장음표시 사용
281쪽
Pro iis , qui domino Deo nostro hostias σIrimitias clerunt, ore.
mus , ut Deus optimus remuneretur eos calcflibus fiuir gratiis ; detque iis in praesenti centupl m, G in futuro vitam aetermam; atque donet ipsis pro temporariis aeterna , pro terrenis caelestia. Oremus pro recent baptizatis fratribus nostris, ut dominus eos flasAtiat atque Irmet. Pro fratribus nostris mala valetudine a Uictis, oremus ἰ m domi
nus liberet illos omni morbo Gmnia languore, sanosque restiuat sanctae suae ecclesiae :
Pro nauigantibus ae iter halentibus oremus:
Pro iis, qui tu metallis, exsiliis, custodiis συinculis propter nο-
men domini versantur, oremus IPro are a servitute oppress oremus trio Mimidis π odio habentitur nos, oremus: Pro persequenti ut nos propter nomen domini, oremus i in dominus, mitigato eorum furore, dissipet iram aduersius nos concitatam :Pro iis, qui furis fui cTerrtire ducuntur, oremur; ut dominus ilis
Infantium ecclesiae recci I vri uti dominus eos in timore suo reddat perseelos e ad menseream aetatis perducat: Pro nobis inuicem oremus; ut dominus gratia sua scrura nos ae e stodiat inque ad finem, σliberet nor a malo σ ab omnibus scandatis Perantium iniquitatem, e saluos nos ducat in regnum Dium caeleste:
282쪽
Pro omni anima christiana oremus d δειa e dirige nos Deus, misericordia tua.
Suppo NENDvM hic est, quod ut in prioribus precibus
pro catechumenis ac poenitentibus f i, ita heic in cuiuslibet petitionis clausula populus res onderit, κυριε ἐλεησω, domine, miseris . Vel ut in huiuS Orationis fine eH: Salua π erige nos
Quisquis vel litaniam nostram. Vel preces pro uniue so ecclesiae CHRISTI statu in exordio Oificii nostri cucharistici, heic conferre voluerit, is facile intclligct, magnam inter illas& hanc generalem VcteriS ccclesiae formulam intercodere adh-nitatem. Non habemuS tam perfectam formulam vel in HRY-sos TOMI genuinis operibus, vel alio quopiam vetusto scriptore, cum qua hanc comparemus, quemadmodum antea in consideratione formulae pro catechumenis fecimus. Reperiuntur autem adhuc hodie duae antiquae formulae istiusmodi procum, sine ulla sanctorum inuocatione adiecta, altera quidem in ii uuia Ambrosaria, & alicra in Vetusto ossicio, a WICE Lio ex bibliotheca Fuldensi descripta, quae quum ad hanc antiquam formulam in constitutionibus prope accedant, in usum candidi lectoris ex PAMELII liturgicorum tom. III. p. 3o7. & Bo-NA A cardinalis rere liturgic. lib. Il. cap. V. n. III. heic ad calcem sis adponemus, & tum Videbimus, quasnam reliquias antiquae
ems partibui es frugibus terr , pro sacer LMν es ἔνιncipibus,pro pomtifice ac reee. pro pace in mersitatic vid. lib. xiv. e. v. S. III. pag. In eodice Fuldensi litania mi talis.
Diaeoniis omnes ex toto corde totaque me te: Domine inserere. Qui reoicis terram & sacis eam tremere. Oramtis te domine, exaudi mi irree. Pro aItissima paee S tranquillitate temporum nostrorum. Oramus temine es e. Pro saneta ecelesia eat holica , quae est a suibus usque ad terminos orbis te
283쪽
huius orationis in indubiis patrum scriptis offendamus. Quam-
Pro patre nostro episcopo, pro omnibus ζpiscopis ac presbyteris & diaeonis, omnique et ero. Oramus te domine tae. Pro hoe loco & habitantibus in eo. Gramus M, domine γα Pro piissimo imperatore & toto Romano eXercitu. Oramus te domine παPio omnibus, qui in sublimitate constitutae fiunt, pro virginibus,viduis &oris phanis. Oramus te, domine tae. Pro poenitentibus & catechumenis. Oramus te, domine G. Pro his, qui in sancta ecclesia fructus misericordiae largiuntur. Domine Deus
virtutum exaudi preces nostras. Oramur te, domine ere. Sanctorum apol tolorum & martyrum memores sumus, ut orantibus eis pro nobis veniam mereamur. Uramus te . Gmιne 9e. Christianum ae pacificum nobis finem Concedi R domino comprecemur. Prae.
