장음표시 사용
301쪽
- DE GRATIA CHRISTI . rytobiic. potest homo sine eratia habituali iustificati ,
quando scilicet Deum diligit super omnia et ergo non est necessarium dicere , quod Deus infundat nobis grat Maria, quae si qua ras . Resp. an recedens verum esse de potenta a Dei absoluta , non de oldinaria ἔOrdinarie enim actualis Dei di lectio fot malit et non iustificat di sed cst vitam a dispositio ad iustiscationcm : ad conlequentiam ergo dico, non esse necessa rium absolute quod gratia sit qualitas, quae nobis infundatur ; hoc est lamen necessarium secundum quid,& ad melius esse; nam etsi posset aliquis per solam gratiam actualem iustificari, ata amen additur gratia ah abii ualis ad malo Iem OInatum animae , Ut anim3 aeonnaturali iis opera iustitiae exercere possit . quippe quae eleuatur ad starum pute supernatu talem per illam diuinam qualitatem, quae animam in f imata Manet ergo, quod giariast habitus; non qui det tantum facilitet operari, vi faciunt habitus natu tales: sed quid et absolute potentiam operandi supernatural iter; dc sic non dicendum cssi quod gratia sit potentia naturalis ; quia haec est a natura , dc gratia a Deo . Ibi videtis, quod habitus superna tuta lis a nam rati d fferat, in qua iνum natu talis dat facit us operari, superna Iuralis velo simplici I cI Opcrari .
G Raria icut & omnia alia , qua tuor causarum geneia agnoscit; scilicet . formalem , materialem, efficientem , & finalem Dc finitio, quam attulimus degralia, satis nobis innotescere sacri rationem formalem , seu essent a m eius ρ dicemus ergo tantum de νali js ε primo de causa finali, propter quid scilicet deintur gratia ; secundo de causa efficiente . quis scilicet sit author gratiae; tertio tandem de causa materiali , non ex qua, quia cum gratia sit quid spirituale , non is habet materiam ex qua; sed in qua , id est, quodnam sit subicctum, in quo gratia recipiatur immediate ἀCONCLUSIO PRIMA.FInis gratiae, quintum ad creaturam pertinet, est gloria caelestis; finis eiusdem quantum ad ι Deum N a spe-
302쪽
DE GRATIA CHRI sTI . . spectat , ςst gloria Dei di Christi. Psima pars cst vera ,
quia idco Deus dat gratiam Angelis oc hominibus, ut iustificentur, grati reddantur Deo, & denique gloria caelesti potiantur et gratia ergo est medium ad beatitudinem, non necessarium absolute ; quia Deus absolute potest beatificare hominem in puris naturalibus existentem, ut diximus capite de moriato, tractatu de Iacarnatione ; sed necessarium respectu potentiae ordinariae, quae statuit dare gloriam post gratiae infusionem . secundum patet per hoc, quod Deus sit finis omnium ; Prouerb. 26. propter semetipsum operatur 'est Dominur: ergo est sinis etiam gratiae; nihil enim ita in gloriam & misericordiam Dei redundat quam collatio gratiae r unde ad Ephes. . habetur; Praedestinauit nos in adoptionem fliorum, in laudem glorie sue . Tertium tandem euidens est ; quia maxima gloria attribuitur Christo, propter hoc quod habet qualitatem redemptoris ; sed ideo Christus dicitur redemptor noster, quia per mortem ει passionem suam metuit nobis a Deo gratias , quibus a peccato iustificamur.
CONCLUSIO SECUNDA . Solus D cus est causa efficiens principalis grariae ;
Christus vero est causa moralis seu meritori .
Primum habeto ex Psal. 83 Gratiam, gloriam dabit Dominus. si e Conei lium Tridentinum sess. 6. can.T. dicens, Deum esse causam nostrae iustificationis. Sic
denique omnes patres dicentes nullam creaturam
Posse producere gratiam etiam de potentia Dei absoluta r gratia enim est supernaturalis , re facultas
creaturae naturalis est . Secundum Patet e quia Christus nobis meruit gratiam Per opera ab humanitate elicita , qua utebatur tanquam instrumento coniuncto, in quantum Deus cum Christo pactum iniuit , quod ad tactum humanitatis , vel ad applicationem sacramentorum gratia actualis & habitualis infunderetur.
Obij c. in primam partem: Homo est principium
contrui ovis quae est ultima dispositio ad gratiam : ergo est causa gratiae : qui causam enim vita mam dispo sitionem ad formam, formam causa te dicitur . Resp. negando antecedens r quia non dicitur vcra conti illo
sine gratia actuali, quae est a Deo. Nega lurexi . .
