장음표시 사용
271쪽
gratiam habitualem lassicere , cum appendicibus suis, concedor solam, nego: gratia enim habitualis , quae nobis infund iur pcr ' faciamenta , meretur gratias actuales , quas Deus destinauit dare homini iustifica. to , pro tempore & occasione: cum illis ergo gratiis actualibus, quae sunt veluti appendices gratiae habitualis, homo potest reuera bonum quodlibet e Iice- Te . Huius meminimus alias, agendo de sacramentis ;vbi dx imus , quodlibet sacramentum , praeter grariam habitualem, quam confert , dare adhuc gratiam D sacramentalem', quae est actu alis , di qua quis potens efficitur ad exercenda sua munera; paenitentia ergo, ' qua quis iustificatur, nedum dat gratiam nabitualem, qua quis a peccato exit, sed insuper dat gratias actuales faciamentales, quibus homo potest cauere a peccaro, & facere bonum; sic autem Concilium sumit gratiam habitualem eum appendicibus suis; quando dicit, hominem teddi per illam capacem cauendi malum, dc
De nectistate Graiie in ordine ad actu vervaturales. IN cap. praecedenti egimus de necessitate gratiae iii ordine ad actus naturales , tum ratione intellectus, um ratione voluntatis; diximus enim, quod intellectus possit naturaliter intelligere verum naturale, demorale, & quod voluntas possit utrumque velle natu raliter , dc consequenter operari bonum morale: nunc .d opera, quq sunt superna tua alis ordinia transeundum est, & explicandum hoc capite, quomodo gratia ne cessaria si ad illa Producond. A. .
An Gratia sit necessaria ad actus virtutum Theologiearum producendo ZVIri ut es Theologicae sunt, Fides, spes, Charitas rquaerimus ergo', an homo sine gratia possit producere actus Fidei , spei & Charitatis : sed ante ' sciendum , quod Fides actualis possit sumi dupliciter tyrimo , pro ipso actu fidei, quo creduntur mysteri M. nostrae religionis secundu , pro affectu credendi ,
272쪽
quo quis vult, uti sibi explicentur ea, quae sunt credenda. Pelagiani volebant ad fidem tantum requiri diuinam reuelationem , di sufficientem expositionem rerum credenda rum ἰ nos vero Catholici credimus, requiri auxilium gratiae in voluntale, qua ipsa voluntas moueatur , ut imperet intellectui e Pti ualle se in
obsequium fidei 1 id est , praebere affensum illis. quae credenda sunt. Hoc iam latius explicatum est quaest.
sNVssus potest credere ut oportet ad salutem , sine gratia ; immo non potcst habere pium affectum credendi : potest tamen credere aliquo inferiori
Probatur prima pars ex Concit. Arati sic. Praedicare . credere debemu r , quod per pereatum primi hominis ita attenuatum fuerit liberum arsitrium , ut nul spostea aut diligere Deum stetit oportet , aut credere in eum pessit, nisgratia, misericordia praeuenerit , sic Concit. Ttidcnr. 1ess. 6. canon. g. & canon. q. habet, quod iustificationis initium sit a gratiai; fides autem est initium iustificationis . Ratio non deest , quia intellcctus non potest praebere assensum fidei, id est , firmum ci indubitatum alicui propositioni , nisi illa sit cui dens ex terminis saut cx medio demonstrativo, aut ex testimonio : sed non est euidens ex terminis, quod Deus sit trinus 3 quia non est proposito per se nota : non est etiam euide's, quod vel bum sit incarnatum , quod Deus sit Glorificator &Iustificator , quod corpus Christi sit in Eucha ristia , nec quod sit Purgatorium ; quia haec omnia . sunt contingentia , non possunt ergo cognosci ex terminis ; nec ex medio dc monstrativo fi quia non sunt naturali ratione cognoscibilia ; nec tandem cognosci potant ex testimonio , quia licet nobis euidens sit , Deum nec posse fallere , nec falli , non cst ramen euidens. ipsum credenda reuciata: Immo si hoc emet etiam euidens, r equireret ar adhuc gratia , quae moueret voluntatem, ut imperaret intellectui credere ea quae reuelauit Deus a Probatur secunda pars, contra Massilienses, dicen. tes hominem posse naturaliter conciper c affecturi credendi, vi cuius Deus teneretur concedere auxilium,
