장음표시 사용
141쪽
Notandum est . quod virtus in genere dc finitur , halιtus operatiacis doni, seu ad bonum operandum inclinans: Virius potast diuidi tra plicii ei; respectu vel principii , vel subiecti, vel obiecti. Ratione principii, aliae sunt
infusae, quae inclinant ad actimi bonum ex motivo su per naturali, ut tempeIantia infusa, quae inclinat hominem ad moderate manducandum, ne Deus offendatur, aut ut animae subi jciatur corpus; aliae sunt aequisitae, quae pio ducuncur ex motivo naturali , sc quando quis modice cibis viii ut ad sanitatem conteruandam , tunc est acqui sila temperantia .
Ratione sub: ecti virius diuidit ut in intellcctualem seu speculativam , quae residet in intellectu e di in
moralem seu affectivam, quae residet in voluntas. . virtutes intellectuales. sunt id a quae inclinant & ha bili iant inte IIccturn an cognoscendam dc pi Cbaudam veritatem: morales vero inclinant ad mores h minum bene componendos , seu inclinant ad stud ioshuiuendum secundu- Iecta in rationem. Tum villusiti te luctualis , tum moralis inclinant ad operationem bonam & conuenientem naturae rationali: lamen est hoc discrimen , quod virtus in ellcctualis inc Iinet ad Opcrationem bonam in gcnere naturat : moralia vero ad operationem bonam in genere moris 2 unde
Potcst quis male uti scientia quam habet. Qui ha
het virtuteS incitates , bonus potest dici simpliciter rqui veto habet vir tales i mei lectuales , potest tan luti, diei bonus secundam quid , vi bonus Theologus , bonus Physicus , dic. a f .
Ratione obiecti virtus diuiditur in Theologicas de Caidinales : Theologicae sunt illae , quae Deum ut praeeipuum obiectum respiciunt et unde dicuntur Theologicari quia habent idem obiectum ac Theol
gia: Rc spiciunt autem De unI ut obiectum , & ut m Otiuum: per fidem enim credimus Deo propter Deum Ieuelante me per spem in Deum speramus propter ip- sum adluuantem: per charitatem diligindius De uno propter Deum ipsum su mme bonum . Virtutes autem Caidinales sunt illae, quae a spiciunt mcdia, quibus homo accedit ad Deum I unde dicuntur Cardinales, quia sunt veluti ianuae ad Deum conducentes: & hae sunt quatuor, scilicet Prudentia, quae actiones humanas dirigit ad Dcum et Iustitia, quae producit actiones siue in seipio , siue erga proximum , quibus homo ad Deum approximat: Tempe tantia, quM a P .
142쪽
planat i ter, moderado concupiscentiam;& Fortitudo, quae vi acit obstacula; de sic per has virtutes, earum que socias ad Deum accedis quilibet . Non quaerimus, an Christus habuerit virtutes specu latiuas; hoe enim constat: locuti etiam fuimus dα Theologicis: ergo manet tantum dicere, an christus
IN Christo fuerunt omnes virtutes morales, quae
non repugnant statui beatifico 6c unioni hyposta ticae r nulla enim pe i sectio naturalis, aut moralis debuit deesse Christor sed virtutes morales dicunt m Nimam pei sectionem, quia maxime perficiu ut hominem in ordine ad vitam suam honeste regendam: ergo debuerunt esse in h sto: unde Matth. r i. Christus dicitur, Mitis-humilis corde : ad Philip p. a. di citur Obediens, &c. Haec conclusio patebit vera eae is
obiic. Lberalitas seu Magnificentia non repugn tunioni r non fuit tamen in Christo, quia consistit in erogandis bonis, quae Christus non habuit. Rela vi
tutes morales non consistere in ipso exereitio actus ,
sed in qualitate permanente , quae sit productiva actus, quando adest occasio , ut docetur in morali: de se pauperes possunt e Te liberales: unde dico, quod Christus fuit liberalis intrinsece, quoniam habebat habitum inclinantem voluntatem ad actus liberalitatis eaercendos , si se offerret occasio . id est , si haberet piae manibus diuitiast habuit insuper liberalitatem extrinsece oe in actur distribuendo quae illi dabuntur , de satiando tot homines in deserto . Deinde, si non habuit liberalitatem in consumptione diuitiatum: illam habuit in abiectione earum: omnes enim illi debebantur ratione unionis, quas tamen despexit. Tandem, si Christus non fuit liberalis in dist cibutione bonorum temporalium , fuit in distributione spiritualium. Obiic. Temperantia, & Continentia non fuerunt
in Christo, quia Temperantia coercer apyetitumo , ne offraenate requiraer obiecta sensibilia ; & Continentia refraenat primos motus carnis inordinatos e hae autem omnia non habuit Christus, &c. ergo Resp.
