장음표시 사용
131쪽
plentius residet in capite, de eorde, quam in aliis meminbris simul sumptis : ita perfectior vita spiritualis rumgratiae, tum gloriae residet in Christo . qui est caput hominum & Angelorum, quam in aliis hominibus simul sumptis . Denique , omnes Angeli , & homines ob Christum fuerunt Deo gratii ergo & Christus
magis gratus Deo exiit it: ergo maiori donatus gratia . Nec quas dicat, gratias collatas Angelis & hominibus fuisse infinitas quia indiuidua Angelorum & hominum sunt infinita et Responderetur enim, haec falsa esse, quia Angeli & homines fuerunt creati in numero: unde Deus ab aeterno praeuidens quot hominesti quot Angeli essent creandi, & qua gratia praediti
forent, statuit adhuc dare maiorem Christo: Sc sic gratia Christi fuit summa actualiter di positive: quia omnes gratias superauit: ergo a fortiori negati uer quod enim omnia excedit in quo consistit summum positive nullo exceditur in quo consistit summum ne
CONCLUSIO SEC UNDA.GRatia Christi est summa tum postiue, tum ne
gatiue , respecta polentiae ordinariae : ita ut d potentia Dei ordinaria non potuerit dari maior gratia , neque aequalis gratiae Christi Probatur : Gratidia Christi est summa positive dc negative respcctu potentiae ordinariae, si Deus ab aeterno non statuit facere gratiam aequalem , vel maiorem gratia Christi: pcitcntia enim ordinaria ea est, quae sequituror. dinationem Deta sed Deus non statuit facere gratiam maiorem vel aequalem gratiae Christi: ergo fuit sum-naa tum positiue , in quantum superat omnes: tun negative, in quantum non habet aequalem. Proba tur ptima pars minoris: si enim Deus statuisset maiorem facerc, aliquis homo vel Angelus deberet illam gratiam habere, quod est conrra conclusionem praecedentem: deinde Christus non esset caput praedestinatorum & Ecclesiae , si aliquis csset habiturus maiorem gratiam: quod est enim caput, est nobilius membris r Christus autem non esset nobilior, si esset aliquis homo vel Angelus, qui haberet maiorem gratiam et Frobatur secunda pars minoris: si Deus decreuisset creat C gratiam aequalem gratiae Christi, & illam infundere alicui homini uci Angelo, essent tunc duo
132쪽
capita in Ecclesia , quae essent aequaliter Deo grata, leaequalis meriti , dc utrumque eorum pro nobis meruis.set; de sic Ecclesia esset eorpus monstruosum: ergo una positiME , tum negat tu E , gratia Christi est summa respectu potentiae ordinariae.
GRatia Christi non est summa negat ius, nee post
raue, respectu potentiae absolutae; quae dicitur absoluta , in quantum absoluit a legibus praescriptas scordinatis a diuina voluntate. Probatur. quia Deus absolute potuit facere maiorem gratiam gratia Christi ; & a fortiori potuit facere aequalem et ergo non est summa positive, nec ne uatiue per respectum ad potentiam absolutam . Probatur . quod Deus potuerit facere maiorem gratiam gratia Christi ; postquam enim Verbum incarnatum est , potuit Sol ritus sanctus incarnata, de Deus potuit dare Spiritus S incarna o gratiam maiorem gratia Christi; quia maior est d ab ili s . si enim repugnaret dari maiorem ; vel repugnaret e κparte gratiae , vel ex parte recipientis; non ex parte gratiae, quia gratia Christi secundum omnes est finita,&.omni finito dati Potest maius 3 non etiam e N parte recipientis . quia anima est in potentia obedientiali ad Deum ,& ad gratiam: ergo, quacu uque recepta , potest semper maiorem & maiorem recipere , modo
non sit infinita: ergo gratia Christi non est summa post ille respectu polentiae Dei ab soautae . Ob j c. ex Scoto ; Vel inter omne gratias, possibi- Iis erit aliqua simpliciter summa , qua maior fieri non potest ab lolute, & talis erit in Christo ; vel potest semper a a & alia perfectior fieri, & tunc admittetur processus in infinitum , in quo ultima gratia ici- sinite distabit a prima : ergo erit infinita . quod nos
potest concedi, alias gratia Christi esset infinita . ergo primum verum est, quod gratia Christi sit sum. ma, ita ut non possit dari maior. Resp. quod dabitur reuera processus in infinitum sinc agorematice ς id est , quod non possit dati gratia talis, quin maior adhuc sit dabilis ; negamus tamen, quod aliqua earum sit infinii a. di quod ulmita infinite distet ab alijs ; immo semper maior dari potest .
