Iosephi Binghami, angli, Origines siue antiquitates ecclesiasticae. Ex lingua anglicana in latinam vertit Io. Henricus Grischouius Halberstadienis. Accedit praefatio Io. Franc. Buddei ... Volumen primumdecimum et vltimum

331쪽

strant, non destaxit genus Immanum quod peribat : sed post naturalem legem, post legalem admonitionem, po I propheticoc reprehensiones, s

angelorum praefecturas ἰ quum legesii. naturalem una cum lege feripta seu posita violarent, atque e memoria abiicerent diluuium, conflagrationem Sodomiticam, plagar Aeg ιiis , ct caedes Palaestinis illatas inutimque A Leo perituri essent omnes ἔ ex sentelatavua 'se elegis creator sominis, homo fieri; legislator ,sub legibus f pontifex, hostia; pastor, ouir ω, suum Deum ac patrem, placauit atque mundo reconciliauit, rurictosque as miserae ira liberauit, factur ex virgine, faetas in tarnae, mur ver bum , dilecIur silitu, primogenitus omnis .creaturae, secundum prophetias ab ipso de se praedietas oretur ex semine' Dauidis es Abrahami aeri tribu Iudae: e Laeliu est in utero virginis, fremamr omnium qui gignuntur; incarnatur est , qui earnis expers; qui fine tempore genitus, in tempore natus est e se te vixit, G legitime docuit ι omnem morbum σomnem infirmitatem ab hominibus expulit; signa e prodigia in populo edidit: cibum, potum, semisum cepit is, qvi cunctos alimento in.ligemes nutrit, omneque animae implet beneplacito: manifestauit nomen tuum iis, qui illud ignoratam 'fugauit ignorantiam; pietatem exffectauit; Luratem tuam impleuit , opos quod ei dedisti consummauire atqu, his omnibus feliciter gessis , per proditionem illius , qui malitiae moeso Ian. Debat , comprehensin es manibus sagitiosorum, nempe fatis uomino gau -

332쪽

dentium sacerdotum ac pontificum , O populi iniqui ; a quibus multa passus 6i, c omnem ignominiam sustinuit, permissu tuo ; traditur est Primeo praesdi; iubeatara est, is lex; condemnatus est, fluator; cruci Urxis est, qui pati non potest ; mortuus est, natura immortalis; sepi ιs es, o

tae es sector; ut illor . proptere quos aduenerat, a pasiane flueret, OV aniorte eriperet, et i dialoti vinctila rumperet itius ue lacia liber ret hominose resurrexit a mortuis tortia die: quadra inta diebus remis moratus eum distipulis, assumtus est fu caelos; a i dexteram ad det

tibi, Deo ac patri ρη.

' Memores igitur eorum, qui e propter nos pertulit, gratiar agmine tibi, Deus omnipoteur, nou quantum di cmur , at quavium posset is e constitutionem eius iv lemus. In qua enim nodie tradi a ur, Pan saniactis simmaculatis manibus suis accepto, G elevatis ornus ad te, Deu

Duni ad patrem, fregit ei dedit discipulis, dicens; hoc est mysterium

noui testamenti: accipite ex es, manIurate: lor est corpus meum; lus Wσ multis frangitur in renmissionem reccatorum. Similiter calicem mit

scitis ex vino e aqua , seudis auit, ac dedit ii em, dicens: Libite ex eo omnes ; hie est sanguis meus, qui Pro multis sunditur in remissio

nenι peccaurum. Hoc facite in meam commrmoratio m. suotiescunque enim manducabitis panem hunc , v bibetis hunc calicem , mortem meam anuvntiabitis, donec veniam. Itaque memores Ias ionis eius, σ