quo cicdctet ; nos VeIO dicimus, talem inclinationem, vi
273쪽
Addidi hane redu plicationem, quia diximus, quod ho
rvo naturaliter possit amare Deum ut natur et auctorem.& proinde sperare ab illo dona naturae , v. g concur sum generalem , conseruationem , sanitatem olimenta .&c. sic Concit. Trid. sess. 6. can. . ubi ait , Nem Vim fine praeuenient is Spiritus S. inspiratione, eius adiutorio posse credere , sperare , amare orent oportet. Rametio nostra est , quia tales actus, quibus aliquis credit . sperat , vel diligit Deum, vi auctorem gratiae , disponunt per se ad iustificationem, quae est supernatu talis peris olant supernaturales, ne sit disproportio inter
obiectum supernaturale, & actum naturale . Obiic. Iatellectus pet reuelationem potest Deum cognoicere , It aut borem gratiae r ergo ut sic cognitum potest diligere Deum ut oblectum supernatu te sine ullo adiutorio eleuante voluntat em r potcst enim volun xas se conformare dictamini intellcctus dictantis Deum , It autho rem gratiae esse bonum . Rela neg. consequentiam e licet enim intellectus per reuelationem intelligeret Deum summe amabilem , ut aut hos Iem grat ae , non iam ea volunas sine gratia posset illum diligere propter improportionem: si ergo pro tunc amaret D cum , ut authorem gratiae , amor ille esset Daturalis , & nulla esset in actu supernaturalitas , licet t. ne n obiector talis ergo ctus csset supernatura lis materialiter . quia diligeretur obiectum su pernatu ra te ; esset tamen natu ratis form3 liter , quia voluntas non cicuaretur per auxilium supernaturale . Ex quibus patet, quod auxilium gratiae nou sit necessarium ad actu m naturalem eliciendum circa obiectum supernaturale. Sic Doctor in i . dis . . quaest Quod anima cap. . dicat actus speeificari abbiectis: dicendum , est quod nedum ab obiectis , sed adiuerso modo tendendi in unum,& idem .
An Gratia sit necessaria ad actus virtutum infusarum
VIttures infusae sum vel morales, vel Theologi .
M Theologicis locuti fuimus antea e mora les sunt Prudentia, I ustilia , Temperant tarde Fortitudo . eum omnibus suis partibus subice tuis de potentialibus t 'Ac dicuntur Caidinales , quia tanquani prae cieaae diuiduntur in plures alias. Illae vistutes uri
274쪽
sunt naturales , vel lupernaturales. sunt n2turales , quando cliciuntur ex motivo naturali : ut cum ali, quis . v.g a cibis immoderati, abstinet propter sani. talem. vel arduum aggreditur , ut deuit et mortem; tunc est temperantia di sortitudo naturaIis , Superna. turales sunt, quae eliciuntur ex motivo supernatur ii r ut quando bio & nunc euitare studeo prauas societates, in quibus posset oriri occasio Deum offendendi i vel quando quis lubricitatem fugit, de motus carnis temperat propter Deum e tunc est prudentia, ocrem perantia supernaturalis . Virtutes morales , ut naturales sunt enon exigunt gratiam, ut quis illas producat, nisi tantum aliquando, vel cum grauis tentatio
urget, ut diximus ali as et de illis ergo ut sunt superna-
T producantur actus virtutum moralium prout sunt supernaturales, nil certius est quam requiri gitat iam : obiectum enim,& potentia debent ςsse eiusdem ordinis ; sed obiectum est superna et ale , dc Potentia naturalis, si in propriis remaneat :. ergo gra aia requiritur, qua eleuetur. Deinde, istae virtutes sunt ciusdem ordinis ac Theologicaei, licet ratione obiecti, tum materialis, tum formalis, sint illis ignobilio- aes et sicut citam in virtutibus moralibus aliae sunt Praestantiores alijs , pro qualitate obiecti : sed ad Theologicas requiritur gratia , ut diximus : ergo dco distas . Idem dicendum est de donis Spiritus s quae septem sunt numeros , quorum quatuor pertinent ad intellectum , scilicet sapientia, scientia, intellectus, bc consilium: & t ria ad voluntatem, scilicet rimor, forti-xudo, dc pietas. RatiO,quare ad actus talium donorum eliciendos requiritur gratia , est, quia illa vel identificantur cum virtutibus infusis , ut dicunt quam pluti. mi , dc tunc aeque gratia indigemus: vel distinguun-etur , ut melius dicunt ali i , in ovantum procedunt ex speciali motione spiritus S. dc tunc specialior gratia
