장음표시 사용
211쪽
Si D ii mo dii plicem finem respicit: naturais
lem unum quia natura intenditur: supernatu talem alterum a Deo nobis praefixum : ita duo plici concursu diuino indiget, ut ad utrumque peruenire valeat : concursu generali ad primum, & concursu speciali gratiae ad secundum. De concursu generali, quo Deus concurrit ad omnes creaturarum acti ones, agitur in physica: impresentiarum ergo tantum de gratia agemus, quae est auxilium su-Pernaturale ad actiones supernaturales eliciendas 4 Prorsus necessarium. Sed quia gratia datur interim ad subleuandam hominis imbecillitatem et quae maior in uno statu quam in alio reperitur , V.C. in statu naturae lapsae , quam in noeentiae: a diuersis illis statibus. in quibus versatus est homo , aut versari potuit, tractationem nostram inei pere congruum iudicauimus. P CArvT PRIMVM. .
De diuersissiatibus naturet humane .PEt sta inm intelligimus certam aliquam conditi anem hominis per ordinem ad Deum , idest, in qua Deum respicit , tanquam finem suum - Duplex potest esse status, nempe si tus termini, de status viae. status viae est eorum, qui hanc vitam mortalem agunt
de possunt Peruenire ad Deum , id est saluarit aut ab illo deficere, idest damnari: dc sic qui sunt in hae vita , dicuntur viatores. Status termini est status eorum rui extremum diem obierunt ,& non possunt ampliuseficere , termino, sic damnati dc saluati dicuntur esse in termino, & animae in purgatorio existentes , quia laut certae de sua beatitudine. De statu viae hic loquimur , non de stata termini.
212쪽
HAE e qu*stio potest intelligi , vel de statibus poto
sibilibus , in quibus homo potuit esse , si Deus voluisset eum eonstituere, & relinquere in illis , vel de actualibus , in quibus reuera fuit. De statibus v. triusque generis sit . - . TRes sunt status actuales, in quibus reuera fueIunt
homines , re tres possibiles, in quibus potuerunx, constitui , licet non fuerint, Tres primi sunt et primo satus innocentiae , in quo vixesunt primi parentes ante peccatum , secundo status naturae lapsae, in quo fuerunt omnes puri homines poli peccatum , dem - Pia s. Viigine , de qua non est sermo, cum de pecca tis agitur: tertio, est status naeiuiae separatae , in quo sunt omnes homines redempii a Christo. Tres vltimi sunt, status naturae purae , status naturae integrae s& status naturae lapsae non reparatae, sed sibi dereli' ctaec status naturae purae est ille, in quo homo solum haberet illa, quae sibi eonnaturalia sunt v vi potentias
naturales , Ac concursum generalem necessarium tam conseruationi , quam actionibus naturalibus i Omnes etiam imperfectioncs & defectus haberet puro naturales, eareret vero omni peceato & omni grati , dc auxilio, siue naturalis ordinis , siue supernatu alis . D. Chrysostomus vocat hune statum medium , g Ialiae re peccati expertem . Status naturae integrae est ille sin quo pars superior hominis Deo esset subiecta , Ut authori naturae , & pars inferior rationi et quia tam euPosi etiappetitus sensitiuus contra rationem insurge .Xe, homo in eo statu posset hoc impedire per quaed/mo NiIia, aut naturalis, aut supernaturalis ordinis, ipsius naturae hominis in indebita. Hie status disse ita statu naturae purae , quia in illo nulla damur auxiliai naturae indebita , in isto autem damur ; aisteri etiam a statu innocentiae, quia licet possint in illo dari Ru-xilia supernaturalis ordinis , tamen non datur ine gratia iustificans. ut in statu innocentiae . Tande
213쪽
ino post pecea ium vixisset, si Christus ipsum non te. parasset ; differt 1 statu, quo vixeruDL homines ante a1ncarnationem Christi quia licet Christus pro iune non fuisset passus , tamen homines habebant gratias ad bene agendum necessarias , quae illis dabantur intuitu meritorum Christi passuri .
