장음표시 사용
501쪽
,,effundamus, poculum humanae salutis, a religiosis viris provide actum est, ut dominici portiuncula corporis non sicca, sicut dominum inisse nouimus, porrigatur, sed domini infu- a sanguine tribuatur,,. Hactenus ARNVLPHI r sponsio. Verumtamcn his omnibus non obstantibus Richardus, archiepiscopus cantuariensis, in synodo Is omonasteriens ad an . MCLXXV. inhibuit fri, ne quis quasi pro complemento communionis intinctam alicui eucharistiam traderet. In hunc modum res dic. putata & Vltro citroque agitata est in ecclesia LATINA; aliis hunc ritum permittentibus, aliis damnantibus: modo concilio quodam cum stabiliente, rursus alio quodam abrogante &condemnante, quidquid antea dccretum fuerat; donec tandem concilium Constanticii se cum auctoritate dictatoria intercedens, omnibus disputationibus ac incommodis sapienter, uti BONA quidem cXistimat, finem imposuit, dum calicem populo penitus abstulit, nec eum amplius Vel separatim vel coniunctim dari ivllit. Atque ita hic abusus dandi eucharistiam vino intinctam post diuturnam durationem variaeque fortunae luctationem peiore quodam errore curatus est, qui, calice laicis ablato, Unam sacramenti pallem populo in totum denegat. R
vertamur nunc ad ecclesiam antiquam.
m. Veteres eucharistiam aliquando recepisse stantes, aliquando genua insiectentes, numquam vero sedentes.
PROXIMA quaestio de corporis gestu, quo eucharistiam receperint veteres, fieri potcst. Ad quam respondendum esti.) Quod aliquando receperint stant . Aliquando genua
inflectentes. 3.)Numquam sic lentes, quod legamus. Stantes Dcquenter sacramentum recepisse, duobus modis probari potest; tum directo, tum collaterati siue ex transiret so adsumto testimonio. Testimonium directum suggerunt expres eorum adsertiones de ipso standi actu. Ita Dio NYsIVS ALEXANDRI-Nus, loquens de non nemine, qui una cum fidelibus frequentei sacra coenaviuS fuerat, repraesentat cum Τροαπο
502쪽
tamquam ad sacram mensam adstantem si . Quem in locum
v A l. Est v S f J hanc habet obseruationem : FLleles communicaturiat altare accedebant, ibique corpiu Gripi de motu presbyteri flantes,n n ut hodie, genibus sexis accipiebant. Et HABERI vs f 'lin gratiam Italorum quorumdam, quoS Vocat, probare satagit, totum
liturgiae dominicar officium a stantibus peractum esse: stantes consecrasse, stantes & communica isse. Idem agnoscit BONA )J de
ecclesia Graeca, Etsi de Latina magis dubiici. De ecclesia Graea testimonia producit CH RYSos TO MI orat. in meoia j & CYRI L. LI HIEROSOLYMITANI , qui communicantes stJ inclinato corpore, in modum adorationis & venerationis, accedere ad
recipiendam ducharistiam iubent. Nonnulli hoc pro genuum inflexione fuJ accipiunt, verum id standi actum denotat cum
inclinato siue incuruato corpore in modum adorationiS. At que ita CARYsos ToMus 9:J & sacerdotem & populum tamquam adstantes ad altare repra sentat. Hoc altare, inquit, lo-
