장음표시 사용
401쪽
SIN. Quo ipso innuit, glorificationem CHRISTI cum hac
doxologia, fuisse tum notam clausulam precum consecrati nis uti auctor constitutionωm rem repraesentat.
Ad quam populus una voce respondebat, Amen. ET ex hoc TERTULLIANI loco itidem apparet, populum elausulis huius orationis Amen suum subiungere consueuisse. Ouae consuetudo crat aeque vetusta, atque ipsi apostoli. Nam p v Lus apostolus manifesto ad eam adludit ICor. XIV, 16. Sibjuedixeris spiritu, hoc cli, li benedi Xeris calicem benedictionis, siue eucharistiae, lingua incognita, is, qui implet locum idiotae,
quomodo dicturus est, Ameret, ad tuam Patiarum actionem, quoniam
quid diras, nescit. IV STI NUS MARTΥR uJ, christianorum ritus in celebranda cucharistia dcscribens, inter reliquos huius etiam meminit, quod, Vbi antistes preces & gratiarum actiones super pane & vino absoluerit, populus omnis fausta approbatatione acclamet, dicens: Amen. Et DIONYSIVS ALEXANDRI-Nus fgJ loquens de nonnemine, qui numquam Vere baptigatus,& nihilo tamen secius sacrae cucharistiae Lepius particeps factus fuerat, dicit, noluisse se eum de integro renouare, coquod gratiarum actionem frequenter audisset, & cum ceteris respondisset, Amen. Ita quoque CHRYsos ToMus verba illa apostoli interpretans, Is qui implet locum idiota, quomodo dicturus
est Amen, ad tuam Vatiarum actionem, quoniam quid dicas, nesciit ad nanc consuctudinem Omnino respicit, quando ait: Mistam, Dis sapostolus9 Iairum , ostenix, um non Faruum damnum ac, pere, quando non potes dicere, Amen. Hoc est autem, quod diei sbarbarorum voce fh4 benedicas, ncsciens quid dicas, neque valem interia pretari, non Potes ruicus responderς , Amen. Non audiens enim HIM, In
402쪽
faecula ferulorum , quod est finis, s gratiarum actionis non dieit, mmen. Vbi obseruandum est, & preces consecrationis in notadoxologia ad sacrosanctam trinitatem, cuius haec verba In f cula saeculorum pari erant, terminari, & populum ea audientem respondcre consuevissc, A M
g. XXVII. Tum sequebatur Bmbolum in il ι ecclesiis, quae illad liturgiae
fuae partem fecerant. NvLLA in constitutionibus mentio fit solemnis recitationis sumboli vel Orationis dominicae hoc loco proxime post conmsecrationem. Cuius rei ratio est, quod, quum hic auctor librum suum conscriberet, nondum in ulla ecclesia mos inualuisset, symbolum in aliquo alio officio, praeterquam in administratione baptismi, surpare. Primus, qui recitationem symboli in litui giam inuexit, fuit Petrur Fullo , cpiscopuS A uoebenus , circiter an . CCCCLXXI. Et deinde circa annum DXI. Timotheus episcopus Constantinopolitanus in isti iis ecclesiae liturgiam induxit, quemadmodum ex historia condiscimus TR ODORI LECTO Ris bJ. Postea in concilio Constaminopolitano sub Menva an. DXXXVI. mentionem eius inuenimus, tamquam recitati fi J ex more inter luctioncm euangelii & diptychorum. Posthaec circa an . DI XXXIX. in ecclesias His uuas a concilio Toletano tertio introductum est, decreto facto in hanc sententiam sq: Consus, piissimi m gloriose mi domini nostri Reccare fi regis, friata constituito dur, in per omnes ecclesias Hispaniae G Galliesae , se incundum fremam Oriemalium ecclesarum concilii Constantinopolitani, hoc es centum quinquaginta episcoporum,smbolum fidei recitetur , ut prius quam dominica dicatur oratio, voce clara praedicetur, quo e fides
holum filaea necentorum es octouerim patrum in , eviis collictis recitari
403쪽
vera manifestum testimonium habeat, σ ad CHRISTI eorpus erue angui nem pr.elibandum pectora populorum nuper ex Ariana haeresi conversorum) me purifata aerarint. In ecclesiis Galli nis non ita
in usu fuit usque ad aetatem Caroli Magni; neque in liturgia Ro mana usque ad saeculi undecimi initium, quemadmodum libro quodam antecedente f'J fusius demonstrauimus. Uti autem maturius in ecclesias His Nicas admissum est, ita recitatio eius tempori post consecrationem Videtur adsignata fuisse, inter hanc & orationem dominicam, quam in plerisque ecclesiis etiam recitare consueuerunt iub finem istarum prccum, quae ob.