uisnam sit statur innocentia r
Postquam vidimus quot sint status hominum ; viis
dendum est , quid dici debeat de quolibet, ma-xime de illis in quibus reuerx constitutus est homo , taeentes ianquam quid inutile quid acci disset in aliis , s reuera homo in illi s positus fuisset; dc incipiendum a statu iano centia: γ curus tamen accurata e32licalia in tractatu de Cieatione allata est
S ius innocentiae, in quo erant primi parentes
ante peccatum , multum conferebat ad hominis Perfectionem. Pramo enim intellcctus hominis in illo statu erat cum notitia omnium naturalitet scibi lium tan a cognitione supec natat alium polle bat , quanta ci erat necessaria ad finem suum obtinendum , per species scilicet supernaturales myste- Iiorum fidei quas Deus illi in d dit . secundo, voluntas eius creata fuit in glaeti a sanctificante , qua ratio subijciebatur Deo , de pars inferior parti superiori. Tertio, praeter illam graἰ iam sarictificantem originalem , quae data est homini PCr modum habitus, da tum est insupet illi au ilium actuale, quo Perseuetare posset, si vellet , sed non quo acta peleueraret ι id est gratia sussiciens , non cssica X , ut pluries docet Augustinus , praesertim tib de Correpti de Gzatia cap. ai. ubi ait, Illamgratiam non habuit primur homo, nunquam vellet esse matur : baue habuit . in qua spermanere vellet , nunquam malus esset. Et est illa gratia, quam vocat Augustinus gratiam sanitatis , qui dia data est homini sano : An a em in hoc dsAram gratia sanitatis, quae data est Adamo, a gratia medicina
ii , quae datur homini lapso, quod prima dederit po sacere , di non facere , di sςcunda iaςςis actualiter,
214쪽
DE GRATIA CHR1STI. zoylia quod gratia, quae nobis datur, scin per suum habeat effectum , dicemus infra, assignando distinctionem viri u que . Multa alia huic statui conuenientia videantur in Tra L qς tione tu,
SEcundus status, in quo fuit homo, est status naturae lapsae ; excidit qnim Adamus a gratia sanctim
cante , cum qua cre fuerax, di in peccatum lapsus est , & eum eo omne illius posteti iustitiam amiserunta. Huius autem status inutiae fuerunt, miseriae : qua Som-Dea Petenere non intendimus, sed tantum aliquas .
S Tatus naῖurae lapsae multas ob cassas deplorandus
P, est : Priinb , quia tota homum natu Ia peccato Adami corrupta fuit, ut loquitur Augustinus lib. l.de peccat. meritis cap. 9. Adam occulta. tabe cainalis concupiscentiae sua tabificauit in se omnes de si astirpe venieri. tes. Secunda, quia intellectus hominis obcaecatus est, ut habetur lib. 3. de lib. aib. cap. 3. Ignari, inquit, carnisubditinastim r , & capitibus sequentibus. igno- Iantiam appellat naturae corruptae Iupplicium. Tei-tio , volvatas a Deo auersa est, teste eodem Augustino lib. . de peccat. meritis cap. a 2. Postquam facta est illa tra' gresso anima inobediens a lege Domini fui auersa est. Quarto, appetitus inferior superiori reluctati a iuxta eiusdem August. dochri L 1. de peccat. meritis cap. as.
uod in membris eorporis mortis Buius inobedienter mouea rur , totumque in se animum conetur attrahere : neque , eum mens voluerit , exurgat ; neque, crim mens voluerit, camquiescat: hoc est malum peccati.in quo nascitur omnix homo . Quini ob in hoc statu homa morii , caetetasque Miseriis corporis tubditur , Rom. . Per unum hominem peccatum intrauit immundum , ω per peccatum mors Gus tu omnes
hominer transijt. Ab hoc statu, quisnaximis repletur miseriis, nian deficit gratia , tum actualis, qua homines bene agere possent : tum habitualis; qua bene essent eum Deo , & utraque i Ilis concedebaxut intuita
215쪽
suasis fuerit turnature reparata ππIe ultimus status est ille,in quo per merita chr, dra sti homo regeneratur, di ab originali peecato lis heratur ; cuius varia sunt beneficia, quibus tum ape Cato originali, tum ab incommodis pluribus, quae ad id consecuta sunt, liberatur homo .
