장음표시 사용
81쪽
DE EXISTE Hi DL 75 Si autem est era per se, aut OVenS OVetur eadem Specie motus qua movet, ut alia. Si eadem, tunc oportet quod alterans niteretur, et docens docentur Secundum eandem scientiam, quod
est inpossibile. Si alia, cum sint sinit genera et Specie motus, non ibitur in infinitum, et sic erit primum movens non motum ab alio nisi sorte dicatur fieri reflexionem per reditionem ad prinium. Sed ex hoc sequeretur moven Secundum liquam Speciem motuS, moveri secundum eundem, non immedia te, Sed mediate. Circa illam propositionem 3 aliqua duo uni per aestidensiuneta in aliquo, et unum illorum mi enitur Sine altero, probabit' est quod alterum si)ie illo ini eniri possit Selendum, secundum comm . . physie eom. 37; quod intelligenda est in iis quorum utrumque Xistit per Se id St, quorum neutrum neceSSarium Stad esse ulterius. Num si unum indigeat altero ad esse suum, illud quod altero indiget, non poteSt ab eo Separari: Sicut licet absque materia, forma aliqua reperiatur, non tamen inveniri potest materia sine larina et licet substantia aliqua Sine accidente sit, non tamen accidens sine substantia esse potest; quia et materia indiget forma ad esse suum, et accidens, substantia. In illi igitur solum contingit, quod alterum per Se reperiatur, Si alterum Sine alter Sit, quae omnino per accidens conjunguntur: quorum, Videlicet, neutrum altero ad suum esse indiget. Item, ad 'ertendum, quod ista possibilitas, de qua hic loquimur, est logica et non naturalis. Ab accidentibus enim, inseparabilibus, fortasse non potest aliqua Species per naturalem potentiam Separari; sicut ignus ab albedine, non ainen repugnat ignum non SSealbum. Unde quod inquit Commentulor quoniam necesse est in talibus, alterum sit sine altero; intelligendum est quod necessitas reseratur ad logicum possibilitatem, ut sit SenSus necesse est ut et alterum separatum Sit, id est, Sse possit non repugnanter. Nam, Albertus est physi . traei. P, eet . et S. Thomas dicunt, illud probabile esse, non autem necessarium, id quod etiam textus S. I homae habet. Propter quod et ipsemet Comm. 12 metaph. o. 35, eandein propositionem ponens inquit quod omne compositum e duobus, quorum alterum poteS QSSe per e, 0S- sibile erit etiam alterum esse per se, nisi comp0Sitio sit substantiae et accidentis. Quod etiam inquit S. I humus, quia substantia et accidenS, non conjunguntur per accidens, sed per se, licet in aliquibus libris vitiatis habeatur e contrario intelligendum St eorum communibus rationibus consideratis non autem de hac vel illa substantia et de hoc vel illo accidente secundum propria rati0neS Paries enim et albedo si particulariter considerentur, per accideΠS conjunguntur, licet si paries consideretur ut substantia est, et albedo ut Si accidens, Sic sunt per se conjuncta, et non omnino per accidens eo quod substantia in ratione accidentis includatur, et apud philosophos repugnet 8Se in rerum natura acciden Sine Subiecto
82쪽
LAXTLM AD SECLADLM D rati0uum e sequela quia hujusm0di rationes nota iacuit ad ipsum lisse Dei sed tantum ad hoc quod sit aliquod primum movens quod ab alio non movetur, ostendit
S. I homas quod e hoc Venatur ulterius Aristoteles Deum esse. Arguit enim sic: Est devenire ad primum OVens, non motum ab allio exteriori. Ergo aut illud est omnino immobile, aut movetur a se. Si primum habetur propositum. Si Secundum quod est probabile, cum quod est per Se Sit prius eo quod Si per aliud, non potest dici quod totum moveatur a toto, quia Sequerentur praedicta inconvenientia. Ergo una pars ejus est movens tantum, altera Veromota, et Sic etiam habetur quod sit aliqu0d movens immobile. Nec potest dici quod utraque pars m0Veatur, ita quod una ab alia, Vel una seipsam et alteram, Vel totum partem, aut pars totum moveat, quia eadem inconvenientia Sequerentur. Ergo, etc. Si diceretur quod primi moventi Seipsum, par moVen m0Vetur per Ceidens sicut in animalibus. Contra arguitur '). Quia anima lia cum sint corruptibilia, pars movens in ei mo Vetur per accidens corruptibilia autem moventia oportet reduci ad aliqu0d movens sempiternum, quia cum motu Sit empiternus apud Aristotelem, physi . . text. 4 et eq. oportet generationem corruptibilium, moventium Seipsa, Sempiternam DSSe. Iujus autem perpetuitatis non potest esse causa aliquid ipSOrum, quia non Semper St, nec omnia Simul quia infinita sunt et otium non sunt simul. Ideo oportet ut sit aliqt- nὶ0 Deus Pipsunt perpetuum. ' Quia nullum
Nec obstat quod motore inferiorum Orbium o Ventur per Ceidens quia tio est tantum ratione suorum mobilium sequentium motum superioris Orbis.