Obiic. Omnis potentia potest naturaliter clicere actum circa propriunt obiectum ; supernaturale autem bonum , est obiectum voluntatis: crao potest natura- Iiter ferri in illud : sed virtutes sunt bonum in perna-xuiale : Orgo potest naturaliter homo elicere actus ea-
275쪽
rum . Resp. omne bonum siue naturale, siue su pernaturale esse reuera Obi ctiam voluntatis. sci'undum-a naturalem inclinationem, concedo, secundum natum Ialem attingen viam, nego: quia eo instanti,quo vir
tutes sunt supernatura leo , non possunt attingi nisi per gratiam.
An gratia sit necessaria ad obseruastida Dei mandata pALiquis pote st dupliciter obseruare mandata Dei t
prina o quoad tabstantiam , quando facit rem quae Pi aeci praur : secundo , quoad modum , quando facit id , quod praecipitur ex debitis circumstantiis , v. g. Propter Deum , eX charita e , 5c ita vi sit vitae aeternae meritorium, vel ad illam conducat. sermo hic non ess de praeceptis naturalibus seu moralibus, quoad substar, tiam : diximus enim .hominem posse facerα multa bona moralia sine gratia: sed a me ultas est de praeceptis moralibus , quoad modum, & a fortio ii desupernax ut alibus, qualia sunt praecepta credendia spe Iandi, & alia. quae concernunt receptionem sacramen torum . 1 orro haec quaestio intelligitur vel de gratia habituali , vel de actuali . - CONCLUSIO.
GRatia et a lis ita necessaria es diraecepta diui
ua Obseruanda , ut sine illa nullum possit obseruari quoad modum , idcst , ii aut possit conduce te ad bea it udi ne iras gratia veto habitualis aliquando e st necessa Ua , aliquando r non possunt tamen obseruari saltem at qua quoad substantiam , sine vita gsaraa . Hoc eXplicuimus in anteced. ubi diximus , Paganos , & m-sid res posse obseruate plurima legis natu Iae praecepta νquae sunt etiaria manda, a diuina, quia a Deo praeci Piuntur: ut v g. praecep um. quo nobis prohibetur a Ite num 1etinere. est tum praeceptum naturale, tum diuinum et tal ia ergo praecepta possunt obseruata naturaliter eo modo. quo diximus , agendo de bono morali: Iemanent lanium prHuae duae partes proba cae. Probatur I. pars, cx Aug. in multis locis, sed prae
sertim in lib. de gratia Christi aduersas Pelagium ς. 3. Epist. 38. ros. & ro 6. Sic habetur etiam Ezecb. 364
276쪽
Spiritum meum ponam in medio vestri, faciam mei y praereptis ambuletis. Ioa o. Is . Sive me uil potesti facere . inod cxρlicans Autust. dicit, Nou ais, ραθὶ ine
rare : stae ergo multum , fae parum non potest feri abri uoreo , sine quo nil seri potest. Ad Ph il l ρ p . Deus dat velle perficere . Ad Rom s Non est currenti r . neque volen rer, sed Dei miserentis . Sic Concit. Taid. Mileuit. αA r a V si c c an 7. Si qιιis dixerit , gratiam D ei dari , homo faciliur pcllit': he viuere , ac vitam sternam promercinri, qua η per libortim arbitrium utrumque posset, Ied cire di ciliter analoema sit . Ratio huius veritaliscit . quia
non est pro potio inter vites natura es praecise sum
e ptas, & beatitudine: i , quae supero arvi alci cst. Adde, quod homo posset discernere se psum , dc gloliari, de nullo modo indigero gratia, quod est totaliter destrue
Probatur 2. pars , quod ad praecepta diuina aliquando gratia habitualis sit ne cessaria , aliquando