s Dionys. epist. ap. Euseb. lib. VII. c. IX. γαρ ἐπακός- , κέειν φθεγξαιεινον τὸ αὐἡs, M Teαπεζη παραταντα, ζαοῦ χῶρας εις τηι αγίως τροφῆς προυβαντα κ. r. λ. ἱVi grutiarum ae ιonem Jrequenter Gudierit. V qui ranu ceteris νίouirat amen ; qui ad sacram mensam ad litterit, dr manus a Iussiciendum secrum cibum porrexerit; c c. 'a vales in Ioc. p. Ny. i Haber t. are hierat. pari. VIII. obseruat. X. p. I4'. Iso. Quartus adorandi habitus seu modus ell, flando: quod aliquando probandum nobis suit ingratiam Italorum quorumdam, qui ecclesiae nostrae, Parisiensis metropolita uae ritum improbabant, in qua diuersis caelimoniis nunc flexo genu, nune inclinando , nunc stando eucharistia adoratur. - - Totum ergo liturgiae dominicae ossicium, stando peragebatur. unde stantes consecrabant, stantes V
si Bona rer. liturgie. lib. II. e. XVII. s. VIII. De stu eommunieantium, si de Graecis sermo sit, nulla est dubitatio, quin stantes dona diuina pereipiant; . ita enim praescribunt ipsorum ritualia, quibus eonsonant sanisti patres: sed protio capite & demissis oculis, ut Cyrillus catech. V. R Chrysostomus orat. ινι evromia monent. De Latinis non ausim adfirmare, nihil enim habeo ex antiquis scriptoribus, quo id confirmem, niti quod etiam hodie in mi Iasolemni Romani pontiscis diaconus communicat stans, omnino ex veteri
503쪽
quens de altari animae humanae, preces & cleemosynas Deo os. fcrentis ) sorribilius est, quam illud, citi nι laicus alpas. Et paucis interiectis: quemadmoIum sat sacerdos, spiritum arcessent, ita tu quoque spiritum are est, non qui em vore , sed rebus ipsis. Silatili modo AvGUSTI Nus, describens rationem, qua christiani Dcum c lant ad altarc , Vt rcspondeat gentilibus, qui cos diuinum cultum martyribus cXhibere criminabantur, ait: quis audiuit III aliquando fidelium, flantem sacerdotem ad altare , - dicere in Precibus, ero tibi sacrificium, Petre, vel Paule, vel Cypriane, quum qud eorum memoriar osseratur Deo. Quem locum heic ideo tantum produco, ut preces tunc a stantibus oblatas esse ad altare, ostendam. Quam ob caussam moris crat diacono illis temporibus, speciatim istis diebus, ubi hic situs vlitatus erat, populum CXcita re formula quadam adhortarionis, cuiuis odi aliqua in CHRY-sos TOMO fetJ & auctore constiti uionum sal frequenter occurrit, τῶ ν καλως , Erecti flemus horuste. Sunt, qui TERTULLIANVM ctiam ad hunc corporis habitum respicore, putant, quando ait fbJ: Nonne solemnior eria satio tua, si ad aram Dei φ- ferit' Sed ut libere loquar, TER TvLLI a Nu M hoc loco Vocabulum flationis adhiberc puto, non ad significanduin peculi Drem comoris situm in precibus, sed tantum ad longiorem in illis perseuerantiam diebus stationariis, quando religiosoS col ventus suos ad horam usque tertiam pomeridianam continuabant. Nam hisce diebus, ut stati in percipiemus, scmper Orabant flexis genibus, licet aliis diebus id non facerent; adeq-que TERTULLI A Ni sentcntia non potest esse, quod preces his diebus stando fuderint, sed tantum quod publici cultuS exercitia hisce diebus stationariis longius, quam aliis quidem di γ
νὶ Anei tali de civit. Dei lib. Ulli. e. XXVII. It. eontia Faustum lib. IX. e. XXL Sus auri Lemn. misissens atriar . aliquando dixit, offerimus tibi Petre, aut Paule, aut CFiniane, sed quod offertur, offertur Deo Le. 24 Chotast. hora. 1s. iii a Cor. p. ' o. sp. 116. editi Fram os ) Hom. XXIX. de incomprehensibili Dei natura tom. l. p. 3 s. sp. 333. edit. Francuc a Conmituti lita VIII. LXII. ba Tertuli. de orat. c. Xlv.
