장음표시 사용
481쪽
aud ci; alium tamen non minus absurdum defendit, quia a B nedicto eum usurpatum & a Grego Dalmio cum approbatione relatum inuenit: Mos hic est consepeliendi mortuis eucharistiam. Factum hoc esse dicit .vJ a BASILIO in ecclesia G1 ea, uti in cius vita reseratur. Nemo autem cst, qui vitae istius scriptorem sublesta fide auctorem esse ignorct. Quae CX GREGO-
Rio adlegat J, ea plus fidei habent. Dicit enim, Basilium iustisse eam poni super pectus cuiusdam monachi & simul cum ipso sepulturae tradi. Hoc ipsum vel pcculiari instinctu factum
csse putat, vel ex consuetudine tunc recepta, quae tamen post modum abrogata fuerit. Nullam autem cccletiae suae regulam producit in medium, qua abrogatam esse ostendat. Quaecumque autcm regulae in contrarium factoe fuerunt, certum tamen est, praxin iliam adhuc durare Nam non BALSAMON LEJtantum & et O NARAs suo rempore de ea loquuntur ; sed
sa Bona rer. liturgi c. lib. II. e. XVII. O. Ul. Notabile est, quod in praecitata Bais silii vita refertur; quum enim precibus a Deo gratiam obtinuisici, ut suis verbis sacrificium olferre posset, accepto diuinitus pane ist vino, ipsisque consecr.itis, tempore confra tionis panem diuisit in tres partes, & unam quidem cum multo timore & veneratione sumsit, alteram vero una secum sepeliendam seruauiti tertiam denique in columba aurea depositam desuper sacrum altare suspendit. Quod ideo hoc loco adnotandum censui, quia olim viis xxiit hic mos cousepeliendi mortuis eucharitiam , non solum apud Graecos, sed etiam apud Latinos. Exstat squidem exemplum S. Benedi ii , qui, ut Gregorius scribit lib. II. dialogor. c. XXIV. puerum monachum extra claustra defunctum sepulturae tradi iussi, posito su per rectus eius dominico corpore , quod ad hunc elsectum ipsemet dedit, ne terra defossum cadauer proiiaceret, sient antea bis acciderat. Sive autem id secerint sancti patres pre Iiari instinctu, ne umqtiam a domino separarentur, siue ex consuetudine tunc recepta, hac tamen postmodum abrogata fuit. t.' Gregor. dialog. lib. I l. e. XXIV. lussit communionem dominici corporis inpe 'lus destituti reponi atque sic tumulari. iet Balaam. in can. LXXXul. concit. Trrillani. c apud Beuerri. eom. I. p. 2 3. ωἐμοτοι χαι Οχ αμιε ῖσι αύα zγω αρῖis, Aως si πατι
482쪽
ivo saJ etiam dicit, quod quum corpus S. Othmari tranSferretur, secramentum cx ipsius dormitorio simul cum eo translatum fuerit. Vir quidam doctus, qui adhuc in vivis est nnobis confirmat, vidisse se cum plurinus aliis calicem, in quo sacer sanguis sepultus fuerit, e diuersoriun episcoporum bustis effossum, Sara in ecclesia sepeliri. Vt adeo, quidquid leges prohibuerint, haec profanatio sub specie pietatis inter viros summos, etsi sine ullo fundamento, vel fide digno exemplo in Vcteris ecclesiae praxi, adhuc duret.
De ordine communicandi. HACTENVS ea considerauimus, quae ad ipsos communi- Cantes spectant; nunc in rationem communicandi fas est inquiramus. Vbi omnium primum ordo communicandi nostrae se exhibet obseruationi, qui hunc in modum in constitutionὐιρύ escribitur feJ: Primum fumat cς communia et episcopus; deinde Ir rbteri, diaconi, subdiaconi, lectores, cautores eraseetae; G in feminis diaconissae, virgines a vi licet i postea pueri ; tuncque onviis populus ordine. IVSTINI MARTYRIS aetate, quando episcopus consecra Verat, diaconi tam panem quam calicem communicantibuS disse
tribuebant: sequentibus autem temporibus episcopuS vel pre-5bVtcr plerumque panem 4diaconi autem post eoS calicem, mi nistrabant. Et sunt quidam canones Γι J, qui per diaconum,c In vitas. Othmari lib. II. c. III. ap. Surium die XVI Nouembr. Sub capite & circa pectus viri Dei quaedam panis rotulae, quae vulgo oblatae dicuntur, ita illaesae, atque ab omni corruptione extraneae, ab eodem episcopo inueniebantur, ut in nulla omnino parte colorem vel speciem sui amitten. es, adspicientium oculis infra spatium ipsius hebdomadae viderentur elis consectae'.
