장음표시 사용
251쪽
retur, qua esset lacessitus ; sed illum tot iam funeribus reipublicae exsultantem ac tripudiantem , legum, si posset, laqueis constringeret., 8s. Descendit ad accusandum: quis umquam tam proprie reipublicae causa, nullis inimicitiis, nullis praemiis, nulla homimum postulatione , aut etiam opinione, id .umquam esse facturum fracti erant animi hominis et hoc enim accusante, pristini il-dius sui judicii turpitudinem desperabat. Ecce tibi consul, praetor, tribunus plebis, nova novi generis edicta proponunt : Nereus adsit, ne citetur , ne quaeratur , ne mentionem omnino cuiquam iudicum aut
iudiciorum facere liceat. Quid ageret vir
ad virtutem, dignitatem , gloriam natus, vi sceleratorum hominum corroborata, le-
.gibus , judiciisque sublatis cervices tribunus plebis privato , praestantissimus viri profligatissimo homini daret an causam . susceptam assiigeret an se domi contine--ret Et vinci turpe putavit, & deterremat : etiam e republica credidit, ut, quom niam sibi in illum legibus uti non liceret, . illius vim neque in suo , neque in reipu- hlicae periculo pertimesceret. XLII. Quomodo igitur hoc in genere: praesidii comparati accusas Sextium, quum
idem laudes Milonem an , qui sua tecta, defendit ; qui ab aris , focis , ferrum ,
252쪽
PRO P. SEXTIO. Is rilammamque depellit; qui sibi licere vula
tuto esse in foro , in templo , in curiat, jure praesidium comparat qui vulneribus,. quae cernit quotidie toto corpore , mone 'tur , ut aliquo praeSidio caput, & cervees, & iugulum ac latera tutetur, hunc de vi accusandum putas ty I. Quis enim vestrum , Iudices, ignorat , ita naturam rerum tulisse , ut quodam
tempore homines, nondum neqUe natum
rati, neque civili jure descripto , fusi per
agros ac dispersi vagarentur , tantumque haberent , quantum manu ac viribus per caedem ac vulnera aut Eripere , aut retinere potuissent Qui igitur primi virtute& consilio praestanti exstiterunt , ii permspecto genere humanae docilitatis atque ingenii , dissipatos unum in locum congregarunt, eosque ex feritate illa ad justitiam atque mansuetudinem tranS duxerunt. Tum res ad communem utilitatem ,
quas publicas appellamus , tum conventicula hominum , quae postea civitates nomminatae sunt , tum domicilia conjuncta , quas urbes dicimus , invento & divino & humano jure , moenibus sepserunt.' a. Atque inter hanc vitam perpolitam humanitate , & illam immanem nihil tam interest , quam jus atque vis : horum utro uti nolimus, altero est utendum .. Vim vomtanus exstingui t jus valeat necesse est
253쪽
id est, iudicia, quibus omne ius continetur. Iudicia displicent , aut nulla sunt Fuis dominetur necesse est. Haec vident
omnes et Milo & vidit , & fecit, ut jus
experiretur, vim depelleret et altero uti voluit, ut virtus audaciam vinceret ; altero usus necessariti est , ne virtus ab mudacia vinceretur. Eademque ratio fuit
P. Sextii, si minus in accusando ( neque enim per omnes fuit idem necesse fieri at certh in necessitate defendendae salutis suae , praesidioque contra vim &
XLIII. O dii immortales t quemnam ostenditis exitum nobis quam spem reb publicae datis quotus quisque invenietur tanta virtute vir , qui optimam quamque causam reipublicae amplectatur qui bonis viris deserviat qui solidam laudem veramque quaerat i quum sciat , duo illa reipu-hlicae pene fata , Gabinium & Pisonem ,
alterum haurire quotidie ex pacatissimis atque opulentissimis Syriae gaχis innumerabile pondus auri hellum inferre quies centibus , ut eorum veteres illibatasque divitias in profundissimum libidinum suarum gurgitem profundat 3 villam aedificare in oculis omnium tantam , tugurium ut jam videatur esse illa villa, quam ipse tribunus plebis pictam olim in concionibus ex-Plicabat , quo sortissimum ac summum cia
254쪽
vem in invidiam homo castus ac non cum
s . Alterum Thracibus ac Dardanii primum pacem maxima pecunia vendidisse deinde, ut illi pecuniam conficere possent, vexandam his Macedoniam & spoliandam tradidisse t eumdemque bona cremditorum , civium Romanorum, cum dedibitoribus Graecis diviaisse b cogere pecusnias maximas a Dyrrhachinis , spoliar Thessalos, certam Achaeia in annos singuulos pecusiam imperavisi a neque tamen ullo in publico a it religioso loco, signum, aut tabulam, aut ornamentum reliquisse ttios sic illudere, quibus omne supplicium atque omnis jure optimo poena dehetur reos esse hos duos, quos videtis omitto iam Numerium. Serranum, A lium quisesquilias seditionis Clodianae: sed tamen hi quoque etiam nunc volitant, ut videtis; nec, dqm vos ste vobis aliquid timebitis , illi umquam de se pertimescent.