504쪽
bus, produxerint. At enim vero sine hoc controuerso TER TvLLIANI loco cX ante citatis testimoniis satis liquet, quod eucharistiam adstando ad mensiam dominicam receperint. ATqvE hoc ipsum argumento etiam cX transuci so adsumto confirmatur, quod est, quod die dominico cunctisque diebus pentecostalibus prcccS stando facere debuerint, non autem aliter; quemadmodum alio loco in fuse dc monstrauimus. Quamobrem rationi consciatancum est, ct cdcre, quod omnibus illis temporibus cucharistiam perceperint codem corporiS habitu, quo prccari iussi erant, hoc cst adstando ad altare. VERvM tum reliquis diebus omnibus, maxime diebus stationariis, moris crat uniuersae cccletiae, Ut prcces faceret flexis gcnibus, sicut itidem fultus supra si j dcmonstrauimus. Adeoque non minuS consentan cum rationi cst, statuere, quod eucharistiam eodem gcstu, quo precati sint, pcrcepcrint, quamquam non adeo clara testimonia pro hac eorum praxi suppetant. Quod nonnulli cX TERTULLI ANo adlegant, quod populus solitus sit aris Dei a geniculari leJ, nihil solide probat: Nam corrupta tantum lectio est priorum editionum, quam alii correctius exhibent, aris Dei ai genicillari s adludentem ad mo-rcin poenitentium, qui ad genua ministrorum Dei ac populi rouolui sol Oant, deprecationes eorum, quando templum ingrediebantur, sibi expctituri. Neque plus roboris illud a gumentum habet, quod alii dX CYRILLI carectes adferunt, quando modo bapti ratum & iam communicaturum monet, , t ad recipiendam sacram eucharistiam accedat κυπJ-: Nam hoc, ut modo obseruauimus, non significat gravia flectere, scd
sare inclinato corpore. Verba cHRYSO STO MI, quae facit in adhortatione quadam ad sumturos eucharistiam, magis id exprimere videntur: Cum horrore accedamus, graiam agamus, procumba. mus GJ confitones peccata nostra; lacrimemur, mala nostra lugemes, i tentas ae largas preces Deofundamus: sicque nos i os emundanter, t
t'ὶ Lib. XIII. cap. VIlI. f. li I. Volum. V. p. 233. re Tertuli. de poenitent. c. IX. cit, Chrysost. homil. XXXI. in nates. Christi tom. V. p. 4 o. liom. XXXIII. p.
505쪽
' a Lib. XIII. e. VIII. S. HI. vol. V. p. 263.έυ Synod. Wlodistav. an. MDLXXXVI. attico VI. in corpore conseis pari. II. p. 3os. Sententia i ain olim in Sendo miriensi synodo agitata, R concluso in generali Cracouiensi atque Petri coniensi synodo facta ac repetita, in hoc et iam consessii approbata est: nempe ne in usu sit sesso ad mensam dominicam in vilis huius nostri conseris iis ecclesiis. Nam lixe caerimon ia, licet cum ceteris Libera, ecclesiis chrillianis & coetibiis euangelicis non est visitata, taneumque infidelibus Arianis, cum domino pari selia sele collocantibus, pro pila &c. Vid. synod. l'cui cociens. ait. IV. ibid. r. 3O6. Synod. Cracouiens arm. IV. p. io,
506쪽
vsitatam. Similiter hoc lingulare pontificis Romani priuilcgium csse dicitur, ut sed cat, quando ipse officium consecrationis peragit. BONA L J non hoc tantum narrat, sed uniuersam
caerimoniam describit ex libro, qu cm Vocant caerimonia Romani pontificis, & eκ ordine Romam, quos libros, qui harum rerum
sunt studioli, in locis suis Dossunt cvolucro. Nos pergimus in considerandis antiquae ecclosiae consuetudinibus.
g. IV. Meuationem hostiae, quae odorationis illius caussa sit, per mutia Laeeula non fuisse cognitam in ecclesia avriqua, ad ortum
usque commenti de transiubstantiatione. NIHIL cst, quod maiorem turbam & rerum omnium Confusion tu in orbe christiano per multa retro faecula dedit,
Bona reta liturgi c. lib. II. c. VII.*.Vi II. Summus pontifex, quum solemnitet celebrat, sedens communicat, hoc modo. Data pace episcopo&duobus diaconis adsistentibus, qui os eius & pectus osculantur, adscendit ad sedem suam, comit intibus ipsum diaconis S episcopis. Tum diaconus euangelii