Continentiaidi Temperantia non requirantur tantum
143쪽
a d coercendos inordinatos motus , sed insuper requi-xuntur, ne illi motus insurgant , unde dicendum est, quod Temperantia & Continenti' in gradu eommuni temperant quidem motus in ordinatos circa sensibilia ;in gradu autem heroico mon solum temperant , sed efficiunt, ut non adsint i habuit ergo Christus illas viris tutes non in gradu communi , sed in gradu heroico , ut nulli essent in eo motus inordinati. Obi je. Christus non habuit Prudentiam ab instanti conceptionis ; quia Prudentia acquiritur cum scientia aequisita e quae non fuit in Christo ab instanti illo et ergo nec Ptudentia. Resp. Prudentiam non so Ium reperiri cum scientia aequisita, sed infundi cum alijs virtutibus moralibus, quarum est regula: Vnde lichi Christus non habuetit scientiam acquisitam in
instanti conceptionis , non minus tamen debuit habere Prudentiam , quae esset moderat rill virtutum, quacilli fuerant infusae in instanri conceptionis r Respota deo ergo , Prudentia est tantum eum scientia aequisita distinguo ι Prudentia acquisita , concedo: Prudentia infusa , nego. Obij c. poenitentia est virtus moralis, quae non saltin Christo , quia Poenitentia est vitius, qua mala prae
terita plangimus cum omendationis proposito : Christus autem peccata non commisit : ergo, dic Resp. 1 quod conclusio nostra sit de virtutibus moralibus, quae non repugnant statui beatifico Chrasti di peccabilitas autem repugnat beatitudi nit ergo et Poenitentia Resp. secundo , cum Scoto in Christo fuisse veram Poenitentiam , sicut fuisset in statu innocentiae, dc est in beatis ;quia , inquit Scotus, Poenitentia consistit in actu vo. Iuniatis , quo quis vult vindicare peccatum contra Deum commissum , ad compensandam iniuriam Deo illatam. inod autem peccatum sit commissum ab eo , vel ab alio , non pertinet ad rationem Poenitentiq; sed est illi aceidentale unde non requiritur contritio
propri i peccati, vel propriae vitae; sed sussicit, quod si e
alterius et hoc autem Christus potuit exercere. dc de facto exercuit, dum pro nobis moriendo , vindicauit
peccatum ι dc laturiam Deo illa iam compensavit.
144쪽
r An in Christo saerit dona Spiritassancti cDOo a Spiritus senti septem enumerantur ab Isa:
la cap. Ir. Intellectus sei licet , Scientia , Cons ιium , Fortitudo , Pietas. Timor, Sapientia . Haec dINa possunt coli siderari duplicii et : Pirmo late, in quan tum conuertiamur c tun virtutibus , siue intes Iectualibus , siue moralibus , & de illis sic lumptis non est sermo in praesenti ; quia ut diximus. , virtutes tum intellectuales , tum morales reperiuntur in Christo , ideo dona Spiritus sahcti , pio ut sunt idem ac VII tu tes , in illo etiam te periuntur. Secundo , sumuntur
fricte & proprie pro habitibus specialibu s, quibus homo inclinatur ad producendos actus in gradu heroico eκ speciali motione Spiritus sancti et re de his eae quaestio . CONCL V s Io, Dona spiritus sancti fuerunt in Christo . Me I-
saias capia ar. Requiescet super eum spiritur Domini, Spiritus Sapientia oei Intellectus, spiritus Conini j c, Fortitudinis , spiritur Scientiae Pietatis , ω rcplebit eam timore Domini . Hanc veritatem approbant Theologi , ponentes hoc discrimens inter virtutes di dona Spiritus sancti , quod virtutes ordinent ad omnes actus bonos, dona verta moueant ad actus heroicos . se a praestantissimos. Sapientia v. g est habitus quo intellectus redditur facile mobilis a Spiritus. sancto, ut firmietet de heroice iudicet de rebus diuinis propter ratio. nes supernaturales. Intellectus est donum, quo recl-ditur inteIlectus facile mobilis a spiritu.sancto a a penetranda , di explicanda heroice prima nostrae to-ligionis prinei pia . scientia est donum, quo intellcctus. redditur facit E mobilis , ut deducat he Ioice conclusiones ex illis principi j s. Donum Consilii est habatus, quo homo reddi iur facile mobilis , ut in particulari iudicet, quid hic & nunc sit agendum . Donum Pietatis est habitus , quo voluntas redditur facile mobilis ad Deum heroice honorandum, vel proximum sub leuandum . Donum Fortitudinis est , quo eadem vo4
145쪽
di melli constantis linc. Tandem donum Timoris est, quo eadem voluntas reddi rur facile Niobilis ad se submittendum d minae potestati propter summam eius eminentiam ἱ haec omnia non dicunt imperfectionem: ergo Christo attribuenda sunt. . Obiic. Christus ex vi unionis tenebatur perfecte operar ergo illis donis non indigebat. Resp. quod sicut indigcbat virtutibus ad eliciendos perfecte actus illatum , ita indiguit donis ad perfecte sequendum Spiritus sancti ductum et quia unio hypostatica non tribuit formaliter actus virtutum & donorum. Dices: Consilium importat diabitationem . Resp. hos verum esse in nobis , ubi ex nostra impei fectione habet anne
Nam ignorantiam ; non in Christo, nec in se . .sed in a sua rationc tantum importat actum intellectus , quo actio hic de nunc dirigitur . Dices , in Christo non fuit limot ; Charitar entiri foras pellit Rc sp. pellit seruilem, concedo , quo sola poena timetur: filialem s nego, quo timetur culpa & separatio Dco, non reicipiendo poenam.
