장음표시 사용
91쪽
ferente ita acasione, praescupli sunt, secundum obseruationem, quam fecimus, ubi de hoc argumento sumps loquuti M. AvsvsΤINVs diserte significat set J, i ullisse so tapius lectionem recitari, argumento psalmi, in quem sermonem habuerit, con- venientem. Et FERRARIus J diuersa alia cxempla tam e M Gys TINO H,quam C HRYSOLOGO H in camdem rcin exhibet, quae heic nihil attinet interponere.. οὶ Cap. I. S. VI. pag. y. . v s Rugustin. in psalm. XC. Orm. II. p. 4 Propterea secimus jpsam Iectionem euangelii reeitari, ubi dominus tentatus , per ea verba psalmi, quae helc
ca Femia de ritu concion. lib. I. c. XVII. Inscriptm eapitis liaee est: Pro remis muni ae determinata alicuius aut lectione, siue apostolica ,s euangelua eligebatur aliquanaeo peculiaris aliqua ου tempori maxima congraens paselicias, quam tractar amsyciperenI eoncionatores. Ipsinneaput se habet: Vere nos haec quidem haelenus. Uerum tamen si quis dixerit, pro comis muni ac determinata alicuius diei, siue ex euangelio, siue ex apolloid, I ctione, secine aliquando conci maiores, ut peculiaris aliqua lectio fuerit, quae esset congruens & accommodata ei argumento , quod ipsi tractandum suscepissent ἔ non is, mea quidem sententia, a vero longe abibit. Etenim apud Augustinum in serm. CXXI. de diuersis ita scriptum inuenias: In meis moria retιueras x pollicitatronem nostram, cone ruas etlum ex evaneelio Napostola fecimus νecitari lectiones. Et in sermone X xl II. Ne Derbis domini seu um Matthaeum ait: Hesterno aere qu/ adfurtis , omissionem uomam tenetis, gruae hodie novirium vobis, sed plurisus rariam, qua conuenerunt 'domino adiuvante reae senis em uim ira decem Urarer, quarum is, qvinque erudentes, ου quinque syuum, non facile indagari potest. Verum
ramenscundum ea, qtiae coratanet i a lesy o, quam cari ti Destrae etiam hodie Domi reeitari dec. Et in tragatu XII. in Ioannis euangelium: -- - minit earitas Destra, domuica Pr tertia , quantum iaminus adiuuare aeri
s natur est, a sperni se nox de spΠ ιxuosi rex eratione ῆ quam lectionem. . is iterum' legiferimur, ut qua tunc non Aidiasium, in Christι πο me, adiuuantibus orationibus instrat, impleamus. Chrysologus etiam hoe e leganter expressit in serim LXVI. Duas Miae a duobus euangeUD eaetas ira recitari fecimus lectiones, ut Armoni nostro vester inreuereus occurroret , paterem ab ita e c. Et in sermone CXUlII. uuoniam tofa Oes aediebri hanae in reserarect oue eonmtuta es mortuorum, ne qui quiam de e . ausus t Austrare, beati Pauli, tisrentis eram auctoritas, rebus, exemplis, lutissimam recuari vobis ferisnul lectionem ibi Augustin. serm. XXIII. de verbis domini. sem. CXXI. de diuersis. tractat. XII. in Ioan. vid. stib litti anteced. a .
92쪽
A quibus siripturae antiquis temporibm in ecclesia lectae sint. P Roxi MA quaestio de iis institui potest, a quibus in Lpturae publice in ecclesia lectae fuerint. Quaestio lacec est, ad
quam iam supra quodam modo respondimus, quando de ord ne lectorum I J sumus loquutia ubi probabiste esse ostendimus, per duo priora saecula, antequam lectorum ordo instituiatus cisci, scripturas a diaconis suille lectitatas, vel, in imitationem ecclesiae Iudaicae, ab illis, quibus episcopus siue Iagases cotvmpore ui negotium dcderit. Tempore asilem CYPRIANI peculiare hoc nusse ossicium lectorum , qui tunc inferior qu,
dam ordo claricorum euaserit, legere Omnes scripturas, d non minus ipsum euangelium, quam reliquas calum partes, quemadmodum cx diuersis CYPRi ANI epistolis saJ appareat. Heic addendum cst, in posterioribus saeculis lactioncm euangelii in quibusdam ecclesius ad ossicium diaconorum & prcSbyterorum tuisse adstrictam. Ita enim auctor eou tutiomm fe J, pcractis per lectores lectionibus, diaconum Vel presbyterum legere cvangelium iubet. Atque ita ΗIERONYMus dabiniano VJ di.