Instabis: licet gratia possit augeri semper infinite quantum est ex se; amen quantum est ex parte subi e
133쪽
cti, non poterit sic in infinitum intendi omne enim subiectum est limitatum ad talem gradum perfecti O-nis, quem transgredi non potest & sic, licet non repugnet ex parte Dei , cari gratiam maiorem grata a Chrisset, nec etiam ex parte gratiae , tamen repugnat ex par te subiecti r quidquid enim recipitur, ad modum reci pienti s recipitur , Resp. quod licet cauaeltas recipiendi si t finita in quolibet sub lecto,& in uno maior quam in alio . iti quantum est naturalis , tamen in qua nilim est apti ludo obedientialis , non limitatur; vn de recepto uno gradu gratiae , augetur potentia obedientialis
ad socundum; per secundum ad tertium ; unde Paulus dicit, quod ni alia dilatet Si quis dicat maiorem esse polentiam in Angelo , quam in homine: verum est de
polentia naturali, non de obedientiali ; unde Christus potuit habere tantam gratiam , quantam Angeli sim mo quς libet anima rationalis potest habere tantam, i s. Dices: Glatia est limitata: ergo non potuit augeri : si non esset enim limitata , esset infimia . Resp. est limitata, negative id est, non
est infinita . concedo : est Iimitata positaue , quasi habrat terminum , quem Deum transgrcui non possit . nego
Oolle. Gratia Christi non potuit augeri; ergo fuit
lumina ab sol me . Probatur antecedens : si gratia Chiisti potuisset augeri, non diceretur plenus gra tia . Ioann. x di ad Coloss. 2. Resp. dici plenun gratia, in quantum de Potentia Dei ordinaria non
potuit dari maior ; non vero fuit sc absolui e plenus , quin de potentia Dei absoluta maiorem recipere potuerit . Deinde, illud dicitur plenum gratia, quod habet grariam sussicientem ad obeundum munus, ad quod destinatur; sic beata virgo, Stephanus,& Apo- stoli dicuntur pleni gratia. Dices: Si gratia Christi potuisset augeri, austa fuisset per overa eius meritoria; quod est contra omnes , & pra sertim contra Nazian Z qu habet. Si quir dixerit, Christum ex operibur
persectum fuisse, anathema sit . Rc sp quod si glari
Christi potuisset augeri de potentia Dei ordinari aucta reucra fuisset per opera cius meritoria r sed quia non potuit augeri de potentia ordinaria , idco nunquam aucta fuit ; di sie Christus non meru i sibi augmentia in gratiae, quia ad meritum requiritur pactum
quod denegauit illi Deus , quia erat in termino, up comprehensor. F a QVSo
134쪽
i . An Gratia Christi fuerit infinita Ex dictis in praecedenti eonclusione satis colligi
tur , gratiam Christi non fuisse infinitam: si enim de potentia Dei absoluta potuit dari maior, non est infinita; quia tamen praecedens conclusio per istam probatur, & ista per praecedentem, non immerito hanc illi subiungimus . Aliqui dicunt, gratiam Christi fuisse finitam in ratione cntis, in quantum est qualitas finita e dicunt tamen esse infinitam in ratione gratiae , seu effectuum, qnos producit.