Addit autem S. Thomas quod quia Deus iton est pars alicujus moventis 'ipsum, ulterius iistoteles, Velaph. l. 12, comm. 36 ex hoc investigat alium motorem omnino separatum qui est Deus, Xeo quod m0Ven SeipSum, movetur propter alipetitum alicujus appetibilis quod est eo superius in movendo. Si dicatur primo, quod procedunt dicti processus e Suppositione aeternitatis motus, quod est salsum. - Respondetur quod via efficacissima ad probandum Deum esse est ex suppositione novitatis mundi, non Si autem e Suppositione aeterni tutis. Quia si mundus de novo incepit, planum est quod oliortet poni aliquam causam ipSum de novo producentem e Suppositione autem aeternitatis mundi illud videtur minus mani se Stum. Si dicatur Secundo, quod videtur supponi coelum esse animatum
Cum ponatur e Se moveri hoc autem a multis non conceditur.-ReSpondetur, quod si non ponitur priinum m0Ven ev in motum,
83쪽
l E E isTEMi I i i 77 oportet hiOd ino eatur in inediatum peniliis lini nobili proliter quod Aristoteles ulterunt illoruin sub disjunctio itu intulit. Id uerte, circa illuni tropositionum antanalia eun sint corruptibilia, pars tot en in ei uio uetur per accidens, quod ιν cum Sint corruptibilia, noli accipitur tamquam causa hujuS, quod in eis pars InoVenS OVeatur per accidens Sed ad exprimendum conditionum animalium in ordine eorum quae uilisu OVent. Sta enim Culnsint in duplici disserentia, quia Scilicet, quaedam OVentia e Sunt corruptibilia, quaedam autem incorruptibilia. ii corruptibilibus
par mo VenS, per acciden movetur, eo quod moto corpore de loco ad loculia moveatur omne quod in corpore est. In incorruptibilibus autem, quae motu empiterno OVentUr, par mOVenS
non movetur. Animalia igitur quae Sunt apud nos, sunt de genere moventium eis Sa, quae corruptibilia sunt; unde movetur per acciden in eis pars movens. Sed licet corruptibilitas illius causa non it, ab eadem tamen cauSa utrumque procedit, ut videtur velle Comm. S physi . . P. Scilicet, et corruptibile essu et partem m0Ventem, per acciden m0Veri, X eo, inquam, quodl ars movens OnStituitur ii SS Suo per unionem ad partem motam, et variabiliter ei connectitur. Unde sequitur, quod ubi uniani ponitu e et alterum poni neceSSe Sit, quia uno posito, causam ejuS 0rii oportet qua p0Sita, necesse est et alium essectum poni Circa illam propositionem quod nullun n/si eri SeipSun m0
tandum, quod dupleae uetualitas motus partis moventis, in animalibus invenitur. Una ab extrinseeo, Scilicet, quod ab aliquo excitatur uiri mal ad movendum Seipsum alterat enim corpore et Xcitato ad motum, per acciden excitatur anima et movetur Atia ab intrinseco, ab pSu, Videlicet, parte OVente dum OVendo Corpus, per acciden Seip Sum movet. Quia autem, quod per acciduns est contingit removeri, ideo in pSi poteSt cessare motu S, ceSSanteli arte OVente OVeri, et per consequens totum non movebitur
Quantum ad motores orbium quomodo dicantur moi eri enaeeidens non ratione Sui, Seu ratione orporun ab pSi n/olorui H, advertendum, quod cum o Veri per accidenS, Sit ad motum alterius moveri hoc dupli iter potest contigere aut quia ipsum transmutatur de loco ad locum licet h0 conveniat sibi ad motum ulterius, et hoc dicitur moveri per accidens ratione Sui. Aut quiuilisum quidem non mutat locum ad motum alterius, sed aliquid
cui conjungitur. Prini ergo modo, motore Orbium inferiorum non moVentur lier accidunS, Sed Secundo modo. Quia scilicet orbes ab ipsis moti, O Ventur ad motum Superiori Suhaerae non a proprio motore Sudo ur iaccidenS. Quomodo autem non moveantur ratione Sui per ecidenS, Oli- siderandum S ut liquit S. I lio ma p. I, . 1 α 5 ut 3 et ia
84쪽