non, etiam quoad modum .Eprimo, quia requii itur pratia habitualis, ut quis sumat rite sacram tua Eucharistiae: & deinde.nulla actio est meritoria vitae aeternae, ni ii quatenus procedit ab homine cxistente in gratia ι unde opera facta in peccato dicuntur mortua. Probat ut etiam . quod sine gratia habituati: possit quis elice te opes a , quae sunt Iemo te merit Otia vitae aeternae , polost enim homo egistetis in peccato dσ-
infundu ur, mediante contritione, & med ante gratia; meretur gloriam . Quod autem Contritio non sit ea graiva habituali , patet; quia est v bima dispositio ad illam , lie et sit cx gratia ectuali: qm a cor hominis pulsatur, vi conrcratur. Deinde multa etiam piariste pia impicntur eae sola, g a 'ia actua. i. quae merent ut de congruo, vi Deus det nobS gratias qu'bus a peccato libcremur: crgo sine gratia habituali possiri s obseruare mandata, quae cori ducunt ad gloriam e non ta
mpia illa sunt pcifecte superna Halia , quoad modum,
Obi j r. cx De ut cron. t Agandatam, quod ego p qciproriti hodie, nou supra te Hi . Maritiae iram i . Iugum meum liuiaue est: tandem cs Psalmista ; Nun;wd adhetret ibi te es inlicitatis , qtii fugis luorem in praecepto ' De- inde
277쪽
Inde , dicitur communi ier, quod Deus impossibili non praecipiar: ergo mandata Dei possunt obse uarinaturae vir bus . Resp. haec omnia intelligi mediantegratia, quam Deus nulli negat: eo enim instanti, quoe Deus praeeipit aliquid, dat gratias, quibus possimus obseruare illud; di si non det aris auxilia speciali et , quibus possimus obseruate, quando tentationes . quae impediunt, talem obseruantiam , sunt nimis grades , dat semper auxilia, quibus possitnus petere illud au- α ilium speciale, quo leuera observemus ea . que nobisi praecipiuntur; hoc est, quod dicit Conc. Ttid. Deus im- pQθsbilia non iubet sed iub ndo monet facere quodpsi': petere quod non post i cm datur ptisr . Iubet primo faccre , quod possumus, id est mediante gratia ob seruare praecepta, quae sunt adco facilia , ut illa exequi possimus cum grai ia communi ; quod si cum tali gra ita communi . & sum cienti non possimus obseruar in 'mandatum diuinum . quia motus , concupiscentiae , vel lenia tio daemonis grauiter nos ad contrarium in clinat, tunc me di an te gratia communi , iubet, ut petamus , quod non possumus; id est ut petamus gratiam 4 specialem, mediante qua vincamus tentationes,& prorumpamus in bonum praeceptum; quod si tunc petamus gratiam specialem a Deo; dat reuer . vi possimus, di fac amus. Nec quis dicat , primam crgo g atram non, dcbere vocari sum ciemem, quonia in per eas νnon possumus implere praeceptum ; licet enim non sit sufficiens immcd in e ad obseruandum illud pracc-pt una, cst tamen sufficiens mediate ad petendum-auxilium proxime sustici cias . Sic dcbci in elligi conclusio, qua diximus anas , di dicemus adhuc aliquando , dari gratias sum Oentes omnibus , id cst , vel re- mole , vel proxime scissi et enic s. Obij c. Paenitentia poleti fieti naturaliter ; sed poenitentia praeceptorum Dei maius est. & qtilius: ergo alia praecepta possunt obscruati naturaliter. Ma- ior est Doctoris . qui in s.cistb . quaest.2 De secundo principali, docet, Peccatorem naturalibus si ii 'a cum solo auxilio communis inflexus p sse considerat ν peccatum ut Dei ossi,nsivum , & Hlod post ca dete-1tari . Resp. aliam csse Poenitentiam natu talem , aliam supernatural cm: prima oritur ex libito a ibitrio, Ac communi influxu Dei, quo homo doc statur peccatum ut auersum a Dco aut hole naturae, & haec
nequidem disponit ad infusionem gratiar de congruo
278쪽
altera est ea, quae procedit a libero arbitrio eleuato per auxilium supernaturale , quod disponit ad expia tionem peccata,& grariae infusionem et di hanc dicimus non posse haberi natu Iairier .
