장음표시 사용
221쪽
tur, alii ulcisci dolorem suum taliquem vellent , alii rem ipsam publicam atque hunc bonorum statum otiumque odissent, & ob
hasce causas , tot , tamque varidS , me unum deposcerent et depugnarem Potius cum summo , non dieam exitio , sed periculo certh vestro liberarumque vestrorum , quam non id , quod omnibus im- Pendebat, unus pro omnibus suseiperemae subitem s : i
XXL Victi essent improbi. At cives
at ab eo privato , qui sinetamis Letiam consul rempublicom conservarat: sin victi
essent boni; quid superesset non ad servos videtis rem venturam fuisse mihi ipsi, ut quidam putant, fuit mors aequo animo oppetendat quid itum mortemne fugiebam i an erat res i Iulia , quam mihi magis optandam putarem aut ego illas
res tantas, in tanta improborum multitum dine quum gerebam , non mihi mors , non exsilium ob oculos versabantur non haec denique a me tum, tamquam fata . in ipsa re gerenda concine Murt Anerat mihi in tanto luctu . meorum , tanta disjunctione, tantae acerbitate tanta: sp Latione omnium rerum , quas mihi aut natura aut fortuna dederat, vita retinenda tam eram rudis tam ignarus rerum tam expers consilii, aut ingenti nihil audieram nihil videram nihil ipse legendo
222쪽
quaerendoque cognoveram nesciebam vitae brevem esse cursuta , gloriae sempiteruum t quum esset omnibus definita mors, Optandum esse , ut vita , quae necessitati deberetur , patriae potius donata , quam reservata naturae videretur nesciebam', inter sapientissimos homines hanc contentionem fuisse, ut alii dicerent animos hominum sensusque morte restingui, alii autem tum maximh mentes sopientium ac
fortium virorum, quum e corpore exceS'sissent, sentire ac vigere quorum alterum fugiendum non esse , carere sensu ;alterum etiam optandum , meliore esse
. Denique , quum omnia semper ad dignitatem retulissem, nec sine ea quidquam expetendum esse homini in vita purassem ; mortem , quam etiam virgines Athenis, regis , opinor, Erechthei tiliae, pro patria contempsisse dicuntur , ego vir consularis , tantis rebus gestis, timerem praesertim quum ejus essem civitatis , ex qua Q. Mucius solus in castra Porsenae venisset , eumque interficere , proposita sibi morte , conatus esset ex qua P. Decius primum pater , post aliquot annos patria virtute praeditus filius, te ac vitam
suam , instructa acie , pro salute populi Romani victoriaque devovisset ex qua innumerabiles alii , partim adipiscendae
223쪽
Iaudis, partim vitandae turpitudinis causa, mortem, in variis bellis, aequissimis animis oppetissent in qua civitate ipse meminissem , patrem hujus M. Crassi, fortissimum virum, ne videret victorem vivus inimicum , eadem sibi manu vitam exhausisse, qua mortem saepe hostibus obtulisset a , XXII. Haec ego & multa alia cogitans , hoc videbam, Si causam publicam mea mors peremisset, neminem umquam fore, qui auderet suscipere contra impro- hos cives reipublicae salutem. Itaque non solum si vi interissem, sed etiam si mor-ho exstinctus essem , fore putabam , ut exemplum reipublicae conservandae mecum simul interiret. Quis enim umquam, me a senatu populoque Romano , tanto omnium bonorum studio , non restitutos quod certe , si essem interfectus , acciadere non potuisset ullam reipublicae partem cum sua minima invidia auderet attingere Servavi igitur rempublicam discessu meo , Iudices: caedem a vobis, liberisque vestris , vastitatem , incendia , rapinas , meo dolore meoque luctu depuli; & unus rem publicam bis servavi , semel gloria ,
iterum aerumna mea. Neque enim in hoc me hominem esse infitiabor umquam, ut me optimo fratre , carissimis liberis, fidelissima conjuge , vestro conspectu , Pa tria a
224쪽
tria, hoc honoris gradu, sine dolore ca- fuisse glorier : quod si fecissem ; quod a me beneficium haberetis, quum pro vobis ea , quae mihi , essent vilia , reliquissem Iloe, meo quidem animo, summi in patriam amoris mei signum esse debet certissimum , quod, quum abesse ab ea non possem sine summo dolore, hunc me perpeti , quam illam labefactari ab improbis ,
io. Memineram, Iudices, divinum illum virum . atque ex iisdem , quibus nos radicibus natum ad salutem imperii hujus , C. Marium , summa senectute, quum vim proph justorum armorum profugisset, pr
