장음표시 사용
241쪽
pro Simo, quoniam primum piarce pyum legis natu inest , alteri facere quod nobis fieri volumus ; clarum et .go est , quod ille, qui iudicabit in uniuersum, bonum
esse restituendum, inferet illico in particulari, quod debeat testia uere alienum, si retineat : di sic aliquae veti. tates moralcs possunt cognosci naturali rer etiam in a. particulari et non tamcn Omnes, quia in multis conclasionibus, quae deducuntur ex principi js naturalibus ,. extat aliquando magna dissicultas , quae non potest vinci, nisi mediante auxilio supernatu tali .
Hanc cones usionem confirmat Paulus ad Rotb, r.
ubi dieiti, philosophos esse inexcusabiles , qui curru a
Deum cognouissent , non tamen ut Deum glorificauerunt et ex quo sequitur, quod cognouerint ipsum Deum esse hic & nane colendum , alias non essent vi tu perabiles. Op. etiam habet. Gentes, quae non ha-δent legem se tiptam se ilicet, nee diuinitus reuela iam naturaliter, quo legis sunt, faciωnt , sunt sibi ipsi lex, ostenrint Gur scriptum in cordibus'; testimonium reddente
conjicientia, quae Verba docent,Gentiles, natura duce ,
multa moralia praecepta practica cognoscere ,& obseruare etiam in particulari ; conscientia enim est rerum sngularium hie. nunc agendarum . His arrident Pa-t rcs , praesertim 'Chrysostomus Homit .s . in Genesim . Susscientem magistrum habemur consciem iam nostram , feri non potest, ut quis illo adiumento priuetar ; na imal aeum formatione hominis insita est scientia faciendorum, non faciendorum Obiic eκ Concilio Mileuit. cap. q. Vtrumque est do' num Dei; scire, qu d agere debeamus et diligere ut faciamur: dc At ausi c. Non modo iustitia , sed scientia , qua eam generat , ex gratia est . Rela. Concilia Io qui de cognitionibus,& actionibus supes natur iis ordinis , quae ad veram iustitiam,di glotiam conducunt 3 non vero loquuntur de cognitione naturali: illa enim Cone ilia athbant contra Pelagium dicentem , legem scriptam esse quidem donum gratiae, eius vero obseruantiana,
quae ducit ad beatitudinem , posse haberi sine gratia;
ci illa Concilia determinarunt, hominem non posse cognoscere, nec facere ca, quae beatitudinem rc spiciunt non vero destruunt cogallionem rerum naturalium, seu moralium,
Obi ie. Genes. s. Cuncta regitatio hominiis intenta est ad malum t ergo nulla est cogitatio boni. Resp. Vt plurimum, cons. semper , nego, isicut dicitur Umnir cara
242쪽
evirruperat viamiuam τ eaci pii ur tamen Noe. Dices, e gnitio humana iii per sensus qui sunt fallaces ergo non potest homo aliquod verum cognoscetor Resp. csse fallaces , si non adhibeantur conditiones requisitae ad bene semiendum, concedo et si adhibeantur, nego . Dices, homo sine gratia non potest esse prudens, ergo nec bene iudicare de illis, quae sunt agenda hie de nunc, in quo consistit ratio prudentiae . probatur antecedens ex prouerb. 8. Meum est consilium , mea est pruriuria, Resp. hominem sine gratia non posse esse prudentem et simpliciter, perfecte, di in omnibus occurrent ijs, concedo: aliquando, & imperfecte, nego. Obi jc. Oramus Deum adcognoscendas veritates nam tu talis ordinis ; sed eae Augustino nihil stultius quam orare,ut faciamus, quod est in potestate nostra. Resp. Oramus Deum, ad cona Oscendas veritates naturales, non semel aut aliquoties: sed semper, dc in quocumque casa. Instabis , si possimus cognoscere unuin verum morale, poterimus cognoscere Omnia alia ν .Resp. negando consequentiam ; alia enim sunt alijs dissiciliora ; & licet essent eiusdem rationis, non pota semus tamen ea omnia cognoscere in statu naturae corruptae a dum enim vitamus unum, cadimus in aliud, quoniam tanta est infirmitas hominis corrupti et visicut voluntas non potest constanter & indefectibiliter seruare rectitudinem moralem in omnibus actionibus bo nis , sic nec intellectus veritatem in suis iudici js practicis ; quia ordinarie lapsus voluntatis supponit lapsum intellectus,
Vtrum homo fine Gratia posis cognoscere verumsuper
Postquηm egimus de vero naturali de morali , quod
aliquando intellectus in puris naturalibus existens Potest cognoseere , nunc ad verum supernaturale ola dine recto transeundum cst.