Et diuinitin in nobis permanere vinculum caritatis, dominum compreedimur. Praesta, κomane, pr sa. Conseruare sanctitatem ac puritatem Catholicῆ fidei, sanctum Deum eoni. precemur. Prorsia, domine, Pr M. Diaconus omnes, Domine, exutius oe miserere. Altera formula ex vita Ambrosiana in dominica prima quadragesianae, ineipi ente diacono, & choro respondente. Diuinae pacis & indulgentiae munere supplicantes eκ tota corde & ex tota
me te precamur te. Domiue miserere.
Pro ecclesita sancta eatholica, quae helc& per uniuersam orbem diffusa est,
precamur te. Domine, miserere.
Pro papa noIlro N. & pontifice nostro N. & omni elem eorum, omnibusque
sacei dotibus ac ministris, precamur te. Domιne, mycrere. Pro famulis tuis N. imperatore & N. rege, duce MOitro, & omni exercitu eorum precamur te. Domine, myerere. Pro pace ecclesiarum, vocatione Sentium dc quiete populorum , precamur te. Domine, mVerreri Pto eluitate liae es conseruatione eius, Omnibusque habitantibus tu ea,
precamur te. Dυviane, myerere. Pro aeris temperie, ac fructu Se tacunditate terrarum, precamur te. Domi Me, myerere.
Pro virginibus, viduis, o Phanis, captiuis, ac PLenitentibus, precamur te. DomIne , mydrc. e. Pro nauigantibus, iter agentibus, in carceribus, in vinculis, in metallis, exsiliis constitutis, precamur te. mmme, inserere. Pro iis, qui diuersis inlirmitatibus detinentur, quique spiritibus vexantur immundis, precamur re. Domine, Serrae. Pro iis, qui iii sancta ecclesia tua uinus mi Iericordiae largiuntur, precam
284쪽
quam enim eorum nullus eamdem nobis formulam exhibeat integram, tamen ex propinqua cognatione fragmcntorum, quae supci sunt, facile ad intchigenduin est, omnia ad eamdem respic re origi ncm. Habentur enim in CHRYsos TOMO & a
liis scri pioribus diuersa istiusmodi oratioris fragmcnta dc manifesta indicia, quod haec vel similis formula multis in ecclesiis in usu fuciit. Vnde non inconsultum fuerit, ista fragmcnta ante, quam progrediamur, colligcre. g. III.
Formula harum precum in constitutionibus colura cum sagis mentis, apud Chrysostomum otiosique Acriptores occtirrentibus. CARYsos TOMus in hoinitia quadam, ad populum Amtioebenum recitata, formulam istiusmodi indictae orationis in ista ecclesia in usu fuisse, pcrspicue significat. Nam quasdam eius
petitiones recenset, quae formulae in constiturionibus adeo similes sunt, ut non sine ratione existimes, auctorem e istitutio in hanc formulam ex eadem habuisse origine, Vnde CHRYSO-s ToMus habuit suam, videlicet o liturgia ccclesiae Antiochenae.