333쪽

mortis, es a mortuis resin rectioms, atque in calam reditus ; nec non se eundi aduentus, quem idem facturus est, tu quo eum gloria σ potestate veniet, iudicare vivos crmortuos, G reddere Agidis iuxta opera eorum ;Tibi regi ae Deo panem hunc, calicem hune osserimus, secundum cou-situtionem eius, gratias tibi per eum agentes, quia nos dignos habuisti, qui staremus coram te, ac sacerdotio fungeremuir tibi; G poscimus te, m super Me dona in conspectu tuo proposita placate ressicias, tu, qui nullius indiges, Deus, O neplaceas' in eis ad honorem Christi tui, atquc supra hoc farrisicium mittas fauorum tuum serratim, testem passionum domini Ies , ut exhibeat panem hune corpus Christi tui , ω calitem . hune sanguiuem Christi tui, quo participe, illius ad pietatem confirmentur, remissionem peccatorum consequantur , diabolo, eiusque errore liberemur,spiritu sancto repleantur , digni Christo tuo flant, vitam sempiternam impetrent, te illis reconciliato , domine omnipotens.

Adhuc cramus te, domim, pro sin ta reelsa tua, quae a finibus ad fines extenditur, quam acquiPisi pretios sanguine Christi tui ; ut

eam inconcussam ae minime sueti utem eos. es inque in Iaculi consummationem e item pro uniuerse episcopatu, recte verbum Deritatis tractante ac distribuente. AIbue rogamus te pro me nusus pretii fomin qui tibi cro; σpro omni presbyterio, pro diaconis ac Pnsuerso claro

334쪽

Di omnes sapientiirm a te edoctos, spiritu sancto impleas. Atiue νον mus te, domine, Pro rege, M iis, qui in sublimitate sunt, e pro euiset,

exercitu; is res nostrae in pace Persentur: quo totum vitae nUrae tempus

in quiete π concordia traiicienter, re per Iesum Christum, stent nostram, gloria ad Diamur. Adhuc osserimus tibi pro omnibur sanctis, qui a friculo placuerum tibi, pare resis, prophetis, iustis, apostolis, mari Abus, confessoribus, epis opis, presbieris, diaconis , subdiaconis , Describus , cantoribus, virginibus, viduis, laicis, Gomnibus, quorum tu nomnomina. Adhuc osserimus tibi pro popias hoc: Di eum in laudem Christi tui exhibeas regale sacerdotium , gentem sanciam: pro iis, qui in virginitato G castitate vivunt; pro vitiis ecclesia ς pro iis, qui in nuptiis Mnestis , ac in progeneratione liberorum degunt; pro infantibus plebis tuae; uti vostrum neminem reiiciendum habeas. ADuc poscimus te pro orbe hae, stabitantibus in ea pro aegrotis, pro dura semitiite ametis; pro exsulibus; pro proscriptus pro narii ritibus iter facientibus, vasis auxiliator, omnium adiutor ac defensor. Adhuc rogamus re pro iis, qui oderunt uos, σpropter uomen ruum nos persequuntur; pro iis, qui foris fu=it, ae errant: in adducas eos ad bonum, ta rorem eorum mi Lys. Iterum rogamus te pro ecclesia catechumenis; b pro iis qui as a versario iactantiir; spro paenitentiam agentibur Aratribus nostris: De primos quidem perficiar tu me; alteros vero mundes a seratione mali; tertiorum autem paruitentiam fuse Pias, condonesquc cum iis, tum nobis,

335쪽

quae delinquimui. Osserimus quoque tibi pro ieris temperatura, misgum ubertate; ut indesinenter bιna a re collata percipientes, a lue laudemus te, qui dat eseam omni cinni. Etiam rogamus te pro iis, qui ob caussam probabilem abscures sunt: ut omnes vos in pietate conseruatos au in Christi 'tui, Dei et verse naura sub sensum G intelligentiam ca- . . dentis, regisque nostri regno congreges, i litabiles, in jalos, irre- Iresinfos: quoniam tibi omnis gloria , venerario , gratiarum actio, honor, adoratio, Iatri, collis , spiritui sancto, nune . semper in infinia ac sempiterna saeuus. Arum. Atque omnis populus respondeat, Amen. POSTEA episcopus ruisus dicere iubetur, Pax Dei fit cum omni&u vobis. Cuiret usque populus i cspoirdct: Et cum spiritu tuo. Dein dc diaconuS populum excitat, ut siccum in alia se