Sent dist. 37, . , a 1 ad 4 et P. Sent. di8l S, a. 4 ad 4' quaesitum, quod nihil novetur per accidens motu eo in quo est, nisi sit delinitive in eo, ita qu0d non in alio, sed bene muto eo in quo Stilesinitive sicut anima non movetur mota manu, sed bene, moto toto corpore. Advertendum tamen, ut in 1, p. et in P, 3 ut innuit, quod illud in quo motor est desinitive, aut mutat locum in quo est Secundum e totum, aut manet Semper in eodem loco realiter, licet partes mutent locum, sicut accidit in motu circulari. Si ergo aliquid indivisibile uniatur corpori ut motor, scilicet in totum, Sicut anima corpori, et illud transmutetur de loco ad locum oportet ut et illud per accidens mutetur, eo quod et ipsum mutet locum convenientem ibi ratione corporis. Si autem non mutetur de loco ad 0eum, illud indivisibile n0n movetur, et per accidenS, O qu0duniatur corpori Secundum totum ipsum autem totum non mutet locum; sed si alicui parti determinutae illius corporis esset astixum, tunc moveretur per accidens, eo quod illa pars de loco ad locum
Secundum ergo Varia opiniones de motoribus c0rporum Oelestium diversimode illis potest motus per accidens ultribui. Si enim ponamus mot0rem deSSe orbi, sicut figulus adest rotae, Super aliam et aliam partem mobilem quae in oriente succedit Sua virtute conligendo, constat quod non oportet ipsum ad 0tum Orbis rotari, sicut nec sigillus ad motum rotae. Si autem ponamus ipsum unitum alicui determinatae orbis parti, oportebit ipsum rotari, sicut et pars ipsa cui assigitur rotatur. Sed si ponamus ipsum unitum orbi secundum totum Sicut anima intellectiva corp0ri, ne detiam per acciden mo Vetur, ut ponit S. Thomas ii locis praeallegatis, cum pSum totum non mutet realiter locum sed tantum
Utrum autem uniatur orbi Secundum esse, insertu Ostendetur. Ulterius est eiendum, pro eo quod inquit S. Thomas, riSt0telem investigare in metaphysica ex motore, qui es par m0Venti SSeipSUm, motorem alium Orimino a materia separatum quod du0Sordines substantiarum immaterialum Aristololes p0suit, ut ii Se S. I homas Videtur Velle P metaph. exponendo text. S, X preSSiUS autem in quaestione de spiris ualibus creatu is a. 6, e et ad 10, atque etiam in tractatu de Angelis tradit. Sunt enim quaedam apud p Sum quae Sunt orbium coelestium motrices, quae etiam animae Coelorum dicuntur. Quaedam Vero quae sunt proximi sine illorum m0 tuum, omnes autem isti ordines Sub eo, tanquam sub prima Substantia
Sic igitur, Aristoteles postquam investigavit notorem coeli, qui e Si tu anima et mo Venti seipsum pars, investigat X pS alium m0torem, qui non Sit pars moventis seipsum, sed Sit ab omni materia Separatu S Eo, inquam, quod pars moventi SeipSum m0Veat, pr0pter ut petitum alicujus superioris in movendo ut scilicet,
85쪽
Au Dei tendton autem quod in responsione ad primun objectio- ιen quam S. Thomas inducit, aliqui textus mendos sunt, ubi enim dicitur: quod via ulticacissima ad probandum Deum Sse est X pp0Sitione aeternitalis mundi, qua OSita, Videtur esse manifestum quod Deus sit debet legi sic, ut correcti codices habent 4 Dicenduin, quod tu dicacissinia ad probandunt Deum 88e, esteae uppositione novitatis mundi, non autem Sic e Suppositione aeternitatis mundi, qui posita, minus Videtur manifestum quod Deus sit. y hi quibus verbis datur intelligi, quod estica quidem ratio ad probandum eun e88e, ex aeternitate mundi Sumitur, sed ostieacior et manifestior est ratio quae sumitur e mundi ii0Vitate. Circa responsionem ad Seeundam objectionem, udi eriendunt, luod SenSta responsionis Si lion obstare rationi Aristotelis qu0d multi non concedant coelum esse animatum, quia Si negent primum quod movet non OVeri a se neque SSe animatum oportet ut concedatur, illud esse penitus immobile et sic concedatur Deum esse. Et ideo Aristoteles alterum illorum sub disjunctione intulit quod scilicet omne movens quod non movetur ab extrinSe aut a Se OVeri, aut esse omnino immobile. Quia sive unum concedatur, Sive aliud, de