apud altare patenam cum sacramento reuerenter accipiens, ambabus manibus in alium elevat usqtie ad oculo , habentem desi:per auream itellam eum nominibus X li apostolorum, ne hostia labi possit. Et primo vertit se ad latus epistolae eum summa grauitate, & per eamdem viam reuertitur ad medium altaris: postea eodem modo vertit se ad latus euangelii, ubi siubdiae no geni inexo pateriam tradit cum sacramento. Tum surgit subdiacimus.&ipse diaeonus ilectit genua. donec ille discesserit, portam sacramentum pon- iii et , qui ei aduenienti profunde inclinat, ac ipse ni reuerenter adorat. Subdiaconus vero, quum peruenerit ad pontificem, stat rectus ad eius sinistram. Ilost haec diaconus accipiens calicem, paruo velo aureo coopertum,eodem mo do se vellit ad utriamque latus altaris, sicut cum patenam tenebat: E inde cum ipso calice ad dextrum latus pontificis accedit. . Pontifex vero sumit visnam partem liostiae, & aliam in duas partes diuidit proe eomnitinione diaconi & subdiaconi. Sumto autem a pontifice Christ: corpore episcopus carisdinalis adsistens porrigit ei calamum aureum, quo sangui ais partem sigit, residuum dimittens pro diacono & subdiacono. Tum ponti sex communi eat diaconum stantem & tenentem dextera manu calicem , calamum sinistra; qui accepto corpore Christi faciem ponti sitis osculatur, & reuersut ad a tale partem sangia in is fugit. Eodem modo corpus Christi porrigit pontifex subdiacono eo ram se genusexo & patenam tenenti, qiii S ipse ad cornii altaris aecedens, residuum singuinis cum calaino sigit. Vnos autem ex ipsis pamtieulam bestiae, quae calici de more immitia suerat, ad labia ipsius ealicis retrahit & sumit. Haec ex caeli movi.di Romani pontificis excerpta sitnt, quae ab antiquis limo ordine Romano in paucis discrepant, ut utrum que conserenti manifestum eriti
507쪽
quam adoratio hostiae, falso supposito nixa, quod non sit panis & vinum, sed quod clementa ista in rcale corpus & sanguinem CHRISTI transinutata, siue, ut loquuntur, transubstantiata sint. Non est mihi propolitum, in historia in descendere re substantiariovis quae reS ad capita doctrinae, nec Dr prie ad hoc institutum spectat, ubi solum in praxin ecclesiae inquirimus, scd satis habebo, si dixero, praecipuos de antiquis patribus tam perspicue, quam verbis fieri potest, declarasse,
quod mutario, per consecrationem in elementis panis ac vini facta, non lit ciusmodi mutatio, quae naturam & substantiam destruat, sed tantum eorum qualitates mutet, atque ad Vsum et duci spiritualem, quemadmodum fit in multis aliis consecrationibus, ubi qualitates rerum immutantur line ulla reali substantiae immutatione. Ita GREGORIvs NYsSENVS fgJ: altare
hoe fanetum, eui austimur, lapis es natura communis, ex qui Au parieter nostri exstruuntur, c pauimenta exornantur: sed quoniam Dei cu tui consecratum atque dedicatum est, ac benedietiomm accepit, mense sancia, altare immaculatum est , quod non amplius ab omnibus, sed a se iis sacerdotibus iisque venerantibus contreetatur. Panis item Panis est initio communis, sed ubi eum mysterium sic, se erit, eorpus Christi sit ei dicitur. Sic mysticum oleum , Ila vinum e quum fini res exigui pretii aure benediationem, post sanctificationem, quae a stiritu procedit HτΠιν ρ'te eorum excellenter Feratur. Eadem item victi vis etiam sacerdotem augustum σhonorandum facit, nouitate benediosionis a communitate Puia si s gregatum. Itium enim heri ac tempore superiori Duus e mul PH- Φne ac ficti esset, repente redditur praeceptor , pr. set , docIor Pietatis, myrteriorum latentium In ful: eaque contingunt ei, quum nihil vel corpore,
508쪽
D, I frma mutatur, sed quoI a i speciem externam attinet, E, Iis, qui erat, inuisViu quadam vi ae gratia, in istathun animam tu melius trans
formatam gerens. Eamdem similitudinc in & illustrationcm adhibet CYRILLvs fhJ, ccclesiae Hierinia insta De episcopus, Vιδε,
ira quiens, ne illud esse putes unguentum tantum. quemadmodum enim panis eueharistiae, post saneti stiritius inuocationem rim amplius es pani communit, sed est Grpus Chri i r sic e fanetum hoc unguentum, mu ain- Ilius est inguentum nudum, neque, Pt ita dicam, commune, sole amiam consecratum eget sol est Marisma, quod Christi σspiritus sancti , id est, diuinitatis eius praesentiam essest. Ouo frons G alii sensus corporis tui symbolice inunguntur: e corpiit quillem isto vi iti unguento Icru ngith r, anima vero sancto Pius que spiritu fructi atur. cHRY-sos ToMus in celebratissma ep tiola ad Cesarium simili comparatione utitur, ad explanandum duas naturas CHRISTI contra Apollinarem, & demonstiandum, quod humanam ac diuina in habent substantiam sine ulla transformatione vel coni fullonc.