acono ad animum reuocat, quemadmodum cuangelium G IRA
STI in ecclesia lectitarit. Idem de s ABBATIO, presbytero in .
c lib. in. e. V. vol. II. p. 29. seqq. a Cypri epist. XXXIV. al. XXX lX. p. 224. edit. FeIl. Ams erod. Hune ad nos. fratres dileEtissimi. cum ea a domini dignatione venientem, testimonio&- miraculo eius ipsius, qui se persequutus fuerat, illustrem, quid aliud qtini - super pulsetumi, id est, siu per tribunal ecclesiae oportebat imponi, ut loci altioris eelsitate subnixus, & plebi uniueiis, pro bonoris sui claritate. eonspicuus, legat praecepta & evangelium Eomini, quae sortiter ac fideliter quituri Epist. XXXVIII. Merebatur talis clericae ordinationis vheriores radiis & incrementa maiora, non de atinis suis, sed de meritis auli manus; sed interim placuit, ut ab oscio lectionis incipiatς quia Ar uillil ma. tis congruit udici, quar dominum gloriosa praedicatione eonsessa est, quam 'celebrandis diuitiis lectionibus personare: post olba silesimia, quae rilliis tyrium proloquuta sunt, euanxetrum Christi legere, unde matures sunt.
aer bmnos Bastae , Posea diaconus vel p e,inter legat euangelia. . Hieron. epist. XL H. ad Sabinian. Euangelium Christi quasi diaeouus lectio
93쪽
ecclesia Nouatiana, notat so CRATEs uJ. s OZOMENvs hJ dicit, Alexandriae euangelium a solo archidiacono legi; alibi vera a diaconis; in multis autem eccloiis a solis duntaxat presbyteris; alicubi in praecipuis Diti uitatibus ab episcopis, ut Constantinopoli primo die paschalis sciti uitatis. In ecclesiis Galli eanteis hoc ordinarium diaconorum ollicimn fuit, Vti ex canone qu dain concilii infensii sccundi fiJ apparet, qui habet: Si digni
t diaeoni, quae Christus in euangelio loquutiu est, tegere , quara iudigni mdictamn , sane rorum patrum expositimis pusiice recitare t In ec-.clesiis tamen Hismicis antiqUa consuetudo obseruata fuit, Vt. lectores non minus euangelium quam reliquas scripturae partes legerent. Id quod colligi potest ex canone concilii Tiactans .