neceSSitate equitur portere de Venire ad aliquid omnino inunobile, quod est DeuS. Sed ii hic occurrunt otiio: PDimum, quia conditiones quas attribuit Aristoteles 12 et L, Otori et arato, ut esse Virtutis infinitae, esse immateriale, etc., attribuit in physici, illi primo m0tori quem ibi investigat per motum. Non est ergo alius motor, ille qui investigatur in metaphysica, ab eo qui in physicis investigatur. - Confirmatur X verbi S. I homue 12 metaph. et Aristotelis inquientium quod de ipsa Substantia, de qua determinat in 12 metaph. movere ut sinem desideratum et amatum, ostensum est scilicet in physie. qu0diuillam habet magnitudinem, et eandem rationem renSSumit. m QMoatam St, quia non Videtur neceSSarium: Si movenScoelum est appeten et intelligens, quod moveat propter appetitum ulterius sinis a se distincti Potest enim propter Se OVere, tanquam tiropter sinum, Sicut et Deus propter Se ipsum operatur et Si non erit necesse ponere alium motorem altiorem anima coeli. AH Dimum dicendum, quod antiqui lihilosophi contra qu0SΛristoteles disputabat in physica, motum dumtaXut Orporum Considerabunt: de omne quod apud ius0s moveri dicebatur, intelligebatur moveri motu aliquo eorum quibus OVentur corpora unde si demonstratur aliquod esse omnino tuli motu uiuiobile, Ut neque lier e neque per acciden moVuatur illud portet, apud ipS0S, Deum SSe Noni in enim Dei, intelliuimus primun molorem
86쪽
omnino istin obilem. Cum igitur S physiin, Aristoteles demonstraverit, oportere develli re ad liqu0d Uod neque per e, neque per accidens, motu 0rporum moveatur, licet ille motor qui ibi investigatur sit par moventis SeipSum, et On Sit primu motor Simpliciter de ipso tamen, tamquam de primo motore simpliciter immobili, est ibi deui locutus, sibique, primi motoris simpliciter conditiones attribuit, Sic opinione antiquorum requirente. At quia praeter motum corporum, Si altu motu qui et rebus quoque immaterialibus convenit, secundum quod ab intelligibili moventur
et appetibili ideo ad hoc quod aliquid simpliciter immobile sit,
oportet, ut neque hoc spirituali motu moveatur. Propter hoc ristoteles in 12 metaph. cum pr0basset in phy3lea, Sse aliquod movens Corporum, motu immobili; investigat alium motorem a quo
moveatur, tamquam ab appetibili et intelligibili, ille immobilis molor qui Si pars moventis Seipsum; Sed ipse immobilis omnino sit, utpote appetitum ab aliis, Sed ipse a nullo appetibili et intelligibili OtUS. Ad dubium ergo dicitur, quod utique est alius motor ille qui
investigatur . phy8ie. ab eo, qui 12 metaph. investigatur. Quod autem aliqua conditiones primi motoris simpliciter, illi attribuat ust, quia ipS0, ibidem, Su est tamquam primo motore Simplicitet; antiquorum philosophorum alludens opinioni, ut diximus. - Penidem ad confirmati in Ana patet. De eadem enim, inquiunt, SubStantia Se proba SSe, quia per eandem, ibidem, riStotele USUS est, Vert talem philosoph0rum adapta n Opinioni. Aia evidentiam Ocoocli notandum, quod dissert apud Aristotelem, prima intelligentia quae est Deus ab aliis intelligentiis. Qu0niam, prima habet rationem primae et principalis Iusae, aliae
vero, habent rationem Secundariae causae et inStrumenti Necesse est enim ad unum primum in o Ventibus devenire, quod aliorum causa Sit, ut P. metaph. probatur inStrumentum autem Operatur
ad hoc, ut explicetur in essectu, quod virtualiter in principalia gente continetur. Non possunt ergo intelligentiae ullae a prima tiropter SeipSa agere, tamquam propter Ultimum sinem, eo quod instrumenti et secundarii agentis rationem habeant. Nec etiam sufficit quod unaquaeque propter Suum sinem proximuin et proporti inatum g it, Cum porteat omnium Clionem, in unum communem sinem propter particulares sine reducere, Sicut Si unum primum et universale principium Omnium motivum.