Sicut, inquit 'J, antequam fauiliscetur panis, pavem nominamus, divina autem illum salutis cante gratia, mediante sacerabie, liberatus est quidem ab aspellatione panis, dignus antem habitus est dominui corporis appellatione, etsi natura panis in epso permansi, e non duo corpora, sed omini filii orpus praedicatur: sic σhaec diuina ἐνιδρυσάσης, inundante eorporis natura Iegendum, heic diuina infidente corpori natura um filium, uvam personam, utraque haerfecerunt. Hic locus, quum
primum producerctur a PETRO MARTYR Ε, ita spectabatur, ut Nomanensi ccclesiae addicti vim argumenti in eo stam euadendi viam haud haberent aliam , nisi ut imposturae dicam scriborent MARTYR l, quali hanc epistolam confinxis sit. MARTYR eam e bibliotheca Florentina in Angi iam secum adlatam in bibliothe-
509쪽
ca archiepiscopi Cantuariensis reposuit, scd persecutionis sub Maria regina temporibus inde ablata est. BIGOTius, doctus scriptor pontificius natione Gallus, cam ex autographo publicauit, sed uniuersia editio suppressa est. STEPHANVS tamen LEMOYNE, denuo cam Latine edidit in variis farris. Et eruditus quidam praesul, qui hodie in nostra ecclesia primatis dignitatem meritistimo obtinci, & cuius indcfessam contra papatum industriain nulla unquam dei bit obliuio, nactus, quas doctores Arbonici in noua Palladii cditione, a BIGOTIO adornata, supprimendaS curauerant, chartas, lingua nostra patria siJ una cum fragmentiS Graecis, quae hodie supersunt, eam euulgauit. Et in his monumentis exstabit tamquam maiuS omni exceptione testimonium CHRYSos TOMI, di tamquam clauis ad cxplicanda reliqua loca omnia in istius aeui Graecis scriptoribus, qui sine ullo dubio idcin cuin ipso de pane & vino senserunt, quod vidclicet in substantia sua res immutabiles maneant. T A Eo D o R ET us non multo post C H R Ys os T O M VM v xit, atqui hic manifesto adscrit, panem ac vinum etiam post consecrationem in natura sua manere. Seruator noster, inquit J,
DbIebat eos, qui diuinis mysteriis participant, non diten time naturam e rum, quae cernuntur, sed fer nominum mutationem mutatioui, qua ex gratia facta est, fidem adhibere. Otii enim corpus virturale frumentum anem appellauit ,σvitem rursus se ipsum nominauit, ii visibilis synnbιla eorporis ac sanguinis Upellatione honor auri, non naturam mutant,
sed naturae gratiam aGent. Alibi flJ codem armorum genere v-titur ad profligandum haercticum quemdam Eutychianum, qui probaturus, Christi humanam naturam post unionem in diuinam naturam cta mutatam, ita argumentabatur: sibi cut svm-Abola dominici corporis & sanguiniS, alia sunt ante sacerdotis
510쪽
inuocationem, post inuocationem vero mutantur & alia mseunt: ita dominicum corpus post adscensionem in diuinam subsessantiarn mutatum estM. Ad quod respondcbat THEODORMI US: MRctibus, quae ipse texuvii, captus es. Neque cnimi, m- ,,bola mustica post sanctificationc in rcccdunt a sua natura. la
sinciat citim in priore substantia, di figura & forma, & videri istangique pollunt, sicut & prius: intelliguntur autem ea est .,quae facta sunt, & crcduntur, & adorantur, ut quae illa sint, quae creduntur. Consur igitur imaginem cum archetypo, S. Avidebis similitudinem. Oportet enim figuram similem csse sevcritati, Illud enim corpus Driinem habct formam di cir- Acumscriptioncm , & ut semel dicam, corporis substantiam:
siimmortale autem post resurrectionem dc immune a corruptio- isne factum cst, sedemque a dcxlcris adeptum, di ab omni cre- Matura adoratur, quia domini naturae corpus appellaturis. Haec
verba adeo plana sunt & pei spicua, quod panis in sua ipsius
substantia post consecrationem mancat, quemadmodum cor pus CHRISTI in humanae naturae substantia manet post eius adsumtionem, Vt, Cos I No episcopo DiJ obscruante, M. Minus pontificis Romaui typographus, qui Romae anno MDXIA II. hosce dialogos typis cxcudit, fassus sit, opinionem ΤHEODORET Icle tiansabitantiatione non esse sanam, excusari autem ipsiuinpos e, quod cccletia nondum dccrctum de ca fecisset. EPHRAEMIVs, cpiscopus Antiochie, centum circiter annis post THEODORETVM Vixit ann. DXL, scripsitqtre contra Dtychiano; cum dc in in modum. Patim jJ nostri, inquit, diem