XLIV. Nam quid ego de aedile ipso loquar, qui etiam diem dixit, & acsula,
vit de vi Milonem neque hic tamen ullgumquam injuria adductam , ut eum tali virtute tantaque firmitate animi se in remi-
publicam fuisse poeniteate sed , qui haec
vident, adolescentes, quonam suas mentes conferent E ille, qui monumenta publica , qui sedes sacras, qui domos urimis
255쪽
corum suorum oppugnavit , excidit , incendit , qui stipatus semper sicariis, semius armatis , munitus indicibus fuit, quorum hodie copia redundat, qui & per grinam manum facinorosorum concitavit, di servos ad caedem idoneos emit, & in tribunatu carcerem totum in forum effudit , volitat aedilis; accusat eum, qui aliqua ex parte ejus furorem exsultantem repressit: hic , qui se' est tueatus sic, ut in privata re deo; penates suos . in republica 3ura tribunatus auspiciaque defenderet , accusare eum moderate , a quo ipse nefario accusatur, per senatus auctoritatem non
s6. Nimirum hoc illud est, quod de me
potissimum tu in accusatione quaesisti, quae esset nostra natio optimatium et sic enim
dixisti. Rem quaeris praeclaram iuventuti ad discendum, nec mihi difficilem ad perdocendum : de qua pauca, Iudices, dicam;&, ut arbitror, nec ab utilitate eorum , qui audient , nec ab officio nostro, nec ab ipsa causa P. Sextii abhorrebit oratio
XLV. Duo genera semper in hac civietate fuerunt eorum , qui versari in repu-hlica , atque in ea se excellentius gerere studuerunt ; quibus ex generibus alteri se populares, alteri optimates & haberi &esse voluerunt. Qui ea, quae faciebant , Mi I
256쪽
quaeque dicebant, multitudini jucunda esse
volebant, populares : qui autem ita se gerebant , ut sua consilia optimo cuique prombarent , optimates habebantur. Quis ergo iste optimus quisque de numero si quaeris , innumerabiles : neque enim aliter st re possemus. Sunt principes consilii puriblici: sunt, qui eorum sellam sequuntur: sunt maximorum ordinum homines, qui bus patet curia: sunt municipales, rusticique Romani: sunt negotia gerentes: sunt etiam libertini optimates. Numerus , ut
dixi, hujus generis lath & varie diffusus est: sed genus universum ( ut tollatur e ror brevi circumscribi & definiti potest.
Omnes optimates sunt, qui neque nocentes sunt , nec natura improbi , nec furiosi, nec malis domesticis impediti. Esto igitur , ut hi sint optimates ( quam tu nationem
appellasti quiqui integri sunt, & sani,
& bene de rebus domesticis constituti di horum qui voluntati, commodis , opinioni in gubernanda republica serviunt, defensores optimatium, ipsique optimates gravissimi & clarissimi cives numerantur, principes civitatis.