Et oratio dominica. LICET enim nulla mentio orationi Iominicae in hac divini ossicii parte ab auctore constitutionum facta sit culpote in ista ecclesia tum probabiliter non usitatae, quando auctor librum suum congessit in certum tamen est, fere uniuersaliter in omnibus eccleliis eam obtinuisse. Nam non tantum ante memor tum concilium Toletanum & quartum huius nominis m l de oratione dominica, tamquam receptionem nanis ac vini antecedente in ecclesiis Hispanieis loquuntur; sed Ausus Τι N vS DC etiam adfirmat, fere omnem ecclesiam preces oblationis dominica orationc concludere. Quam eius obseruationem iam diuersis aliis lociS e CHRYSO STOMO, CYRILLO ,ΗlERDSOLYMITANO, HIERONYMO & GREGORIO MAGNO t'J colafir.
mauimus, quorum hic postremus in ea ctiam fuit opinione, apostolos haud aliam precem ad consecrandam cucnaristiam aestibuisse, quam orationem dominicam bJ. uua in opinio-i ' , Lib. x. eap. lv. f. XUII. volun . lU. p. MO. seqq. via Concit. Tolet. lv. c. XVIII. tom. V. con p. t tr. 9 Nonnulli sacerdotes post dietam orationem dominicam ilatim communicant, & postea benedictionem in populo d.int: quod deinceps interdicimus: sed post orationem domini. eam & coniunctionem panis ac calicis, benedictio in populum sequatur.& tune demum corporis ac sanguinis domini sacrametitam sumatur. in August. epist. LIX. vid. citat. lib. XIll. c. VII. I. III. vol. V. p. 238. O , Gregor lib. VI l. ep. LXIV. Orationem dominicam idcirco mox post preiseem dicimus, quia mos apostolorum fuit, ut ad ipsam solummodo orati
nem oblationis holliam consecrare uti
404쪽
ne singularis fuit. Neque enim dubium est, quin apostoli consecrarint, quemadmodum ante eos fecit dominus. Quod ad praxin eccsesiae in adhibenda oratione dominica hoc tempore attinet, cam tam Vsitatam e necessari O pr scripto cuali sic, ut ipsi Donatisie illam praetermittere non potuerint, auctor est o-PTAT vs fpJ. Et in concilio quodam Gallicam sqJ decretum est, ut nulli de iis etiam, qui non communicent, ante liceret discedere, quam dominica dicta esset oratio.
