장음표시 사용
541쪽
sentaneum csse consuetudini Vidcmuri Romanenset gen ratim ex hoc populi rcsponso argumentum pro transubstantiatione captant. Quia dicere Amen, omnino vorum corpus CHRISTI inferat. Verum aeque bene argumcntari poterant, pancm in corpora populi essc transubstantiatuin, ipsumque ad O non nisi unum, proprium, substantiale, Vcrum, numcri cum corpus csese cum domino suo; Quia AUGUSTINUS dicit, hoc quoque corpus CHRISTI significare, quando sacerdoti verba illa pronuntianti populus r pondeat, Amcn. Ad id, inquit dJ, qi IUD hoc est, corpus CHRISTI J respondetis Anten, responden los, feribitis. Audis corpus Christi, Grrcs Mes Anien. Esto in frumeorporis Christi, ut fit verum amen tuum. Alio loco dc notare di
cit, quod credant, CHRISTUM Vere 'J pro ipsis passum esse, &
quod hoc ipsum profiteantur, dicendo Amen. quid dicit omnis Bomo, quando accipit sanguinem CHRISTI' Amen dieiti sitiiu s Gmeisy Vertim s. quid est verum' quia in fur est faustiis CHRISTLEt rurius t=J: CHRISTVS in cruce pro vobis sanguinem fuit: Ei vo . Ilii Meles, quale testimonium perhibeatis I auguini, quem accepistis. Ceriare enim dieitis Amen. Νυ is, qui si sanguis, qui pro multis est suis inremusionem peccatorum. Vt adeo, quocumque lentu id accipias, non necesse sit statuere, quod corporalem & substantialem praesentiam significci, quam certum est A vGUSTINO numquam in mentem venissc.
I. IX. Quemadmodum Nouatiani o alii exesaristia ad res prauauabio, sint.
ExpEDIT hoc loco, antequam progrediamur, iustam tacere animaduci lioncm in horribiles quosdam cucharistiae abia usus, a nonnulliS contra Vcrum ciuS finem ac scopum commisesos, utpote quae, interprcte CHRISTO, eo spectat, ut nostricum ipso & inter nos mutuam repraesent i communionem quam autem malitiosi nomincs in dcterior in finem & res pravas adhibebant. De Nouato iam audiuimus, quomodo ea ad schismatis sui confirmationem abusuS sit, laoininc sque iurare
542쪽
coogerit, se ipsius partes non esse deserturos. Similis quoque ab unis crat, qui aliquando superstitiosis papatus temporibus sub gcnerali multarum aliarum superstitiosarum consuetudi
num, quas purgationet canonicas vocabant, notione obtinuit.
Quando, qui criminis alicuius suspectus erat, sumtione sacIaniciati se purgare debebat. GRATl AN vs canoncm hanc in
rem citat CX concilio Tormatiensibi: dape conirngit, ut in mona seriis furta pes petrantur qui haec committunt, ignιrentur. Idcirco statuimur, ut quando ipsi fratres de talibus se expurgare debuerint, missa ab abbate celebretur, vel as aliquo, cui ipse abbas praeceperit, pr senti fur fratribus : c sic expleta missa, omnes communirent in h.ec Perba et
Corpus domini sis mihi ad probationem hodie. Enimuero licet hoc a concilio sic fieri iussum esset, ab omnibus tamen Pludenti bus viris in magnis abutibus positum fuit. ANTONIVS AV-GVST1NVs in emendationibui sitiis ad GRAT i AN 'M J hanciti istud decretum habet animaduersionem: Haec omnia sunt i Arum temporum Drdibus adscribenda. Nam, ipso vetusto glosi i-tore GRATiANi obseruantc fgJ,Alectis non o danda eucharistia, quemadmodum ex aliis legibus, speciati in extrauagante depurgatione causulca cap. Cum diaretis , demonstrat. Et propterea hunc canonem in GRAT AN O nullum robur habere dicit, utpote in lege antiquatum. Vt adeo non sit, quod hanc pra ire grandem abusum sacrae cucharistiae Vocarc dubitemus, quantuinuis synodica auctoritate aliquando iniunctam. Vix quIcquam norim, quod hunc abusum sub obtentu religionis excedat , nisi forte sit horribilis ille abusus, quem HARON ivs f. Iipse ex Graecis historicis rcfert, de Iheodoro, pontifice Romano, quod an . DCCXLVIII. 0rrhum de Paulum, haereticos Mouothelitas,l e Cone. WOrm.a. can. XU. ap. Grat. caiiss. II. quaeil. V. cap. XXIII. ID Anton. Augustin. de emendat. Grat. lib. I. dies. xv. p. IIO. igi Glo T. in locum Gratiani. to Laron. an. D XL.VlU. num. XV . tom. VIII p. 30 a. edit Antuerp. MDCXI. Pyrrhus quum Roma discellisset, & Rauennam peruenisset, ut canis ad vomitum situm reuersiis est. uno papa Theodorus comperto, plenitudine con- voeata ecclesiae ad sepulcbmin vertieis apostolorum accessit, & diuino calice expostulato, ex viuilico sanguine in atramentum stillauit, & ita propria manu depol itionem Pyrrhi excommunicati iacit. Hanc edicommunicationem Pyrrhi tune per Theodorum papa inRomae tactam annales t l heoph. XX.