Homo siue eratia non potest intelligere verum supernaturale , nec habere fidem ex puris naturalibus. Ephes. a. Grasia luisam sirperfidem ,
243쪽
non ex vobis, donum Domini Dei Ut Sic Concilin m Aram. fc. can. . Si quir per natur et vigorem aliquod bonum adfaturem pertinenr cogitare our eligere posse confirmet absque illuminatio ne Spiritur sancti , haeretico falsipum Spiritu . Sic Concit.Trid. st T. 6. can. 3. Si quis dixerit , e praeue niente Spiritu Sa ti inspiratione, posse,hominem crederes-cut oportet , anathema sit. Unde quando dixit Petrus, Iu es Christus Filius Dei viui: illico respondit Christus, Beatur er Simon Bar ioua, quia caro, O sanguis non reud-ιauit tibi. Probatur conclusio ratione 3 nam verum, de quo IO-quimur , dicitur supernaturale, quia infunditur dest-Per : ergo non potest haberi sine gratia . Secundo , quia initium taluti spquod est fides , esset a nobis. Ter- io , quia nihil agit extra vim suam naturalem , nin Per aliquam formam extrinsecus suPer additam ν , sicut aqua non potest calefacere , ni u cale facta ab igne: Ut ergo intellectus possit assentiri veritati supernis-turali , debet eleuari per auxilium supernatura, et . Maec conclusio est contra Pelagianos , qui conueniunt quidem nobiscum ; quod tria sint neceuari' ad urdem recipiendam; scilicet praedicatio Euangeli I. quomodo enim eredentiquod non audierunt λ Deinde , per u Vso Euangelii per miracula ; unde Deus mittens ΜΟΙ- sin Pharaoni, dedit ei potestatem faciendi miracu Ia sci Christus, qui dedit initium nouae legis, sicut Molles scriptae, postq iam dixit, Pradieate Euangetium , cItond i unait, suscitate mortuor, curate infirmori. ἰκ deniquet amperium voluntatis , quo captiuetur intellectus χαassentiendum veritatibus reuelatis, secundum dictum Pauli , Captivantes intellectum in obsee-um fidei. Drahi tribus , inquam , conuenimus sum Pelagio 3 sed in hoc dipntimus , quod
dicatorem audit, & miracula videt , posse naturae viaibus ereder & captiuare naturaliter imeuectum, Gutti Ecclesi a vero contrarium tuetur, asserens praeter praedicationem Euangeli, & miracula , quae sunt ratiae externae , requiri insu Per gratiam internam , quae est illustratio specialis in intellectu, & motio specialis in voluntatem, ut captivet intellectui orat enim Ecclesia pro infidelibus , ut conue Itantur , licet lia. beant utrumque aliquando. Obiici Catholici Doctores possunt declarare per ra tiones naturales , nihil esse ia nostra fide contrarium
244쪽
tratia fidei ε ergo possunt naturaliter fidem nostram . persuadere paganis , di sic illi pagani possunt accipere fide in sine speciali Dei auxilio δε & hoc est quod dicit Scriptura , Testimonia tua credibilia facta suntWimis . Resp. Doctores Catholicos per suos discursus partim naturales, partim superna rurales posse quidem producere habitum fidei humanae vel opinionis ; non vero assensum firmum , tonstantem, de indubitatum ; dede
hac cognitione agit conelusio noli ra . Licet ergo paganus per rationes Doctorum nostrorum iudicaret nostra mysteria esse probabilia , illa probabilitas non lassiceret ad producendam cognitionem eertam dc indubitatam, immo etiamsi ipsi mei Doctores ederent miracula, ut eonfirmarent suam doctrinam , non tamen possent generare fidem ; quia, ut diximus in eo Aclusione, gratia interna requiritur ad fidem, quae est initium salutis: in hoc enim errauit pelagius, quod diceret , gratiam saltem externam sufficere ad bene credendum. Hoc est conforme Concilio Arausicano ,