με κλαβειν απὸ του--ola κέ pisa κροψ Izδατος, psi τοῖς ἡ παμῆσσάπιφέρουσιν. Postquam Woiderer eratiarum actionem perfecιr es populus uni ieritu appremtione laeta evina comprobauit, qui amae nos vocantu ain coni atque 1 rim ι, ἁψῖνι utvat υvicitique 'insemitreu, νt participet eum, in qus Oratiae actae sunt, panem, vinum V aquam, ad ab cures perferunt. e Coneil. Arelat. II ean. V. Diaeoni eorpus Christi, praesente presbytero, trade. re non praesumant.
483쪽
Presbytero quodam praesciate, corpus CHRISTI tradi vetant,& alii jJ, nonnisi cogente neces litate & iubente preSbytero, id fieri permittunt. Et aliquando adeo dedecere credebatur presbyterum, cX manibus diaconi cucharistiam accipere, ut concilium Nicaenum De J peculiari canone hoc prohibendum censeret. Ex permillione autem & consuetudine ordinarium eorum dualit ossicium, ut calicem hJ & interdum utramque speclcm sci praeberent populo, praescriptam methodum hoc sacramentum suo cuique ordine ii crtiendi obseruantes. Retula quaedam. de distinctione locorum obseruatae. AL 1 A distinctio fiebat in adsignando communicantibus suam cuique stationem. Elli enim hoc in cam nullum discrimen inter diuites & pauperes statuebatur; quum omnes peraeque ad caindem communioncm recipiendam, tamquam amici communis domini l J, vocarentur; tamen aliquod discrimen loci, ordinis caussa, generatim obseruabatur, licet non omnino idem in omnibus locis, sed cum quadam varietate pro diuersis diuersa ruin ecclesiarum consuetudinibus. In e clesiis His uicis presbyteri & diaconi ante altare communica-
fa Concit. Cartilag. lv. can. XXXVI il. Diaconus praesente presbytero eucharilii. am eorporis Cluilli populo, si necessitas cogat, iussus erogeti
Ib otain, qDod in nommilis locis es ciuitatibur aeucom dant yresisteris eucharistianu, quod nec carion, neqtae cosuetudo traal ait, ut, qm offerendi potestistem non habent, iis, qui inerum, Aeni corpus Christi. M Vid. Cyprian. de lapsiis p. r Iz. s p. 94. edit. Amile lod. Ubi vero solemnibus
tk Chry ollo m. homi I. X. in 3TheT. p. 348s. NA. in editione Francos tensi, quae mihi ad manus est, non inuenio, quod huc spectetia
484쪽
bant, in choro ci crus, cXtra chorum populus, uti e canone quodam concilii Toletaui flJ quarti manifestum est; & ad hoc, tamquam Vcoercin consuetudinem, iam pridem antiquis canonibus stabilitam, remittit concilium Bracara ebnJ. Quod innuit, datas fuisse olim regulas de hac materia, siquidem concilium Beaearensi non potuit intelligere Toletanum, utpote quod post illud an . DCXXXIII. habitum est. Ad vetustiores ergo canones hoc concilium rcspexerit, oportet, cuiusinodi ille Iaodicenus cst, qui inJ non nisi sacro ministerio deditis ad altare ingredi, & communicare ibidem permittit. Et haec constans ccclesiae Graecae praxis videtur fuisse, in qua nulli laico ex eo tempore, praeter imperatorem, licitum fuit, offerendi & communicandi caussa, intra altaris septa ingredi ; hoc autem priuilegium imperatori ex antiquis ima traditionc soJ indultum crat, ut concilium Truranutu loquitur. Vcrumtamen hoc ipsum imperatori in ecclesia Italica negatum fuit. Neque enim Ambiosius Thoansio imperatori in hoc loco communicandi veniam dare volebat, sed compcllcbat cum abire, simulac bona sua luper altare obtulisset. VALES Vs p J autem ex cpistolis DIONYSi IcI3 Condit. Tolet. IV. e. XVII. Saeeidos & Levita ante altare communicent, ita choro elerus , extra chorum populus. t 1n Coneil. Braear. . c. XXXI. Placuit, ut intra sanctuari iam altaris ingredi adeommunicandum non liceat laicis viris vel mulieribus, sicut & antiquis e nonibus statutum est. n Concit. Laodie. e. XIX. μονοιs αἰν εόν- τι- ὼοανικοῖς εAιAvia tis τὸ Θυσιας
