Commentaria in libros quatuor Contra gentiles S. Thomae de Aquino

발행: 1897년

분량: 659페이지

출처: archive.org

분류: 철학

571쪽

cipuae a S. I homa adductae in hoc capite ad probandum Deum

esso, hoc innituntur theoremate, et errariensi commentarius su-Sissime, ut patet, in eo Versatur, tum hic, tum alibi. 0 principio, lactis quae nostrae subjacent experientiae innixo, alteroque adjuncto iri movctolitio et moti ovclionii rio QN DPo-QQaevo in infinitum prisca ethnicorum Philosophia, naturali rationis lumine ducta, ad Deum assurgebat ideoque hoc argumen tum primo indicatum exstat a Platone in Phaedro, deinde expli-eatum ab Aristotele, VII et VII Physicorum per quod posuit deveniendum esse ad unum moυens immobile, primum et Separatum. Quem dicimus Deum. Et ipsa cclesia Veritatis magistra, eleganter et suaviter quotidie Deo opt. Max accinit onerum Deus tenuae υ0or, immotus in te permanen3, uela diurnae tempora uecessibu3

Sed quia aetas nostra, Syntheticis conceptionibus magis a Sueta, vel abhorret a susissimis antiquorum expositionibus circa illud theorema, vel illud parvipendet cum evolutionistis; quaedam adnotare praestat ad spiritum antiquorum penetrandum Vel re mendum, quantum in re nostra susticit. Sic ergo 1. Quamvis theorema illud undetur super cognitionem Xperimentalem motus localis corporum quia Sensibus notioreSt, et quia in ratione motus, ut talis, persectior; ideoque Aristoteles ex hoc quod omnis nostra cognitio a Sensibus originem Sumat, ex eo potisSime, argumentatus Sit tamen Spiritus, dicam, illius litterae, altius assurgit ad significandum quemcumque motum, Secundum quod designat quemcumque transitum de potentia ad actum, cujus transitus, quaSi manifeStiuS, inquam, Symbolum est, motu locali corporum. Ideoque componendi sunt Aristoteles et Plato, quatenus hic permotum intelligebat etiam motus intellectus et Voluntatis, quo Sei Suponebat primum movens seipsum movere, inquantum prima intelligentia est, quem etiam loquendi modum tangit ristoteles III de

Anima.

Unde et Per motum ei intelligendus est: omnis transitus euiuscumque enti, de potentia ad actum per tectionis quam antea non habebat. Quo sensu illo theoremate utitur . homas in Sumnia Theologica, in prima ratione qua demonstrat quod Deus iι, im

572쪽

566 APPENDIXquiens 4 Movere enim nihil aliud Si quam educere aliquid de potentia in actum De potentia autem non potest aliquid reduci inacluni, nisi per aliquod en in actu: etc. P. . . . a. ). Ideoque nobile, valet idem quod mutabile de potentia ad actum: Immobile, idem ac immutabile et en actu nouens, causa esliciens et sussiciens quae educit aliquid de potentia uti persectionem ructus. Sic ergo patet, e mente antiquorum, in quo consistat ratio

primi moventis immobili quod aiebant Deum esse per immobile siquidem intelligebant immobilitatem actus, seu ipsam actualitatem

ad exclusionem omni potentialitatiS, et per OppOSitionem completam ad imm0bilitatem inertiae quae est in materia. Sic ergo: . heorema illud St universalissimum, tam Viventia quam non Vi Ventia Sub Se comprehendenS, nec repugnat experientiae de Semoventibu per principium intrinsecum vitae intelligitur enim Sensu maxime sormali. Nempe omne quod O- Vetur, inquantum moΓetur, deSt, in quantum augetur actu persectionis non prae habitae, 0Vetur ab alio, hoc est indiget motione ab alio recepta qui habeat et praecontineat actu enirnenter Vel formaliter virtutem illam sine qua principium adaequatum motus non habetur, Sive Oxeat e ut viVenS, Si V n0u moVeat Se ut corpus inorganicum unde allela moventis, requiritur neceSSario saltem ratione vel 38entia, licet possit esse idem subiecto ut patet in semoventibus animatis. Sic ergo habet Sensum affirmantem, non autem negantem SiVe excludentem. Quasi dicat: omne quod

movetur, a Se nunquam si etur Vel omne quod mouetur nonnisi ab alio movetur. Sic enim SSet salSum. Secundum hoc igitur 4. jebant veteres nihil mouetur a Sej80 primo, neque primitate cau8αlitatis, neque primitate totalitatis: CL errariensis ipse in VII Physic. q. 1. Sensu nempe me inpliysico id est, aliquid non poteS moVere seipsum totaliter tanquam persecta sussicientia sui motus inquantum nihil est sibi tota causa habendi suum intrinsecum esse, et totum perfectionem quae ibi accreS it, et ad quam actu adducitur; nam, etsi persectio illa esset in mobili etiam virtualiter, hoc est, in actu primo, non SSet per seipsam adaequa te Sussicien ad actum Secundum qui multum addit supra primum, Sed indigeret recipere, et indigentia recipiendi, excludit persectam sufficientiam dandi. Sic ergo Peneli uni recte, antiquorum principium patet, quod