coniungat precatione, quae dicitur προσ*ωιησις ἐπι τῶν πιτῶνι ιτα την Θώαν άναφορὰν, Denuntiatio obseerationis pro fidelibus ps sitimam oblationem, his Verbis concepta tri: Adhuc atque adhue oremur Deum per Christum eius, Pro munere, quod domino Deo oblatum est; vemus, qui bonus est, illud mediante Griposis, recipiat in caeleste suum altare, ad o Hrem suauitatis. Pro ecclesia hac, c populo oremus; noet niuerso episcosatu, omni presbicris, cuncto Christi diaconio ae ministerio, omni rencsiae ea tu oremus f in dominus universos construet atque custodiar. Pro regibus e in Dblimi Iotestate conjii turis oremus; ut rermi ae pacificae sint; quo vitam quietam G tranquillam nacti in omni pi-

336쪽

etate ac morum castitate degamus. Sauciorum martyrum memores mur ; is digni habeamur participes feri eorum certaminis. Pro iis, qui in finis requieuerunt, Oramus. Pro caeli temperatura σfrugum matur rate , oremus. Pro recenter baptismo illuminatis oremus, is confirmentur in fide. Omnes, alii ab aliis incitentur. Suscita nos Deus ingratia tua. Suscitati, nor ipsos Deo per Christum eius commendemus. Et

episcopus dicat: Deus qui magnur e magni nominis es, magnus eon ID, G potens operibus; Deus, e patre sancti filii tui, Iesu Ialuatoris nostri; respice super uos e super I gem tuκm hunc', quem per eum dei gisti ad nominis tui gloriam; e Duruscans corpus nostrum e animam

nostram, concede, ut essecti puri ab omni inquinamento earnis ac stiritus, proposita domι consequamur; neminemqiue mirum indignum iudices , verum sis noster a tutor, opitulator, Prosi gnator, per Christum tuum s cum quo tibi gloria, honor , laus, glorificatio, gratiarum actio, es

sancto spiritui, in facula. AuremET postquam omnes dixerint: Amene diaconus iterum clamat, , attendamus i Ac episcopus ita ad populum proloqui ilibetur: Sancta semiis, populo rcspondente, mussanctus , Puur dominus, unus Iejus Chrisus, in gloriam Dei patris, benedietur in secula, Amen Gloria in Dissimis Ino e in terra pax, in hominibus bona voluntar. Hosanna filio Dauidis . lenita ius qui venit in nomine domini, Deus dominus, e manifestauit se uobis: Hosa a in ab

iissimis. Hoc integrum ossicium cst, achii communicandi praemis sum, uti quidcm in constitutionibus traditur; quod heic ita ex to-

337쪽

to repraesentavimus, quemadmodum ibi iacet, ut lector uno obtutu videre illud possit. Diuersas illius partes & membra nunc conferemuS cum certiS narrationibus, quas alii fide digni auctores de illis habetit; ordicntes ab eo, quod primum crat in ordine, nimirum salutatione, qua sacerdos Vtebatur ad populum.

g. II.

Haec enarratio comparatur cum iis, quae in aliis auctoribus dia 'cuntur. Primum quidem, quod ad formulam salutationis, Pax vobiscum, attinet. ANTEA D J iam obseruatum nobis in, hanc formuIam salutandi populum Pax vobiscum, Vel, Dominur vobiscum, Vel, Graistia domini no Di Iesu Christi &c. usitatum fuisse privloquium, &introductionem in omnia sancta ossicia, atquc precibuS,maxime . ad altare os serri solitis, semper praemitti consueuisse. I HEODORETVs hoc in omnibus ecclesiis mysticae liturgiaesdJ sper quam hanc officii cucharistici partem ὶntelligit θ esse Exordium ait. CYRILL. Vs A LEX ANDRINus 9J idem dici quod in sanctis synaxibus circa ipsa mysterii initia hanc solutationem usurpent ; & quod CHRISTUS veluti legem quamdam inde ecclesiae filiis statuorit, dum salutauerit discipulos, famili

ribus ad eos Vocibus usus, Pax vobis. Ncmo autem fusius de ea loquitur, quam quidem CHRYso STOMVS. In omnibus sise cris ossiciis adhibitam fuisse, adfirmat. Ouum ingressus, in uit QAerit is, qui preest ecclesiae, flatim dicit: Pax omnibur. Onando feromonem facit ac contionatur: Pax omnitus. Iuando benedicite Pax omnibus. Bando rusci salutare: Pax omnibus. Uriando p 'ractum fuerit Dorificium et Pax omnibus. Et riurfur intermedio: Gratia vobis e pax.