'S. Quid est igitur propositum his reipublicae gubernatoribus, quod intueri, requo cursum suum dirigere debeant i id quod est praestantissimum , maximeque optabile omnibus sanis, & honis, & hea-
257쪽
tis , cum dignitate otium. Ηoc qui volant , Omnes optimates : qui essiciunt , summi viri &. conservatores civitatis putantur et neque enim rerum gerendarum dignitate, homines efferri ita convenit, ut otio non prospiciant ; neque ullum am-
Plexari otium , quod abhorreat a dignitate. XLV L Hujus autem otiosae dignitatis haec fundamenta sunt, haec membra, quae tuenda principibus, & vel capitis periculo defendenda sunt, religiones, auspicia; potestates magistratuum , senatus auctoritas, leges, mos maei ortam, indicia, iurisdictio, fides, provinciae , socii, imperii laus , res
militaris , aerarium. Harum rerum tot , atque tantarum esse defensorem & patronum , magni. animi est , magni ingenii , magnaeque constantiae. Etenim in tanto civium numeno magna multitudo est eorum , qui aut propter metum Poenae, Peccatorum sitorum conscii , novDS motus conversionesque reipublicae quaerant. aut qui, propter insitum quemdam animi suis rorem, ciiscordaes civium ac seditione pascantur ;baeut qui Psopter implicationem rei familiaris , communi incendio malint, quam suo deda arear qui quum auctores sunt & duces silotum studiorum vitiorum- queunacti, in re blica fluctus excitantur ;ut vigilandum in iis , qui sibi gubernacula Patriar depoposcerunt, Emisadumque vitam
258쪽
ni scientiai ac diligentia , ut conservati his, quae ego paul, ante fundamenta aemembra esse dixi, tenere cursum possint,& eapere otii illum portum . R dignitatia, Hane ego viam , Iudi 5, si aut alper , aut arduam , aut plenam esie periculo Tunt , aut imidiarum negum . mentiari; praesertim quum id non modo intellex rim semper , sed etiam Praeter ceteros se
i X L VII. Maioribus praesidiis & copiis
oppugnatur respubliea, mram defenditur, propterea Nuod audaces homines & perdiditi nutu impelluntur; & ipsi etiam spuente sui contra rempublicam incisum I honi nescio quomodo tardiores se primcipii3 rerum meglectit . ad extremum ipsa
denique neces idte excit niura ita ni n*Numquam cunctatione ac tarditate , dum ptium volunt etiam sine dignitate resinem , ipsi utrumque amiti nihI I. Propugnatores autem reipubIicae Di
a volueruntj, at laviores sunt, eptaedigunt si timidiores , desunt et i pexmanent illi soli , atque omnia reipublicae cauta perserunt, qui sunt tales, qualis Poter tuus , M. Scaure, fuit, qui a C. Graccho u viet ad Q. Marium seditiosis omnibu3 1essitit; quem nulla umquam vis , nullae minae , nulla invidia Iahesecit: aut qualis Megellus, patrum matris tuae; qui, quum Me
259쪽
rentem hominem in populari ratione L. Saturninum censor. notasset,i quumque insitivum Gracchum contra vim inutiitudinis incitatae censu prohibuisset , quumque in eam legem, quam non iure rogatam judicarat, jurare unus noluisset civitate maluit, quam de isententiat dimoveri: aum Ut vetera exempla quorum est copia diagna hujus imperii gloria relinquam ; --ve eorum aliquem, qui vivunt, nominem; qualis nuper Q. Catulus fuit: quem neque periculi tempestas, neque honoris aura po-etuit umquam, de suo icursu , aut spe , aut
XLVII I binae imitamini , per deos Immortales liqui dignitatem , qui laudem, pri gloriam quaeritis : hamampla sunt, haec
divina, Itimc immortalia r haec fama cele-htantur tironumentis annalium mandan--ur , posteritati propagantur. Est labor , mon nego : pericula magna , fateor. Muratae in sidiae sunt bonis: verissimh dictum est. Sed, te id , quod multi invideant, multique reveran , Inscitia sit, inquit, postulare, si xv laborem humma cum eura esseras . nutium. Idem alio locb dixit, quod exciperent improbi cives, Oderint, dum metuant. . , Io 3. Praeclara enim illa praecepta. dederat juventuti : sed tamen haec via , haeeratio reipublicae capessendae , olim erat magis pertimescenda , quum multis in re et e
260쪽
hus multitudinis studium ad populi : comoemodum ab utilitate reipublicaedi discrepabhat. Tahellaria lex ab L. Cassio fer a-tur: populus libertatem agi putabat suam friissentiebant principes & in salute opsematium temeritatem multitudiniso Sc tabellae licentiam pertimescebant. Agrariam Tib. Gracchus legem ferebat et grata erat populo et fortunae oonstitui .etenuiorumQvidebantur et nitebantur, contra optimates , quod ea discordiam excitari videbant v&s quum locupletes possessionibus diuturnis moverentur , spoliari rempublicam propum gnatoribus arbitrabantum, Frumentariam legem C. Gracchus fferebat : jucunda res plebi Romanae e victus enim suppeditabatur arge sine labore: repugnabant boni, quod di ab indusiria plebemt ad desidiam avo trari putabant & aerarium)exhauriri vide
XLIX. Multa etiam , nostra memo ria , quae consulto praetereo , fuerunt in ea contentione ut popularis. cupiditas a conmailio principum dissideret. Nunc jam nihil est quod populus a delectis, principibusque disientiat ; necbflagitat rem ullam , neque novarum rerum est cupidus , &otio suo , & dignitate optimi cuiusque ,& universae reipublicae gloria delectatur. Itaque homines seditiosi ac turbulenti , quiae nulla jam largitione populum Romam