n Gratia neces ria sit ad vincendar tentationer TEniationum aliae leues sun quae parum assiciunt
animum , leuiter suadendo intellectum & moliendo voluntatem , sic fuit illa, qua Daemon Adamum te mauit, quae fuit leuis . habito respectu ad statum per fictum, in quo erat Adamus . Aliae sunt graucs, quae vehementer mouent, sua dcm .de assiciunt animum: sic fuit illa Apostoli: quando dixit. Sentio in membris meis alism legem , repugnantem legi mentar mel , ω captiuan- 'tem me in lege peccati . Giauis poten duplicii er assicere animum: p i. o saliter, ut usum rationis p Iane impediat et ut quando ex ita aliqui sunt ita furiosi, vi ne- sciant quid faciant. secundo taliter ut iudicium rationis saluum & integrum remaneat. Tentatio autem
in se nihil est aliud , quam motivam ad malum inducens , dc se trahens a bono . Tentatio potest otiri ex trio. Pl ici capite : primo , ex suggestione diaboli: secundo,cX: mclinatione appetitus et rer iis . ex occasionibus, quae in vita reperiuntur. Porro , lenia tioncs possunt vanci ex triplici mortuo: primo, per alaud peccatum: sic aliqui propiei luxui iam te sistuni tentationi auaritiae, & tunc non est nccessavia gratia r secundo, Ob
amorem Dei , & hoc molitium cn persectius. ad quod
- gratia semper requiritur: tertio , Pt O ter honestatem, di de isto moliuo quaestio est, ita q, Od quaerimus, antentati O , quae rationis usum non perturbat , siue leuis suestra uis . possit vinci sine gratia : nou quod vineatur meritorie , da ocem inest extra dissicultatem, sed ex honestate . sunt in hac controue'sia tres lententiae.
Prima, Pelagi j dicentis liberum aibi irium sine gratia omnes posse superare tentationes: iecunda est Michaelis Baii , nullam quantumuis leuem , siue gravia vinci posse sentientis: tertia est communis, leues scilicet
posse vinci . & aliquando graues aliquas Pro paruotcmpore, non autem graues semper .
279쪽
Homini lapso necessaria est gratia , ut leues
tentationes collective sumptae vincantur: non est necessaria, ut leues diuisue vincantur: immo etiam aliqua grauis pro aliquo tempore , non tamen Prolongo, superati potest . Vt autem leuis aut grauis vincatur meritorie, gratia requirit ut . In hac conclusione sunt quatuor partes: sed antequam probentur , semper retinendum est , leues Δc graues tcntationes non esse eas, quae parum aut multum durant, nec quae inducunt ad leue aut graue peccatum , nec
quibus homo resistit vel succumbit: leui enim quis potest succumbere: sed sunt illae quibus animus leuis ter assicitur, vel grauiter. Hoc posito. Probatur prima pars, quia in subitis,te repentinia
tentationibus ira mentes hominum commouentur aIi-
. quando in natura lapsa, ut nisi homo adiuuetur per gratiam, necesse sit, ipsum succumbere leui tentationi, sua: Dequenter oecurgit, neque natura humana potestata vigilare, ut ait Doctor noster in a. dist. a 8. q. 1 . quod omnes motus sensualitatis continuo reprimat rdum enim unum conatur ae primore, alius aliunde is iurgit, cui moraliter necesse est, ut succumbat.