Absolutio poenitentium proxime ante orationem dominicam facta, etim benedictioniam isti ritui accommodatis. EX modo memorato OPTATI loco apparet, quod si qui poenitentes solemnem absolutionem in ecclesia- Africana recipere debuerint, circa hoc temporis momentum inter oblatio nem & orationem dominicam, illis ea impertiri solita sit. Dι- natistis enim narrat frJ, quod eo ipso momento, dum manus imponant poenitentibus & delicta donent, non possint non ad altare se conuertere & dicere orationem dominicam. Quod insum arguit, absolutioncm laoc temporis momento dari consueuilla. Atque heic statuere licebit, locum ilium habuis editicisas istas preces gratiarum actionis, in libro septimo &Octauo constitutisnum reccnsitas, cuiusmodi est de unctione my
stici olei, actio gratiarum & inuocatio pro primitiis si ; quia
opportunius & commodiuS fieri istae res non potuerunt quam rempore oblationis.. At Vcro quum nihil certi uspiam hac de re dictum sit, ad coniceturam tantum faciendam id subiunxi-
g. XXX. Benedictio post orationem dominicam. Pr us autem lucis suppetit de alia quadam benodietione, quae orationem dominicam in multis ccclcsiis occidentalibus
p optat. lib. II. p. s . vid. sub liti. seq. tr .cq Concit. Aurel. III. c. XXV II. De missis nullus Iaicorum ante discedat, quam dominica dicatur oratio Sc. τ ὶ opi it. ibid. t p. sti edit. Pariis MDCLXXIX. inter vicina momenta, dum manus imponitis & delicta donatis, mox ad altare conuerit, domi uicam orationem praetermittere non potellis. ιὶ Constitui. lib. VII. e. XMI. tot. Se lib. VI I. e. XI- ω
405쪽
sequuta est. Nam concilium Aurelianense tertium fri canonem habet, quo laici iubentur subsistere, usque dum dicatur oratio dominica, & exspectare betacdictioncm cpiscopi. BONA s1ι Icardinalis hoc de ultima benedictione intestigit, quae post communionem impertiebatur ; MABILLONIVS autem verius de benedictione ante communioncm xJ, orationem dominicam proxime excipiente, interpletatur. Qua de re canon habetur in concilio Toletano sat , qui sacci dotes quosdam reprehendit, qui post dictam orationem dominicam statim communicent, & postea benedictionem populo impertiant ; iubetque deinceps post orationem dominicam betacdictionem in populum sequi, & tunc demum sumi corporis ac sanguini S dominici sacramentum. Atque ex hoc alios quosdam conciliorum Aga Mnsis & duritianensis debemus interprctari canones frJ, qui populum ante, quam betacdictio episcopi dctur, abire de ecclesia vetant. Quod de benedictione intelligendum est ante
communionem, non dC Ca, quae post communionem dari solebat. Atque hoc cum regula in constitutionibus data conuenit;
ubi post finitam longam precem consecrationis ac oblationis LM, episcopus huiusmodi benedictionem iubetur dare, Pax Dei
ιὶ Coneil. Aurel. Ill. c. XXVIII. De millis nullus laicorum ante discedat, quam dominiea dicatur oratio, & si episcopus fuerit praesens, eius benedictio exis spectetur. cu) Bon. rerum liturgic lib. II. c. XVI. O. II. ixa Mabili. de liturg. lib. I. c. IV. φ. 14. De insis nisas Litorum in. Walais si idus id interpretatur de oratione, quae post communionem dicitur. At repugnant verba concilii Toletani, aliorumque. In missati Mozarabi eo be-,icdictio ubique communioni praemittitur, ite inque in Gallicano passim apud Thomasiuin i & hactenus benedictio episcopalis ante eommunionem datur. Quippe licebat iis , qui non communicabant, accepta benedietione ante communionem discedere, Ut ex praedictis locis intelligitur Scio, Concit. Tolci. IV. can. XVill. vid. sub litt. anteced. mi pag. 36o. a 3 Conei I. Agath. can. Xl-Vll. Missia die dominico a saeculatibus totas teneri speetali ordinatione praecipimus: ita ut ante benedictionem sacerdotis egredi
Coneil. Aurel. III. c. UNI. Demissis nullus lateorum Re. vid. sub titti anteis
406쪽
se eum omnibus νοθiρ. Et postquam diaconus iterum orationem
indixit sin eamdem fere sententiam cum priore illa, pro via se versa ccclesia, & singulis ordinibus in ea, & speciatim pro sacrificio tum oblato, ut Deus illud, mediante CHRISTO suo, recipiat in caeleste suum altare ad odorem suauitatis 2 episcopus populum iterum Deo commendat alia oratione, quam
Θεσιν Graeci, Latini autem commendationem Vocant & benedietionem,
orans Deum, ut corpora & animas corum sanctificet concedatque, ut effecti puri ab omni inquinamcnto carnis ac spiri tus propolita bona consequantur; quod tum ad digne recipiendam ab illis cucharistiana,tum ad obtinendam vitam aeternam respicit. Hoc cst, quod, inca quidem sententia, concilia Latina vocant benedictionem episcopi cuius oenania quaedam exstant in hi turma Mo arabica Sc multo plura in Uctustis Gothisis ac Galli. eanis initialibus, nouillime a MABILLONIO editis, ubi oratio, collectam sequens post orationem dominicam, semper dicitur benedititio populi. Atque hae Plerumque diuersae preces esse so-Ient, compositae cum rc spectu quodam ad divcrsias solemnit tes, quibus erant adsigratae, similes colicctis ante epistolas &euangclia in praesenti nostra liturgia. Sed reuertimur ad ant, quum cultum publicum.
