Iosephi Binghami, angli, Origines siue antiquitates ecclesiasticae. Ex lingua anglicana in latinam vertit Io. Henricus Grischouius Halberstadienis. Accedit praefatio Io. Franc. Buddei ... Volumen primumdecimum et vltimum

321쪽

tein liturgiae IACOBI apostoli & BAsILII contra illos producit. Quibus addi possunt liturgiae sub nominibus MARci &CHRYSos ro MI & constitutiones jJ. Verum enim Vero.quum hac de re expressuin mandatum in institutione non exstet, non Obstante hoc generali veteris ecclesiae consensu, a recentioribus theologis, tam inter Romanenses quam inter Pro umes, communiter definitur, non esse hoc de essentia laci amenti, uti l

ctor curiosus hoc demonstratum legere potest a vos sio faJ in disputatione, quam de hoc argumento edidit.' S. IIX. De quibusdam haereticis , qui in elementis sacrae eucharistia. vel addendo, vel subtrahendo quidpiam immularunt. VETEREs quidem non Vituperandi sunt, quod hunc moirem exacte obseruarint, quia id partem institutionis CHRISTI csse crediderunt. . Quamobrem omnes eos sub censuram si vocabant, qui in clementis vel addendo Vel adimim do, vel substituendo elementum aliud pro alio, quiaquam mutare ausi essent. inquarii, uti percepimus, damnabantur, quod vinum uferrent ; & Armenii aliique, quod non simul aquam 'actis qrent. Alii improbantur, quod loco vini 'lac vel me, a ua. mixtum offerrent; alii, quod uuas pro Vino; alii, quod legumina pro pane consecrarcnt. De quibps Omnibus quando duabus antecedentibus sectionibus loquuti sumus, hoc loco plura dicere nihil attinet. Praeter istos vcro secta quaedam absur- ita erat eorum, qui eucharistiam non perfecte se celebrare putabant, nisi caseum una cum pane offerrent. Vnde dicti sunt Artotritae ab αὐοις, quod pancin, & τυρος, quod caseum significat. Haec de illis narrat EPIPHANIus Γ',& post eum Ausus Tl-

in Leo nυbir minoriptis tr aduo horoscio i ita consecranda in .riaria mi sex aqua & vino sacrum calicem ediderunt. ca Conitituti lib. VIII. e. XII. p. 4or. fin. edit. Coteleta ac ἐτως ὁ ποτη

322쪽

Nus feJ, qui, Arint ita sunt, inquit, quibus oblatio eorum hoc no- rem dedit: Gerunt.enim panem G caseum, dicenter, a primis hominibus oblationes defructibus terrae σovium fuisse eelebratas.

, B de aliis, qui usum huius Doramenti penitus reiecerunt.. ERANT & alii, qui omilium externorum symbolorum sue sacramentorum usum generatim, & consequenter tam baptisinum quam eucharistiam, rchciebant, dicentes, nonnisi fi

dem & cognitionem S cu uia spiritualem , ch istianis tequb

ri. Propterea Ascodrutae, qui genuS quoddam Gnosticorum erant, MC baptiZabant eΟS, qui accedebant, nec apud eos celebrahatur eucharistia. Docebant, non debere diuina mysteria, quae inuisibilium sint signa aer res visibiles perfici, nec incoI- 'porea per sensiles & corporcas : perlaetam autem redemtionem esse veram eius, quod est, cognitionem. In hunc modum eos describit THEODORE Tvs d J. Atque ita tum ipse tum me ipΗΑNius fri aliam detestandam sectam' describunt, qui a praecipuo suo. dogmate dicebantur Erchonum Mundum non a supremo Deo factuin esse statuebant, scd a ce1tis inferior bus potestatibus, septem vel octo numero, quas appellabant Archomas liue principes diuersorum orbium caelestium, alios aliis superiores, quorum summum Vocabant Sabaoth: dicebantque,

baptismum & eucharistiam ab hoc Sabaoth Deo iudaeorum &legislatore duntaxat esse institutam, non a supremo Dein, e sue propter istorum mIstet torum usum penitus reiiciebant. Fuerunt aliae quaedam istiusmodi sectae inter Veteres haereses, quae cucharistiam VI ex similibus caullis reiecerunt. Istae au-

ce Theodoret. ibid. e. XI. tori Epiphan. haeres. XL. num. II. totici Vid. Orig. - ἰ λχ m. ia. XIlI. Ea penitus auferentes, quae senIibus percipi unt , nec baptismian nez eucharalliam usurpantes o co

323쪽

em Hesunt ad ostendendum, cuiusmodi fuerint homines,rii olim hoc sanctum mysterium conicinserami; adeoque, si e lteriore ad studiosius inquirendum in eos digressmne, ad vigotium & cultum regredimur ecclesiae.

