장음표시 사용
61쪽
Pi o declaratione iijus distinctionis aduertendum est, quod propositio aliqua ier Se nota dicitur, quia aliqua alia propositione priori et notiori non indiget ad sui inani sestationem, per aliarnque demonstrari non potest. Propter quod inquit S. Thomas p. 1. q. 17 a. 3, ad P, et est de mente Aristotelis L Poster et Boetii in libro de Ebdomadibus, quod principi per Se nota sunt illa quae lalim Ῥnilis terminis cognoseuntur. Sed quia res dupliciter habet esse uno scilicet modo in seipsa extra intellectum alio modo, Secundum quod ab intellectu nostro concipitur et intelligitur; ideo dupliciter de re aliqua loqui possumus uno modo secundum id quod convenit sibi secundum naturam suam, alio modo, de eo quod convenit sibi, Secundum quod a nobis concipitur et intelligitur.
Non inconvenit autem, aliquid rei, modo aliquo conVenire Secundum naturam Suam quod sibi secundum modum qu a nobi concipitur non convenit, et e contrario.
Potest igitur evenire quod natura subiecti cujuspiam, aut praedicati talis sit, quod unum sit idem alteri, vel unum ad aliud habeat immediatum ordinem, et ideo si unumquodque illorum conciperetur Secundum quod in se est, statim appareret praedicatum inesse Subjecto; sed quia non comprehenditur subjecti praedicatique natura ut in se est, imo debiliter, impersecteque concipitur, ideo ex ea subjecti praedicatique notitia, non Statim cognoscitur subjecto inesse praedicatum, sed aliquo notiore nobis et priore ad ejus evidentiam opus est. Tale tunc dicitur simpliciter quidem per
Se notum 88 et 8eeundum laturam, quia in natura subjecti et praedicati est, Si prout Sunt cognoscerentur, ut Statim appareat inesse praedicatum Subjecto, nec aliquo opus 8Set notiore, ad ejus habendam notitiam. Non est tamen nobis per e motum, quia non persecte eorum natura cognOScitur; et Secundum eo conceptUS, qu0 de subjecto et praedicato sormamus, non statim apparet Onnexio praedicati cum subjecto propter quod non cogn0Scitur tale quid, c0gnitis terminis prout a nobis concipiuntur. Qu0d si aliquid complexum tale sit, ut et ex subiecti et praedicati natura, ut in se ipsis sunt cognitiS, appareat utriUSque ne-CeSSaria conneXio, et eorum naturae propriis conceptibus et persectis, a nobis cognoscantur; erit tale quid et secundum naturam per Se notum, inquantum eorum naturae habent, ut ipsis persecte inspectiS, appareat praedicatum convenire Subiecto et quoad nos, inquantum Videntia ejus e conceptibus terminorum de ipsis ab intellectu nostro formatis apparet, non autem X aliqua propoSitione prius Oin.
Quia igitur, si divina essentia secundum quod in se est Videretur, Statim appareret XiStentiam illi convenire, utpote quae cum ipsa unum idemque sit, ierit dicimus, quod Deum SSe, Si per
62쪽
56 LIBER PRIMUS se n0tuin sina pliciter et Secundum natura In Quia Ver Deo, Secundum quod a nobis concipitur, Xistentiam Sibi necessario convenire non constat, niSi e essectibus Stendatur, eo quod Deum secundum quod in se est concipere nequeamus, idcirco non est illiti per se notum quoad OS. Sed, occurrit utilum in doctrina . I homae, quae sint propositiones quae Statim cognitis terminis cognOScuntur, quae dicun-tin per se notae intellectui de istis enim loquimur non de iis quae ad sensum sunt notae, ut est nivein esse albam Aliquibus enim I homistarum videtur eas solum tales esse, in quibus praedicatum sit de desinitione subiecti, et hoc, ex quibusdam . Thomae Verbis, esse apud ipsum existimant. Aliis Vero videtur, quod non solum illae in quibus praedicatum in subjecti ratione clauditur, sed etiam multae aliae Sint per Se notae ut ex iis apparet quae per ipsum S. I homam tanquam per Se notae adducuntur, ut omne totum est majus sua parte et Si ab aequalibus aequalia demas quae remanent sunt aequalia et incorporuli in loco non esse et similia. Et singulariter dicunt eam quoque esse simpliciter per Se notam in qua piropria passi de Subjecto praedicatur. Possumus autem dicere quod esse de ratione et desinitione
subieeli, dupliciter aeeipi potest, Uno modo formaliter, tanquam scilicet subiecti essentia ingrediens, sicut animal est de ratione hominis Ilio modo virtualiter et consecutive, tanquam scilicet inclusum virtualiter in quid ditate rei, et ad rei essentiam immediate consequens, Sicut Si diceremus de ratione ignis esse quod sit calidus, eo quod Ssentia ignis ita Sequitur caliditas, ut ignis esse non possit quin sit statim calidus. Si primo modo accipiamus esse in ratione subjecti, tune non op0 'tet illam solam esse propositionem per Se notam, in qua praedicatum est de ratione subiecti nec sic intelligit S. Thomas Licet enim apud ipsum omnis talis propositio, in qua praedicatum est