Ad dubium igitur respondetur, quod non potest intelligentia
Secunda, per SeipSum agere tamquam propter ultimum sinem, licet prima h0 possit propter ratione dicta S. QUANTLM AD SECLADLII PRINCIPALE inducit S. I homa ratione ex metaphySica. Quaru in i triari 2 metaph. leti comm . , talis est. In ut si effetentibus, non proceditur iii insinilum. Ergo est devenire ad inum
87쪽
l)E ExisT Hi, O i lprimam, tuam dicimus Deum. - Probatur uiuocedens si ea turii in sinitum nulla earum erit prima ergo Omnes Iliae tollentur quae sunt mediae: hoc est salsum ergo et C. - iobatur OnSequentia quia in causis efficientibus ordinatis, prinuim est causa medii et medium ulli ini; remota autem cauSa, remo Vel iii id cujus
meQuoia est. Si aliquid uaei ite erum eruo es aliquid maXini ens, et hoc dicimus DEUM. Patet consequentia e secundo Mela physicorum eael. . ubi habetur quod maXime Vera, Sunt maxime en tin. Antecedens vero ostenditur quarto MetaphySicorum teXt. ., o hoc quod idemus duorum salsorum unum esse altero inagis salsum unde oportet, ut et alterum altero, Verius Sit, quod Stsecundum opproximationem ad id quod est maXime Verum. Ad evidentiam hujus rati0nis considerandon est ut habetur S. Thoma p. 1 q. 49, 3, ad 3. et 1. 2 q. 2, a P, d , quod aliter invenitur magis et minus in iis quae ad persectionem pertinent, et aliter in iis quae desectum important. Nam in iis quae persectionem dicunt, attenditur magis et minus, sive intentio et remi SSi per comparationem et accessum maj0rem Vel minorem ad aliquod summum, sicut dicitur magis lucidum, quod magi Sappropinquat Summe lucido, et minus lucidum, quod minis 3 propinquiit. In privatione autem et desectu, attenditur per recessumn Summo et perfecto, eo quod privalio quaedam remotio sit. Cui norgo induxisset S. Thomas ex . Metaph. quod duorum salSorum, unum sit altero magis falsum, non conclusit istud accidere, per accessum ad aliquid summe salsum, quum salsum in privatione consistat. Sed ingeniose subiunxit propter hoc oportere alteriam ulter Verius esse, atque idcirco oportere esse aliquod Verissimum per acceSSum ad quod aliquid verius aut minus Verum dicatur, et per receSSum a quo, aliquid altero magis salsum sit. Adsertendum quoque, quod cum multae in proprietateS, quae Soli Deo conveniunt, aliquando nomine Dei, plures simul ju proprietate ab aliquibus pro ejus ratione X plicantur aliquando Verotina, ali illando vero alia Quum ergo Sse Omnium entium C IUS3, Soli Deo conveniat, Similiter summum et perfectissimum entium
esse Aristoteles 2 elaph. quia apud philosophos nomine Dei,
prima omnium causa intelligebatur, concludit oportere esse Unum prim3m uti Sum Omnium, e eo quod oportet esse liquid quod sit
88쪽
nem ab Aristotele deductam scilicet, quod necesse sit esse aliquid quod sit omnium causa cum, quod Si maxime tale sit causa
At circa dicta iiDIi ii i aiatiliniui'. 'Dimo enim non Videtur Verum quod unum altero ei iussit. Nam Veritas, quaedam adaequatio St, et per OnSequen aequalitas quaedam. Aequalitas autem non SUScipit magi et minus. Nec valet liae consequentia salsum dicitur unum magis altero; ergo et verum. Quoniam salsitas consistit in inadaequatione, et recessu ab aequalitate, contingit autem a medio multipliciter distare. m Quoclo, non Videtur ureolo Vera Aristoteli propositi0, prosundamento rationis assumpta, quam tamen . Thomas tacet, scilicet quod est uaeime tale est ai/sa aliorum nam albedo est persectissimum quiddam in genere colorum, et tamen non Si causa productiva aliorum colorum ut de