De oratione per Lacunum indicta post consecrario vμm. PETITIO quaedam in oratione per diaconum indicta post consecrationem habetur in constitutionibus, heic non praetcreu da silentio; quae est, Vt Deus munus oblatum, me iante Christo suo, recipiat in celeste suum altare ad orirent suavitatis. Haec formulaad a talem I REN A EI FI videtur esse refercnda. Ille enim ait:
E I altare in caelis, illae preces nostrae oblationes diriguntur. Atque
ita se habet in omnibus liturgiis Gracit, cum parua quadam Variatione. Et in liturgia Amrarabida feJ atque in vetusto missati
se Missa Moetarab. in natali domini. sap. Bon. reta liturgic. lib. II. c. XIII. S.U. D atriare tutim panis ne vult holocar sta proponimus ,r ossantes, υι sh
407쪽
Gotbieo, a MABlLLONI o bl J publicato, saepius leguntur preces pro descensu spiritus sancti ad sanctificanda munera & facienda ea corpus ac sanguinem CHRISTI, etiam post recitatio-onem verborum, me est corpus meum; & , Hic est sanguis meus pquod manifesto indicat, veteres liturgiae istius conditores non credidisse, quod consecratio sola istorum Verborum recitatione absoluatur, sed precibus pro spiritus sancti dc sceni super elcmenta panis ac vini. Et dignum omnino notatu est, quod in ipso praesenti canone missae Roman , adhuc talis oratio, qualis haec, iupersit post eam, quam dicunt, consecrationem: Sacerdos offerens mulacra proposita, ait: Supra h.ee propitio ae se reno et Itu fel reficere digni et is, Pt accepta habere dignatus es munera pueri tui iusti Abes. Addit: Supplices te rcgamtis , Deus omnipotens , iube haec perferri per manus fam Ii angeli tui in sublime altare tuum Tandem conclud: t: Per Chrisum, domiκum nostrum, per quem, δε- mine, haec omnia semper nobis lova creas, fanctι sicas , vivificas, seu
Hess. Haec verba in hac oratione, Ut scriptorcs nostrates po-
408쪽
Iemici l recte obseruarunt, usurpata sunt ante, quam tran- substantiatio inuenta fuit,& quando consecrationcm per prcccs, & non per solam pronuntiationem Verborum, Hoc es eo Iur ureum, fieri debere crediderunt. Atque tum bonum sensum admittebant, quando super pane ac vino pronuntiabantur ad consecrandum ea in monumentum ac rem bola corporis & sanguinis CHRISTI. Iam vero absurda sunt, & primiti- 'vae intentioni contraria. Quomodo enim reale corpus ac sanguis CHRISTI vocari possunt haec dona Θ aut comparari cum Lacrificio rid, qui de animantibus obtulit ' Quomodo quis precari potest sine iniuria in filium Dei ut Deus sacrificium unici filii sui sibi acceptum esse sinat, quemadmodum sacrificium AEA' Aut quo pacito CHRISIVS, qui indet ad deXtram patris,
ministcrio cget angelorum, ut perferatur ad patrem in caeles te altare Θ Qua quaeso loquendi ratione CHRISVS vocari potest, me omnia bonat Et quidem bona, quae Deus semper creat, sanctificat, Diuissent, benedi ty Num Deus creat, sanistificat, vivificat, &benedicit IESUM CHRISTUM per IESUM CHRIMVMy Haec omnia proprie dicuntur de muneribus, si adhuc Verum panem ac Vinum esse, proiis autem improprie, si per transubstantiationem naturalem carncm ac sanguinem CHRISTI fieri, statuas. Vnde inferre possumus, primos huius orationis auctores nihil de noua transubstantiationis doctrina, quae hanc Ο- rationem in quavis syllaba absurdam facit, habuisse cognitum; ut ne in dimicationem Vltra descen damus de mutatione, quae fiat in clementis per consecrationcm, id quod iacino nescit, inscriptoribus nostris polemicis fusius excuti. Nonnulla etiam hac de re dicentur infra sub capite de adolatione Γ'J.