338쪽

Vbi obseruandum est, quod loquatur de hac salutatio- 1ac ad minimum quater usurpata, in hac inissae fidelium parte, praeter occasiones alias. Alio loco christianos admonens, ut ne consuetudines iudaeorum scelentur,scd ut pacem & concordiam inter se colant, hunc in modum argumentatur: Nihil est,

quod cum prere Paleat c concordia conisarari. Propterea quoque q/ιuv

ingrediatur pater h. g. episcopus ) non prius ad hane fidem adsce dis, quam vobis omnibus Pacem fucrit Irecatur, es quum surgit, non prius vos docere incipit, quam omnibus pacem dederit: facerdotes etiam quum fuerini benedictari, Gi prius hoc vobis apprecari fg J fuerint, de

inreps incipiunt benedicere. Et vero diaconus Am eum aliis precari iubet, hoc quoque imperat in oratisne, 0 angelum pacis rogemus, c1 quis proposita sunt cuncta pacisca, in ab hoc entu vos dimittens hoc vobis

p reatur dicens: in pace discedite: G nihil tu uniuersum potest vii diei Oel feri μου ista. In alia homilia de descensu spiritust seuota caussam cxponit, quamobrcm in coenae dominicae administi tione ista salutatio potistimum adhibeatur: Nisester spiritus Iu

diui in hoe communi patrς doctore s cpiscopo , quum pausio ante δε-

cium hoe in tribunal adprendit, ac vobis omnibus pacem dedit, non ei simul omnes acclamaueris : Et cum d iritu tuo. Idcirco non qutim adscendit tantum, neque quum vos ad itur, ncque qutim pro in bis orat,

Bae illi voce acclamatis, sed quum huic fa e mensae a Di, qtium ire' meu itim fuerisicium es obluturus, non Irius attingis proposita, quam is his ipse gratiam fuerit Irecatus a domino, vosque illi Melamaueritis: Deum o tristi tuo; qua rebo sinc Wb net Uss iu memoriam reliocatis, niis Bia eum pν lare, φιi uisi, ncque nati. humana reoleia Iaesse Iroposita dona, sed praejentem fultus gratiam G ad omnia aduolantem,

si eum illud perficere sacristatim. Exstant loca plura alia eiusdem argumenti in aliis eius homiliis siJ in euangelia & cpistolas Iautinas, quae quum Iccior fui ius exscripta legere pollit in epito- me litui giae, supra C CH Ys OsTOMO exhibita, heic repe-

339쪽

tere super demus. Eadem consuetudo semper in ccesesia La- ima obseruata cst. Nam TER TvLLIANvs s J manifesto ad am rcspicit, quando haeretici S exprobrat, quod pacem dent omnibus promiscue. Pacem, inquit, cum omnisur miscent; innucias , cccletiam dare eam cum quodam discrimine. OPT AT v s

s IJ Donati par hanc formulam retinere, ed in praxi magnopere

ca abuti, lignificat, quando ait: Non potuis is Praetermittere, quod igitimum est. I lique dixistis, Pax volscum - - quid salutar, de quonditi habest quia nominat, quia exterminasti ' Salutas de pace, qui non amas. In ecclesiis Hupanicissimilem, etsi non omnino eamdem, formulam adhibuerunt. Nam canone quodam concilii Brario duo primi mJ ita statutum lcgimus : Placuit, ut non aliter episeopi, G aliter prcsbyteri populum, sed uno modo salutent, dicentes, Domitius fit vobiscum: Acut in utro Ruth legitur, σω respondeatur a populo Et eum spiritu tuo ; Aut d ab fur apostolis traditum omnis retinet Oriens, Gnon sicut Priscilliana prauitas immutauit. Qualis immut

tio 'a Priseillausis hac in re laeta sit, non adeo liquet. Sunt quidam viri docti in ca opinione fuJ, quod adfirmauerint, esse Pax vobis, tantum ab episcopo diccndum semper, a sacerdote

vero, Dominus vobiscum. Vndc in hunc canonem mcndum ir- .