primi M, hunc in modum praecipiente: Poenitentes non admittam . tur ad clerum, res tantum si necestas, aut et sis exegerit , er tune in- ων lectores deputentur, ita is erum lia re epistolas nou Iegam. Quod
id terdictium de non legendis ab poenitentibus euangeliis vel ompistolis indicat, reliquos lactores, qui poenitentiae non subfuerint, non euangelium tantum, sed cla reliquas lectioncs pronuntiasse, uti in notis suis ad hunc canonem recte obseruat ALBA SPINAEVS LIJ- -
Num epistolam ct euange m bu recitaverint, primum catechaismenis, ct deinde fidelibuι ad altare. VERvΜ in una re vir iste doctus hallucinatus mihi vide-
94쪽
tur, quando lectionem euangelii ni J in ossicio in in P factam fuisse existimat. Nam priscis tcmporibus scriptura sacra & sepsium etiam euangelium tantum in missa catecta uincuoium t ei consueuit. BONA ,J quidem cardinalis antiquam coi sue ludinem ecclesiae fuisse dicit, ut euangelia solis filictibus lige
cilio VM tiliano in His Ma psaliter fieri decrctum sitisse. En in . vero nihil planius est & exploratius, quam quod lactio, cuangelii sci ei sermonem anteccslcCt, & quod scrino habitus sit,
antequam solemnis eucharistiae cclcbratio inciperet, praesci tibus catechumenis, & ante corum dimissioncm, quum praecipue ad horum hastructionem spectaret. Quocirca licci m lassis deterior quaedam conlaetudo in ecclesias Gallicanai & IID sanieas irrepserit,' catechumenos ab audiendo euangelio & seria mone cxcludens, quam ista concilia emendarc studuerunt; multum tamen abest, ut hanc piobet antiquam. consu tudinem fuisse, ut solis fidelibus euangclium audire pei miti retur. Nec quispiam AvGUSTINI Ucl CHRYSos To Mi homilias inspicere potest, quin hunc cri orcm Vbique Vidcat piosi g ri. Nam illi sester de cvangclii lectione a late homiliam, cle-que homilia coram catechumenis habita loquurtur. Et contraria opinatio communγpraeiudicio & falso supposito nititur, quod antiquum ossicium in omnibus simile fuerit hodierno OG facio, in quo cuangelium bis lcgiἰur, primo quidcm intcr lccti
ones, ct deinde cum epistola stoisumbia sulcinni miga os licio
Pn Albaspin. not. in can. IV. eoncit. Canti. ιι 1. :ia d. p. disia vetus ille mos Lotis. Iuerat, ut non diaconi, sed lectores epstolas es e-πgelia vis eatim insishor ficio 'muntiarent. γγ Gn. rer. liturpie. lib. II. e. VII. n. I. In eoncilio Amusicino primo tempore Leonis I. ean. xvlII. statutum est, ut euangelia, q3iae solis fidelibus antea legebantur . deinceps etianr catechumenis legeremur. Idrm decreuit eoiiacilium Valentianum in Hispania. 'to Concit. Aransitan. I. e. X 'III. liom. IlI. concit. p. 14so. Euangelii d intemplaenit eatechnmenis legi qn ad omnes prouinciarum nostrarum eoelesias. O, Coneil. Valςntin. eam. l. imm . U. eonci . p. is ut sacrocincta euangelia ante numerum illationum in mira catechumenorum in ordine lecticiniim post apostolum legantur, quatenus salutaria Praecepta domini nost i Iesumtilli. ves sermones sacerdotis non solum fideles, sed etiam eiieehumenim poenitentes, de omnes lial en diuerso sunt, audire licitum habeant.
95쪽
quuin tamen antiquis temporibus & epistolae euangelia in ordinario cuisu lectionum recitarentur, in ea duntaxat diuini cultus parte, quae proprie πιυμ cmechumenorum vocabatur. g. VI. De solemnitate ae ecrimoniis, Hn recitatione lectionum obserua- tu. Vbi erimum de salutatio-: Pax vobis, anto lectio
PROXIMA res consideratione digna, est solemnitas ac cinfinonia, cum qua Veterra scripturas legi praeceperunt. Lector, antequam lectionem Ordiretur, plerumque solebat dicere, Pax vobis, quae communis salutationis formula erat sub omnium OL ' ficiorum in ecclesia primordia. CYPRI AN vs manifesto ad hanci rem adludit, quando de nouo lectore, quem a s hoc ossicium hiperiore die dominico ordinarat, ait sql: Austicatur est parem, dum de duae linionem. Nullum equidem ex commentatoribus noui, qui huius consuetudini S in CYpRIANO fecerit menti nem, vel quidpiam in hanc phrasin adnotauerit: At vero ma-hilalto hic eius sensus est, atque ita cruditus ALBA sp IN AEGIel eam intelligit. Haec consuctudo in Africa vidctur obtin Jlse, usque dum concilium tertium Carthisinose fiJ canonem conderet in contrarium, Ut lectores populum non amplius s. lutarent. Haec formula salutandi, Pax vobis, ad quam populus respondebat, Et cum Duditu tuo, ossicii communiter orat episco
pi, presbiteri , vel diaconi in obeundis diuersis suis functionibus in ecclelia, quemadmodum CHRYhosso Mo siJ multis in locis obseruatur. Et idcirco hoc concilium hanc potesta-
cq , Cypr. epist. XxxliI. l. X XVlli. ad cler. Carthag. p. 7s. cp. 113. lin. I. edit. FcIl. Amile M. cra Albaspin. nota in concit. Carm. III. c. IV. Antequam euangelii pronuntiandi initium 1accret olim lς tor , elata voce proferebat. αx uobis . perinde atque hodierno die diaconus dicit, mininus υOliscum. Hoc idem epistola D. Cypriani iisdem verbis probatur: Drerius vobis Me Ae as catus es pacem , dum dia cui DALsuevi, quibais D. Cyprianus verbis alloquutum &. Diuratum populum ait -b Aurelio, quuin primo et euangelii recita odi potestas elset facta, & pacem & benedictionem Cli isti domini fidelibus condo.