STATIM post benedietionem episcopi diaeozus in conmfitutionibus iubctur dicere , στρακωμεν, Atrendamus. Atque tum episcopus ad sol ulum proloquoes, uix : ιιγια τοις ἀγιοι s
409쪽
n. Ia sauctis. Poplitusque respondet: Vnus favetur, onus domitius, ut IESUS CHRISTUS, in gloriam Dei patris , benedicius in Dotiti, Zu. Gloria in altusimis Deo , c; in terra Pax, in hominibus bona soluuia . Ilosnna filio Dauidos benae ictus, qui venit in nomine domini, Deus dominus ,σ apparuit nobis: Hosanna in altissimis. CoRii Lus HIEROSOLYMITANVS aliquam huius hymni partem recensit in ccclesia Hierosolymitana, Vbi orationem dominicam proxime cxcipicbat. Postea, inquit uJ , facerdor dicit, Sandia fauctis. Saucta scilicet ea, quae in ara proposita fiunt, aduentu spiritus sancti sun limata. Sancti e vor, quum situr sancto spiritu donati, atque ita sancta sanctis conueniunt. Vos demti respondetis r Untis sanis eius, Duus dominus Iesus Christus. Vere unus est ille sanctur, qui es natura sanctus: vos autem et si sancti sitis, non tamen natura, sed partuia
patio re, exercitatione e precatione. CHRYSO STOMVS quoque eiusdem meminit, cultum ccclesiasti cuin comparans cum olympicis certaminibus, in quibus Praeco stat magna ac alta voce clamans ac diccns. Num quis cum accuset, sitne semus, aut fur, aut malis moribuS. Stat fhJ ergo num. quoque, inquid, qui est
apud nos praeco, non unumquemque capite tenens er a ducens inae omners id interno capite Lunens, non alios iras adhibet accusatorex; sed Dor sibi ipsi. Non enim dicit: Numquis eum aceti sit ' Sed quid' Numquis se ipsum accuset ' Navi quando dicit, Sancia sauctis, hoe dicit ros quit non est sanctus , non accedat: Non solam, inquit, a peccatis pu-rui sed etiam sanctus. Sanctuna enim non facit soluna liberatio a Ieseeati, ; sed etiam praesentia Piritus e bonorum operum copia. Non δε-ltim , inquit, Dolo vos a cetno esse ulcratos, sed albos esse sperior.
410쪽
CHRYso sTOMVS etiam de hymno Gloria in excelsis Deo, sirpius loquitur, & speciatim in cucharistiae celebratione, aeque ac occasionibus aliis, cani cum dicit. Dcui, inquit iij, angelisssrimos hue deduxit, σtune hominem ad eos sustulit. Caeliuin faeta es
terra, quoniam quae erant terrae, caeli u σαι fuscepturum. Propterea ευχαζιοντες λεγομεν, gratias agentes dicimur, GLria in excelsis Deo, in terra pax, hominibus bona voluntas. Quod autem per gratia
rum actionem laeic intelligat eueharistiam, ex alio loco patet, ubi exactius delignat tempus, quo in ossicio communionis adhibeatur. quis sit f hJ hymnus supernorum: uuid superno dicant
Cherubim, sciunt siletes. quid dicebant augeli' Gloria in excelsis Deo. Propterea pos psalmodias hymni , utpote res quaedam diuinior. Haec
ille, intelligens psalmos in missa catechumenorum; hosce autem hymnos, hymnum videlicet Chelubinicum & hymnum an Eclicum, peculiariuS in missa fidelium cantari.
D psalmo inuitante ad communionem. CYRiLLvs Vt addit, quod post hymnum Vnus fanctus, ut