544쪽
qui sperat in eo. Ita enim CYRILLVS IJ clarioribus vcrbis d clarat, Audisti , inquicns, deinceps diuina quadam nullodia Valgentem,
atque ad sacrorum mysteriorum communionem vos adhortantem: Gulate
videre, quoniam suauis est dominus. HIER ON ΥMV s nil quoque innuere videtur, & hunc & quadragesimum quintum cani consueuisse, quando ait: Vtinam possimus eueharistiam absque condemnaiatione nostri spungente conseientia semper aeripere, e psalmistam audire dicentem: Gulate e videte, quoniam suauis es dominus; G eum eo canere: Eruciauis cor meum verbum bonum. Si quidem hic psalmus est, laudes CHRISTI & amorem eccletiae erga ipsima peculiariter describens: Audi, filia, ervive G inclina aurem ruam, ero bliuiscere populi cis domus patris tui. Et concupiscet rex decorem tuum, quoniam ipse est Deus, dominus tuus, incurva re ei. Afri hac coii-
suetudine valde delectati videntur, ita quidem, Ut quum Hila. rius quidam illius & omnium reliquorum psalmorum ad altare recitationem maledice rΠ3rehendissset, AUGUSTINUS ad hunc morem defendendum peculiarem librum scriberet, qui hodie quidem in deperditis est, ipsi autem in retractationisus nJmem ratur. Et cum ipse tum TER TvLLl AN vs significare videntur,
inter alios psalmos & ccnt Inum tricesimum tertium cani solitum esse: Eere quam bonum Erquam jucundum, habitare fratres in
unum. Nam TER TvLLIANus foJ hunc psalmum compluribus una coenantibus cani dicit: Quo ipso coenam dominicam eum intelligi probabilissimum est. Et AVGVsTINVS fpJ psalmum valde notum & nominatum csse adfirmat, Vt, qui plalterium
γιυσοι vi ,- , τυ κρητὸς ὁ κυριος. ma Hieron .epii . XXVIII. ad Lucin. Boeticum. cna Augustin. retrae . lib. II. e. XI. Morem , qui tune esse apud Carthaginem e mperat, ut hymni ad altare dicerentur de psalmorum libro, siue ante oblati nem , siue quum distribueretur populo , quod Riiset oblatum , mxlestea reis prehensione,ubicumque poterat, lacerabat M. Huic respondi, Se vocatur liber eontra Hilarium. εὶ Tereuli. de icti n. e. XII l. Vide, qriam bonum &quam iucundum, habitare
fratres in unum. Hoc tu psallere non facile nosti, nisi quo tempoee cum compluribus coenas.
p Aligustin. in psilm. CXXXIlI. p. 619. Psalmus breuis est, sed va de notus &nominatus: Ecce quam boniam & quam iucundum M. Ita sonus iste dulcis est, ut & qui psalterium nesciunt, ipsum versum cantent.
545쪽
nesciant, hunc psalmum cantare pollini, utpote cuius sonuni saepius cad altare, ut probabile est) audiuerint. Dicere quoque videtur is , quod psalmum tricesimum tertium eadem ocis casione cantauerint. EXprestis autem Verbis cum quotidie
cantari adfirmat: nn dicam domino in omni tempore. Semper laus se
ius in ore meo. Quod si conssideres, quam multi scriptores de eo loquuti sint, tamquam cantato in clementorum distributione, probabile omnino est, idem & AususTIN v M intelligere, quod quotidie ad altarc cantatus sit. CHRYSO STOMVS cent simum quadragclimum quintum psalmum ista occasione cani adserit, praecipue ob haec citis Verba: Oculi omnium in te speram, domine, tu dar cibum illirum in tempore opportuno. Nam laoc de spirituali cibo in mensa dominica interprctatur. Hic Isalmis, inquit Γ, J, est diligentissime attendendus. Hic est enim, qui habet haec
merba; quae, qui sunt miseriis initiati, ausidis concinunt: Petili omnium in te errant,*tu das cisum earum in tempore opportuno. Oui enim fliui seliu est e mensa spirituadi fruitur, merito patrem gloria e onore ad reris. Filius enim , inquit, glurseat patreni simus dominum fuisum timebis. Factus es filius, mensa spirituali frueris, et medens car- neni e anguinem eiur, qui te regenerauit. Refer itaque gratiam Pro tanto beneficio, e eum, qui haec praebuit, gloria G honore allae: crvmrba legem, covisone mentem ad ea, quae dicuntur: e quum dicit, Exa
tabo te, Deus meus, rex meus, s quae prima huius psalmi verba sunt
Uende magnam familiaritarem o coni otionem, ut de re etiam dicatcq J August. ibid. p. 6;o. Impletum est in eo, quod quotidie cantamus, si &
moribus tonsonemus : Benedicam domi um in omni teinpote. Semper Iaus eius in ore meo.