303쪽
consequentiar licet enim ille censeatur producere formam , qui producit ultimam dispositioncm, τ. hoc verum est tantum , quando forma educit ut de potentia naturalis subiecti r alias homo diceretur peto
clucere- animam Iationalem, quia pro dueit vltimam organizationem eorporis: gratia autem non educitur de potentia naturali animae, quia anima non concurrit ad illam , sed immcdiath a Deo creatur , ut dicemus cap de Gratia habituali. Obi'. Per actus naturales habitus naturales producuntur et qui V.g. elicit plures actus temperantiae naturalis , acquirit habitum naturalem temporantiae rergo per plures actus supernaturales aequiritui ha bitus supernaturalis gratiae: qui ergo per gratiam actualem plura bona opera elicit, potest produceIehabitum gratiae habitualis. Reis. negando paritatem et quia est de ratione habitus supernaturalis , quod i
fundatur a Deo, non vero producatur a creatura di lycet ergo homo ille ex gratia actuali eliceret plures actus supernaturalis temperantiae , aut alterius vir tutis, non propter hoc acquireret gratiam habitu Iem, sed tantum se disponeret, ut illam acciperet a Deo, a quo infunderetur .
CAusa materialis, in qua gratia recipitur , est vo
luntas r id est, gratia, praesertim sanctificansrreincipitur immediate in potentia volitiva. Sic scotus in a. dist. χ'. quaest.I. contra D. Thomam assere
tem, illam reeipi in substantia animae . Dixi, praeserrim sanctificans: quia gratia actualis aliquando resi- det in intellectu, quando scilicet sumitur pro ill siratione. Dixi etiam, immediate, non potest enim Nest , quin saltem mediate gratia sanctificans recipiatur in substantia animae, anima enim dicitur sam cta, & Deo gra ta . Probatur conclusior quia gratia est habitus operativus boni meritorii gloriae i sed habitus operativus alleuius actus debet recipi immediate in potentiaia,
quae potest elicere talem actum: cum ergo voluntas sit potentia operativa actuum bonorum meritorio rum, proinde gratia debet recipi immediate involun Iate, non veto in substantia animae, quae immedia' te non operatur, sed tantum operatur per intelle
304쪽
ctum , aut voluntatem Deinde habitus datur ad perficiendas potentias, & ad reddendum illas capaces c-liciendi actus, non perficiuntur aulem potentiae in ordine ad actus nisi ipsae mei recipiant immediate habitus quibus perficium uir ergo cum gratia sit habitus, qui perficit voluntatem, ad hoc yt agar meritorie, debet proinde recipi immeo tale in ipsa voluntate. Tandem , opposita sunt clica idem , ait Philosophus: id est, attribuuntur eidem subiecto ; peccatum autem, di grat' a opponuntur: ergo debent subi j ei in eadem Polentia: peccatum autem est immediate in voluntate , a qua recipit formaliter suam malitiam ; ergo g Ia,
Ita erit etiam in vo I untal C.
obi je. Habitus, qui recipitur in potentia , inclinat tantum ad actus eiusdem potentiae; sed glatia non solum ordinatur ad actus voluntatis, ted etiam ad actus intellectus, qui per gratiam credit, & ad actus appetitus sensitivi, qui per gratiam coercet motus inordinato se ergo signum eii, quod gratia nota sit praecise in voIuntate, sed in subiecto latiori ; nempe in substantia animae, quae dirigit tum actus intellectus, tum volun latis, tum appetitus sensit tui . Resp. disting. maiorem; habitus ordinatur tantum ad actus potentiae, in quo est; eliciendo , concedo , imperando, ne - go, id est, rratia elicit tantum actus voluntatis, quia tamen voluntas impetat intellectui, Ac appetitui sensitivo, gratia, quae subiicitur in voluntate, inclinat i
tellectum & appetitum sensitiuum, ut tales actiones producant ; vel quod idem est, aliter distinguo; ha bitus inclinat tantum ad actus potentiae, in quo est ximmediale, eone edo et mediate , nego. Obile secundo, Per gratiam regeneramur, quia Paulus ad Titum 3. bapta uin appellat, Lavacrum regenerationis: s: cui ergo generalio tendit ad substantiam eorporis , sic regeneratio ad animae si antiam. Resp. regenera Itonem tendere ad substantia in animae 3 mediate , concedo: immediate, nego : anima enim secundum substantiam non regeneratur , sed interuentu voluntatis: sicut enim substantia animae deprauata est tantum, & corrupta modiale , median te scilicet voluntate, quae peccauit: sic etiam substantia animae Iegeneratur mediante voluntate, quae gratiam recipit. si quis dicat, per gratiam Deum illabi in animam; illabi autem esse recipi in substantia animae: ergo, &c. Distinguitur ut pilus, Deum illabia
305쪽
bi, & recipi per gratiam in substantia animae ; sed tanditum mediate. ' it .
