장음표시 사용
211쪽
est meam causam praeteriti temporis cum hujus praesenti de sensione esse conjun
. XIV. Erat igitur in luctu senatus : squalebat civitas , publico consilio mutata veste : nullum erat Italiae municipium , nulla colonia , nulla praefectura , nulla Romae societas vectigalium , nullum collegium , aut concilium, aut omnino aliquod commune consilium , quod tum non honorificentissime decrevisset de mea salute et qaum subito edicunt duo consules, ut ad suum vestitum senatores redirent. Quis umquam consul senatum ipsius decretis. parere prohibuit i quis tyrannus miseros. Iugere vetuit Parumne est , Piso , ut omittam Gabinium , quod tantum homines fefellis b, ut negligeres auctoritatem senatus t optimi cujusque consilia contemneres rempublicam proderes consulare nomen affigeres etiamne edicere audebas, ne moererent homines meam , suam , rei-tublicae calamitatem ne hunc suum do- irem velle significarent sive illa vestis mutatio ad luctum ipsorum , sive ad deprecandum valebat , quis umquam tam
crudelis fuit , qui prohiberet quemquam aut Sibi moerere , aut ceteris supplicare 33. Quid i sua sponte homines in amicorum periculis vestitum mutare non solent i pro te ipso , Piso , nemone mutaen
212쪽
uli I ne isti quidem , quos legatos nommodo,nullo lenatusconsulto , ted etiam repugnante senatu, tute tibi legasti Ergo hominis desperati, & proditoris reipublicae casum lugebunt fortasse qui volent civis florentissimi benevolentia bonorum,& optimh de salute patriae meriti , periculum , conjunctum cum perieulo civitatis , lugere senatui non licebit Iidem consules ( si appellandi sunt consides , quos nemo est , qui non modb ex memoria , sed etiam ex fastis evellendos putet pacto jam foedere provinciarum , producti in circo Flaminio in concionem ab illa furia ac peste patriae, maximo cum gemitu vestro, illae omnia, quae tum contra me contraque rempublicam dixerat ;voce ac sententia sua comprobaverunt.
XV. Iisdem consulibus sedentibus , ateque inspectantibus , lata lex est , ne . auspicia valerent , ne quis obnuntiaret, ne uis legi intercederet ; ut omnibus fastis iebus legem ferri liceret; ut lex AElia lex Fufia ne valeret: qua una rogatione , quis est , qui non intelligat, universam rempublicam esse deletam Iisdem conrisulibus inspectantibus , servorum delectus habebatur pro tribunali Aurelio , nomine collegiorum, quum vicatim homines con- scriberentur, decuriarentur , ad vim ad manus , ad caedem , ad direptionem incit .
213쪽
tarentur. Iisdem consulibus arma in templum Castoris palam comportabantur , gradus ejusdem templi tollebantur et a mali homines forum & conciones tene-hant et caedes , lapidationesque fiebant et nullus erat senatus , nihil reliqui magistratus et unus omnem omnium potestatem a
mis & latrociniis possidebat, non aliqua vi sua , sed quum duo consules a repu-hlica provinciarum foedere retraxisset, i sultabat, dominabatur , aliis pollicebatur, terrore ac metu multos, plures etiam se di promissis tenebat.