546쪽
Deus, strat G de Abraham, Isaae tar Iacob, Igo sum Deus Abraham , Devi Isaae e Deus Iacob. In liturgia, qtue nomen ipsius sibi praefixum gerit fri, populus hoc icmpore cantare dicitur, psalmus autem non indicatur, Uti heic in genuinis cius operibus. Inditurgia, Iacobo stJ Hierosolymitano adscripta, verba psalmi tricesimi quarti, Gi state υτ videte, quia benignus est dominus, cani i libentur. Liturgia diui Marei tuJ psalmum quadragelimum secundum praescribit: quemad nodum destierat ceruus ad fontes aquarum , ita desiderat anima mea ad te Deus. Et Co TELERIVS fxJ observavit, quod in milla appendicis ad libium sacramentorum GREGORII psalmus contcsimus tricesimus non prascriptus sit: Domine , probasti me e C cog rouos me tac. t adeo, licet consuetudo cantandi psalmos in hac cultus parte uni uci salis fucrit , ipsi tanacia psalmi pro sapientia & selectionc praecciatoris, vel divellis diuersarum ecclesiarum regulis variarint. Sic determinavimus resoluimusque diucrsas quaestioncS & casus, qui de ratione communicandi in ecclesia antiqua proponi pollunt. Res una superest consideratione digna, ni milum solemnis gratiarum actio & oratio post lumiam eucharistiam, quae cum aliis quibuidam annexis ritibus gcnerali nomine poste municitur comprehendi potest; de quo capite sequenti distarcinus.
547쪽
g. I. Missis si ilium, siue celebratio eucharistiae, eam diuersis grati
xum actionibus sinita. Prima erat diaconi προσφωνειτις, denuntiatio obsecrationu ae gratiarum actionis.
ANDO Omnis populus communicauerat, & diaconi elementorum reliquias in pastophoria, siue locum receptioni corum adlignatum, reposuerant; primum diaconus aliquis populum hortari solebat, ut pro acceptis beneficiis Deo agerent gratias- Forumla huius hortationis in constitutionibus s. sic habet: Percepto pretioso corpore G pretios sanguine CHRISTI,
agamur gratias ei, qui ignor est erit nor, ut participes essemur faveto-νum eitur mysterioriιm ς rogemu ur, id nobis non in iudicium ac damnationem fieri, sed in olutem , in militatem Mimae v eorporis, in custodiam pietatis , in remissionem peccarorum, in vitam futuri seculi. Tum
surgere eos iubebat, seque ipsos Deo & CHRISTO eius commendare- Quo facto cpiscopus gratiarum actionem profer bat, his Verbis conceptam.
Gratiarum actio episcopi, qua popuIum Deo commendat. Γ'I DOMI , Deus omnipotent, pater Christr. tui, benedictis, eo
auditor eorum, qui recte inuocant te, Ggnitor precum etiam eorum, qui
racent; gratias agimus tibi, quoI noε dignos resisti, qui participam inus farioti tua 1nysteriis , quae Iraebu/pii nobis ad Plenam eorum , quae be-- cognouimus , persi nem , aes custodiam pietatis, a I rentissiorum deli-
548쪽
ventum , qua ignoramus rei la , quae deficiunt suppla , quae nouimus cor robora. Sacerdotes inculpatos conserva in cultu tuo e reges tuere in Parces magistratui tu iustitias acrem in f Ferie s fruges in et retare; mun dum in omnipotente prout Antia- Centes bellicosas sedat errantes con vrrae; populum tuum sanctifca: virgines consimia: coniuges custodi infrit castor robora 2 infantes ad maturam aetatem per oe nuper initimos firmar catechumenos erudi, ac dignos initiatiιne redder nosque omWx congrega in regnum eaArum in Chris Iesu domino nostro e evm quo tibi
gloria , honor ae veneratio, G ED, itui in saecula. Amen.