quod ca. i. definit, initium fidei ede ffectum et edulitatis esse a Deo. Obile. Infideles multa eredunt diffieiliora sidet articulis ; V. g quod continuum possit diuidi in infinitum, etiamsi exiguum sit ; ergo a fortiori possunt credere
mysteria fidei naturaliter Resp. distinguendo conseqquentiam , fide humana , concedo: fide diuina, nego τtales enim veritates dissicillimas credunt, quia habent de illis euid cntem demonstiationem , vel quia assen tiuntur doctoribus: non tamen credere possunt e X pio
affectu se submittendi Deo , quia talis pius affectus elicitur tan uim ab habitu fidei. Vnde si credant, quod Μoises dixit; hoc est fide humana ; sicut credunt quod author es veteres dixerunt. Si quis dicat , haereticos credere dissiciliora, ut faciunt Vbi qui stae , qui ccedunt corpus Christi esse ubique sp . Nihil mirum esse ;ad mendacium enim credendum non requiritur auXi lium Dei s sed sussicit diabolum habere suasorem . Dices , mysteria nostra sunt lassicienter comprobata Per miracula: ergo non reqniritur auxilium speciale.
Resp. sunt salis probata , ut credantur fide humana , eoncedo et fide diuina , nego . Obijc. Qui sine baptismo educaretur inter Christianos , ex assueta praedicatione , crederet articulos
fidei; artem non habet et fidei habitum, quia baptismum non recepit; di sic crederet sine auxilio gratiae
245쪽
I 0. ille,qui se educaretur inter Christianos, vetere Listimaret se esse bapti ratum , vel non: s primum, posset habere fidem insulam; approbatio enim baptismi aequivalet voto baptismi; si veto non credit, de Bapti Gmum non postulat, tunc non habet fidem infusam ; Seca quae credit, credit allium fide humana , de non dis Dina, actus enim fidei diuinae elicitur tantum ab ha-hi tu fidei infusae. Dices , haeretici mutetis mysteriis assentiuntur, v. g. Incarnationi , Trinitati ,& caeteris , non habent tamen fidem insulam; habitus enim fidei infusae inclinat ad credenda omnia mystcria fidet,.
multa tamen haeretici no credunt. Resp. Haereticos credere mysteria, vel propter rationem humanam, dc tune fides eo tum est tantum fides humana; vel credunt propter aut horitatem Dei, dc hoc faciunt, non per habitum fidei , quia omnia mysteria crederent ; sed credunt per aliqnod auκilium actuale , seu fide inchoata.& impersccta , quam D. Augustinus vocat donum eκ- haeredato ium. Manet ergo, quod nemo , sue fidelis, sue infidelis , possit cognoscere verum supernaturale
Utrum aι que Gratiasancti ante posse quis elicere hom a
Η Sequastio aliis sub terminis aliquando propo
ni solet , virum scilitet opera infidelium , re eorum, qui sunt sine gratia dc xii peccato , possint esse bona moraliter, vel utrum sint peccata ; Ionnes Ηus', teste Ccneilio Constantiens, censuit, nullum bonum opus p o sie fieri sine gratia sanctificante , & proinde
omnia peccatoris Q pexa CG Peccat . Eundem ercois rem seeutus est Michael Baius, qui articulo S. eorum
qui damnati fuerunt a Pio v. sic Greg XIII. dixit, quod: Cmne, quod agit peccator, aut peccati seruus, peceatum est In Hoe saeculo reperti fuerunt quam plurimi, qui eam-.dem mentem habuerunt , credentes, qnod audire sacrum, eleemosynas largiri, parentes honorare, seruare ieiunium , dc similia opera qua muniuis bona, essentia. men peccata, si fiant in peccato. Hanc opinionem Vt impiam de erroneam detestatur Ecclcsia x unde ad teqsus m cniem eIit.