Ait enim, Dum communiter IJomno dia ni vocem audiris, id in Grantis ae dicentis: Oremus Wo episcopo σfnreiure ac defustiane, a que ut recte tractet verbum Deritatis, Eryro iis , qui heu fur, συMilitererrarum, quod imperatum est agere, non recusatis; sed magna animi contentione preces ofertis, quia, quama fit vis concrirsus vepri, probeii ligatis: seiurit, quid dicam, ii, qui my steriis sunt initiati: nam ιγ rationi catechumenorum nondum es illudfermissum , quandoquidem non . dum ad sane Aquendi licentiam feruenerunt i Pos autem, Ut pro toto temrarum orbe, pro ecclesia, quae ad ira in fines utque protenditur, σrro Gliscopis omnisus, qui eam reWu, preces osseratis, cohortatiir is, qui
285쪽
ministrat Agis, G obsequimini funinio flurio, ac re rua testam , magnam esse orationis virtutem, qua a populo in ecchisia communi con su
eratur. Heic obseruandum cst, fuisse hanc indi tam orationem; peragebatur enim per c leusina siue per exclamationem& admonitionem diaconi, dicentis illis, pro quibus orare deberent. Deinde,suisse orationem communicantibuS pcculi, rem, & in celebrationc cucharistiae tantummodo usitatam. Nam catechumenis in ca adesse & se coniungere cum fidelibus non licebat. Porro, petitiones pro uniuerso mundo, pIo ecclesia in omni ici rarum orbe, pro episcopis omnibus, ccci stam ubicumque gubernantibus, & speciatim pro episcopo istius loci, ut vivat in seram inque sene Iutem, G ιbitina adiuti s gratiare te secet verbum veritatis, casiacm cs e Petitioncs, quae in constitutionibus occurrant. Quae res manifesto indicat, loS forinulas indietae orationis eo tempore communiter in ccclesia catholica fuisse usurpatas. CHRYsos ToMus alio loco de haei enarrans, in quibuS populuS cum sacerdotc partem habeat,
Pro mergum nis, inqttit, pro iis, qui in Istrvitcntia funi, communiae a fare, dote e ab ipsis v ta sunt: atque omnes inium eamdemque preiscem cInsipiunt, Irrem, inquam, illam misericordiae plenam. Hur quum eos, qui sarrosanctae mense participes esse nequeunt, a sacris septis . arcemus, ineunda est alicra oratio futJ, tu qua mura peraque conjurinmui. Heic manis sto respicitur ad orationem indictam, ant quam diaconus omnes in terram se abiicere, atque ita diuersas istas pctitiones faccrc iubebar, & deinceps signum surgendi dabar, diccndo: α ιμῶμεν, fugamus, quCmadmodum in Gust tutioribus redditur. Multa alia loca habet CHRYsos Tosius, quae de prccibus pro uniuerso ecclesiae statu, pro episcopis, . pro hoc uniuerso, pro pace publica loquuntur; quia autem ecialius ad orationem rcspiciunt, quae consecrationem &oblationem proxime excipictat sv solamnis omnium statu-
286쪽
um commemoratio iterum fiebat st notitiam carum eo refer mus, ubi de hac oratione disserendi locus erit proprius. VERvMTAMEN non possum, quin unius adhuc rei notatu dignae mentionem faciam EX CHRYsos TOMO , quae ad hanc orationem attinci, quod videlicet haec oratio adeo communis
oratio populi crcilita sit, ut infantes ecclesiae in ea pallem ha-herc iusti sint. Nam in homilia quadam in Marthaeum, i quens primum de oratione pro daemoniacis, deinde de oratio ne Pro poenitentibus, tandcm de hac oratione pro fidelibus, Obseruat, quod prima & siccunda a solo populo, tamquam misericordiam aliis exorante, os ratur ; lKoc autem oratio pro ipsismet fidelibus, ab innocentibus populi infantibus LM, Deum ad misericordiam lacrimis inflectentibus, pcragatur: quia eorum innocentia & humilitas, cuius imitatores regnum caelorum maneat, preces fidelium commendet, si solcinniter divinam misericordiam implorent. Quod cuidenter ostendit, fuisse hanc generalem omnium ordinum hominum in ecclesia orationem. Praetcrea CX AUGUSTI N O fοJ notari poterit, univeis .ilem ecclesiam, vel certe maximam illius partem, habuissentiusmodi prcccs, consecrationem euctaristiae antccedentes, proprie dictas precationes vel deprecationes, & communem oration , utpote communi diaconi & populi voce peractam. In epistola quadam sua totum ccclcstar ministerium in quinque partes dispescit, nimirtun I. in psalmodiam,2. scripturarum lectionem, di sermonis recitationem,q. deprecationem episcopi & presbyterorum, S.) communem orationem, diaconi voce indictam: de qua ipsa nunc loquimur. Vnde intelli gimus, quid sibi velit, quod diaconus dicatur indixisse communem orationem, quod non simpliciter populum orarc iusserit, sed formulam verborum illis praetuerit, cui communia responsa sua debuerint iungere.
cna Chrysost. homil. l λX l. al. LXXII. in Matth. p. 6 . cp. 76S. c. edit. Francos Ivid. lib. xliI. c. vl. s. VII. vol. V. p. 2ὲR. so Aug. epist. CXIX. ad Ianuar. c. XVIII. Quando autem non est tempus, quum in ecclesia fratres congregantur sane a cantandi, nisi quum legitur, aut distulatur, aut antistites clara voce deprecantur, aut communia oratio voce
287쪽
IN alia cpistola spJ millam fidelium, siue sacramenti cor poris ac sanguinis dominici celebrationem, in quatuor partes diuidit, secundum diuisionem illam Pauli apostoli ITim. II, r.