de ratione Subiecti, Si secundum se nota, non tamen, e COI VEI SOomnis propositio per se nota est talis ut praedicatum sit de ratione subiecti. Nam et ipsemet, I Posteriorum est. 36, Xponendo eae t. 38, inter principia indemonstrabilia locat propositionem in qua significatur passionem inesse suo proprio et immediato subiecto, similiter eam in quo passio a tali subjecto negatur, id quod etiam videtur esse de mente Philosophi ibidem. Si autein accipiatur primo aut secundo modo sub disjunctione,
sic Verum est apud ipsum, omnem propositionem secundum Se et
Simpliciter notam, eSse talem quod praedicatum includiti ir in ratione subiecti. Sicut enim inter subiectum et desinitionem nihil medium cadit, pr0pter quod propositio in qua desinitio de desinito praedicatur est immediata et indemonstrabilis, ita inter subiectum et primum ejuS ISSionem, quantum est ex parte rei, nihil cadit medium et Subjectum ex se, non autem per aliquid aliud habet ut sibi aulis lassi in conveniat. I ob lio prop0sitio in ita tulis
63쪽
lar Exisi mi D i 57 passio de Subiecto praedic utili , est itide inonStrabilis et per se notus tuti inque rei natura desinitioneque cognita, apparet illi tale in passionein inesse; sicut stultin totius natura ac desinitione perspecta, apparet, tot una esse quidlibet sua parte majus et cognita natura
ignis, stati in videtur caliditatem ipsi inesse. Sed in hoc faciunt tilpeuuatem verba S. I hornae in . 10 de Veril. a. 12. Ibi enim probat non posse dici quod aliqua creaturae88 Sit per Se Otti in et Secundum Se quia SSe in nullius creaturae ratione persecte includatur, eo quod cujuslibet creaturae esse, sit aliud ab ejus quid litate. X quibus arguitur sic. Non Ininu prima paSsio, secundum eius doctrinam, est aliud a quidditate
quam Sse ergo Si creaturam Sse non Si Secundum Se notum,
quia est aliud ab ejus quid litate, eadem ratione et illa non erit prop0Silio secundum se nota, in qua passi de Subiecto praedicatur.
Dicerem ergo, quantum mihi pro nunc occurrit, quod alionι0d esse est aliud a quidditate, at alio modo passio, aliud a Subiecto. Esse enim est omnino aliud a quidditate et nullo modo includitur in ratione creaturae, neque scilicet, tanquam XiStenSidem cum qui dilitate essentialiter, neque tanquam quidditatem necessario concomitans immediate eum quaelibet creatura omninoeSSe ab extrinseco habeat, et per consequens subjectum non habete Se quod ibi conveniat esse, sed per aliud. Prima autem paSSio quamvis rei essentiam non ingrediatur, ipsam tamen SSentiam necessario immediate consequitur, et ab ea per quandam naturalem resultantiam producitur, propter quod est de ratione subjectiseeundo modo dicto ideo ipsam inesse subiecto est secundum enotum, non autem quod Sse creaturae insit. Contraria sol argumenta Sed contra duo dicta in hac determinatione, scilicet, quod pro-p0Siti per se nota est in qua praedicatum est de ratione subjecti, m0d exposito et quod aliud est propositionem esse per Se Simpliciter notam, et aliud propositionem esse per se notam qu0ad nos, arguit Scotus. - Tenet enim ipse 1. Sent dist. 2, . . qu0dpr090Siti per Se nota, Si quae e terminis propriis qui Sunt aliquid ejus, ut sunt ejus, habent veritatem evidentem; et quod, si propositio in qua ponitur termitius desinitus, ut sic, ut importans scilicet, conceptum confusum, Sit Videns e se tunc Si per Senota Si autem non sit evidens ex terminis taliter acceptis, licet ex desinitivo conceptu sit evidens, talis non est per Se 0ta. 60ntra rimum ita lite dictum a nobis, ex dictis Scoti arguitur. r Sic et supponitur e 1 poster quod quid e8 esse mediuinde monstrationis. Tunc sic in demonstratione praemi SSa est principium per se notum, conclusio autem non est per Se nota sed demonStrata; sed in praemissa ponitur termini desinitio, in conclu-
64쪽
sione autem desinitum ergo dato quod praedicatum sit modo supra exposito, de definitione subiecti, propositio non erit per se nota sed bene illa in qua praedicatum desinitioni subjecti attribuitur. Confirmatur: quia si talis esset per se nota, in demonstratione in qua per desinitionem subiecti propositio demonstratur ultra impossibilitatem, quia videlicet dem0nstraretur quod esset indemonstrabile esset petitio principii, quia demonstraretur idem per idem, et
aequale notum per aequale notum.