246쪽
. π π aereticum erilicere , omnia peccatoris oper I 1 e ise peccata . Primo , quia Scriptura inuitat
peccatores ut orent, ieiunent, Sc ad conversionem se praeparent; si autem haec omnia elicita a peccatoribus essent peccata , Ecclesia ad peccata inuitaret. Secua-- do , quia Concilium Tridenticium sess. s. can. . conottarium determinauit sub his verbis : Si quis dixerit inmnia opera, gus ante ioificationem fiant et quarumque ratione facta sint , esse peccata , anathema sit. Tertio . quia Cone ilium Constanti ense damnauit Ioannem Hus, de eitati Pontifices censura notauerunt articulum 3s Michaelis Baii, qui hoc asserebat . Quarto, quia sic se tiunt Patres , Hieronymus in cap. 1 ad Galar. ubi ait .
, quod mulli absque fide,&Christi Euangelio multa sapienter di sancte perficiunt et si ergo bona faciunt sine. fide, a fortiori sine gratia sanctificante Sic Chrysostomus , Basilius, Iustinus, Augustinus,&alij tenentes neminem esse adeo malum , qui non habeat aliquid
boni, cuius ratione temporale praemium mereatur.
Quinto , quia exemplum hoc suadet; Exodi enim r. laudantur obstetrices AEgyptorum , quod perceperinti masculos Hebreorum contra edictum Pharaonis, ne. minem autem laudat Seryptura de peccato Sexto, quia ratio hoc conuincit 1 potest enim fieri , ut occurrat 4 aliquod bonum moraIe faciendum, quod non sit dissi- cile , nulla inque habeat tentationem grauem contra. xiam, v. g. defendere innocentem per testimonium , dare frustum panis esurienti, amicum salutare , patrem eripere a praecipitio ; & quis negare potest haec omnia, quae su ni opera moraliter bona , posse fieri a peccatore dc infideli ὶ Non negamus tamen,quin mul ta opera bona ex obiecto reddantur mala ex circumstantia: ut dare eleemosynam propter vanam gloriam, aut ex hypocrisi .l objic. primo ex Prouerb. 1 f. Victimae impiorum Deo abominabiles. Isaiae r. Ne o feratis vltrafacrificium Deo abominabiter . Isaiae r. Ne geratis vitra sacri etam frustra . incensum abominatio est mihi et calendo vestras, O folemnitates vestras odivit anima mea et qui immolat, quasi qui interficit virum. Ex his patet, quod saetificia impiorum Deo displiceanti ergo a fortiori
247쪽
aliqua opera quae in sui productione exigunt gratiam sanctificante in , sicut susceptio Eucharistiae , sicut etiam sacrificia : quae clim habeant pto fine De uiri a placare, debent offerri a iustis ; quomodo cnim im Pius sine detestatione peccati Deum placaret Nihil mirum ergo , si sacrificia impiorum sint Deo abominabilia. Sunt vero alia opera, quae non exigunt gra- etiam in genere moris , licet cxigant in genere meriti t dare eleemosinam , & omnia opera moralia , quae si Producantur sine gratia, non erunt mala , ut audire
. Missam, Textus ergo Scripturet in qbiectione allati intelliguntur de primis actionibus,quae erant sacrificia in proinde cum elicerentur sine gratia, erant Deo Od biles r tationem enim hanc subiungit Deis , Manus. enim vestre sanguineptenrsunt. Objic. ex Ps. t 3 Umnes declinauerunt , ω inutiler facti sunt. Resp. inutiles sunt ad opera meritoria gloriae , unde ait Augustinus , Omnes egent gratia Dei ti non tamen sunt inutiles ad opera moralia . Sic solui-' tur hic textus , Arbor mala non potest bonos fructur Dincere in genere meriti , concedo ; in genere moris et nego. Dices , quod natum est ex ca=ne , caro est et ergo quod est a peccatore , peccatum est. Rei p. nego con sequentiam ν per haec enim vel ba vult Christus insinuare necesssitatem baptismi , dicens , Qui nascitur eae Adam per generationem naturalem filius Aos et quinam citur ex Deo per generatiouem spiritualem , nempe per
baptismum . filius Dei est. Si Paulus ad Roman. dicat , quod non est eode, pereatum est : Resp. quod per fidem: non intelligatur fides, qua credimus in Deum ; sed fides, qua credimus aliquid esse licitum vel illieitum; & ista fiths est conscientia , contra quam agere Pecca
obiic. ; . ex Paulo ad Titum, Omma munda mundis.