LIBRI DECIMI si GCAPUT TERTIUM

DE ERECIBVS lN OBLATIONE ET CON-- SECRATIONE FIERI SOLITIS.

.. . I. I. . Tormula gratiarum actionis ct orationis in eobsecratione fleri silitae e constitutionibus descripta. Fh Tis populi oblationibus paneque & vino ad euchariis stiam seonim polito, statim ad solemnem elementorum DRorum progrediebantur consecrationem. Quo modo haec facta lit, fuse descriptum legimus in constrωrombus; quod f sum heic primum trademuS, & tum diuersas huius ritus Dase s eum etde dignis comparabimuS narrationibuS, quta In alias vetustis scriptoribus habemus. Igitur prima oratione pro fide' l. - finita extemplo diaconus iubetur dicere saJ

mota 'Tum episeopus salutat ecclesiam, ac dicit: Pax

eum ληdras vobis, & populus respondcta. Et cum M auo. Pompa diaconus dicit omnibus: Salutare vox inuicem am inculo san Et clerici osculantur cpiscopum, laici Viri laicos, scinynae se minas Pueri auic in stant ad belua, hoc est, aut*d pulpitum, V ad altare. Ac diaconus alius ipsis praeest, ne inorditiate sem parit alii autem diaconi deambulant inspiciuntque viros ac mulieres ne strepitus aliquis oriatur ue& nc quis trutrira faciat,

324쪽

vel susurret, vel dormitet. Alii diaconi stant ad ianuas virorum, & subdiaconi ad ianuas mulierum; Vt ncino egrediatur,nem aperiatur ianua tempore oblationis. Vnus autem subdiaconus dat sacerdotibus aquam ad lauandum manus, in s gnum puritatis animarum Deo consecratarum. Statim post

haec di ac us fri pr9Clamat: Ne quis ex eatechumoris. Ne quis exaudiemibus. Ne quis em iuFletibus. Ne quis ex heterodoxit sui priorem precatin fecistis, πζοελθέτι, exite, cVel potius, uti Icgen dum putat Co TELERIvS, προσελ9ετε, accedite: nam hoc adcom

municantes dici videtur, tamquam quaedam inuitatio J Mamer

ia mise pueros. Ne quis contra aliquaem. Ne quis in hy porrisi. Tremas dominum cum timore ae tremore flemur aa osserendum. Quibus

peractis, diaconi τὰ δωρα, dona, id est clementa ad altare a mouent episcopo; ac tresbyteri a dextris illius & a Iinistris stant, ut discipuli magistro adsistentes. .Duo autem diaconi ex utraque parte altaris, tenent flabellum ex tenuibus membranis, aut ex pennis pavonis, aut ex linico; & sensim abigunt parua animalia Volitantia, ne in calices incidant. Tum Orans apud se pontifex,&splendidam Vestem indutus, starsque

ad altare; signum crucis in fronte manu facit coram omnibuS , ac dicit: Gratia omnipotentis Dei, ta earitat domini nostri Iesu Gristi, e communieario sucti piritur si cum omnibus vobis.. Atque

325쪽

Omnes una voce respondent: Et cum stiritu suo. Tum pontifex; Sursum mentem; & omno: H cmulas domi mi s Et seonti px. Gratias agamus dominos Et cuncti: Dignum σ iustum est. Et pontifex dicit Vere dignum erilistum est, ante omnia laudare te,verundursu

απε rem ras ex epem, ex quo omnis paternitas in celota miri a nominatur; solum ingenitum, principii exemtem, rege ac domino carentem, nullo indigentem, omnis boni largitorem, mira ine superiorem ,seniser uno eoiniqud modo re hasentem; a quo rameta'amquam e carceribus pubi fidam ad ex 'nauio proces mi. Tu .

o, Dinis σωπ copiis, perpetuus Visus, auditus 3ngenitua, fas renitia. u edocta; primus nati a , σ&X exsi tendi, ac omnem numerum supe- nihilo in rerum naturam protidisti, Per unum sine.