GRatia Christi non est infinita neque in ratione
entis, neque in ratione gratiae, seu cffectuum . Probatur prima pars : non datur infinitum acta , Omnia enim sunt finita in numero, pondere,fc mensura et
ergo gratia Christi non est infinita. Deinde, debeteste proportio inter aecidens receptum in subiecto , de subiectum ipsum: unde quidquid rccipiture ad modum recipientis recipitur e sed anima Christi: quae est subiectum gratiae , cst finita : ergo & ipsa gratia finita est in entitate , seu in qualitate . probatur secunda parsi Si gratia Christi esset infinita in ratione gratiae, hoc est, in quantum infinite gratificat: vel ideo diceretur infinita, quia infinite iustificat humanitatem assumptam; vel quia gratificat infinitos Angelos, vel homines r sed humanitas infinite non gratificatur, nisi per Ucibum: est enim formaliter finite Deo grata e non enim gratificat infinitos homines & Angelos, quia eorum numerus est finitus: ergo gratia Christi i n ratione gratiae & effectuum cst finita. Obile. Si gratia Christi sit finita, homo continuis meritis poterit aequare & superate Christum , quodlibet enim finitum potest aequari & excedi per continuum & interminabile augmen um alterius finiti tsed non potest homo aequare Christum in merito degyatia, ut pater ex Clemcntina ad nostrum, de ho-rcticis: crgo gratia Christi non est finita. Resp. distinguendo minorem: nullus potest aequare Christum, de potentia Dei ordinaria, concedo : quia Deus ab ae-
135쪽
terno videns bona opera hominum , & vltimum terminum corum, & gratiae, ad quam peruenturi essent,
longe uberiorem dedit Christo: de potentia absoluta,
An in Christo suerit Gratia actualis 3PRaeter gratiam habitualem, quae est quaIlias a
Deo infusa animae, qua reddimur Deo grati de apti ad producendos effectus meritorios: datur gra xi. actualis, quae est motio diuina. qua e 1citamur ει adiuvamur ad producendum opus supernaturale. Di - γ i , qua excitamur vel adiuvamur: alia enim est glatia actualis excitans, qua excitamur ad bonum facie dum ,& alia adiuuans, ut illud facere possimus. In praecedentibus diximus, Christum habuisse gratian
h. biiualem: quaeritur hie, an gratiam iam actolem
CONCLUSIO.CHristus habuit gratias actuales, quibus indigebat
ad ei ieiendis operationes liberas supernatu Iam les, Pertinentes ad statum viatoris: v.g. Vt eliceret cium amoris erga Deum N proximum, &actum virtutum moralium, ut Obedientiae, ece.
Probatur primo, quod indiguerit gratia excitante di praeueniente: quia Potuit cessare ab actu obediemitae, ieiunii, desiderii mortis, dcc. ergo ut inciperet velle ea omnia, debuit excitari per gratiam praeue nientem voluntas eius, ut vellet amare & ieiunare 'Quod etiam indiguerit gratia ad diuuante, patet: quia voluntas Christi erat in statu pure naturali, & tales operationes erant supe naturales: ergo ut eas elicereraindigebat gratia adiuuante , quae eleuaret voluntatem ad statum supernaturalem . obiic. haec omnia redolere imperfectionem in Cliristo, si indiguerit his gratiis. Resp. negando consequentiam et quia tales gratiae erant debitae Christo, invi unionis: non quidem absoluth , quia negari potuς'Iunt: sed de congruitate . .
136쪽
DO DE VERBI DIVINIi v aE s Τ I o VIII. Vtrum in Christofuerint Gratiae gratis date .
GRatia gratis data est donum aliquod supernatu
rale , principaliter institutum ad salutem dcvtal Hatem Ecclesiae, & minus principaliter ad utilitatem habentis . Paulus enumerat nouem gratias datas gratis , I Cor. I a. & sunt, fermonet Sapientir , Scientiae, Prop/etia . Fides, Gratia Sanitatum , operatio Virtutum , discretio spirituum , gratia linguarum , interpre
tatio sermonum 3 An autem hae omnes sint in Christo, respondebit.
GRaliae gratis datae fuerunt in Christo i Sieut enim.
ut ait Augustinus, in corpore vigent omnes sensus osc in-Christo omnergratie . Ratio est , quia ex eoder . Augustino, quidquid bonum vera ratione occurrit , scias, Deum Christo ictuse; sed gratiae illae dicunt perfecti O-nem , dc non repugnant unioni hypostaticae et ergo Christo non sunt oc negandae . Deinde gratiae gratis datae vertuntur in utilitatem Fidelium ; sed Christus venit in mundum , consulere saluti Fidelium et ergo habuit gratias gratis datas . t Confirmatur , discurrendo per singulas ; primo habuit Fidem, non ut est virtus Theologiea, deeria enim loquemuet in sequenti quaest. sed habuit fidem samptam pro fiducia, qua quis confidit in Deo et quod ad confit mandam suam doctrinam facturus sit miraeuIa . sie Christus resuscitaturus Lazarum , dixit Ioan. I t. Gratiar tibi ago . quia me audisti ego autem scis m. quia semper me audis. Secundo, habuit .apientiam . quae nihil aliud est quam pCrfecta mysteriorum D. cognitio, qua ex illi Lmyster is conclusiones duccbal pei causas altissimas , ut in Templo fecit, interpretando Scriptatias . Tertio . habuit scientiam , quae nihil aliud est . quam rerum creatarum Cogmta , puta virtutum, dc vitiorum, de perii ia educendi conclusiones ex illis reasqxie proponendi est js . Hoc habuit, quando docuit. obediendum esse magistratui , parentes esse honorandos, dc alia ad Philosophiam Motalem pertineri
137쪽
tia 1 ubi addebat similitudines desumptas ex rebus. Quario, habuit gratiam Sanitatum, sanando infir mos, v. g. paralyticum in piscina probatica, di so-CI una Petri . Quinio, habuit gratiam Virtutem, edendo miraeula , incedendo super mare , & multiplicando pane in deserto a Sexto, habuit discretionem spiti tuum, cognoscendo Occultas cogitationes; ut Matth. 8. suid cogitatis mala in cordibus vestris Septimo , habuit interpretationem sermonum , non quod transtulerit Scripturas ex una lingua ii
aliam; sed quod en uel ea uerit 1bsconditos Scripturae sensus, ut Doctoribus in templo, & Discipulis in via.