Au Gratia eapus sit in Christo seu an Chrisur sit caput Ecclesie ECclesia communitet secundum Paulum dieitur
pus , non naturale , sed mysticum ; hoc propter assinitatem & conuenientiam, quam habet Ecclesia in cum corpore humano : concedendum ergo est,quo L. Ecclesia habeat caput mysticum, quod influat gratiam, seu vitam in omnes paries di membra Ecclesiae: quodnam autem sit illud caput, inqui Iimus.
CHristus, ut homo , est caput mysticum Ecclesiae .
Dixi, ut homo , ut Deus enim est caput Omnium reium ; non per donum grariae, sed per dona naturae; dedit enim omnibu, rebus naturam dc existentiam, il- las creando.
Probatur ex Paulo ; Hebr. cap. 3 Ipsum dedit ea. Iut super omnem Ecclesiam, & cap Vir est escit m Aeris ,scας chrisui Ecclesia, Ratio est , quia illa, si a
146쪽
conueniunt capiti respectu membrorum , perquamdam analogiam conueniunt Christo respectu fidelium ivnde sicut caput habet excellentiam situs , Christus etiam dignitate est primus praedestinatorum , ut liquet ex Apostolo ad Rom. 8. Quor pt ciuit praede inauit eonformes feri Filii Dei , ut si ille primogenitus
in fratribus. Sicut etiam non capite vigent omnes lea
sus , & virtus animalis , sic in Christo sunt omnes virtutes di gratiae di ipse dat influxum spiritualem membris , scilicet potentiam agendi meritorie ; denique , sicut ex capite derivatur virtus agendi di mouendi , sie influxum spiritualem & supernaturalem accipiunt fideles a Christo et ergo Christus , ut homo, cst caput Ecesesiae.. Obite. Cor in homine tofluit in caput r ergo Christus magis comparandus est eordi . Resp. quod potio-lli iure nomen cordis attribuat ut Spiritui salicto, qua in Christo , quia cor habet influenta am occultam , sicut Spiritus S. Christus autem habet visibilem , per mortem & saeramenta r ergo potius debet comparari ca- Piti. Dices, ex Arist. lib. de Iuventute capa.&3. de Partibus animalium cap q. cor est pars nobilior anima insist ergo Christus debet potius dici cor, quam ca' ut . Resp. bd unicus sirin hac mente Aristoteles r Hypia Focratos enim , Galerius, Sc Plato , primas asci ibunt capiti, di reuera functiones capitis sun excellenticii es, ut patet ex vitali operatione tensuum , tum interno ἀ
obije, Capitis non est ea put ; sed Christus habe ecaput , I. Corinth ti . caput Christi Dor: ergo Chrisus non erit caput Resp maiorem esse veram in naturalibus, non in mysticis , nam vir est caput mulieris
di membrum reipublicae ; licet ergo Christus respecta Dei , qui est supremum caput, possit dici principale membrum Ecclesiae , quia a Deo accepit influxum, x non tamen dicendum est membrum Ecclesiae simpliciter 3 quia Per Ecclesiam intelligitur congregatio fidelium lubuno capite visibili , scilicet Christo. Dices, pars corporis est membrum corporis et sed caput est pars eorporis r ergo potest dici membrum. Resp. Per membrum intelligi proprie Pastem corporis , qua subest eapiti , non caput ipsum . obite. r. Corinth. xa habetur , Vos estis membra de mem/ro ; id est, de Clit isto , qui est mena Drunias .