tamquam ies inorans. qui omnia ex iram filium tuum: ipsιm vero ante omnia secula genuisti voluntate, erpotentia ta bonitate, absque intermedio. Mium unigenitum, verbum Brium, sapientiam viventem, primogenitum omnis creaturae, angelom migui consilii tui , pontificem tuum, fletem autem υ dominum omnis naturae, quae tutelligi ac sentiri potest, qui se ante O UNO, ν Per qNem omnia. Tu namque, Dens aeterne, cuncta Per ipsum condidisti, G per irauia etin Lia dignaris comi enienti providenro. Per quem enim vi eserit dona , per et dem etiam ut bene essent de figi. Deus G parer iviniti filituis qui per eum ante omnia fecisti Cherubinos π Seraphinos, ferata es

326쪽

ano. 9 atque post haec onmis,per eum fabricas, hunc qui apparea mim cum, quae in Q. Nam Tu er , qui caelum ut caninam Druisti. ac vi pellam extendis cur terram supra nihilum collo asti sti voluntate: qui isti firmamevrum s er elem ac diem fabricatus esequi larem ex thesauris e ripis erillius amictu induxisti tenetras, ad requiem animalium, qua in mundo movetitur: qui in Asedem po μιμ ad domimum diei, erianam ad dominium hodus'; atqM chorum Ibiniarum in caelo delineasti, in Iaudem magnificentiae tua: qui fecisti aquam ad potum dς expurgationem; vitiam aerem, ad avreiactouet , e a I 'ditionem vocis, dum lingua aerem ferit, e ad auditum, quem adiuuae in sentiencia Aquela incumbente ac penemanete: qui fecisti ignem ad δε- ιιum de tentaris, is in igentiae expletionem, tar G calefieremus ae i Iumi Temtir ab eo 3 qui mare magnum a terra separasti; illud quidem reddidisti nauigabile, hanc vero pedibus perviam ejecisti ; σιδι ι quidem Mimari uin paruis ac magnis refersisti, hanc autem cicuribus ae indomitis repleuisti, Dariis stirpibus rei nisi, herbis coronasti, fortatis decorasti, feminibva ditasti:, qui constituisti ablum EF ingentem .nο- Iem ei circumposeipi, aceruara falsarum aruarum requoras esimque circumsepsisti tenuissimae arenae pori se qui absum eamdem fetι pelagum

327쪽

modo infurorem rempestatis agis, modo, ut nauigio citrsum facientilia sit ad profectionem facilis, in lenitatem Ierenitatis ducis: qui ινι nereatum a te per Christum fluviis tinxigi, torrentum proluisti, ponemusia sntibus perfudisti,tar ad teri .e inemencam ac si mi Isimam sedent , mo1 tibur constrinxipi. Impleus mundum tuum, ae exornasti herbis odo. ratis e salubribus; multis varisiue animantibus, robustis ae infirmi ribus, eservientis ac aperariis, cicuribus ae feris; G serpentum Mitas,

atque diuersarum volucrum clangoribus; annorum circulis, mensium aedierum 1rum erit , tempestMum Frie ; nubium, imbrer procreantium, cum fur, adfructatim fartur, ad animalium conseruatisnon , libramentum ventorum antium quum a Te iubentur, mul1rtudinem stirpium ac Bese. barum. Neque fuit m condidisti munaum, sed e in ipso mundi ciuem, hominem est eripi, ar eum mundi mundam sem ornarus ornatum constis tuis . Dixisi enim septentie tuae; Faciamur hominem ad imaginem nostram, es ad similituIinem e e dominentur piscibus maris e volatiliabus caeli. Ideolu fecisti eum ex anima immortali ereorpore dissipasili; lla quidem ex niculo essecta, hoc vero ex quatuor Hementis: G dedistri, di anima quidem rationalem Bitidieattinem, pietatis ae impietato discreticiu , csti ac iniusti animadversmem; in απιre donastri quinquerimam sensium, atque motum progressivum. Tu namque, Deus onmipotens, per Christum, in Edene ad orientem plantasti 'aradisiιm,

328쪽

piparam domum induxisti λη--m; quem, quum ess rex, Pge naturaliae insita donasti, quo intus ae ex se hiarere cognitionse Dei semina. m. roduere' autem eum in patradisem deliciarum ,potesarem quidem omnium ad participandum conresbi, unius vero uelius gustatum in spem mel reum rerum interdixisti, ut si mandatum eum re, Ebur seruati ane redem ferret immortalitarem. suum. autem mamiatum neglexit, erfraude serpentis mulierisque consilis sustauit prohibitum fructum p ex paradiso quidem iuste illum expulisti , bonitare vero tua, funditu1 Pereun rem non destexisti: erat enim opiprium tuum: sed qui eis ieceras re aturam, dedisti, ut sui3 sudoribus ac lasoribus. Mi pararet victum , to