2' Propositio per se nota est quae ex terminis proprii habet evidentem Veritatem, sed alii termini sunt conceptus distinctus quidditatis ut importantur per definitionem, et conceptus quid ditatis consuSu ut importatur per nomen. Ergo propOSiti non Stper Se nota quidditate confuse accepta, ut scilicet per nomen Significatur, quae non est nota nisi definitione nominis cognita. 3' Tunc quaelibet propositio esset per se nota in scientiiSSpecialibus, quam metaphysicus posset habere per Se notam X desinitionibus extremorum sed hoc non est, quia geometra n0n utitur tamquam propositionibus per se notis, nisi quae habent Videntem Veritatem ex terminis consus cognitiS ergo etc. Contra ecundum arguit, quia prop0Sitio dicitur per Se nota, quia quantum est de natura terminorum, nata est habere evidentem Veritatem contentam in terminis, etiamsi nullus intellectus concipiat termin08, quia quantum est ex terminis, cuicumque intellectui eS per Se nota, Si termini concipiantur. Non ergo dissert propositio per Se nota Secundum Se et Simpliciter, et per Se nota quoad OS. Potest etiam argui contra istud effindum ex dictis Aureoli. Intellectus concipiens propositi0nem per se notam, aut seri intuitum Suum Supra conceptus ex quibus oritur notitia strop0Sitionis, aut Super alios. Si Supra eosdem ergo erit sibi propositio per Senota Si Supra alios jam non erit eadem propositio, cum Olae VO-ce n0n laciant propositionem, sed magis conceptus. Et sic male dicitur quod eadem propositio est Simpliciter per Se 0ta, non autem quoad OS. Pro solutione horum etendum est, cum dicimus prop0Sitionem HSSe per Se notam quae e proprii terminis et non per aliam pr090Sitionem nota est, illam dicimus esse ex propriis termini notam quae ex desinitionibus termin0rum cognoscitur esse vera Sed desinitio termini duplieiter accipi potest. Uno modo pro desinitione e tenente e parte rei Secundum quod est in se, et est illa per quam desinitur et explicatur ipsa quidditas et essentia per nomen significata persecte et secundum quod est in seipsa Ilio modo pro desinitione Setenente e parte rei secundum quod est in intellectu noStr0, et est illa quam intellectus noster de re ab ipso cognita, ut ab pS0 cognita Si format, discernendo ipsam a quacumque alia re, licet aliquando inhersecte naturam et essentiam rei repraesentet Sicut accidit in desinitionibus quas intellectus noster de Deo Ormat, et quae hoc nomine Deus, a nobis Significantur.
65쪽
DE EXIsTEATih gi 59 Dicitur ergo propositio esse simpliciter per Se 0ta, quando praedicatu in est e ratione subiecti se tenente ex parte rei secundu in quod in se est, et quae, si ejus termini cogn0Scantur quantum ad talem desinitionem, nota est ex se esse evidens intellectui. Illa autem etiam quoad nos nota dicitur, quando conceptus ille ex parte rei, Secundum quod in Se est e tenens, etiam ab intellectu nostro formatur resque persecte cogn0scitur ab intollectu nostro ut in
Adsertendum etiam, quod conceptus et desimilio e parte rei, secundum quod in se est se tenens, duplicuer considerari potest. Uno nouo ιaterialuer, quantum scilicet ad rem significatam et repraesentatum absolute et in Se Atho modo formaluer auuntum
scilicet ad rem ut tali desinitioni substat. Primo modo delinitio et desinitum Sunt idem nam eandem rem significat desinitio et desiniti nomen Seeundo modo distinguuntur, eo quod definitio distinctorem repraeSentet, nomen Ver consuSe, ut habetur . phySic. eael. 5.