Se patet. a vi limum dicitur, quod veritas Secundum quod Si in Se,sundatur in esse rei, unde materiale quidem in pSa, Si SSe rei formale autem est adaequatio ad intellectum. Dupliciter ergo poS- sumus de Veritate rei loqui. Aiu scilicet, quantum ad materiale tantum, Videlicet, quantum ad esse, et Sic non inconvenit unumeSSe altero Verius, Sicut unum est altero perlaetiti enS; pr0pter quod persectissima entium dicuntur verissima. Aut quantum ad formale, Sive quantum d materiale prout stat sub sol mali et sic, unum non est altero Verius unumquodque enim natum est adaequare ibi intellectum suo modo, et unumquodque divino intellectui, pr Sua entitate, ad aequatur; nec fieri potest ut unum magis altero udaequetur, Sicut et in quantitatibus, non magis adaequatur lignum viginti cubitorum, ligno viginti cubitorum, quam lignum unius cubiti, ligno unius cubiti. Objecti ergo in secundo sensu procedit, Verba autem S. I hornae primum habent enSum. A. Nestoriclum dicitur, quod non est mens Arist0telis ii id prima et nobilior species alicujus generis, sit causa productiva alia ritu Specierum illius generis alioquin homo qui est nobilissima specieSanimantium, caeteras animalium species emiceret; sed quod ubi liquid perfectissime aliqua ratione participat, ut secundum illam rationem dicatur maxime tale, illud est causa essectiva omnium aliortum, in quantum et ipsa, illa ratione participant. Et hoc in substantiis intelligitur, sive illa ratio secundum quam dicuntur maXime talia, Sit Substantialis sibi, sive accidentalis. Quod enim maxime calidum est, omnium aliorum calidorum, in quantum calida Sunt, HS causa. Etsi enim aliqua calesiant lumine solis, aut ab aliquo ali quod non sit sui maliter calidum, calefiunt tamen ab illo inquantum virtualiter ignem, qui est omnium corporum calidiSSimum, continet. Albedo autem, neque substantia est, neque mi Xime color dicitur licet si persectissimi colorum species; sicut mees homo
89쪽
I E LXisTEXTi D I 85 InaXimo ni itina dicitur, cum ratio animalis aequaliter ab omnibus participetur, quamvis persectissimum animalium sit. Ullii in ratio sumpta e Damasceno et verro u physic. eontinent. 75 init.), talis est In mundo Videmus res diversurum naturarum, in unu in Ordinem concordare ut Semper, Vel in majoris arte. Ery o aliquid est, cujus pro Videntia mundus gubernatur. Ei'go, etc. - Probatur priina colis fluentia spita talia in Ordinem, semper Vel pluries concordare non possunt, nisi alicujus gubernatione ex qua omnibus et singulis tribuatur ut ad certum finem tendant. Sed ad hunc dicit Aureolus, quod inussica est. Diceretur enim, inquit, quod ista diversa in ullum ordinem conveniunt, in unumque sinum ex proprii sormi et naturi ordinantur, neque lamen
e rei itin quid litatibus ortum habeat. - Sed quoniam hanc re-
Sponsionum . homas in ' libro resellit, ideo illuc usque disse
QV0D ID TOGMTIONEM DEI OPORTET UTI VI REMOTIONIS
CLM sit ostensum liquod primum en QSse, quem Deum esse
dicimus, incipit S. I honias de jus simplicitate et quidquid est per
modum nobis p0ssibilem, investigare. Sed quia futut ιm est simul quaerere eientiam et modum uestiendi, ut i Metaph. dicitur. Ideo inlio capite declarat quomodo divinam substantiam investigare debeamuS, in alii vero sequentibus ejus conditiones inquirit. CONCLLst ergo hujus capituli est In confiia Dratiori cliviai: Q