Octauo, donum habuit Linguarum; non solun quoad habitum, per scientiam enim infusam Omnia a linguarum genera sciebat , sed de quoad actum; erat enim Doctor uniuersalis, ad quem spectabat unum quemque docere inspropria lingua . Praeterea habemus, quod locutus. fuerit Hebraice, cum in cruce dixit, Heli, Heli, Deinde Syriace: Eusebius enim Caesariensis l.x. hist. refert Epistolam,quam Christus seripsit idiomate Syria eo ad Agabarum regem esuitatis Edessenae. Probabile est etiam Iocutum fuisse Puniee mulieri Cananeae; & ctiam latinc cum Romanis degentibus in urbe Hierosolyma ; & AEgyptiace , quando est conuersatus cum RSΤPt ijs usque ad septi-
Non α , habuit donum prophetiae , Lae. Io. Propheta magnus surrexis is nodix et cuius ratio est i quia cile prophetam,. est supernaturali cognitione ea ' intelligere , quae distant a cognitio ne ordina Ita viato Ium , eaque annuntiare hominibus ι sed Christus an nunclauit Petrum peccaturum x Ierusa lem destiuendam , se ipsum renarrecturum Obile. Prophetia est cognitio obscura ; unde paulus 1. Cor. 6. dicit, in patria evacuandam esse ut ophetiam r ergo non est in eo , qui omnia clar Enouit per scientiam beatam & insulam Resp. prophetiam abstrahere a cognitione clara & confusa , & tati tum consistere in cognitione rerum viatoribus ab ascondit Mumr siue sit clara, siue obscura et Paulus ergo loquitur de prophetia, ut contingit in puris viatori.
138쪽
ces Beati non sunt prophetM. Res p. quod Christu serat etiam viator. Dices: De ratione prophetiae est , quod illud, qWod prophetatur, sit obscurum ipsi prophetae , & ab eo longe distet. Resp. haec omnia conu ni re tantum per accidens dono Prophetiae . Otest Fides aeeipi, prout est firma adhaesio potestati Dei; de sic est gratia gratis data , de qua supra egimus: vel potest sumi pro fidelitate, quae est pars iustitiae, & virtus, qua aliquis tenetur promissis stare et Vel tandem sumi potest pro assensa rebus non vitis: de
haec duplex est: prima est humana, quae testimoni humano nititur: secunda dicitur diuina, quae testimonio Dei ni ritur, & haec est virtus Theologica, quae potest sumi dupliciter: vel secundum habitum inclInantem ad credendum Icbus rc uelatis, vel secundum
actam, quo quis illis assentitur. N Christo nulla fuit fides, ut est virtus Theologt-I ea, neque secundum actum, neque secundum habitum: Non fuit secundum actum, quia tali pa gnat cum clara visione, quam habuit Christusi fides enim est assensus obscurus , quem adhibemus pro pter testimonium dieentis: re ideo non potest esse
eitea obi ectum elare visum et sed Christus et ar ε nouit ea. ouae fide reuelantur . ergo non Potuit de hin habere fidem secundum actum. Non potuit etiam habere secundum habitum: quia ille habitus inuoluit imperfectionem, quoniam inclinat ad actum obseurum . Deinde inutilis est habitus, qui non potest prorumpere in actum: sed Chiistus non rotest habere actum fidei , victarum est: e gQ ς' . , obite. Fides & visio postant esse in beatis , ex seolo i ergo di in Christo . Res p. beatum reuer eum elara visione posse habere actum fidei: quia beati non vident omnos veritates, quae elucent in Uerbo, & sie possunt illis reuelari plures, quas eredere possunt : cum autem Christus sine ulla exceptio-
ne omnia cognomit, siue Per Ricntiam beatam,
139쪽
INCARNATIONE. Iassue per infusam: proinde non relinquitur fidei locus .