In quo sequitur ' quod inter definitum et primam passionem non media definitio, si et desinitio et desinitum materialiter sumantur inter essentiam enim rei et passionem immediatam nulla res est media Sed Si formaliter sumantur, inter subjectum et praedicatum media est desinitio subiecti priinum enim est res ut confuse concepta Secundo, re ut distincte concepta tertio, paSSio
Sequitur ' quod prima et immediata passio per definitionem
subiecti, tanquam per causam mediam, Si materialuer Sumatur,
determinari non potest, cum ipsa definitio materialiter sumpta, non sit medium inter definitum et passionem, sed sit idem quod definitum. Et hunc sensum habent verba S. I hornae cum inter principia indemonstrabilia ponit propositionem in qua passio praedicatur de proximo et immediato subiecto. Si autem fornialiter sumatur definitio, sic per ipsam a priori demonstrari talis passio p0teSt.
tanquam per cauSam cognitionis, et per causam aliquo modo inessendo. Eo modo quo prior ratio rei est ratio quare sibi secunda insit. Solountii r urgumenta Seoti Ad prinium ergo cuti, contra primiιm di tum respondetur, quod conclusio demonstrationis talis est demonstrata et non est per Se nota si omnia formaliter sumantur, et quod quid est Sehabet ut medium, ut ostendimus Si autem materialiter Sumantur, tunc conclusio est indemonstrabilis et quod quid est non est medium. Eadem ergo propositio non est per se nota ea ratione qua demon- Stratur, cum videlicet omnia sol maliter sumuntur, et est per Sen0ta et inde monstrabilis, uinibus materialiter sumptis.
Ad consili mationem dicitur, quod Si sormaliter sumantur omnia n0n est ibi petitio principii, quia eadem res distincte concepta Di maliter, distinguitur a se ipsa consus concepta Si autem materia-
66쪽
liter Sumantur, sic est petitio prindipii, et sunt tantum ibi duo termini, quia medium et subiectum conclusionis, materialiter sunt idem. Unde S. Th0mas in tractatu fallaciarum, ponit committi petitionem principii cum probatur aliquid convenire subjecto quia convenit desii nitioni cogn0Scens enim eandem rem per desinitionem et desinitum significari si negat aliquid c0nvenire desinito, et desinitioni negabit c0n Venire. Ad secundum dicitur quod non sunt alii termini definitio et definitum si materialiter sumantur. Unde S. Thomas in quaestionibus de veritate, et in aliis locis per hoc probat, Esse in desinitione Dei poni, quantum Scilicet est e parte Dei, quia praedicatum est idem
subiecto cum 8Sentia et esse in Deo unum sint. Ad tertium negatur consequentia, quia Stat quod in metapySicasint noti proprii conceptus qui ex parte rei se tenent, e quibus propositio edditur secundum se nota, et tamen in scientiis particularibus non sint noti. Similiter, salsum est quod geometra utatur solum illis propositionibus tanquam per Se notiS, quae Videntem veritatem habent ex terminis confuse notis. Ad argumentum contra Secundum dietum negatur consequentia ex hoc enim quod aliqua propositio dicatur per Se nota, quia quantum est de natura terminorum, nata est habere Videntem Veritatem, et quantum S e Se Sit nota, Si termini concipiantur: non
sequitur quod nobis sit nota imo sequitur quod quia est aliqua
talis propoSitio, Secundum naturam Suam, per Se Oin, et u Conceptu Se tenente e parte rei, a nobis non labentur, ideo est