Resp. membrum his non socii pio sibi isto , sed pro
147쪽
aliis Ecelesiae partibus ; quasi vellet dieere; vos estis
membra Ecclesiae Corinthi,quae est membrum Ecclesiae uniuersalis, vel sic Paulus intelligitur , Vorsis membra de membro; idest de me ; nam per Euanaesium νοσερο nui , ego,qui sum membrum Ecclesiae. Obile. Vnum eorpus non habet nisi unum eaput 3 sed in Ecclesia sunt plura capita ; nempe Deus , Christus , & summus Pontifex. Resp. quod licet sitia tum unum caput naturale in corpore naturali: tamen in corpore mystico sunt plura capita subordinat . Primum ergo caput Ecclesiae est Deus , a quo conce duntur omnia dona lupernaturalia , secundum erit Christus, qui, ut homo, meruit nobis gratiam, gloriam & omnia auxilia, quae ad vitam aeternam ςOnda cere possunt: tertium est summus PontifeX , non quod influat dona supernaturalia per se de immo alare , sed quia sacramenta, quae sunt canales gratiae. nobis administrat, indulgentias confert, di res credendas Proponit,
VAE TIO XIV. Utrum Cisristus sit caput omnium hominum
Homines possunt eonsiderari in multiplici di
serentia r alii enim sunt fideles, ali j infideles talii in via , alij in patria , αlii tacidem praecesseIant Christi aduenium i alii vero ipsam subseςuti sunt et Pro omnibus erit.
CHiistus fuit ea put omnium iustorum , hue praecedentium Christi aduentum, siue subsequentium; est caput etiam fidelium existentium in mortali ; est Caput tertio in potentia non in actu , omnium infidelium ; est caput quarto omnium beatorum. Probatur prima pars ex Augustino , qui in Psal. ys. dicit . Omnes, qui secuti sunt aduentum Christi , O qui precesserunt , sunt membra Christi r ergo Christus est caput nedum filiorum Adae , sed etiam primorum p aentum, contra vasquem, Regula , dc Hurtado et Et Latio, quam afferunt sua res, Lotca , & nostri , est, quia Psimi parentes pertinent ad Ecclesiam iustorum , cuius
caput est Christus. Deinde: Chlistus fuit praedest in
148쪽
us, ut esset caput Augelorum dc hominum, ante pri mos parentes piae uisos, & eorum peccatum praevisum: ergo in illos influxit fidem dc gratiam. Porio , haec veritas fundatur maximc inco, quod diximus alias, Vcibum d buisse incarnari , etiamsi Adam non Peccasset ; ita quod mens nostra sit dicere , Deum primo Praedestinasse Christum. de intuitu meritorum Christi, alios homines & Angelos et eum et go Adam sit praedesinatus; eonsequenter Christus illi meruit gratiam, ac Proinde est ea put primorum parentum.
Probatur secunda pars a quia Christus influit fidem di auxilia , qtribus si deIes existentes in mortali resipiscant , de coniunctus est cum illis per fidem . modssint mem abra mortua, non sunt minus mentb:a; quia in naturalibus membrum non habet ab anima quae dat ita in , quod sit membrum, sed a s rina corpore itatis:
ita mysticis membrum non habet esse membium a gratia, quae dat vitam spuituale sed a side, quae coniungit membrum cum capite r Christus enim non dici inrtantum caput iustorum, sed & fidelium α. Probatur tertia pars; quia caput non dicitur caput, ni si quando influit in membra; non influit autem . nisi quando est coniunctum eum membr is; caput enim
separatum non insuit in membra separata r sed Chr istus non est coniunctus eum infidelibus , coniuncti αenim fit per fidem , quam non habent infideles et ergo Christus non est ea put actu infidelium , sed lanlun polentia, quia se illeet potest ill s influere fidem.. Probatur quarta pars, quod sit caput beatorum; in fluit enim in illos gloriam , quae est gratia consummata. Est etiam caput animarum Purgatori i , di Patrum
qui existebant in Limbo ante eius aduentum, nam ha hent fidem de charitateria ex mctitis Christi , de istae animae sunt eoniunctae Christo . Respectu puerorum Linibi di damnatorum , non est caput actu , quia nihil