mo senile corpus paludibus occultasse demersum : deinde ad infimorum ac tenuissimorum hominum Minturnis misericordiam confugissi : inde navigio i perparvo, quum omnes portus terrasque fugeret, in oras Africae desertissimas pervenisse. Atque ille vitam suam, ne inultus esset, ad
incertissimam spem , & ad reipublicae statum reservavit: ego, qui ( quemadmodum multi in senatu , me absente, dixerunt periculo reipublicae vivebam, quique ob eam causam consularibus litteris de senatus sententia exteris nationibus commendabar, nonne, si meam vitam deseruissem , rempublicam prodidissem in quo quidem nunc, me restituto, vivit me Tomus VI. Κ
225쪽
cum simul exemplum fidei publicae, exemplum reipublicae defendendae: quod si immortale retinetur, quis non intelligit, immortalem hanc civitatem futuram, XXIII. Nam externa bella regum , entium , nationum , iampridem ita ex-incta sunt, ut praeclarh cum iis agamus, quos pacatos esse patiamur : denique ex hellica victoria non seph quemquam est invidia civium consecuta: dometticis malis , & audacium civium consiliis saepe est resistendum ; eorumque periculorum est in republica retinenda medicina et quam
omnem , Iudices , perdidissetis , si meo interitu senatui populoque Romano doloris sui de me declarandi potestas esset
erepta. Quare moneo vos, adolescentes,
atque hoc meo jure praecipio, qui dignitatem , qui rempublicam , qui gloriam
spectatis ; ne, si qua vos aliquando necessitas ad rempublicam contra improbos cives defendendam vocabit, segniores Sitis , & recordatione mei casus a consiliis sortibus refugiatiS.
32. Primum , non est periculum , ne qui iunquam sint in civitate ejusmodi consules, praesertim si erit his id , quod debetur , persolutum et deinde numquam jam, ut spero, quisquam improbus consilio & auxilio honorum se oppugnareremptaticam dicet , illis tacentibus ; nec
226쪽
armati exercitus terrorem opponet togatis . neque erit justa causa ad portas sedenti imperatori, quare terrorem suum falso jactari , opponique patiatur : numquam enim erit tam oppressus senatus, ut ei ne
supplicandi quidem ac lugendi sit potestas et
tam captus equester ordo, ut equites Romani a consule relegentur. Quae quum omnia, atque etiam multo alia majora , quae consulto Praetereo, accidissent, vidis-letis me tamen in pristinam meam dignitatem , brevi temporis dolore interjecto , reipublicae voce esse revocatum.
XXIV. Sed, ut revertar ad illud , quod mihi in hac omni est oratione propositum , omnibus malis illo anno, scelere consulum, rempuhlicam esse confectam ; primum illo ipso die, qui mihi funestus suit, omnibus bonis luctuosus, quum ego me et complexu patriae conspectuque vestro eripuissem, & metu vestri periculi, non mei, furori hominis , sceleri , perfidiae, telis, minisque cessissem ; patriamque, quae mimhi erat carissima, propter ipsius patriae caritatem reliquissem: quum meum illum casum tam horribilem , tam gravem , tam repentinum , non solum homines, sed tecta urbis ac templa lugerent: nemo vestrum forum , nemo curiam , nemo lucem
adspicere vellet: illo , inquam, ipso die, die dico immo hora, atque etiam Puncto
227쪽
temporis eodem , mihi , reique publicae pernicies ; Gabinio, & Pisoni provincia
rogata est. Proh dii immortales, custodes S. conservatores hujus urbis atque imperiti l quaenam illa in republica monstra , quae scelera vidistis civis erat expulsus is, qui rempublicam ex senatus auctoritate cum omnibus bonis defenderat; & expubsus non alio aliquo , sed eo ipso crimine et Erat autem expulsus sine judicio, vi , lapidibus , ferro, servitio denique concitato et lex erat lata , vastato ac relicto foro, & sicariis servisque tradito ; & ea lex , quae Ut ne ferretur, senatus fuerat veste
q. Hac tanta perturbatione civitatis, ne noctem quidem consules inter meum di crimen , & eorum praedam , interesse passi sunt: statim , me perculso, ad meum sanguinem hauriendum , & , spirante etiam republica, ad ejus spolia detrahenda advolaverunt. Omitto gratulationes, epulas, partitionem aerarii, beneficia, spem, promissa , praedam , laetitiam paucorum in
luctu omnium et vexabatur uxor mea : Iiberi ad necem quaerebantur : gener , &Piso gener, a Pisonis consulis pedibus supplex rejiciebatur : bona diripiebantur, eaque ad consules deserebantur: domus ardebat in palatio et consules epulabantur. Quod si meis incommodis laetabantur, v his tamen periculo commoverentur.