Probatur secunda pars, ex Pio v. dc Gregorio XIII. qui damnant Baii trigesimam propositionem : ubi fuisres, & latrones appellat eos, qui dicuntinominem pos ae vili ten attoni sine Christi adiutorio resistere. Experientia hoc suadet: quia possunt oriri tentationes adeo leues v. g. impudicitiae, de auaritiae, ut facile posis sat superari per actum honestatis contrarium , vel Propter timorem infamiae, vel ad conseruandam tam vitatem . Ratio est, quia quando facultas aliqua se,. cluus impedimentis potest aliquid facere , potest etiam illud. dum leuia impedimenta occurrunt , de
uitare , alias illa impcdimenta essent grauia . Probatur tertia pars, quae est scori in t . dist. r. qu q. α in s. dist. 9. contra D. Thomam, dc plures moder- nos: quia, inquit Doctor , ex duobus bonis potest voluntas minus bonum praeferre maiorit ergo licet Donum delectabit c aut utile per tentationem oblatum proponderet bono honesto, poterit voluntas nativa virtute honestuin eligere, maxime, quia grauia tῆulatio iudicium rationis relinquit, nec voluntatem
280쪽
necessitat ad consentiendum et ergo voluntas natura H-.ter poterit graui t colationi nedum non consentire, sed etiam reluctari: non quidem pro longo tempore, quia .rama est naturae lapiae infirmitas ,, ut tandem successa temporis v inceretur; sed prina liquo saltem. Probatur quarta pars, ex hoc, quod Apossolus Io- . quatur de grauibus tentatiori bus longo tempore durantibus . quando dicit suis me liberabit de torpore
mortis huius Z Rc spondet, Gratia Dei per Iesem Chria sum Vn in Conc. Dio spolitano reprobatum est
lagianorum dogma , dicentium, victoriam nostram pon esse ex .Deo , sed ex libero as bitIi οὐ Innocentius.
in Epistola ad Episcopos Galliae qui est y . inter Epist.: August quotidiana, inquit, praestat Deur remedia , qui,
ibus nisi freti, conssique urtamur, nullatenus humanos vincere poterimur errores, nec 1se est enim, ut quo auxilitante vinciamus , iterum non adiuta ure, vincamur. August. lb.So. Ho
miliarum Homilia a 3. sic ait, Si adulter non fuisti, hoc
adulterium committeres suasor defuit, ut dessent, feci r locu r, tempur defuit, ut hes Eeuset, feci r amst fuasor, O nou defuit totur, non defuit tempu=, ut nouconsentirer , ego terrui , Suose ergo gratiam eius, cui debero, fisi, non admisisti.' Confit matur haec quarta pars ratione ; Quando vehemens in fingit tentatio, debet cxcitari recta cogitatio, quae voluntatem inclinet ad boni honesti disicctionem , ex cuius amore grauis illa tentatio Vinca aut Ialis. autem: cogutatio: communiter est gratiaea excitante: ergo et Jcc. Insuper talis cogitatio excita- - non Poten sine. gratia praeferre bis nunt honestam villi, de delectabili, saltem pro lonto tempore; est enim o pus eximiae virtutis natu ae tot egrς proprium, non lapis, quod' non potest elici sin detralia, seu tergo insimus de dcbili. homo Potin tepet tere illum . a quo solum in Que Iur cui ter, non autem a quo grauiter, nisi sit adiutus ἰ sic leuem vi ocero possumus t dis . tationem, grauem adtem, non sinc gralia, praeserti in
Obue in a. Sc 3. partem Scripturam , Patier, de Concilia, quae dicunt, victoriam ten rationum csse iveor. Vnde Conc. Dio spol. damnat Pelagium diceretem victoriam nostram non esse ex Deo, sed ex libero, arbitrio. Rcsp. vrctoi iam tentationum dici a Deo G 'non respectu leu is alicuius , sedccsPectu grauium, atat.