ΡRimum naturae nostrae benefietum, per meri r
Christi reparatoris collatum , est gratia sanctificans, qua etiam paruuli liberamur a peccato per bapti sinum. Secundum , iunt aua ilia lassicientia, quae ad impetrandam gratiam essicacem, seu medicinalem coneeduntur. Tertium est gratia ista essicax.&medicinalis , quae semper suum obtinet essecium ; εc quam Deus non dat omnibus,sed tantum illis, qui bene utu tui sumet emi , de qua Augustinus loquitur , seimur, gratiam non omniZus dari: quibus datur, pura misericordia natur: quibus denegatur, iusto Dei iudicio denegatur , quia scilicet non bene usi sunt gratia sussicienti ; vel qui . illam non petierunt a Deo , adiuti illa priori gratia is Porio , in isto stam sublatus est quidem reatus pecca ti per sacramentum ; concupiscentia tamen, seu lex membrorum remanet , sicut mors & caeterae corporis miseriae, ad probandam dc exercendam Fidelium torti indinem. Q V AES TI o v. l
reparatae sit possibilis : potuit enim Deus desere. re hominem lapsum in massa perditio Ois, Sc ipsum nori reparare. status naturae integiae , in quo homo esset iα puris naturni ibus , cum donis naturaIis ordinis,quae Deus illi largiretur ad sobmittendum appetitum rationi , est etiam possibilis , si status pura: naturae PODst dati, ubi homo omnibus de singulis donis careat 3
vade iuruit , si dicamus hominora potuisie constitui
216쪽
in tali statu purae naturae, contra aliquos,maximE contra Michaelem Baium damnatum a Pio v.& Gregorio XIII. cuius bulla fuit reuouata per Vibanum VIII. Non tamen est, quod dicamus, Deum aliquem hominem se constituisse: hoc enim Pelagianum est . .
CONCLUSIOS Taius purae naturae est possibilis.Deus enim potuit
hominem producere sine peceato, & sine ullo dono gratiae: sine peccato quidem, quia Deus nec est author peccati, nec esse potest: sine gratia etiam, , quia si gratia deberetur homini, non esset amplius gratia: ideo enim dicitur gratia r quia datur gratis, Mnon est naturae debita. Concluso haec confirmabitur
Obi je. Creatura intellectualis non potest eonstitui . nisi possit, di teneatur suum finem diligere; sed hoc facere non potest nisi eum gratia,ergo, dce. Resp.dist. min non potest diligere sine gratia: ut finem supe
naturalem, cone. ut finem natutalem, nego. Dices,
quaelibet ereatura rationalis habet appetitum natur Icm ad Deum elare videndum et debet ergo satiari ille appetitus: sed non satiatur per naturalia: ergo exigit necessario ad sui constitutionum aliquod donum supernaturale. Resp. habere appetitum naturalem innatum, cone. qui est quaedam potentia obedientialis creaturae ad Deum videndum, elicixum, nego , non elicit enim desiderium actuale ad Deum videndum equia naturaliter tantum voluntas ea desiderat, quae naturaliter eonsequi potest: dc sic posito antecedente, negatur consequentia. Quod si August. lib a Confessica t. dicat. Fecisti nox Domine ad te, ideὸ inquietam est eor nostrum, donec requiescat in te:.Resp. reuera in hoc statu semper inquietum esse cor nostrum, donec ad Deum reuertatur: in statu autem quem,supponimus , satiaretur intellectus per felicitatem natura-lam , quae consisteret in naturali conIemplatione Dei.
. Obi je. Ignorantia ex Augustino lib. i. de peccat.m rilis cap. 3 6. poena peccati est et sed in statu purae naturae nullum fuisset peccatumrergo nec ignorantia,quod est absurdum: alias pueri nascentes fuissent docti. Res. ignorantiam esse poenam peccati, in hoc statu, qui nunc est: in alio autem, seu in statu Purae naturae, non
217쪽
est poena peccati , nam si Adamus non peccasset , Deus. illi scientiam & immortalitatem donasset , di suis posteris ; sed quia peceauit, ideo denegavit illi ut ramisque: & sic ignotantia est poena peccati; si tamen Deus creasset Adamum in statu purae natu Iae ἰ non decreuisset illi dare scientiam ; & sic ignorantia fuisset statu
naturae, non pinu peccati. ' ,
Obi je Deus non potest esse aut hor concupiscentiae,.sed si homo esset creatus sine gratia a Deus esset author concupi scentiae , quia ccncupiscent; a vigcret i in illo statu et ergo non potuit condere hominem in stata purae nature. Resp. Dc an . esse aut horem concupiscentiae , quia est a uilior facultatis sensitivae dc pro- Pensionis, quς m appetitus habet ad bonum sibi eonna rurale, Quod si quis init et , quod haec propensio in cl inet ad peccatum et Distinguo, per accidens , conca.