Re multiplici diuisione Grati et .
MVlia dicere remanent spectantia ad naturam, gratiae, maxime habitualis: sed quia institui tur Caput speciale de gratia habituali, ea remittimus d talem locum: quam ei ius ergo ad diuisionem gratiae elogi edi, breuitas, .uIdo Postulant. i
An Gratia recte ditiidatur in gratiam gratis datam , O aratum facientem
Vi late gratiam usurpant , ipsam diuidunt in
gratiam increatam , & creatam; creatam subdiui clunt in internam & externam e nos ver b, qui loquimul tantum de gratia creata interna. illam diui-dimus in gratiam gratis datam,& gratum facientem :sed antequam videamus, an diuisio sit legitima ; dicimus, gratiam increatam esse donum aliquod in erea-- tum concessum hominibus, quos vel Deus ipse est , vel persona diuina, vel aliqua perfectio Dei, quae sp eo ei ali modo crcaturae rationali communicaturia sic iniustificatione Deus dat se ipsum,. VP patet ex Ioann. Si quir diligit me , sermonem meum seruabit , Pato meus diligit eum , ad eum veniemus , cme. Sic etian in Incarnatione Ueibum datur humanitati, & ab aeterno amor Dei dat ut praedestinatis . Gratia creata est omne donum ei catum, gratis homini conccssu Lia ad beatitudinem conducens . Gratia externa est e quae hominem interius non afficit, sed mouet tam timsensus; ut praedicatio Euangeli j, miracula, mors subitanca alteri adueniens . Interna est quae hominem inisterius assicit, siue per modum pet manentis, ut gratia habitualis ; siue per modum transeuntis ; ut grati actualis. Aliquando gratia externa, & interna assici u n t si,u i hominem, quando v g. vox praedicatoris exterius pulsat aures, & codem instanti Deus mouet oluntatem per suam gratiam, ut velit quis exequi
306쪽
quod iubet leone tonator. Sine interna nihili prodeste xterana , quicquid reclamet Pelagius .
tiam gratis datum, & gratum facientem. Tot enim se ni gratiae, quot dona conseruntur hominibus, ut ad Deum deducantur: sed duplex donum homini confertur, unu in ad salutem propriam spectans: aliud ad salutem aliorum: ergo est duplex gratia: una gratis data, quae ad salutem aliorum destinatur principaliter: & alia gratum faciens quae spectat ad salutem
possidentis iliam . Quod si gratiae gratis datae prosint etiam ad salutem possidentis, hoc est minus principa-
Iiter: primario enim conceduntur a Deo ad bonum commune Ecclesiae ν .
Obile. Membra illa diuidentia non habent inter se oppositionem; quia possunt esse in eodem homine tergo diuisio non est adaequata. Resp. distinguendo antecedens e non opponuntur ex natura rei, concedo; &se possunt rccipi in eodem subiecto : non opponuntur in ordine ad varios fines dc oppositos effectus, nego et una enim est pro salute Proximi, alia pro salute pr ptia , & nulla est gratia supernaturalis, quae non contineatur sub aliqua harum. Nec aliquis dieat, fidem , spem, di auxilia actualia non pertinere ad gratiam gratis datam, quia sunt ad salutem propriam: neque ad gratiam gratum faeientem, quia sunt in peccatore. Resp. haec omnia esse gratias grarum facientes: non formaliter , dc primatio, sed reducti vh & secundario. Nec etiam quis instet, gratiam gratum facientem esse ratis datam: verum enim est , quod omnis gratia a gratis detur : sed in hac diuisione, defectu vocabulorum, nomen generi ttribuitur ipeciei. Quoad praeis destinationem, quae fons gratiae dicitur, obiici potest quod non sit gratia iustificans aut gratis data: di ad hoc respondetur, quod si sumatur pro effectibus, quos
continet, tunc reducitur ad utramque gratiam: omnes enim gratiae sunt datae propter executuo nem praedestinationis hominum et si sumatur pro actu vitali diuinae voluntatis, tunc est gratia increata, de qua hic non Ioquimur e si tandem sumatur pro acta voluntatis dis uinae terminato ad praedostinatos, tunc includitur iaVtraque, tanquam causa in cffectu.