primum et absolui moυenδ, debet ieceSSari eSSe en irreeeptum, actu puri83imus 33endi, Sine mixtione alicujus passivae potentiae, nec realis nec logicae, sive pura actualitas in tota linea entis etiam cogitabilis, sine ulla actuabilitate, vel actuationis principio eXtra Se Ex quo Vera notio stabili tu insiniti, infinitate actualitatis, non Sensu antiqui materialismicionici, et hodierni pantheismi cuju- Scumque sormae, in quantum sit indefinitum quod continuo evol-Vitur et mutatur, quod confundit esse ii receptum per actualitatem

573쪽

APPENDI 567 et puritatem Sili esse, cum potentia receptiva materiae; Sed Vero et propriisSimo sensu, inquantum insinitum est tot perfeetionis aetualitas in linea entis, propter omnimodam remotionem SUS e-ptivi, Vel materiae limitantis larinam. Primum enim immollite dicitur, n0n per negationem actus persecti, quo SenSu confunderetur cum inertia materiae, sed per negationem potentialitatis Vel tran sitionis de non esse ad esse, conceptae per modum quo corpora transeunt de loco ad locum. CL errariensis comm in c. δ).Ε hoc igitur heoremate descendit, quod Deus Sit ipsum eSSeper Se subsistens simplicissimum, simplicitate actualitatis, immaterialiSSimum, Optimum, aeternum, maxime unum, ipsum intelligere, omnia comprehenden et omnia portans Nerbo irtutis suae, liberrimum circa bonum extra Se praeVidenS, omnipotenS, pro tu cen per creationem, Omnia gubernans, OnSerVRI S, applica S, O-Ven et praemOVens, atque perducens in sine Suo in quo υιυimiu, Obemur, et SumuS.

Et tandem Ser hanc viam excluditur error hodierni volutionismi ex quo profluit etiam pantheisinu Phantasia enim consistens in iis quae visu parent, nec tranScenden phoenomena, videt in hoc spectabili universo omnia veluti sua sponte creSCere et evolvi per seminales rutiones, et ibi quietatur, ignoran occultum illum moventem immobilem, immo illum quandoque XiStere neganS et dum recta sapientis consideratio creaturarum, ad Deum cogn0Scendum et amandum perducit, allacia inanis phil0sophiae a Deo avertit. Sic ergo patet etiam, quod principium Philosophiae Scholast, cae de actu et potentia, est fundamentum per quod omni prorsus modo rationabile intellectui manifestatur, universum Christianae fide systema tum speculativum tum practicum.

IN CAPUT XXVI.

IN CAPUT XXXII.

Nota in cit capite pag. 211.

IN CAPUT XXXIV.

Nota in sine cit capitiS. pag. l.

574쪽

568 APPENDIX

IN CAPUT LIII.

IN CAPUT X.

IN CAPUT XVI.

IN CAPUT LXVII.

IN CAPUT LXVIII.

IN CAPUT XXII.

575쪽

IN CAPUT XXXII.

Nota in cit capite : pag. 478. Cf., etialia nota in fine cap. 85 pag. 494.

IN CAPUT XCI.

Nola in sine ejusdem capitis pag. 22 et Seq.

577쪽

INDICES

INDEX PRIMUS.

InvisuI io hoc vim voIumiri coriteris De Thomae doctrina, deque novae hujus editionis ratione. Editoris praefatio De errariensis vita et ScriptiS Auctoris nuncupatoria pistola Clementi II Pont. Max.

PROOEMIUM

C p. 1. Quod sit Ossicium Sapienti P . . . . CAP. II. Quae Sit in opere contra Gentiles, S. Thomae intentio C P. iii Quod in iis quae de Deo confitemur, duplex est veri

CAP. v. Quod divina maturaliter cognita, conVenienter hominibu credenda proponuntur 9 29 CAP. V. Quod ea quae ratione inVeStigari non p0SSunt, conVenienter de tenenda proponuntur ... 56 CAP. vi. Quod assentires iis quae sunt fidei non est levitatis, quamVi Supra rationem Sint s 41C P. vii Quod veritati fidei christianae non contrariatur Veritas rationis , 45 CAP. ViII. Qualiter Se habeat humana ratio ad veritatem fidei primam I9 CAP. IX. ordo et modii procedendi in hoc opere bl BEExisTENTIA DEI CAP. X. De ' Opinione dicentium quod Deum esse demonstrari non poteSt, quum Sit per Se motum s 55 CAP. i. Reprobati praemissae opinionis, et solutio rationum praemiSSarum I4

578쪽

CAP. xii De Opinione dicentium quod Deum esse sola de tenetur, et demonstrari non poteSt.... Pag. 65 CAP. iii Ratione ad probandum Deum AESSe h67Chp. iv. Quod ad cognitionem mei oportet ruti vix remotionis h85 DE SED AETERNITATE CAP. V. Quod Deus S aeternu .