in quan tum propensio ilia inclinat aliquem in honum sentibile: repugnans rationi, per se a nego: quia via Deo daturi datur tantum, ut appetitus quaerat bonum sibi connaturale; quod enim aliquis quetra illud bonum sensibile,quod rationi aduersatur, hoc cst extra intentionem Dei ; sicut quando voluntas λ Deo datur, non amen est author peccati ; nisi tantum per accidens L Deus enim ideo dedit voluntatem homini tantum, vehonum. connaturale'appetat ; quod si appetat i lii ei- tum , hoc est contra icitention m Dei; in statu autem purae nature, si fuisse concupiscentia hae modo explicata , Ialis lucta partis inferi oris in superiorem fuisset peccati supplicium , ait August. I ib. s. delibet Arb.sed proficiendi admonitio, ac perferitionis exordium: quia mediante ratione, potuisset cognoscere , quod non essea acquiescendum illi appetitui fere rui in bonum vetitum , de per voluntatem Potuisset resiste te iilli i de sie profecisset homo in virtutibus naturalibus. Quod si concupiscentia dicatur peccatum , intelligendum est sic , quia sert in peccatam, Quod si dicat ut poena peccati n hoc est, quia Deus in statu innocentiae illam rcfraenalset per iustitiam originalem, & in stχ tu naturae corruptae illam non imperi uit propter peccatum : dc sic est poena peccati in statu naturae corruptae ;ubi fuisset concilio tantiun natarae, si homo coaditu uisset in puris caturalibus.
218쪽
Pξr gratiam sanitatis intelligimus illam, quam
Deus dedit homini institu innocentiae, mediantenua potuisse obseruare mandatum Dei, si voluisset; aedicit ut lanitatis , quia concedebatur homini sano , Per gratiam medicinalem intelligimus eam, quam Deus dat homini corrupto per peccatum , dc quasi aegrotanti, unde dicitur medicinalis. Hic quxrimus, an praecise per hoc differant , quos gratiae sanitatis potuerit resisti , & gratiae medicinali nullas unquam resistere valeat . Hanc differentiam :affert Caluinus in antidoto Concilii Trid. ad seis.s..art. . ubi arguit Patres Concilii , quod dixerint , hominem in irata na' turae lapsae posse gratiam oblatam abiicere , dc quod gratiae medicinali tribuerint , qaod gratiae sanitatis erat proprium. Contia ipsum di ipsias fautores in 'sentitas stabilitur . i E
. iis,quod illi resistet e potuerit Adamus , isti vel Inullus contradicere valeat . Haec conclusio bene prombabitur et si detur aliqua gratia in statu natutae lapsae, cui de facto homines resistam , sed talis datur gratia, vi probatum est in cap de glaria sussiebenti , ubi diximus, dari gratiam intetnam sufficiemem , quae non P, est essicax, cui resistitui; & sie gratiae medicinali resisti potest. Haee eonclusio confirmatur ex sententia su in . morum Pontificum , Innocentii X. dc Alexandri v II. qui damnarunt quinque Ianiam starum siropositiones, quarum haec una erat , Gratiet interiori resisti nonpotest: quia tamen a qui Augustino im Ponunt Opinionem huic contrariam ,rdeo. γ.ι Piobatur conclusio ex Augustino, & aliis patribus Lib. quinquaginta homiliarum , Honin ii. Cum per Dei adiutorium in tua potestate tu , ut non eoucientiar dia holo, quare non magι r Deo oMemperare,quam Us deliberas recc. Dat quidem ille , scilicet diabolus . consilium e se o
219쪽