pa vales. not. in Euieb. lib. vll. e. IX. Olim fideles ad ipsam sacram mensam a eedebant, quemadmodum hoc loco I apud Eusebium J docet Dionysius & in epistola ad Basilidem c. ll. ubi de nati ieribus, quae menstruo fan uinis fluxu
485쪽
cpiscopi Alexandrini obseruat, quod iaculo tertio fideles communicaturi ad ipsam lacram incnsam accesserint. Et MABILLO Nivs DJ, caindcm consuetudinem in ecclesiis Gallieisuis invaluisse, demonstrat ex GREGORlo Turonensis r . Et hoc ex concilio Turonensi secundo planum pei*cctuinque est, quod
habet canonem ita decernentem : Vt Diei secus altare, quo sanctant' eria celebramur, iliter clericor, tam ad vigiliar, quam ad missas, stare penitus non prj sumam: sed pars illa, quae a cancellis vorsus altarediit istur, choris tantum psa Ventium pateat elericorum. Adoraudum vero G communicandum siJ, laicis eminis, sicut nror est, pateam
faueta sanctorum. Vt adeo hic mani sesto de illis ritibus fuerit, qui pro diueisitate tcmporum ac locorum, & pro diuersis di
versatum ecclesiarum consuetudinibus, variarunt. Dantur quamplurimae aliae consuctudineS, ad hanc rationem communicandi spectantes, quae plus momenti habent .& liis ultimis temporibus in mamam controueniam Vocatae sunt, adeoque cas paullo studio lius examinemus, Oportet, quod capite sequenti facere animum induximus.
re accedebant, π e fera mense participabant. Postea tamen canone XLIV. concilii Laodiceni vetitum est, ne mulieres ad altare accederent: viris autem id ipsum interdictum est in synodo Triillana &c.c g M ibillo n. de litum. GaIliean. lib. I. e. U. S. 24. Post benedictionem & saeeris dotis communionem, fideles communicaturi ad altare aceedebant, etiam mulieres, ut num. 6. notauimus: contra qxiam apud HispanΘs, apud quos sancitam est concilii quarti Toletani can. XVII. Hi Meerdor es Levitae ante altare communicent, III choro clerus, extra chorum popuIur. Idem sere statutum concilii Laodiceni canone XIX. Contrarius mos apud Gallos. In secundo conellio Taronensi canon quartus vetat laicoo choro misceri psallem timn elericorum: ad orauaum vero b commmicavaeum Licra feminis.s ut mos est, pateant functa sanctorem. Deciuntehramno rege id testatut Gregorius in lib. IX. e.lli. Iuterea cet. vid. sub liti. seq. trὶ J. νὸ Gregor. Turon. lib. IX. c. Ill. Interea aduenit sestinitas sanisti Mareelli, quae 'apud urbem Cabilonensem mense septi ino celebratur: & Gunt chramniis rex adsuit. Uerum ubi peractis solemnibus ad lacrosanctum altarium commuis . ni candi gratia aecessistet, venit quidam, quasi aliquid suggesturiis. Id. lib. X. e. Vili. Episcopus pernti sit eum cum ceteris ruastarum spectare se lemnia. Verum ubi ad communicandum ventum est, de Eulalivi ata actare necessisset, ait episcopus Rumor populi parricidam te proclamat esse decic σὲ concit. Turon. II. c. IV.