4 p. ix. Quod in meo nilii est violentum nihilque praeter naturam l07

ζέρ. xxii. Quod in Deo idem est esse et 8Senti s 42CΑΡ. XXIII. Quod in Deo non sit accidens ..., 146CΑΡ. xxiv. Quod SSe divinum non potest designari ter addictionem disserentiae substantiali is 155 CAP. XXV. Quod Deus non it in aliquo genere s 158 CAP. xVI. Quod Deus non St SSe formale ' omnium s 171 CAP. XXVII. Quod Deus non it forma alicujus corporis l78 DE DEI PERFECTIONE. CAP. XXVI i I. Quod Deus est universaliter perfectus l80 CAP. XXIX. Quomodo in rebus similitudo ad meum inveniri poteSt 186 CAP. XXX. Quae nomina de Deo praedicari OSSint s 190 CAP. xxxi. Quod divina persectio et pluralitas nominum divinorum divinae simplicitati non repugnat 197CAp. xxxii. Quod nihil de Deo et aliis rebus univoce praedicatur ,202 C p. xxxiii. Quod ea quae de Deo et alii rebus praedicantur,

579쪽

CAPITULI

CAP. XXXIV. Quod ea quae dicuntur de Deo et creaturis anu logice dicuntur Pag. 2l6 CkP. xv. Quod plura nomina dicta de Deo non sunt Synonyma 252 CAP. XXXVI. Quod prop0Sitiones quas intellectus noster de Deo format non Sunt Vanue 255 DC DED BONITATE. CAP. XXXVII. Quod Deus est bonUS CΑΡ. XXXVIII. Quod Deus est sua bonitas. CAP. XXXIX. Quod in Deo non possit esse malum CAP. XL. Quod Deus est omnis boni bonum CAP. XLI. Quod Deus Sit Summum bonum D E MEL IUNI VATE. CAP. XLII. Quod Deus est unus DC DEL INFINITATE. CAP. XLIII. Quod Deus est inlinitus. DC ipii NTELLIGENΤΙΑ.

246 248258

CAP. XLIV. Quod Deu est intelligens ' 269 CAP. XLV. Quod intelligere Dei est suu essenti 285 CK XLVI. Quod Deus per nihil aliud intelligit quam per suam eSSentiam 280 CAP. XLVII. Quod Deus persecte intelligit seipsum 28: CAP. LVIII Quod Deus primo et per Se Seipsum Solum O gn0Scit CAP. LVIII. Quod Deus cognoscit alia a Se CAP. L. Quod Deus habet propriam cognitionem de omnibuS

CAP. LI. Rationes ad inquirendum quomodo multitudo intellectorum sit in intellectu divino CAP. LII. Rationes quod hujusmodi isti illud, intelligibilium non est nisi in intellectu divino ΘCAP. LIII. Quomodo multitudo intellectorum sit in Deo

580쪽

similitudo et ratio omnium intelligibilium Pag. C p. LV. Quod Deus omnia Simul intelligit . . . sC P. Vi. Quod in Deo non est habitualis cognitio . . si ΛΡ. vii. Quod cognitio Dei non est discursiVa . . CAP. LVitI. Quod Deus non intelligit componendo et dividendo CAP. Lix. Quod a Deo non excluditur Veritas enunciabilium DE DEL NE RiTATE.

324529540542546548

CAP. LX. Quod Deus est Veritas , 564 CAP. LXl. Quod Deus Si purissima Veritas ... 567 CAP. xu. Quod divina Verita est prima et summa veritas , 569DE DEL AEOGNITIONEC p. LXIII. lationes Volentium a Deo subtrahere cognitionem singularium ΘCAP. xiv ordo dicendorum circa divinam cognitionem CAP. LXV. Quod Deus Singularia cognoScat . . . CAP. LXVI. Quod Deu cognoscit ea quae non Sunt CAP. LXVII. Quod Deus cognoscit singularix contingentia

CAP. LXXiV. Quod principale volitum Dei est divina essentia.

CAP. LXXVII. Quod Volitorum multitudo non repugnat implicitati divinae substantiae 9571572575585598425427454 45644245045l 455 458 462

SEARCH

MENU NAVIGATION