mina producunte , augente ac maturanter atque eum breui mortis seminafectum, per iusiurandum ad regenerationem νυcastis decreto mortis δε- luto, intam ex resiam clione promisissi. Neque hoc solum ; verum etiam ex posteris eius, a te in multis dinem innumerabilem est sis, rex, qui ti

bi ad gerunt, glori easti, eos vero, qui ά te defecerunt,punivisti ; aduri Didem Abelis heri io, is innocentis, fratricidae autem Caini mun'

in detestandi, fastidito. Et ad haec Sethul σ Ginum fusiepsi , atquo

Henochum transtulisti. Tu enim es opifex homi uum, vitae lingitor Mi-gmrim expistor; legum datis, easqne seruantium remunerator, tr Ur Gentium vindex. qui Alaurum ingens mundo I rostre i te uiuentium

329쪽

Ititudinem inmissu, G eo ex diluuio in arca eripuisti una eum octis imabus sustum Noam, finem quidem eorum, qui praterieram, origia non uno Greesturorum. qui horrendum quem aduersus GAmitanum .Pentapolim eo itasti ,σ terram frugiferam in salsuginem n ter M. mutiam illius incolarum redegisti , V sanctum Lotum ex incendio eruisti. Tu es, qui Abrahamum liberasti auita impietate, undi haeredem eo Lsti uitii. Atque Christum tuum a parere fecisti. qui Melehisede m. pontigem diuini cultur designasti. ' qui multa passum famulam tuum Ioum, victorem serpenti , inriginis malorum, d arasti. sui Isaaeum olfZeisti filium promi vir. qui Isscobum duodecim filiorum parrem, eiusque post dis in multi dinaem propagasti, σ ad Aegyptum in septum stitit: quinque animabus inreod xisti. Tu. domims non despexsi Iosephum ; sed illi pro me ede castitatis, tua caussa seruata, dedisti, in A nilis pneesset. Tu domine Hebraeox ab Aegnius opprest, ob pra- missa patribus eorum acta, non Neocrisii; verum Aegyptiis punitis, ii

herasti. siruimque homines legem naturiacm corrupsent, er fleaturam, modo quidem fortuitam arbitraremuir, modo autem plus quam oportet honorarent, ae tibi omniu8 LDo compor rem; non fluisti errore duri ;.uiusotius 'edito saucto D do tuo Nosc. per eum legem seriptam in naturalis adiutorium tribuisti, er assurar ostendisi oeus tuum esse ,re, rorem vero de multitudine Deorum micrminasti. Aaronem operor

. eius

330쪽

eius houore sacerdotali aerorasi, Hebraeos, quum peccarent, castigasti , quum reuerterentur , suscepisti: Aegritus decem plagis estus es: mari diuiso triste isti Isrielitas : insequut, Aruptios des isti submersuae gno amaram aquam dulces refecisti: . ex petra dura aquam profudisti: e eaelo manu mi depluisti: praebuisti ex arer escam, ordigometram: consitusi noeti eorumnam unie ad illustrationem , e die resumnam nubi ad omxacvtam in aestu. Per Iesum, ducem exercitru a te declaratum , septem senter Canamaeorum euerri', Iordanem dirupisti, fluuios Et lauseasti, muros prostrauisti ab is maclinis, e absque manu humava.

Pro omnibus tu, gloria, Domine omnipotens. Te adorant inmmerabi-des copiae a 'Grum, arri angelorum, thronorum, diminationum, princi .patuum , potestatum, virtutum, exercituum, faeculorum seu aeternorum ζσ Oerubini; item seraphini senis alis prae ista, binis quidem velantes' pedes suos, binis ero capita. π duabur aliis Polantes, ae dicentes inaeum mille millibus cretangelorum e denis millibus 'denum militum anagelorum, indesinenter ac me voeis intermissi ne clamantibus: Et omnis

populus simul dicat: Sam&vi, favetur , sanctus, Dominu3 Sebaoth: pleni sunt caeli σ terra gloria ejus r benedicius in saevia. Amen. Et pondsex postea dicat: Sanctus enim vere es, e sanctissimus, alti

Amus e super exaltatus in faecula. Sanetiu quoque unigenitus rami se litιs, ominur. noster e Deuc, Iesus Cisi iv ἔ qiii ad omnia tibi, Deo fuse patri , rim Pi Paria creatione, tum in prouidentia convenieuti, mini-