486쪽
DE DIUERSlS QUAESTIONIBUS CIRCA
MODUM COMMUNICANDI IN ECCLESIA ANTIQUA.
I. I. Populum semper admissum esse ad recipiendam eucharisiam sub
DR iMA harum & maximi momenti quaestio est, Num populus & illi de cicricis, qui non consecrabant, generatim admissi fuerint ad eucharistiam recipiendam sub utraque specie ΘPrincipes papatus aduocati sub exordium reformationis sa Interi nolebant, uniuersalcm primitiuae ecclesiae praxin inuectae posterioribus temporibus sacrilegae consuetudini negandi populo calicem fuisse contrariam: adcoque etsi quaedam in antiquitate exemsta commu sionis sub vitaque dari largiebantur, tamen consuetudinc in non uniuei falcm sui sic, contendebant. Ita ECRIus &HARD IN Gus cum multi S aliis. Qui aulcm ex Co tempore veteris ccclesiae praxin considet auerunt curatius, illi hanc opinioncm dcfendcie ciubcscunt, & libcre profitentur, per duodccina pii ora iacula nullum dari excmplum, quod populus in publica sacramenti celebiatione sub una specie communicare debito, in priuata autem eius administra. tione pauca quaedam putant inueniri. Ita distinguit BONA si ICardinalis, cuius Icrba adeo digna sunt notatu, ut facere non possim, quin ea licic inici ponam: Certum es, inquit, omnes passe m Hericos flaires, viros e mullexes sub utraque sterie sacra mysteria
antiquitus smytbe, quum solemni eorum celebrationi aderant, G osserenni a de oblatis participabant. Extra sacrificium vero e extra eccle-
a Echii enthiria. c. X. de eueharistia p. 13o. Faremur, hunc usum luisse in Primitiua Melesia r nec tamen uniuei sal is svit usus. Item homil. XXX; II. Non negamus immo libere profitemur, in quibusdam particularibus ecclesiis in pi incipio atque doinde aliquanto post, eaeramentum hoe etiam laicis in utraque specie esse porreetum. lardino Ausi ν to Jue 's C lnnge Artic. a. p. 3 4 tb Bona rer. Illurgic. lib. II. c. XVIII. I. I.
487쪽
flam semper σubique communio sub una bsterre in usu fuit. I rimae parti
adsertionis consentiunt omnes, tam catholici quam sciarii ; nec eam negare pars, qui vel bilissima rerum ecclesiasticarum notitia imbutus f. Semper enim σ Dbique ab ecclesiae primo talis UIrω aificulum duode Amum sub Jecie panis σvini communicarunt Meler coepitque patillatimetur feruli initio et fur calicis obsolescere , pl. isque episcopis eum popula interirentibus ob periculum irreuerentiae est fionis, quod ineuitabile erat, au Ala Delium multitudine, in qua deesse non poterant minus cautie attenti ac parum religiosi Et paucis interiectis: Haec mutatio δε-cta est primum a diuersin episcopis in his ecclesiis, deinde a BModo Gn. flaut si eam iura fan. fioue pro omnibus stabilita. Haec tam libera
est & ampla confessio pro uniuersali ecclesiae praxi, quam quis exol tauerit, & co Valet, ut omnium istorum argumentorum offendat vanitatem, i quar primi huius disputationis auctores e fcris tura & antiqu: tate producunt, Probaburi, morem com-u unicandi sub utraque Pecie non fuisse uniuei salem. Eximit etiam nos labore cumulandi testimonia in hac disputatione, utpote minus neccssaria in re tam indubia&incontroucria, uti quidem ipsin .ct aducrsarii profitentur. Si quis vero testimonia copiosius producta videre gestit , inuenire ea potest apud V o si v M se J & NOLINAEvM sdJ, inprimis autem apud C MI ERVM se J & eruditum recentioris cuiusdam libelli IIJ, lingua nostra Anglicana scripti, audi orem, qui nullam catholicam traditioncm pro communione sumnali Gic haberi ostendit. BONA autem non tantum omnia haec nobis laigitur, iudtacite etiam omnibus speciosis argumentis respondet, quibus BELLAR MINvstgJ & alii utuntur, ut lectoribus suis per ad ant, Vcterem ccclesiam sub una duntaXat specie dedisse cuch
in minion in One H c. gὶ Bellarm. de eucharist. lib. sv. e. XXIV. Q intus ritus erat, usus communioniς laica, oliuae in poenam grauis alicuius delicti olim dabatur clerieis, ablataeis communione clari ali. Est autem huius Cnmmunionis crebra mentio indecietis antiquissimorum pontificuin & conciliorat &c.