228쪽
PRO P. SEXTIO. 22IXXV. Sed, ut a mea causa jam recemdam , reliquas illius anni pestes recordamini : sic enim facillime perspicietis , quantam vim omnium remediorum a magistratibus proximis respublica desiderarit : legum multitudinem, quum earum , quae latae sunt, tum vero , quae Promulgaviae suerunt: nam latae quidem sunt consulibus illis , tacentibus dicam immo v ro approbantibus etiam, ut censoria no
tio , & bravissimum judicium sanctissimi
magistratus de republica tolleretur ; ut collegia non modo illa vetera contra senatus consultum restituerentur , sed ab uno gladiatore innumerabilia alia nova conscriberentur ; ut, remissis semissibus& trientibus , quinta prope pars vectigalium tolleretur ; ut Gabinio pro illa sua Cilicia, quam sibi, si rempublicam pro didisset , pactus erat, Syria daretur ; ut uni helluoni bis de eadem re deliberandi,&, rogata lege , potestas fieret provinciae
XXVI. Mitto eam legem, quae omnia jura religionum , auspiciorum , poteStatum , omnes leges , quae sunt de jure dc de tempore legum rogandarum , una rogatione delevit : mitto omnem domesticam labem et etiam exteras nationes illius anni furore conquassatas videbamus. Lege tribunitia Matris Magnae Pessinuntius
229쪽
ille sacerdos expulsus & spoliatus sacerdotio est , fanumque sanctissimarum atque
antiquissimarum religionum venditum pecunia grandi, Brogitaro , impuro homini, atque indigno illa religione ; praesertim quum ea sibi ille non colendi , sed violandi causa appetisset : appellati reges a populo, qui id numquam ne a senatu quidem postulassent: reducti exsules Byχantium condemnati tum , quum indemnati cives e civitate ejiciebantur. T. Rex Ptolemaeus , qui si nondum .erat ipse a senatu socius appellatus, erat tamen frater ejus regis, qui quum esset in eadem causa , jam erat a senatu honorem istum consecutus et erat eodem genere, iisdemque majoribus , eadem vetustate societatis : denique erat rex , si nondum socius , at non hostis : pacatus , quietus , fretus imperio populi Romani, regno parum terno atque avito ; regali otio perfruebam
tur: de hoc nihil cogitante , nihil suspicante , eisdem operis suffragium ferentiabus , est rogatum, ut, sedens cum purpura & sceptro , & illis insignibus regiis, praeconi publico subjiceretur ; & impe-gante populo Romano , qui etiam bello
victis regibus regna reddere consuevit , rex amicus, nulla injuria commemorata, nullis repetitis rebus, cum bonis omnibus publicaretur.
230쪽
PRo P. SEXTIO. 223XXVII. Multa acerba, multa turpia, multa turbulenta habuit ille annus: tamen
illi sceleri, quod in me illorum immanitas edidit, haud scio, an recte hoc proximum esse dicam. Antiochum illum Magnum
majores nostri, magna belli contentione, terra marique superatum, intra montem Taurum regnare jusserunt : Asiam , qua illum multarunt, Attalo, ut is regnaret in ea , condonaverunt. Cum Armeniorum
rege, Tigrane, grave bellum perdiuturnumque gessimus; quum ille, injuriis in socios nostros inferendis , bello proph nos lacessisset et hic & ipse per se vehemens suit, & acerrimum hostem hujus imperii Mithridatem , pulsum Ponto , opibus suis regnoque defendit; & a Lucullo , summo
viro atque imperatore , pulsus, animo thmen hostili cum reliquis copiis suis in pristina mente mansit: hunc Cn. Pompeius , quum in suis castris supplicem abjectumque vidisset , erexit , atque inSisne regium , quod ille de suo capite abiecerat , reposuit, & , imperatis certis rebus , re gnare jussit: nec minus & sibi & huic imis perio gloriosum putavit, constitutum a se regem, quam constrictum videri.3 P. Tulit, gessit '. Qui & ipse hostis
fuit populi Romani , & acerrimum hostem in regnum recepit: qui conflixit, qui signa contulit, qui de imperio pene cer-