influit, nec potentia, quia in inferno nulla est redemptio de se de lege ordinaria in illos influere non potestes. Q od si beati dicantur habete sidcini hoc est , fidem derelictam ex infusa fide, quam habueIunt alias non . velo fidem infusam . Obiic. in tertiam partem , Christus influit in adultos infideles glatiam excitantem , mediante qua pota sunt ad fidem peruenire t ergo est eaput actu in fide lium. Resp. influere reuera , ut instrumcntum diui-xutatis ab infidelibus separ arum , couc, ut GP ut cum
149쪽
illis coniunctum , nego et sic etiam est tantum caput fidelium t quorum idquam , est caput , quantum ad eorpora , & quantum ad animas; quia meruit bona
CHristus ex praecedentis quaestione est eaput omnium hominum, in quantum influit illis dona
supernaturalia i potest iam dici eaput Omnium cre turarum naturalium , in quantum habet praecellen tem dignitatem super omnes creaturas , & potest illas mouere ad salutem hominum de gloriam Dei. His de Angelis est agendum , quercndo , an ipsorum por sit dici captat. Hoc negate habcnt , qui dicunt, Christum ordinatum esse simpliciter ad peccatum hominis Ieparandum : nos vero qui eredimus, Christum esse initium viarum Dei, dc primo intentum fuisse a Deo , aneequam aliud decerneret ; habemus consequenter
asser ere , ipsum esse caput Angelorum , sicut di nomi'
CHristus est caput Angelorum. Sic Paulus ad Co- Io ss. Σ. Christus es eu φ omui ν prine priur . potestatis . Ad Ephesios r. Suscitauit illum a mortuis, eon stituit ad dexteram suam super omnem potestatem.'princi patum, virtutem'; omnia subiecit Iub pedibus eius. Hoc confirmat Augustinus . qui term 3 ia Pi alit 3ο. inquit , Caput nostrum Christus est , evitis illius membranor fumus ; numquid soli nor non etiam illi , qui fuerunt ante nor omnes, qui ab initio fuerunt iusti . adiunctis etiam legionibus exercitibus Angelorum , ut illa una ciuitas salsub uno rege , maprouincia sub Uno Imperatore. Ideni docent Dionysius , origines, Chlysostomus , dc Hieronymus: Ratio huius conclusionis est ; ptimo quia mouet Angelos imperio suo ad salutem hominum procurandam ministerio suo et secundo , qui x in gratia antecellit Omnes Angelos et Tertio , quuia metuit gratiam pro omnibus Angelis de homimbus, propter cam enim omnes Angeli dc homines plV- destinati sunt 3 dc sic moiuit illis glatiam , mς dian
150쪽
.dianie qua ad praedestinationis gloriam perueni-
Obiici si Christus est caput Angelorum , ergo illos
redemit, quod est falsum; quia non perierunt per peccatum. Res p. Christum Angelos redemisse, per praeseruationem, concedo: percurationem, nego: redemit, inquam, per praeseruationem, in quantum memuit illis gratias , quibus peccatum Luciferi vitarent rnon vero redemit per curatio mem 3 quia non fuerant antea Iaps nec mali, quidquid dicat Origenes, fundatus in textu scripturae male intellecto , qui sic habet, etiam in Angelis suis reperit prauitarem quia intelligitur de malis Angelis. Nec quis dicat, sanguinem Christi non lauisse Angelos: lauit enim per praeseruationem et nam sicut conseruatio creaturarum est quaedam con tinuata creatio e sic conseruatio gratiae est quaedam continuata luctificatio : Dices. Humanitas Christi est corporea rergo non po est influere in Angelos. D singuo et phy sice, cone. morali ter & meritorie, nego. Dices ex Lucae r . Dimisi nonaginta nouem oves, ut qu rere unam, quae perierat; id est, reliquit nouem ordinexHngelorum , ut homini subueniret. Resp. negando eηplicationem et hoc enim debet sic intelligi; non aia sumpsit Angelos , ut hominem sbivniret.
Vnde procedar Gratia eviris in Christo. CHiissus est eaput hominum de Angelorum , sed 'Vnde proueniat illa gratia , quaeritur. Alii di- eunt esse gratiam habitualem: alij vero esse gratia a
GRatia ea pilis non est gratia habitualis, nee uni nis praecise et sed est tum gratia unionis , timogratia habitualis. Ratio est , quia ad hoc ut opera a Christi in nos influant auxilia supernaturalia, requiritur, quod sint sancta, & hoc habent a gratia habituali, quae formaliter sanctificat Christum&eius actiones. Aequititur adhuc, ut habeant summum valorem , ad hoc ut possint iustificare infinitos' quasi Angelos de hQmines , dc ut remaneat in Ecclcsia inAnitus the