Secundum e nota non autem nobis. Et aliqua, ut inquit Boetius in Libro de Ebdomadibus, quae sapientibus Sunt per Se nota, qui terminorum rationem intelligunt, Vulgo ton Sunt per Se Oid, Ut incorporalia in loco non SSe. Ad Aureolum dicitur, quod cum dicimus eamdem propositionem esse simpliciter notam, si reseramus d eos qui nullo modo terminorum significata intelligunt, sicut cum graecus ad latinum loquitur, tunc accipitur eadem propositio et materialiter et formaliter, quia ipsa Secundum se nota est, sed ab istis non intelliguntur termini. Si autem ad intelligentes aliquo modo terminos reseratur, dicitur eadem propositio materialiter, scilicet, quantum ad Ocem et rem ultimate significatam, non autem sor maliter quantum ad conceptum importatum. Cum ergo intellectus concipit, et aliquomodo intelligit propositionem per se simpliciter notam, non Utem sibi format alios conceptus a conceptibus quibus est secundum enota. Et ille alia est propositi mi muliter ab ea quae simpliciter QS per Se nutu, Sed materialiter est eadem, tam ex parte rei significatae, quam e parte OdiS. Solutio rationum praecedentis capiti y. Isti praemissis, ad DPim in nitorioin in praecedenti capite factam, resp0ndet duplieiter Thomas. Primo, quod non omni-
67쪽
DE ἘλisTE Hic Diti si, is notium est, etiam concedentibus Deum Sse, quod Deus sit quo majus cogitari non potest ite hoc ex Damasceni interpretationibus intelligi datur. Seeundo, quia et illo dato, non est necesse aliquid esse quo maju cogitari non OSSit in rerum natura.
Ad litibus autem mi, robationem dicitur a S. Thoma quod
inconveniens non est quolibet dato vel in re Vel in intellectu, ali- Iuid majus cogitari posse, nisi ei tui concedit esse aliquid, tuo
majus cogitari non OSsit, in rerum diurn. Circa seeundum responsionem, tua admittitur nomine Dei significari id quo majus cogitari non potest, negatur tamen tale quid
oportere SSe in rerum natura aduertendum, circa illam propositionem eodem modo ne e88 est poni rem et nominis rationem,
quod duplex est nominis ratio formulis scilicet et objectisulis Formalis, est conceptu quem in seipso format intellectus objeelisulis, est id quod ex parte rei conceptui intellectus correspondet. latio autem sol malis, dicitur poni in re, quando in re sibi correspondet aliqua ratio objectivalis quae est res per nomen Significata Propositio ergo haec intelligenda est de ratione formali; quia enim, ut dictum est, desinitio et desinitum materialiter, ex parte rei, Sunt idem. Si res Significata per nomen ponitur in re, neeeSSe S et rationem nominis poni in re idest rationi nominis, aliquid existens in re correspondere, cum idem Significetur e parte rei per nomen ut per numinis desinitionem, licet per nomen Significetur confuse, per rationem autem nominis desinitivam, significetur distincte eodem enim modo necesse est poni hominem et animal rationale. Nam si homo sit in rerum natura, animal rationale in rerum natura erit; si autem in intellectu tantum fuerit homo, et animal rationale in intellectu erit. Ε hoc autem quod mente concipitur quod hoc nomine Deus profertur, non sequitur Deum esse, nisi in intellectu sicut ex hoc qu0d 0ncipitur quod profertur hoc nomine Vacuum non equitur Vacuum eSSe, nisi in intellectu. Unde non oportet, propter hujusm0di conceptionem, esse, id quo majus cogitari non potest, nisi intellectu. Cum autem instatur quod est in intellectu et in rerum natura,
majus est eo quod est in intellectu tantum Sed Deo nihil est majus
ut e nominis r9tione constat ergo ex ipsa nominis ratione conStat Deum esse etiam in rerum natura et non solum in intellectu.