eoin1uinatis autem O Infidelibur nihil est mundum i sed quinata sunt eorum'meny,ω conscientia et ergo , No. Resp. Apostolum non loqui de operibus infidelium, , sed de ei bis mundis & immundis secundum legemiae quasi dieat , hominibus iustis & fidelibus nullus est cibus immundus post abrogatam legem; Iudaeis autem α infidelibus , qui noIunt credere Christum, Omnes' cibi sunt immundi, etiam illi, qui olim censebant ar mundi;quia, ut ait Paulas, habent mentem inquinatam, dc conscientiam et si enim manducant immundos cibos, Peccant c*ntia conscientiam , manducando qaod est
248쪽
prohibitum : si autem manducant mundos, peccant Etaam ex infidelitate , quia credunt Messiam nondum adueniasse. Si dicat Augustinus , Si liferum arbitrium valet ad non peccandum, nullus locusgratia . Resp. si valeat ad non peccandum absoluie , concedo ; si valeae tantiim ad aliquod pecca tum . vitandum, nego; non a tenemus autem primum , sed tantum secundum. Neoclicas , daemones non posse bonum opus clicere; ergo a
Iori io ri homines 3 illi enim sunt pei fictiores in naturalibus , &non habent concupiscentiam : Resp. Seo tum videri negare antecedens et quidquid sit, negatur consequentia ; sunt enim uabfirmati in actuali odio i , dc ex illo sem Per operantur: non sic autem peccatores in hac vita .
Obii . Idololatria habet pro vli imo fine idolum .
cc peccator creaturam : ille ergo omnia facit protet idolum , & iste propter creaturam ; & sic semper peccam infidelis & peccator. Resp. nego antecedens et omnia enim opera idololatrae non procedunt ex intentione expressa nec implicita placendi idolo : vepat et, quando dat eleemosynam : quia ideo illam facit , quia eam dictat ratio, nihil cogitans de idolo et
similiter δὲ ii peccatores, v g. Fornicator non dat eleemosynam propter erca tutam, quam maculauit, sed propic t bonam inclinationem voluntatis , quam illi Dctis cic t. Dices, Si opus non referatur ad Deun smatum est, ut liabetur L. Cor. Sive manducatu , α bicitis omnia tu gloriam Dei facite : Infideles autem , α peccatores non referuntur suas actiones ad gloriam
Dei : ergo non sunt bonae. Resp. dictum Pauli esse consiliu in , non mandatum, Ut crgo actio sit bonaeis In oraliter , non requiritur ut formaliter di proxim Enal propter Deum ; sed sum citi si remote 5 implicii Ern ipsum tendat, quod fit, quando opus est honestum . Dcus enim, qui cst autor naturae Jc rationis , glorificatur aliquod modo , cum vivimus conformiter legiua lurae.&rationis Q. Ob se. vlaimo ; ex Augustino p. de Trinit cap. .& 8. dicente uidquid ab homine' , sit aut charita. te, asit cuprditate 3 cupiditas au tem est vitiosa : ergo quaecumque fiunt ab homine, vitiosa sunt. Alii spondent, Augustinum intelligi, ut plurimum : nor vero temper . lii respondent , duplicem esse cha titatem: una est infusa , per quam omnia facimus propter Deum: alia est humana, qua iacimus aliquid piu' Pter
249쪽