Obsecro igitur e primum omnium feri precationet, orationes , postulationes e gratiarum adtiones pro omnibus hominibus, quando ait: Musin his verbis, εοe intelligere, quod omnis, vel pene omnis frequentat Nelsa, in PRECATIONES accipiamur dictas, quas facimus in celebra. tione sacramentorum, antequam illud, quod es in domini mense, in f ai benediei: ORATIONES, quum benedicitur σsanctificatur,ta ad di
tribuendum comminuitur , quam totam petitionem fere omnis ecclesia d minica oratione concludit. - Intrepellatiouet autem, Me, ut vori
dires habent, POSTULATIONES, fiunt, quum popuIus benedieitur. Tune enim antistiter, Iut aduocati, susceptos suos Ier manus impositi nem misericordissima offerunt potestati. svibus Praelis, ta particis to tanto saeramento, GRATIARUM ACTIO cuncta concluist, quam in his etiam verbis ultimam eo tendauit apostolur. Vt adeo heic planam ossicii ccclesiastici habeamus enarrationem, & intelligamuS, preceS ante consecrationem fuisse solemnes illas supplicationes, quae a diacono & populo potissimum fieri de in ,
communis cratio Duo diaconi indicta , vocari coiisueucrint. Hio
loco quasdam recenset nominatim, pro quibuS tunc oratumst. Scribens enim ad Vitalem quemdam Carthaginensem, qui pro infidelibus non csic orandum statuebat, nota ecclesiae proicum Vrget. Exerce, Inquit, contra orationes ecclesae distulariones tuas, σquando audis sacerritem Dei ad altare exhortantem sqJ populum Dei, orare pro incre tutis, Ut eos Deus conuertat ad fidem; es pro eatechumenis, ut eis destrium regenerationis inspiret ; G Iro fidelibus, ve n eo , quod esse caeperunt, eius muneru perseuerent; subsamia pias DoeereT die, te non facere qπod hortatur, id est, Deum pro infidelibus, ut re
fideles facia non rogare. Heic preces pro conuersione infidciseum & peiscuerantia fidclium csidon esse videmus cum iiS, quae in constituti nibus occurrunt, & utrobique diaconi exhortat Onesieri dicuntur. BAsI LI vs etiam de his precibus sub nomine κηροπιαῖκκλησιατικών loquitur, quod non de Verbi pradicatione in Ec-
p August. epist. Ol. ad Paulin. quali. V.
288쪽
clesia intelligendum est, sed de his precibus, quas diaconus, ut communis πινρυξ siue praeco & director huius ossicii, populo pro omnibus hominum ordinibus in ecclesia faciendas in
iungebat. Atque hoc modo sentcntiam suam ipsemet B Ast La us explicat. Scribens enim ad amicum percgre constitutum, ait: Vt tui non sim memor in precibus meis, est impossibile, nisi
prius ollitus fuerim operis illius, ad quod me dominus desinauit. --mμι si Muidem των κηρwγματων τῶν ἐκκλησιατικῶν indictarum pre- eum ecclesie DG cereis sticarum cocumim, male reddidit interpres Latinus J quum sis inter Melos per Dei gratiam numeratus, quod nimiarum ro iis intercedamus apud Deum, qui peregre sunt constituti, quiquae inter militares copias recensentur: stroque iis etiam, qui libere pro tentur nomen domini: π pro iis, quifructus manifesto sextitimi isti, Atuatis, pro hisce inquam omnibus preces in faneta ecclesia fundimur.
Horum amem vel cum praecipuis, vel potius cum omnibus tuam excellentiam adnumerari intelligimur. Aliarum specialiorum precum non
meminit, quia plures recensendi occalionem non liabet, quam quae ad hunc potissimum virum spectabant; dubium autem non est, quin plures ciuimodi preces aliae in ecclesiae Caesareiens litvigia fuerint, cuiusmodi iii liturgiis Antiochenae & rieanarum cccletiarum fuerunt. CAESAR IVS, praesul Arelatensit, itidem deprecibus indictis, tamquam in eccliliiSGallicanis usitatis, loqui tur, quando in homilia quadam populum exhortans ita s attrRogo vos G admoneo, fratres carissimi, ut quotiescumque iuxta altare aetericis oratur, aut ORATIO DIACONO CLAMANTE INDICITUR, nostini corda sed etiam corpora inclinetis. Nam dum frequenter ficus oportet, b diligenter attendo, diacono clamante: Flectamus genua, maximam Partem Popvu, Destit columnas erectar flare conspicio, quod chri- sianis omnino nec lici t, nec expedit. Ucic licet non habeantur pe- ,
289쪽
titioncs particularcs, manifesto tamen ad cas & ad duas me moratas circumstantias respicitur, hoc est, quod inflexis genibus & indicente siue mandante diacono fieri debeant.