I.III. Benedictio epsopi. DEINDE diaconus populum Deo per Christum cius se inclinare iubebat dc accipere benedictioncm. Tum episcopuSprecabatur his verbis: Deus sin omnipotens s verax, π incomparabilis qui ubiqim extis, ae omnibur praesens es , eg in nullo instar eorum, qu
insunt, contineris; qui sicis Non circumscriberi r , temporibus non Ucxu piscis, saeculis non terminaris, verbis uon seduceris; qui ortui non es subiectas, ta custodia Mon indiger, e stipra extraque interitum es,ac ccu Personem recipere nequis, atque natura es immutabilis; qui lucem habi-
549쪽
tari maecessam, tarnatilina inre sibilis es; qui omuibus naturis ration.rlibur, te bor mole requirentibus, notus es, σ deprehenderis ab iis, qui in Due-Dolentia vestigant te e Deus I aelis, vere videntis, in Chribitum eredentis Iopuli tui; propitius far Ius, exaudi me propter nomeu tuum; ac benedieiis, qui tibi inclinarunt ceruices Iuat 2 atque da eis cordis eortim petiti. oves , qu.e utiles sunt, σneminem virum abiici facias a regus tuo ; verum seu fisca illos, custodi, protege, ad min, libera ab aduersario, ab omni inimico; domor eorum feritas eorum introitur G exitus tuere: quoniam tibi gloria, laus, maiestas, cultur, adstratio, σfilo tuo Iesu, Cis Ito tito, nostro domino, Deo ac regi, aucti spirituis nunc, c simper, in sedula saeculmιm, Amen. H
Tormula diaconi popalum dimittentis cum breui hae precatione: Exite in pace. Pos TE A diaconus breui verborum formula, instar orationis pro pace, riebatur, quod lignum erat, quo totam congrcgationcm dimittcbat, totumque ossicium iam peractum CDie significabat, adeoque prccaias, ut pax Dei cum ipsis esset continuo cosque conseruaret, diccbat, απολύειθε ἐν ε - , Dise Iite tu pace. Erat haec vitrata omnes religiosos conuentiis dimittendi formula in ecclesia Graeea, quemadmodum sirpi a Inotauimus, Vbi de ordine quotidiani officii matutini e Y hoc ipso auctore verba fecimus, de caque certiores facti sumus ex CuRYsos TOMO sq, qui loquens de crebro breuis huius formulae salutandi, Pax vobiscum, usu, speciatim innuit, quod diaconus in dimissione coetus cam adhibeat. Diaconus, inquit, ab
Lib. XI; l. p. X. O. Util. vol. V. p. 324. iba Chris oll. homil. LII. in eos, qui pascia ieiunant, tom. v. p. 7 n. chomiLLV. hoc
550쪽
hoc co=mentu vas dimittent hoc vobis precatur, dieres: πορευερε ἐν εἰμνη,
Iu pare discedite. Vnde eam non ut nudam formulam, sed ut breuem precationem ad populum cum benedictione dimittendum , usurpatam fuisse, condiscimus. f. V. Iuaenam mentio harum precum in aliis scriptoribus habeatur.
Quod ad reliquas prcccs, in hac diuini cultus parte usi
tatas, attinet, earum in aliiS auctoribus non inuenimus specia- leni aliquam mentionem. Sed in genere illi nobis narrant, quod istiusmodi formulae laudationis ac gratiaruin actionissem per adhiberi consueuerint post communionem. AUGUSTINUS: omnibus peractis &sacramento ab uniuersis percepto, gratiarum actionem cuncta dicit concluderc. Et CYRlLI USU I E Roso LYMIT AN vs Mi recens baptiχatum iubet post acceptam eucharistiani cxspcctare orationem, Deoque gratias agerc, qui ipsum tantis musteriis dignum reddiderit. CHRYSos ToMus multis verbis inuehitur in Cos, qui postremam gratiarum actionem cxspeetarc recusabant, R d facti eucharistiae participos statim discedebant, fratribus solis gratiarum acti nem relinquentes. Quos ilic Iudae com arat, qui post comam, antequam hymnus cancretur, sese proripuerit, remanentibuSccteris ad hymnum cum domino cantandum apostolis, quorum ab exemplo eccletia hanc cor suctudinem facicndi ultimas prcces post communionem adsumserit. Egregius lociis est, adcoque cum huc transcribcinus integrum,prout uci bacius listbciat
feJ: Vultis, dicam, et udo rumultus cretamor oriatur sita ccclesia 'ρμοd non toto sacri tempore vobis fores occludamus, sed ante postre cam gyatiarum actionem resilire voL domumque redire patiamtir, quod G μ
ce Aug. epis . LIX. ad Paulin. q' a s v. Quibus peractis & participato tanto so
cramento, gratiarum actio cuncta concludit. id a Cyrili. cate . in , stagog. *- xi X. ειτα αναμειωας τε,ν ἀκῆν,-rra πω πεω