488쪽
ristiam. BELLAR Mi Nus urget crebram mentionem communionis laicae, ad quam clerici delinquentes redigi consueuerint, eamque interpretatur communionem sub una specie. At BONA hanc communionis laicae notioncm, Vt Omnino falsam, reiicit, tacite animaduertens in BELLARMINUM & alios recentiores suae ipsius ecclesiae scriptorcs, tanquam antiquae di se
. plinae ignaros. Reemitiores, inquit hJ, qui audito nomine communionis siticae , eius veteri notione neglecta, i se concipiunt, quod hodie ea voce riu tarum aleam communionem nihil aliud esse putam,quam Ierceptionem eucharistiae sub unica specie, aut extra cancellιν, more Dic
Diin ; quod quam fissum sit, vel ex eo liquet, quod sepe clericos ad lasecam communionem detrustis legimus, eo tempore, quo etiam laici sus intraque specie communicabant. Alii argumentum CX co captant, quod Vereres vocabant communionem peregrinam, quam itidem
communionem sub unica sp ic interpretantur. Multam autem operam nauat BONA νJ, Vt holum Virorum detegat ignorantiam, & in utramque huius communioniS notioncm cur te inquirit, concludcias tandcm, quodcumque ter cam intelligatur, communionem sub una spccic non intelligi. BELLAR-Mi Nus praetcrea unum &alicium argumentum format ex eucharistiae in usum aegrotantium reseruatione, & CX priuata ac
odomestica communi tuae, quam priuatis christianis in domibus suis, vel in itincre, vel solitudine permissam fuisse supra vidi-mUS: quae communionis geracra omnia sub Vna tantum specie facta esse, BELLAR MINVs contendit. Enim Vero praetcrquam quod hoc falsum per se est: Nam non Vnam solam sed utramque speciem in hos usus reservarunt, Vti mox videbimuῆJ Bo-NA fAJ id omne praeter quaestionem csse dicit. Nam quaestio non est de priuata & cxtraordinaria communione, in magi ae necessitatis casibus, sed de publica: De qua ille concludit, nullum cxemplum in medium posse proferri, quod ante faculum duodecimum sub una solum specie celcbrata sit.
ha Bona rer. liturgit. lib. II. c. XlX. S. IlI. i) Bona ibid. S. V. Quidam inter quos Binius in notis ad conet um Ilerden se, communionem peregrinam cum Laica confundunt, sed non est eredibile. veterem ecclesiam eamdem rem diuersis adeo vocabulis expressae. -- Alii existimariint, nihil aliud esse, quam perceptionem ei charistiae sub viis tam eum specie. Uerum quid magis alienum a disciplina veterum patrant 2 M. Don. ibid. e. XVII l. I. l. Vid. supra sublin. tb in textu.