Dicitur, quod min0r propositio non est Vera, nisi supposito quod in rerum natura sit Deus aut aliquid quo majus cogitari non poS- sit. Ille enim qui negaret Deum esse, sive esse aliquid in rerum natura quo majus cogitari non possit, diceret quod Deo aliquid maius esse potest, scilicet illud quod in rerum natura est. Et cum hi Obatur ex nominis ratione, diceret quod licet Dei nomine signi licetur quo majus cogitari non potest, illud tamen in rerum natura
Sed aduertendum, quoniam inquit S. Thomas quod quolibet dat in re vel in intellectu, majus aliquid posse cogitari, non St
68쪽
inconveniens, nisi ei qui concedit esse liquid quo majus cogitari non possit in rerum natura qu0d Si non concedatur significatum hujus nominis Deus in rerum natura esse, illud est nihil entitati veo realiter, licet sit aliquid in SSe cogitato, sicut est de significato hujus nominis Vacuum ideo non inconvenit, ipSo majus aliquid cogitari, quia quodcumque en reale haben in natura esse, cogitetur illud erit dignius et majus, sicut ens est non ente nobilius. Unde luid ens reale puta iomo est nobilius cogitabile Deo, Supposito quod hujus nominis Deus significatum, nihil sit in natura sed tantum in cogitatione. Sed hoc intelligendum est simpliciter et
quantum ad SSe naturae, non autem quantum Ad SSe cogitatum;
quia licet Deus non esset in natura, Significatum tamen hujus O- minis Deus est majus significato hujus nominis homo Si utrumque accipiatur in esse cogitat tantum licet hujus nominis homo: significatum sit Simpliciter et in SSe naturae majus, Sicut en nonente, ut diximus Ad Q unacim Potion in . I homas negat hanc OnSequontium Deus cogitari potest non esse, ergo Deo a liquid majus cogitari potest. Esset enim bona Si quod OSsit cogitari non esse, X impersectione sui esse aut incertitudine proveniret, quoniam tunc imperfectum en eSSet, non autem Si proveniat ex debilitate intellectus nostri, qui eum intueri non potest. Adsertendum autem, quod non est eadem ratio de istis duabus propositionibus potest cogitari non esse aliquid quod non potest cogitari non esse et potest Sse in rerum natura aliquid quod non potest cogitari non SSe. Prima quidem, quam argumentum SSUmit, est Vera tia esse enim cogitabili non inconvenit aliquid esse qu0d non posSit cogitari non esse; sed secunda est salsa quia nihil potest esse in rerum natura quod non OSSit cogitari non SSe, cum et Deum non Sse, in humana cogitatione cadere possit iuxta illud: Ps. 13 Diaei insipiens in corde Suo non Si Deu8. Adsertendum ulterius, quod consequens istud: Deo aliquid majus cogitari potest, est salsum Si supp0namus Deum SSe, et nominu Dei significari id quo majus cogitari non potest, et quia ηrgumentum Videtur, illo Supposito, procedere, ideo S. Thomas Onsequentiam negat, non autem salsitatem, Con Sequentiae, ut Videtur, respondendo ad primam rationem, negare, in qua non Supponit Ur, imo negatur, e responsione ponentium Deum non esse in rerum
natura, SSe aliquid quo majus cogitari non possit. Unde non est contradictio dum in responsione ad primum concedit, Deo aliquid majus poSSe cogitari, hic aulem, illud esse salsum videtur admittere. Ibi enim respondit, non admisso esse aliquid in natura qu0 majus cogitari non possit hic vero respondet, SuppoSit per arguentem, quod aliquid tale sit in natura. Ad evittam respondet, quod lique videntibus di Vinam SSentiana, nothim Si Deum esse per Se non tamen est per Se notum n0bis, quia ad eum cognoscendum e essectibu pei VenimuS.
69쪽
ad iij iis evidentiam sciendiana, quod licet propositio in qua
idem de seipso praedicatur, Sit Simpliciter per Se tota, cum praedicatum non solum it de ratione subiecti, sed etiam sit idem subiecto totaliter tamen quoad 0 poteS non SSe per Se nota, aut quia terminorum significata ignorum us, Sicut accidit lutino de ista: anthropo est anthropo8; Ut quia non n0Vimu evidenter praedicatum esse idem subiecto. Et sic de Sta Deus est: quia enim divinam essentiam ut in e St, non VidemuS, ideo nec ipsam ejus existentiam per Se comprellendere OSSUMUS, Ut Videamus e terminis, prout a nobi concipiuntur, SSe ab ejus essentia non distingui; sed ad eam cognitionem e ejus essectibus pervenimus. Beatis autem illud est notissimum, eo quod ipsam divinam essentiam intueantur.