Dices: Obiectum formale visionis , & obiectum fidei non sunt diuersa r ergo possunt esse in Christo diuersi actus circa idem obiectum materiale sub diuersis considerationibus . Resp. nego consequentiam s nam licet obiectum fidei di visionis sit idem, nempe Deus, modi tamen tenendi circa illud sunt oppositi; unde non pessunt conuenire eidem : sunt, inquam , oppositi, quia per unu in , obiectum est obscure cognitum , di per alium est clare visum . obiic. habitum fidei saltem esse in Christo a Isaias enim cap. in . dicit, quod fides si cinctorium renurr eius. Resp. per sidem intelligi veraei latem in sermonibus & promissis seruandis , quae cst in Christo , quia dicit persectionem sine impei sectione; importat enim inritum conso imitatem dicti ad factum , di sic in gradu heroico habuit illam Christus . obi j c. Habitus fidei est nobilior quacumque vi tute morali: sed virtutes morales fuerunt in Christo rcrgo di fides. Resp. fidem esse quidem nobiliorem ;quia tumen inuoluit oppositionem cum statu Christi , id co non est in Christo , bene autem . virtutes mo
Dices e Potentia nutrit tua , g cuerativa, de aliae , manent in beatis , licet sint otio De r ergo manebit etiam habitus fidei , lice sit otiosus . Rcip. negando conseqaentiam 3 illae emm potentiae pertinent ad integi itatem natur.vi fidea velo no a 2ertinet ad integri
An in Christo fuerit spes - Potest spes considerari vel respectu obiecti pr Imaiarii, quod est summum bonum 3 vei respectu secunda iij, quod est gloria sui corporis ,& exaltatio sui
CHristus non habuit spem respectu obiecti prima
rii , bene respectu seeundari j. Pioba iur prima pars , aod possidetur non potest sperari, iuxta APQ
RQlum Roim , Spes, qua videtur , non est spes 3 scd
140쪽
Chiistiis in primo instanti conceptionis erat beatus . di flucbatur summo bono: ergo non potuit elicer actum spei circa Deum pDissidendum , Non habuit etiam habitum spe tu quia inclinat ad Deum possiden. dum tanquam bonum absens, quod est iiDperfectio
respectu litasti, qui non Potuit inclinati ad videndum id quod semper vidit.' Plobatur secunda pars ; Potest quis sperare id, quod
non habet ; sed Gristus ante iesurrectionem non habebat gloriam corporis , nec cκ allationem nominis et
ergo illam sperabat Deinde iesurrectio corporis, denominis gloia fica io prae se ferebant aliquid ardui ;nam prius necesse erat ch cistum pati ; sed spes vertatur circa bonum arduum et ergo Cluuius habuit spem respectu obiecti secundarii. obue. Si fuit act Spei in Christo , ab habita processit ; sed negauimus antea habitum spei et ergo non cli hem ux astrucre spei actuat. Resp nos neganse habitum respectu obiecti prima iij, non secunda. Iii : negamus ergo actam & habitum spei respecta obiecti pomari j, α asserimus uti umquc Iespcctu Obi cti secundarit. Οbi ic. Gloria corporis erat debita Christo ex vi vis
nioni se ergo non erat ardia at Ctgo circa illam non
erae spes. Rese. DCgandis consequeariam 3 nam erat aequitenda per labores crucis, qui dcbcbant tollere impedimentum , quod obstabat, ne gloria animae in corpus redundat e . Uice , Ad ipem nota requiritur arduitas. sed contingentia; gloria autem corpo Ils non, erat comingeus , seu necessalia Cur isto . Resp. nos Iequiri contingentiam et animae enim in purgatorio sperant gloriam , quae non est contingens. Haec solutio respondet illis qui dicunt spem esse cum timore , di non esse timorem de re certa , hoc enim falsum est anam timemus mortem, quae est certa .
An in Christo fuerint virtutes morales 3 IN praecedentibus, de virturibus Theologi eis diximus . quae possunt inuoluete aliquam dissiculta-.tem a nihil tamen diximus de charitate, quia constat
suisse in Christo , unde superest tantum , ut de moἔa-ἰibus loquamur . -