De inuocatione, siue coludia , preces populi iusiequuta. ET in his circumstantiis indicta illa oratio discrepabat ab insequente precationc, ab episcopo vel primario milustro fa
cta, quam Graeci ἐπικλησιν, hoc est, inuocationem, I atini autem collectam vocabant, eo quod esset praecedentium populi precum quaedam collectio & ανακεφαλ ωσις, siue recapitulatio. Vti
prior illa precatio a diacono & populis genua flectentibus recitabatur , ita haec ab episcopo stante offerebatur. Et idcirco diaconus post priorem illam orationem statim clamare solebat,
Eγειρωμεῖα, Surgamus. Oranter iurenti, nos ipsor atque mutuo v
venti Deo, per Christum eius omini rudemus. Postea episcopus precabatur, ut formula habdi in edi misendiu frJ: DOMINE Omuipotens , MEU: me, qui in altas babitas, sancte, qui in sanctis reqViescis, O linis expers, ni archa; qui Iιν Christum dedi Iti nobis cognitionis praedicationem in agnitionem gloriae tuae aen ut nis tui, quod manifestavit Duelis αἰ comprehcns: inemo irae nunc quoque respice per ipsum in hoc ovile tuum ; σubera illud omni ignιrantia σPraua a Itones G da, ut te timuere timeat, ae dilectione te diligat, ei coinremisiat a facie gloriae tuae r sis eir Hemens, pr itius ae exauditor in precibus eorum ; π eustodi illo; immutabiles, irreprehensos, ineu a- ros : ut sint sancti corpore atque anima, non habentes maculam, aut rugam , aut aliquid huiusmodi; sed ut sint integri, nulla που inter eos sis muritur, vel in refectus. Drfnser , paeus, I Iouarann non acceptor:
290쪽
- auxitimor Iopuli tui hujus, quem rei lemisti pretisse Christi tu sanguine e Patronus, adiutor, propugnator, custos, murus nuissimus, vallum, fr-mum praesidium: quoniam ex manu tua nemo potest rapere 2 non enim est alius Deus ficum tu e quia in te est nostra exspectatis. Sanelisca eoris ruritate tua; quoniam sermo tuus veritas est. sui gratiae caussa uibuagis, qui decipi nou poter i libera eos omni morbo, π omni infirmitate, omni debero, omni iniuria dia fraude , a timore inimici, a sagitta volante per diem, a negotio in tenebris perambesante; σdignas e illos aeteris
navisa, quae in ciristo filio tuo unigenito, Deo ac saltiatore nosro ; per ti/m tibi gloria cultus in fauciis stiritu, nunc, e semper, ilia in saecula saeuiorum. Amen.
HAEC oratio, mea quidem sententia, ciusdem indolis est cum oratione, concilio Laodicois fiιJ memorata, tamquam sc-cunda ex illis, quae αἰ προσφων σεως fieri dicuntur. Etsi cnim auctor constitutionum inter Orationcm diaconi voce indictam,& inter seuocationem episcopi distinguit, priorem προσφώνησιν, posteriorem autem --λησιν appcllans; in diuersis tamen rebus ambae conueniebant, ut ab oratione αἰ σιωπῆς, Db silentio, quae antecedebat, pos Icnt distingui. Primum cnim clara voce a ministro pronuntiabantur, ita, ut univcisus coetus illis se possent coniungere, Vci singulis orationis diaconi pctitionibus respondendo, vel in clausula orationis episcopi dicendo Amen; quum contra preces silentes populi cae essent, quas per se quisque priuatim dicebat,&abar ab aliis diucro esse possent, nonnumquam etiam tales essent, Vt cas audire non eXpediret, quia nonnulli hac opportunitate co abutebantur, ut diuinam Vindictaui inimicis suis imploi arent. Deinde utraque Oratio peragebatur ad exclamationem & admonitionem diaconi, adeoque nona II προσφωνήσιακ habere potest. Ante unam enim di-