3 s. Quae quum essent eiusmodi, India
ces , quum senatus duces nullos , ac producibus proditores , aut potius' apertos hostes haberet ; equester ordo/ rem Eo sulcius eitaretur; Italiae totium auctoritas repudiaretur ; alii nominatim relegarentur , adii metu ac periculo terrerentur parma essent in templis, armati m foro ; aque non silentio consulum dissimularem tur , sed & voce & sententia comprobarentur : quum omnes urbem nondum excisam & evertam, sed jam captam atque oppressam videremus ; tamen his tantis malis , tanto bonorum studio , Iudices , restitissemus : sed me alii metus, at raalis, curae , fiaspicionesque moverunt. XVI. Exponam enim hodierno didi,' Iudices, omnem rationem secti re consse
214쪽
Ei mei; neque huic vestro: tanto studiis
audiendi , nequa vero huic tantae multitudini , quama, me1 memoria, numquam ullo in judicio fuit, deero : nam, si ego in causa tam hona, tanto studio senatus , consensu tam incredibili bonorum omnium , tam parato tota denique Italia ad omnem contentionem eaepedita , cessi re buni plebis , despicatissimi hominis , fuisrori ; contemptissimorum consulum levi etatem , audaciamque pertimui , nimium me timidum , nullius animi , nullius consilii fuisse confiteor,
3 . Quid enim simile suis: in Q. Meta
tello cujus causam etsi omnes boni pro hahant , tamen neque senatus publieo , neque ullus ordo pro id , neque i is d cretis Italia tota susceperat: ad suam enim magis quamdam illa g, iam P qutin ad Pinspicuam falutem reipublicae mactarat , quum unus in legem per vim latam iurare noluerat denique videbatur ea comditione tam fortis fuisse , ut eum patriae. earitate constantiae gloriam commutare . Erat autem ei res cum .exercitu C. Marii
invicto et habebat inimicum C. Marium conservatorem patria , sextum jam illum consularum gerentem et res erat cum L. Saturnino iterum tribuno plebis , vigilante homine , & in causa populari si non morum derate, at certa populariter abstinenter-
215쪽
que versato : gessit, hel aut victus a se tibus viris cum dedecore caderet; aut vicestor multis fortibus civibus: rempublidi
38. Meam causam senatus palam, eques ter ordo acerrime , cuncta Italia publice, omnes boni propri. enixeque susceperant;
eas re&, gesseram, quarum non unus aucet
tor, sed dux omnium voluntatis fuissem, quaeque non modo ad singularem meam gloriam , sed ad salutem eommunem ominium civium & proph gentium pertinerent et ea conditione gesseram , ut meum factum semper omnes praestare, tuerique
XVII. Erat autem mihi contentio non cum ivictore texercitu , sed cum operis conductis, & ad diripiendam urbem concitatis et habebam inimicum non C. Maxium Cterrorem hostium , spem subsidiumque patriae ; sed duo importuna prodigia , quos egestas , quos aeris alieni magnitudo, . quos levitas, quos improbitas trihuno ple- .his constrictos addixerat. i 3'. Nec mihi res erat cum Saturnino,. qui, quod a se , quaestore Ostiensi, per ignominiam , ad principem & senatus civitatis, M. Scaurum, rem frumentariam translatam sciebat, dolorem suum magna ontentione animi persequebatur 1 sed cum scurrarum locupletium scortob, cum soro-
216쪽
s adultero , cum stuprorum sacerdote , cum venefico , cum testamentario , cum sicario , cum latrone : quos homines, si .
id quod facile factu fuit, & quod fieri
debuit, quodque a me optimi & fortissimi cives flagitabant , vi armisque superassem, non verebar, ne quis aut vim vi repulsam reprehenderet , aut perditorum civium , vel potius domesticorum hostium mortem moereret: sed me illa moverunt; omnibus in concionibus illa furia clamabat, se, quae faceret contra salutem meam, facere auctore Cn. Pompeio , clarissimo
viro , mihique & nunc , & quoad licuit ,
amicissimo. M. Crassus, quocum mihi erant omnes amicitiae necessitudines, vir sortissimus , ab eadem illa peste infestissimus esse meis fortunis praedicabatur. C. Caesar, qui a me nullo meo merito alienus esse debebat , inimicissimus esse meae sam
luti ab eodem quotidianis concionthus di
o. His se tribus auctoribus in consiliis capiendis , adjutoribus in re gerenda esse usurum dicebat ; ex quibus unum , habere exercitum in Italia maximum : duo , qui privati tum essent, & praeesse , & parare , si vellent, exercitum posse ; idque facturos esse dicebat : nec mihi ille iudicium populi, nec legitimam aliquam contentio- dein, nec disceptationem , aut causae die:
217쪽
tionem , sed vim , arma , exercitus , Imperatores , castra denuntiabat.
