum quemdam modum altiorem et est simile de omnibus aliis ei sectionibus quae Deo et creaturae formaliter conveniunt, sunt enim in Deo illimitatae, in creaturis autem sunt limita tae. Unde concedimus quidem in Deo sapientiam esSe, non autem sapientiam humanam licet enim ratio communi analoga, accipiat modum divinum secundum quod est in Deo, Sicut et modum humanum habet, secundum quod est in homine aliter tamen, et aliter se habet ad hunc et ad illum modum quia Secundum modum quo ad hominem rahitur, accipit limitationem quandam et Speci Iicationem sitque particularis, Secundum Vero qu0d in eo locatur, non accipit limitationem et specificationem, non sitque particularis ; sed quod confuse et potentialiter, absolute considerata dicebat, id totum ut est in Deo actualiter secundum quandum eminentiam dicit ideo remanet persectio illimitata, et inlinita, ipS tamen persectio, secundum quod est in Deo et in homine, StriuSdem rationis, non Simpliciter, sed analogice, ut superiuS Stostensum, dum de divinis nominibus agebatur. ζε Quomodo virtutes dieantur a Deo Memplari: et quid it δε eaeemplariter in diuina natura quid autem in diuina apienti P. Circa corollarium, attendendum secundum doctrinam S. Thomae 1, erit diSt. 19, . , a 2 ad , quod res duplieiter in De esse possunt eaeemplariter Scilicet, in natura ipsius, et in intellectu. In natura divina dicuntur illa exemplariter esse, quae Ormaliter Sunt, et in Deo et in creaturari cum enim sit utriusque una ratio proportionaliter, Secundum quod aliqua persecti est in creatura, exemplatur a persectione existente in natura divina, sicut impe sectum a perfecto: sicut quia sapientia sol maliter est in Deo, et in homine, Sapientia humona est quaedam imitati sapientiae divinae In intellectu autem dicuntur sol maliter esse ea, quorum proprie