96쪽
tem Ionoribus cripiebat, tradebatque diaconis aut aliis sup rioribus ministris ecclesiae. Adeoque, quum lector antea solitus esset dicere HA vobis, hic canon ea verba ab alio quo Adam ministro pronuntiari iubebat. Nam pronuntiata esse eel a lectore vel ab aliquo alio coelesiae ministro, antequam lactionem incipeiat, ex AVGUSTINO apparet, quando sabbens aduersus Donatistas est stJ: quid peruersus G infamius, etiam Iinoribus, easdem epistolas legentibus dicere, Pax treum, es ab earum ecclesiarum laee separare, quibus ipse epistola seriptae sunt Τ
Dees Atatis nonnumquam ob episcopo usurpala proxime ante, quam lector inciperet legere. ALio loco Avsvs TINus huius salutatioius meminit, tamquam adhibitae ab cpiscopo, simulac ingrestus csset in ecclesiam, proxime ante, quam lector lectiones inchoaret, quae res in Africa hoc tempore prima publici cultus pars erat cum mimo responsorio, singulis lectionibus intermixto. Fraud
mus, inquit uJ, ad populum, plena eras reclesia, personabat Doribus gaiaiorum: Deo patiar, Dcto laudes, nemine tacente, hine atque inde clamantium. Salutatrii populum, σ rursus eadem feruentiore voce clamabant. Facto taridem flentis scripturarum diuinarum sunt lecta sol milia. Haec consuetudo salutandi hac verborum formula pinpulum CHRYSO STOMo ctiam multis in locis memoratur. D- gressi, inquit s , in ressam statim secundum legem sam dicimus , Pax vobiscum, σ vos restonderis, Et cum Piritu mo. Iterum II: Episcopus sub introitum in ecclesiam pacem Precatur omnibus, is qua iu
97쪽
issc hanc comn.unem salutat onem sub omnium ossiciorum exordium, & scripturas digi coepilse, 'uamprimum episcopus .enerit in ecclesiam, manifestuna est,estiusmodi formulam latui tionis ab hoc vel illo, ante coeptam scripturarum lecti ncm, fuisse adhibitam. g. LX. Diaeonm indicebat silentium, cntequam O lar inciperet, requiax rebatque 'attentionem : bicut o lectori facere mcris eraι ante finguim lectiones, direnti: Sic dicit dominus. Rusos TOMVS duarum aliarum consuctudinum meminit, quae,d hanc materiam spectabant, tamquam fid legendas audiendasque -cum maiori fluctu scri turas introimittentes. Dicit nimirum, diaconum indicto silentio requisiuisse alte tionem, & lectorem ipsum, nominata quadam lectione, pr
nuntiaue: Haec dicit dominus. Stat, inquit, diaconus, communis minister faJ, alta voce clamat, προσέχωιδεν, Attendamvs feriis VI. Iam vocem clamat - Post illum incipit lector prophetiam Isaiae, vel alium diuini scriptoris librum. Deinde auditorio pronunt in , dicens: Ime dicit dominus. Ita alio rursus loco LbJ: si nisboror, quum resurrexeruiit, ait: Haec dicit dominus, er flaus Laeontis Alentio in telo omnibus os obstruit, non lectori honorem halens hoe smeit, sed ei, qui ps illam cum omnibus loquitur. Haec silentii indi ctio AMBRos Io se I & aliis quoque memoratur. Disterebat
se Ambroc praefat. in pnimos. Quantum l4boratur tu ecclesia, ut fiat silentium, quum lectiones leguntur, &e. Vid. August. de civit. Dei lib. XXII. e. UIILαtat sub liuet Mnec, cui paἶ, π.