Pro qua conclusione advertendum est, quod cum Superius quaesitum Sit de esse Dei, demonstratumque Sit, hunc prop0Sitionem quam de Deo surmamus dicendo Deus est Veram esse, reStabat consideratio quidditatis et substantiae. Nam quaestio quid rei, Sequitur quaestionem an est. Sed quia non eodem modo cognoscitur quidditas et substantia Dei, sicut quidditate aliarum rerum, prae-Surtim naturalium, eo quod illae persecte cognosci poSSint, nono utem Dei essentia ideo post cognitionem an est, quaeritur quidem de quid Dei, sed non de quid est, Sed de quid non est. 2nSus ergo conclusionis est quod in cognoscendo divinam substantiam et quid Dei, praecipuus modus cognitionis St, ut procedamus cogn0Scendo quid non est, non autem quid St. Addit nutum praecipue ut ostendat posse quidem et aliis modis
90쪽
divinam substantiam aliquo modo cogno Sei, Scilicet 1 ermia j eatisv-litatis et eminentiae, de quibus ipSe ad mentem Dyonisii supra Boetium de Trinit. q. , . , pertractat et i Sent diSt. 55, . . , veruntamen hunc, On Venientiorem nobis lacilioremque esse. 'Potin autem con Irimioriem Supponendo ut dat intelligere, intellectum nostrum e Speciebus intelligibilibuS, rei uin naturas et substantias intelligere. Tunc arguit Sic. - Tanto magi appropinquamus nolitiae ejuS, cujus quod quid HS cogn0Scere non possumus; quanto plura per intellectum et e poSSumus remo Vere Seditiore quid est Dei non poSSum V cognOScere. Ergo et C. Majorem prob. Tanto aliquid persectius cognoscitur, quanto disserentias ejus ad plura intuemur, Una Unaquaeque res, Suum in Se ipsa proprium esse labeat ab omnibus distinctum Tanto autem aliquid persectius C0gn0Scitur, quanto magi eiu esse, in essentia cui debetur esse, comprelienditur. Patet etiam e modo desiniendi cuin enim desinitionem rei quaerimus, illam prim in genere aliquo colloca inus, tum disserentias addimus quibus ab aliis distinguntur. Sed quoniam non possumus qu0d quid δι stirmati Ve cogn0Scere, per negationes ac remotiones, disserentia ad alia intuemur. Ergo, etc. Minorem principalem probat. Ea solum intellectus noster quid- dilative cognoScere poleSt, quorum quid litates per sormas intelligibiles quas habet repraesentantur. Sed formae intellectus nostri, divinam substantiam et quid dilatem repraeSenlare non OSSunt, Umomnem intellectu nostri formam, Sua 1 cedat immensi late, ut insequentibus declarabitur. Ergo, etc.
Subjungit deinde modum procedendi in hujusmodi disserentiis
negativis, inquiens qu0d Sicut in assii muti vis, una disserentia aliam contrahit, magisque ad completam designationem desinitionemque rei appropinquat, dum a pluribus disset re facit, ita et in negativis Unde tunc erit propria Dei consideratio cum per hujusm0di negationes cognoscetur ut ab omnibus distinctus, quamvis nec sic ipsius sit persecta cognitio. Ultimo concludit, priueipitin talis considerati0nis accipienduna esse quod Deus sit niuino immobilis, quod licet Superius Sit mon- Stratum, auctoritalibus tamen Scripturae manifestat Scilicet Do Dominus et non mutor ualueh. III, 5 . Item: Apud quem non est transmutatio Meob. I, 17 Etiam: Non est Deus quasi homo ut muletur uni. XXIII. 193. Ad hujus rati0nis evidentiam ciendum, quod licet negatio ad
rei essentiam intrinSece non pertineat, atque per negationes de aliquo cognitas, non sit rei substantia ut iii Se est, cognita modus tamen iSte cognoscendi, ad iropria in naturae cognitionem facit appropin-ruare, e quod negatio restringat cogniti naturam. Si enim dixero aliquo quod sit substantia, laec autem dividitur per corporea iuet incorpoream cognito quod illud non it incorporea Substantia, a Stringitur cognituin ad corporea in substantia in quae cum divida lup