XVIII. Quid ergo inimici oratio
vana praesertim , tam improbe in clarissimos viros conjecta , me movit Me vero non illius oratio , sed etiam eorum taciaturnitas , in quos illa oratio tam improba conferebatur et qui tum , quamquam ob aliam causam tacebant, tamen hominibus, omnia timentibus , tacendo loqui , non
infitiando confiteri videbantur : illi autem aliquo tum timore perterriti , quod acta illa atque omnes res anni superioris labefactari a praetoribus, infirmari a senatu atque principibus civitatis putabant, tribunum popularem a se alienare nolebant , suaque sibi propiora pericula esse , quam mea , loquebantur. i. Sed tamen & Crassus a consulibus meam causam suscipiendam esse dicebat .& eorum fidem Pompeius implorabat ;neque se privatum publice susceptae causae defuturum esse dicebat et quem virum studiosum mei, cupidissimum reipublicae conservandae , domi meae certi homines ad eam rem compositi monuerunt , ut esset cautior; ejusque vitae a me insidias apud me domi positas esse dixerunt et atque hanc ei suspicionem alii litteris mittendis , alii nuntiis , alii coram ipsi excitaverunt,
Di ille, quum a me certh nihil timeret,
218쪽
ab illis, ne quid meo nomine molirentur, sibi cavendum putaret. Ipse autem Cae sar, quem maximo homines ignari veri tatis, mihi esse iratum putabant, erat ad portas, erat cum imperio ; erat in Italiarius exercitus , inqne eo exercitu ipsius tribuni plebis inimici mei fratrem praefe
XIX.. Haec ego quum viderem , neque enim erant occulta , senatum , sine quo civitas stare non posset, omnino de civitate esse sublatum ; consules, qui publici consilii ducec essem deberent pinfecisse , ut per ipsos publicum consilium funditus tot eretur ; eos v qui plurimum possent , opponi omnibus concionibus falso , sed
semidolosh tamen , auctores ad perni ciem meam ; conciones haberi quotidie contra me , vocem pro me , ac Pro rempublica neminem mittere ; intenta signa legionum existimari cervicibus: ae bonis vestris , falso, sed putari tamen ; conjuratorum copias veteres, & effusam illam ac superatam Catilina, manum importunami, novo duco & insperata commutatione rerum esse renovatam.
3. Haec quum viderem, quid agerem , Iudiees 3 scio enim , tum non mihi verum trum studium sed/ meum proph vestro de isse e contenderem contra tribunum plebis privatus armis t vicissent improbos
219쪽
honi , fortes inertes et interfectus esset Is qui hac una medicina sola potuit a reipum
hlicae peste depelli. Quid deinde quid
reliquiarum restaret quid denique erat dubium , quin ille sanguis tribunitius , nullo praesertim publico consilio profusus, consules ultores & defensores esset habiturus t quum quidem in concione dixisset , aut mihi semel pereundum , aut his esse vincendum. Quid erat his vincere tId profecto , ut , cum amentissimo tria huno plebis quum decertassem, cum convsulibus ceterisque ejus ultoribus dimica-
d . Ego vero, si mihi uni pereundum fuisset , ac non accipienda plaga mihi sanabilis , illis mortifera, qui eam imposuissent ; semel perire tamen , Iudices ,
maluissem , quam bis vincere : erat enim illae altera ejusmodi contentio , ut neque victi, neque victores rempublicam tenere possemus. Quid si in prima contentione, vi tribunitia victus , in foro . cum multis bonis viris concidissem senatum consules , credo, vocassent, quem totum de civitate delerant et ad arma vocarent, qui
ne vestitu quidem defendi rempublicam sissent : a tribuno plebis post interitum meum dissidissent qui eamdem horam meae pestis & suorum praemiorum esse
220쪽
XX. Unum enim mihi restabat illud ,
forsitan non nemo vir fortis & acris animi magnique dixerit: Restitisses , repugnasses, mortem pugnans oppetisses. De quo te , te , inquam, Patria, testor , &vos Penates patriique Dii, me vestrarum sedium temploremque causa , me propter salutem meorum civium , quae mihi semper fuit mea .carior vita , dimicationem caedemque fugisse. Etenim, si mihi in aliis qua nave cum mi eis amicis naviganti, hoc, udices, accidisset, ut multi ex multis lo- eis praedones classibus eam navem se oppressuros minitarentur, nisi me unum sibi dedidissent; si id vectores negarent, ac mecum simul interire , quam me tradere
hostibus mallent; iecissem me ipse potius
in profundum , ut ceteros contervarem , quam illos mei tam cupidos non modo ad certam mortem , sed in magnum vitae discrimen adducerem.
6. Quum vero in hanc reipublicae navem , ereptis senatui gubernaculis , flu tantem in alto tempeltatibus seditionum ac discordiarum , armatae tot classes, nisi ego unus deditus essem, incursurae viderentur : quum proscriptio , caedes direptio denuntiarentur et quum alii me suspicione periculi sui non defenderent, alii vetere odio honorum incitarentur, alii inis viderent , alii obstare sibi me arbitrarenis