98쪽
autem ab alio diaconorum actu sub eodem nomine, filentium induere, quo populus ad priuatas suas preces procumbere iubebatur. Qua de re plura dicendi locus erit libri proxime sequentis capite Primo. 4. I. IX. Ad nominationem prophetae vel episeoia p=putat quibtudam in L eu Deo gratias, ct ad clausulam Amen dicebat. MAE ILLO NIvs DdJ obseruat, quod ad titulum alicuius
prophetiae vel epistolae populus nonnumquam resiponderit, Davigratiar, uti in liturgia aliti abica linitur. . Verum de hac conluctudine parum nobis aliunde constat. Tantummodo AvGv-STINus communem admodum phrasin fuisse dicit monachisso, obuiam sibi habentibus hominem christianum, ut dixerint,mo Gratiar; huiusque rei gratia Circumcelliones siue Agons eos, ut ipsi is appestas int, inter Donatistas illis insultasse, ipsos licet saepius dicere solitos, Deo laudes; quae verba pluS timoris habuerint, quam fremitus leonis. Ex actis etiam Eriam quum suceessorem sibi eum eligisset AUGUSTINUS, apparet, hanc acclamationem multis estis occasionibus adhiberi consueuisse. Nam simul ac Marium succcssorem suum nominauerat, populus Ira saepissime acclamabat, Deo gratiar, inristo laudet. Quod igitur tunc vlitatum & commune fuit HiiS occasionibus, pro-'babiliter dici potuit per modum acclamationis ad nominationem Iectionum sacrarum scripturarum. GROTI vs DLimoris' fuisse dicit, ve ecclesia responderetqectis pistolis, Amen: Ideoque omnibus p AvLI epistolis ab ecclesia coepisse. adscribi. Nescio, quo fundamento niXm hoc statuat, adeoque auctori
co Mabillon. de litum. Gallie. lib. I. Q. II. n. ro. p. 31. Audito populi iesponta Iegit prophetiam, ad cuius titulum populus respondet Dro grPtias, in fine, Ainen.
' pellantiar. Vtinam ergo' milites Christi elisne, a quibus plas timetue Deoelis eri quum fremitu Leonis- Hi etiam inm'. te uobis audent, quia ira,' . tres, q nim vident homines Deo gratias incund D Augustin pia. CX-de actis Eradii. Λ populo acclamatum est triges ea sexies Deo gratias,. Christo laudes. .u Groinadnotan in Phileman. v. et s. Amen J Elf vox, quam ecclesia te- facindebat lectis epistolis. ideo eanni hus Pauli epistotis coepit adscribi.