Ad tu vitam inquit; quod homo desiderat Deum naturaliter in quantum desiderat beatitudinem, quae est quaedam similitudo divinae bonitatis, ideo non oportet ut Deus ipse, in Se consideratus, sit naturaliter homini notus, sed tantum ejus similitudo. Ad hujus evidentiam intelligendum, quod homo dicitur hic naturaliter desiderare beatitudinem quae est quaedam Dei similitudo,
et sic Deus in sua similitudine cognoScere, ion quia desideret beatitudinem, secundum hanc rationem particularem, quae eS Visio divinae essentiae Sic enim neque naturaliter cognoscitur, ne naturaliter desideratur absolute loquendo sed quia desiderat naturaliter beatitudinem in communi vult enim unusquisque beatus esse. In quocumque autem beatitudinis ratio collocetur, illud quaedam divinae bonitatis est similitudo. Ad quintum inquit, quod in Deo quidem omnia cogn0Scuntur, non tamquam prim c0gnito, Sed quia per ejus influentiam omnis
DE OPINIONE DICENTIUM QUOD DEUM ESSE SOLA FIDE TENETUR, ET DEMONSTRARI NON POTEST.
I x LIIs prima auδα propter quam aliqui putaverunt Vanum esse inquirere an Deu Sit nune secunda n excludit S. I homas, quae primae Videtur adversari. Fuerunt enim quidam, ut Rabbi Moyses narrat, qui dixerunt quod Deum SSe neque per Se notum eSt, neque dem0nStrari potest, sed tantum fide tenetur ad hoc moti propter debilitatem rationum quas aliqui, ad probandum Deum esse inducebant Ratione autem Sunt tre8. PDiion. Esse in Deo est idem quod essentia, non poteS autem via rationis perveniri ad cognitionem quid est Dei, ergo nec ad cognitionem an St.
70쪽
mocim. o. Principium ad demonstrandum an est, ratio n0Ininis est, haec autem est desinitio secundum Aristotelem δ' Melaphys eorum texi. 28), quae de Deo haberi non poteSi ergo, etc. T Diio. Ea quae Sensum et sensibilia excedunt, Sunt indemonstrabilia, quia principia demonstrationis a Sensu Originem Sumunt hujusmodi autem est Deum SSe ergo, etc. Sed hanc opinionem quadriqui iter refellit S. Thomas. Primo ex arte demonstrandi qua docemur e essectibus causas concludere. X eo enim quod aliquid in rebus essectum esse videmus, possumus demonstrando concludere ut AriStoteles argumentatur Oportere primam causam esSe quam Deum dicimus. Secundo, e Ordine scientiarum si enim non sit aliqua scibilis substantia, Supra Substantiam sensibilem, non erit aliqua scientia supra centiam naturalem constat autem esse divinam scientium supra Scientiam naturalem. Oportet ergo esse aliquam substantiam scibilem supra substantiam sensibilem.
Dubium. Sed videtur haec ratio deficere propter duo. V Quia
dato quod esset substantia scibilis supra sensibiles, non tamen sequitur quod ipSam 8Se, OSSit demon Strari Posset enim supponi ipsam esse, et alia probata de ipsa per demonstrationem sciri. 2 Quia ad hoc quod aliqua scientia supra naturalem sit, Sullicituliquam substantiam immaterialem eSSe, de qua scientia esse p0SSit, non autem oportet ut Deus Sit, esseque de Deo per demonstrationem Sciatur.
Ad ' horum dicitur quod cum de subjecto alicujus scientiae
naturaliter inventae Supponitur 38e oportet illud aut per sensum cognitum SSe, aut SSe per Se notum X terminis, aut esse demonstratum in ipsa aut in alia scientia. Cum ergo Deum, de quo in Metaphysica tractatur SSe, non Sit e SenSu notum, 'que e terminis ut praedicta opinio leneh, de necessitate oportet ut illud sit demonstratum. Non potest ergo metaphysicUS, quicquam de Deo demonstrare ex Suppositione quod Sit, niSi aut per ipSum, aut per alium demonStretur. Ad μ' potest duplieiter responderi. Primo quod si non esset alia substantia scibilis praeter illas immateriales pias philosophi
investiga Verunt, ratione naturali esse corporum coele Stium motriceS, non esset scientia divina quia illarum consideratio ad naturalem pertineret, ad quam pertinet considerare et seipsa moventia et oriimpartes. Secundo, quod intendit S. Thomas ad salvandum ordinem Scientiarum, Oportere poni substantiam scibilem supra substantias Sensibiles, id est, genus substantiarum Separata 'um esse, Sub quo et Deus continetur: utendo nomine generis in ampla Significatione, quod Cum demonstratur esse, et Deum esse demonstratur, Saltem Subratione communi substantiae immaterialis. Tertio, refellitur praedicta opinio ex philosophorum studio Iui Deum esse c0nati sunt demonstrare.