repsime putant, Vt pro Occidens legatur Oriens quia cui dens sit.& manifestum, quod Ο muta ccclesiae Oricia talcs formula, Pax obbis, tam in tautatione episcoporum, quam presbytcrorum

ck Tertuli. de praescript. c. XLI. l optat. lib. I u. p. 73. p. s. edit. Paris. MDCIIXIX.

bus prima vice episcopus salu at hac se ma: Pax P0bu , postea dicitur: Do .miutis mobiscum; sicut i sacerdos: quod Priscillianus nerabat, adii an esse Pax obias tantum ab episcopo dicendum semper, a sacerdote vero, Do minus ν Vctim. Bona de retaliturgie. lib. II. c. v. n. l. pri illianus, ut ad hunc ean nem notat Garsias Loatia , non semel - tantum, ut moris eii, sed semper ab episeopis dieendum esse Pax Vobri contendebat. ln hunc autem canonem mendum irrepsisse, ut pro Occidens oriens legatur, dudum viri docti obseruarint. Haber t. archierat te. p. 3IO. ln oriente episcopus dicit Pax vob/s a de sormula κύριον ἡ ωοῦν πάκτων, Dominu cum omniatis nobιs, in liturgia solumh. Marci, idquc semel reperitus. d si occidens pro oriente legendum tutan

340쪽

viantur. Ego vero potiuS crediderim, Iriscillianam prauitatem, de qua heic queruntur patres Macarenses, eo spectasse, ut populo libertas adimeretur respondendi, partemque in ministerio habendi, dum dicerent; Et cum spiritu tuo, uti totius Orientis consuctu do ab apostolorum inde temporibus fuit. Vtcumque hoc est, non possum facere, quin cum ipsum errorem esse dicam & prauitatem, in quam postea ccclesia Romana incurrerit. Nam ipsemet BONA οJ fatetur, quod, licet olim non solum clerici, sed univcisus populi coetus sacerdoti rc sponderit, dicendo : Et cum spiritu tuo, nunc tamen in ccclcsia Romana soli clerici respondcant, populo ab hac diuini cultus palic penitus excluso. Cuius rei haud alia ratio dari potest, quam magisterialis ecclesiae auctoritas, quae, qurdquid lubet, populo prae scribere sibi sumit, non obstante quacumquc regula. sme traditione veteris ccclasiae. CHRYSO STOMI argumentatio, qua populum partem in precibus cum sacci dote docci habere oportere, plus ponderis habet, cum qua hunc paragraphum finiem uia

MAGNA, inquit fp J, fieri eouentris, hoe est ecclesiarimi vis ac

potentia est. Oratis P trum ex vinculis exemit: Pauli os iasi ruit. H

rum si fragium eos, qui a l spiritimior dignitates veniunt, haud leuiter exornat. Ac Propterea is, qui ordinandi muniis obittirus est, illorum preces tum poscit, atque is calculum suum addunt, accumuntque ea, qu.e norunt, qui mysteriis initiati sunt. Neque enim fas est , raram profanis cuneta detegere. Interdum autem ne quidquam qui lim inter sacerdotem interes , G eos , quibur Prieest, vi ut quam tremenda 1 nRria

Hamon. Lestrange, Abance of Div. P. cap. III. p. 22. οὶ Bona ibid. p. sol. p. 3 s. sin. edit. Paris. MDCl XXIl. 4to. Olim uniuersus populi coetus sacerdoti respondebat, ut ex liturgiis eamnaque expolitionibus apparet; idque Micrologus stitutum ait in Occidente a concilio Aurelianensi, ut scilicet non solum clerici, ted omnis populus responderet: Et cum spiritu tuo. At urene Ioh elerici, vel mini ι restor novi. cp, Chrysoli. homil. XVili. in a Cor. p. g a. p. 6 73. edit. i rancos. η