ut et honestatem virtutis r quae ergo fiunt sine ulla Guplici charitate, vitiosa sunt, quia fiunt ob prauum tinem ; quae autem fiunt sine prima charitate , di nuntcum secunda, licet non sint meritoria, non furit lamen vituperanda. Si idem Augustinus 1 Retrach c 3. retractet id,qubd dixit ali,s , Philosophos habui sse ν virtutem sine vera pietate: idco retractat hunc loquendi modum , quia erat nimis generalis , quasi virtutes morales fuissent communes omnibus Philosophis, non negat tamen, quin aliquas habuerint: Si d cat Augii stinus , nulla bona opera ab infidelibus produci r hoc aestrato , ob prauam eorum intentionem et unde libr. de Spir.&lit r. dicit , vix reperiri opu bonum , si discutiatu . quosne si dicat ergo vix reperira, ex hoc se-
inullum bonum opus esse infideli ; intel gi potetide bono meritorio, lib. enim Φ. contra Iulianum cap. a. dicit. Scito,illud tantum bonum homini dici, per quod toto ad aeternam regnum perduci. r
Constat ea praeca denti quaestione, peecatorem sine gratia habituali posse bonum opus morale elicere , sicut paganus sine fide ; multa enim opera um, V. g. Religionis , Tempe tantiae , bc caetera, De
actionem conformem rectae rara Ont sine iexpresso ad Deum pracipientem; superqV3mq'ζ-nem controuertuntur Doctores ; negant eniq
250쪽
tonita affirmant Magister , Bona uentura , Scotus, D randus, Caietanus, Bellarminus, Gamachaeus, dialij, quibus concordat,
I N statu naturae integrae potuit homo quodcumque
opus moraliter bonum elicere sine gratia , saltem distributive sumptum: In statu naturae lapsae non potuit homo quodlibet bonum morale operari , etiam stillatim ac distributi vh, sine gratia I potuit tam et aliquod bonum morale producere sine gratia. Haee conclusio habet iccs paries. Probatur prima ; Facultas non impedita operari prest circa quodlibet obiecta in sibi proportionatum, Meonnaturale; atqui in statu naturq integi ἱ facultas ope rati ix moralis boni, puta intellectus oc voluntas. nullum habebat impedimentum aut obstaculum ad operandum bonum: ergo quod liber Operari poterat, saltem
seorsim, seu distributive: non collective tamen:certum est enim. hominem c Uam stantem di integrum non posse rotam congeriem bonorum operari bona enim ita collective sumpta sunt syncategorematich infinitae nec tot operari potuit , quin plurima adhuc remaneis yent operabilia; ergo, &c. Diccs, Homo integer indigebat gi at ia origitiali, ut possit operari bonum: ergo sine illa nullum operari potuit Resp. indigebat gratia, tanquam auxilio remoti cnte impedimenta, concedo, impediebat enim rebellionem carnis 3 tanqua in principio influente in operationem bonorum naturalium , nego. Si dicant aliqui Patres , hominem, siue integrum, siue lapsum indigui se aliquo auxilio: dist i nguo: naturali, concedo ; indigebat enim concultu generali; sturcina- urali, nego . Dices , Naturalia manserunt in homine corrupto et orgo si potuit tunc operari omne bouum morale, potest &mine, quod est contra tertiam partem . Distinguo, quantum ad vim operativam secundum se sumptam, concedo: quan 'lim ad donum adiu'-ctum, quo remouerentur obstacula , nego : amisit enim homo iustitiam originalem , quae coercebat impetum carnis & passionum; unde licet homo habeat eandem virtutem agendi , quia tamen tentationes non coercentur per iustitiam originalem, quae amissa est: uihil mirum, si non possit nunc elicere Omne bonum morale , quod in statu innocentiae operari poterat.