99쪽
tati huius viri docti id relinquimus, adsertum illius nec negan
g. X. Ad lectionem euangelii omnis populus adsurgebat, dicebatque is nonnultas locis, Gloria tibi, dordine. An lectionem euangelii generalis omni populo mos erat adsurgere, Et nonnulli libri rituales ex medio aevo Narrant, dixisse simul ad titulum eius, Glisia tibi domine. Auctor homi liae de eiseo siue hippodromo DFJJub nomine CHRYso TOMI, ait:
quamlo Laeonus lectionis curriculum ingressis est, confestim nos exsuse' gimur, acclamanter: G ria tibi, domine. Verum quum hanc homiliam haud CARYsos To MI esse constet, non certo statuere nobis licet, misi e hanc istius aeui conludtudinem. Consuetudo autem surgendi ad lectionem euangelii ad CHRYsos To- Mi aetatem omnino referenda est. Nam de ea id homilia in Matthaeum siJ loquitur: Si in theatro, inquit, quum multum silenti
tim ante praecesserit, tum demum litterae regis legumin: multo magis o mnes cohiberi oportet v comprimi, er erectis auribus atque animis a
flare sollicitis. . Non enim terreni regis, sed iam orum domini scripta recitamia sunt. - A v C T O R eonstitutio in IJ eiusdem ritus mentionem facit, quando ait: Cum recitabitur euangelium, omnes presbyteri ac diaconi iuersusque populus magno cum Aleutio flent. Atque in cumdem modum I SIDOR vs PELvs IOTA LII: Cum ipse verus pastor per
adorandorum euangeliorum apertionem aeredit, tum Aemum episcopus adsurgit, atque imitationis halitum deponite hinc nimirum dominum
ipsum , pastoralis artis ducem, ac deum G herum adesse signifieans.
100쪽
Hoc ubique obseruatum fuit, excepto Alexan trala, ubi a Sog o- MENO J tamquam nouusn & insolens in ilia ccclesia not ' tur, quod episcopuS non adsurreXerit, dum lcgcrentur euar g lia. Et CAssIΛNvS snJ hoc non minus 'ut singulare aliquid in monachis Arupti obseruat, quod, excepto icctore, qui di
sturus psalmos scit per furrexerit, reliqui sedilibus huiui Ilimis insidentes auscultat1nt, dum psalmi & lestioncs de vacri ves
nouo testamento recitarentur : Idque cis soIum indultum esse dicit, propter continuas Vigilias, ieiunia ac labores. Aliis in locis sedere ad euangelii lectionem in vitiis ponebatur abusibus: Adeo, Vt PHILos T ORGIVS DI narret, quod TIeophi Ius, episcopuS Arianus, ad Indiae regi Oncs prost eius. id cincnda- rit, tamquam contra. regulaS ecclesiae ii troductum. Et Anasta- fur idem Romae fecit, ut in vita eiuS narrat auctor II J pomi casis.
His constituit, inquims, ut quotiescumq- saucia et a Plia recitaren--r, sacerdotes mos seuerent, sed eurui flarent. In rica mos erat
uniuersalis,ut non tantum quum euangelium lcgcrctur, scd ad omnes etiam reliquas scripturarum lectioncs starciat: Nam a qualem lingulis vcibi diuini saltibus hor. orem tribu bant,
tiarium psalmorum Dumerum tali corporis quiete releliant, ut has easdem congregationum solemnitates ex more celebrantes,. ataque eo, qui diciunia in medium psalmos surrexerit, cuncti sedilibus humillimis insidentia flege insidentes ad voeem psilientis omni cordis intentione dependo ant. I taque namque teliantis.& operatione totius diei. noetisque adsuescia ni. H. isi huiusmodi resee ione adiuuentur, ne hunc quidem numerum s ante implere valeant.. ea a Philostorg. lib. lII. e. V. κ κνῖ3ιν ωι την et ν εἰ νίκεο υλαμ, - πολασοῦν σου. αυτῶν ἐκ --s δεω μέλ- μανωρMσατν' em γαρ me των ἐυ ἀγγελιμων ἀναγνωσμγITων Drοιουντο ἀκρόασο αλα -α, - , ἡ γψμος μναμ, δυπρον m. Inde a adi. Indiae ν ronγs perrexu o multaque piae spuae ινυ non rite fiebatnt, em mcavit. Nam
lectiones euangelii audiebant sedentes, ου alia gnavim pcragebant, quia. ous diuiua lex repurnabat. γ Pontificat. viti Anania ζ om. it. contil. p. o .