funerit. Et Homit. ι 6. In tuo arbitrio Deus posuit, tui pa- res locum et Deo , an Diabolo. Sic Hieron, in Cap. 9. Isai. FGgentius lib. de Praedestiuatione dc Gratia cap.9: D. Eernardus serm. q. in quadra g. Potest inimi eur excitare moram tentationis, sed in re est,s votueris dare, seu negare consensum; cum ergo in his to cis agatur de homine in statu naturae lapsae , inde infertur, gratiari medicinalem sicut ae gratiam samitatis nullam inser, re homini necessitatem, si velis, posse cam sequi vel abiicere,ae esse liberum , tum a necessitate tum a coactione;& se math hae differentiam affert Caluinus i ter utramque gratiam, in odium Concit. Trident quod determinauit, Si quis dixerit, tiberum arbitriia a Deo m
um excitatum n pust dissentire s velit, anathemasci Obiic. D. Augustinum admittentem talem disti ctionem inter utramquc gratiam, lib. enim de Co Xepr. dc Grai. e. 1 r. habet, Prima gratia quet est ,---Zeat homo iustitiams velit: seeunda ergo ptur potest , qua etiamst ut velit. Resp. gratiam medicinalem dupliscem esse, susscientem scillicet di essicacem; essicax indefectibilitet habet suum effectum, sum iens non: illi non da tur omni dus, bene autem ista;& per secundam Possumus petere primam. Haec solutio probatur ex Conc.Trid. sessio. ean. ra. ubi habet , muri ossibilia, non iubet, sed iubendo monet, O facere quod possit, O p σευ quod nou DIN, das ut psi' et petere autem ali
quid quo iaciamus, est petere glatiam essi cacem; dc si habeamus unde illud petere possimus, est habete lassi-xientem ; di sie habemus duplex adiutorium in natu Ial pla, unum quo possiimus facere, & aliud quo faciam mus, Non tamen verum est, quod gratia lassiciens se sola nunquam habeat effectum, fieri enim potest, ut cum ea sola quis bonum DP ςtuL dc malo resistat , quando neutrum est Perdissicile. . .
IN multis praedictae gratiae differunt,praesertim in tri.
bus . Primo, in eo quod gratia Medicinalis sit abundantior Ec amplior, quam gratia sanitatis, iuxta illud
Christi, Ioann.cap. Io. Ego veri,ut vitam habeam, fina-ιundantius habeant,sit ad Rom.3. V bi abundauit lictum,
ibi abundauit c gratia:vbi enim est grauior miseria , ibi amplior est misericordia. Secundo, in hoc , quod gra
tia sanitatis tantum consciebatur: ut homo sanctifi-
220쪽
cantem di innocentiam conseruaret, bene agendo sgratia veroamedicinalis est, ut homo a lege earnis , scilicet concupiscentia, se defendar, de passionum impetus moderati posti t. Terrio, in hoe quod quaedam gratia medicinalis nimirum cssicax det non solum posse, sed etiam operari a gratia vero sanitatis solam potentiam , non effectum conferebat . Alii addunt quartam differentiam, quod scilicet gratia medicinalis, qualiscunque sit, Procedat ex Christi meritis: gratia tantitatis non sic: sed hanc distinctionem non a mittimus; sustinentes enim Christum venturum fuis- .se Adamo non peccante,habemus a flarere,omuem gra- tiam tum Angelis , tum Adamo collatam, ςoncessam
OV odoquidem gratia adiuuat liberam arbitrium,
& illud eleuat, ut actiones su pernaturaiis ordinis possit elicere; ideo ad quae dicturi sumus de gratia, aliqua praelibanda sunt de libero arbitrio ; non quod accurate examinaturi simus quaecumque de ipso eZa minari solent ab illis, qui de ipso ex professio agunt sed tantum ea, quae sunt magis nobis necessaria ε .
quod liberum arbitrium duo includat: nimirum rationem & voluntateminius exprimitur per hanc vocem , orbitrium, posterius per istam liberum: non enim dicimur libeti, nisi in quantum ex iudicio rationis volumus aliquid. Liberum arbitrium, libertate dicitur: triplex autem est libertas , necessitate scilicet,a peccato, di a miseria, inquit Bernardus: primum est naturae, secandum gratiae, tertium gloriae. De primo erit.
CONCLUSIO. Iberum albi trium est potentia spiritualis animae indifferens ad agend*m, vel non agendam: aut