489쪽
VERvM ENIM vERo ne caussam ccclesiae suae, ut omnino desperatam, deserere BONA videatur ', Imitationem a concilio Gustuus e usi factam N a concilio Tri itino confirmatam,cum nulla diuina lege pugnare dictitat; communionem enim sub v-traque specie nec diuinitus institutam fui sic, nec umquam antiquoς patros cam ad salutem iaccessariam csse, docuisse. Mi- raseris, credo, lector, Videns, hominem cruditum ita fatuari. Ecquae enim verba diuinam institutioncm exprimere valent, si haec seruatoris nostri verba non Valent, rabile ex eo omne syAut quo pacto natres non credidCrunt, communionem sub se traque specie csse necessariam, qui eam adeo pueri S necessat am csse docuerunt, & reuela illis sub utraque specie cucharistiana dederunt, si recipere cam possent, qu madmodum antea
audiuimus Sed male cum habet, quod quidam de ipsis eorum pontificibus hanc mystcrii diuisionem grande sacrilegium vo
carunt. GELA si VS IJ queribunda Voce ait: Comperimus, quod quidam sancta tantummodo corToris farri portione contenti, a calice cri cruoris abstineant. sui procul dubio , qreia nescio qua supersitione docentur obstringi, aut integra sacramenta percipiant, aut integris arceantur : quia diiιisio unius eiusdemque nisi sterii sine grauri sacrilegis non potest prouenire. LEO M AGNUS 1nJ contra eos in eumdem modum declamat, Ore indigno, inquiens, CHRIATI corpor accipiunt, sanguinem' autem redemtionis nostrie hac vice omnino duclinant. suod ideo ves, anivolumus sciresanctitatem, ut nobis huiuscemodi homines Giu his manifestemur iudiciis, tarquorum deprehensinueritorrilega nudatio, vitate proditi a sanctorum scietate sacerdotali auctoritate sellantur. Divolum est heic dicere cum BONA, ad uel suS Manichaeor promulgatas esse has lcges, qui vinum Di principis tenebrarum, & a diabolo creatum csse crodiderint, adcoque cius haustum respuentes diuina mysteria mutilarint, seque grandi sacrilegio ob-
s Boii. ibid. Haee mutatio facta est primum a diuersis episcopis in suis eeele siis, deinde a synodo Constantiensi canonica Tinctione pro omnibus nabilita, nullo profecto spiriti latis resectionis detrimento, ut fideles experiuntur; nulla diuinae legis transiremone: quia communio sub utraque specie nec diui
nitus instituta fuit, nec umquam antiqui patres eam ad salutem necessariani esse, docuerunt.
490쪽
strinxerint: Nam istorunt pontificum rationes generatim superstitioni cuicumque oppositae sunt, ex corumque opinione lacramentum sine grandi sacrilegio & violatione primae institutionis diuidi non potest. Id quod BONA ex alio etiam decreto discere potuisset, quod in lege i psorum canonica svi sub
I V L 1 r pontificis maximi nominc recitatur. Audiuimus, inquit ille, qitos iam schismatica ambitionae detentos, contra diuinos crdines, apostolicas institutiones, lae pro vino in diuinis sacrificiis dedieare ;alios quoque intinetam eucharistiam Populis pro conuelemento communis. Nis porrigere. - Θod quam sit euangelica GVostolicae doctrinae contrarium , G consuetudini ecclesiastica a uersum, nou diffficile ab ipso uendi veritatis prolabitur, a quo ordinata Usa farramentorum mysteria processerunt. Nonne haec Vcrba manifesto: produnt, communicare
sub utraque spccie distincte, fieri secundum legcs CHRISTI, ipsiusque regulae di doctrinae non minus quam cXcmplo esse consentaneum Θ Qua igitur frontc dicere BONA potcrat, communionem sub utraquc specie nec diuinitus institutam esse, . nec umquam antiquos Patres cam ad salutem iacccssariam csse, docuisse Θ quando adeo cX ipsis ccclesiae Roman e pontificibus a liqvi communionem distincte in Vtraque spccie administratam. diuinum ordinem, diuisionem autem mIstcrii grande sacrilcgium esse, disertis &perspicuis verbis proficiatur. Et veteres ex hoc ipso principio, quod iit lcX CHRIOTI, semper in utraquespccie administrarunt, quidquid BONA ciusquc assectae in contrarium obganniant. DE altero quaestionis momento, Anne Veter S nonnumquam priuatim & extra ordinem sacramentum in una duntaxat specie administrarint, nulla nobis cst cum BONA controuersia, utpote quod, ipsomet profitente, Praeter quaestionem est de publica communione: Quamquam multur omnino absit, ut argumenta, quaeclunque ab ipso & BELLAR MINU hac in id adhibentur, voa sint & firma. Quando enim pro communi ne sub una duntaxat specie argumentantur ex priuata& dona stica communione, ex diuersi S cxcmplis apparet, hoc genus communionis saepius fuisse sub Vtraque specie. Ita NAZIAN-
IuL ep. ad episcop. Aegyptias. Gratian. de conlactat. distine . II. c. II.