307쪽
- DE GRATIA CHR I sTI. a 37. . VAESTO O II. Quid se Gratia gratis data 3 4 lGRalia gratis data ex antedictis sumitur aliquam
do gener iee, prout idem est ac donum gratis concessum , & pro tune omnis gratia est gratis data , qua: libet enim gratis datur, & nullo modo debetur meritis . Sumitur secundo specifice, prout opponitur gratiae gratum facien: i, di pro tunc speciei relinquitur nomen generis, defectu vocabulorum . De gratia
gratis data specifice sumpta, ut vergit in salutem alio-llum, erit P di i CONCLUSIO. 'GRati gratis data est donum supernaturale sine
debito collatum ad salutem aliorum principali ter spectans. Dicitur, primo, donum supernaturale, ratione modi & finis, licet sit aliquando naturale in entilate, ut patet de dono linguarum, di interpretatione sermonum , quae sunt enti tales mcte natu Ial s , atrameti ordinantur in finem supernaturalem, scilicet in v tilitatem hominum , & datur modo supernaturali, quia sunt 1 Deo. Dicitur secundo , sine de-hito : quod enim datur ex debito naturae , debetur omnibus hominibus, pauei vero possideat gratias gratis datas . Dicitur tertio, ad salutem aliorum spcctans: Paulus enim ad Ephesios 4. dicit, Dedi quosdam Apo- polor, alios Prophetar . Euangelistar , Pastorer , Doctores , in qdificationem Corporis Christi: sed corpus Christi est Ecclesia r ergo illae gratiae sunt in utilitatem aliorum , seu Ecclesiae . Adiungitur tandem . principaliter spectans: nam prima intentio Christi fuit, ut illae gratiae Piodessent toti Ecclesiae , licet aliquando secundario, di consequenter prosint illis, qui tales gratias possident, quoniam sunt membra Ecclesiae . iobi jc. Gratia gratum faciens prodest etiam aliis rqui enim iustus est, preces suas & exempla aliis potest inseruire . Resp. sicut de gratia gratis da lata , quod scilicet possit prodesse alii secundario & petimatio sibi. Vel aliter, prodest alijs t distinguo: ex intentione operantis . eoncedo : ex fine operis , ncgo, τaoa enim datur fornialiter gratia gratum facie sa
308쪽
ad hoc, ut aliis pro fit; quia tamen illam habet, ipotest suam intentionem dirige Ie , ut per precos suas , & exempla proximo in se Iutat . Quae Ies,Vtrum gratia graium faciens sit nobilior graria gratis data . Resp. assirmariue , quia prima nos immediare ordinat ad coniunctionem cum ultimo fine; lecunda velo ordinat ad quaedam praepa Iatoria , Itali j cum Deo coniungantur : sinis autem est nobilior ijs, quae sunt ad finem: ergo . Haec veritas est conformis Paulo s.corim h. cap. 13. ubi dicit: Si tinguis hominum Io-quar ω Angelorum , cha)itatem autem non habuero, famctussum velut cssonans. Et Lucae Io .ubi suos alloquens Christus dicit. Nolite gaudere, quo piritussubici niti' vobis , sed in hoe gaudete, quod nomina vesti a scripta sunt in cylir. Nec quis dicat, gratiam gratis datam ordinate ad bonum commune, & gratum facientem ad bonum proprium: crgo illam essc nobiliore in et quia bonum commune est nobilius particulati: Respondetur enim, quod gratia graium faciens prire ario referatur ad bonum omnium communissimum, quoad est Deus. Quod Prophetiam, quae gratia cst gratis data, aliqui dicunt ipsa in esse nobiliorem fide, quae est gratia gratum faciens: sed hoh verum est tantum in genere entis, non in genere in Osis
Euotvlex sit gratia gratir data
DIvum paulum non legerunt,qui nesciunt,'psum
Corinth xx. enumerasse nouem species gratiae gratis datae , ibi enim dicit, Perspiritum alit datarsermo sapienti , alii serem cientio, atteris des , alligratia nitatum, alii opcratio vi tut*m, ratu Propbetia , aludiscretio intian , otii seuera tinguaru um, atra interpreta tio sermonum. Saemus autem , an gratia gratis data.
legitim E in has species diuidatur.
Nouem gratiae gratis datae secet e seonuenient et
enumeIantur . Rario D. Thomae haec est. Gratia gratis data confeci ut homini, ut alterius saluti eo notulat: sed ut homo coccurrat ad salutem aliorum,tria
aequiruntur, quae sub diuiduntur in noucm ,
309쪽
requisitur rerum diuinarum cognitio, alias non esset idoneus ad alios instruendosi secundo , requiritur possit confii mare ea, qu a dicit, alias illius doctrinae. csset inefficax , Tertio , requiritur,ut ea quae scit,& intelligit, conuenienter Ponti auditoribus pro ire. Ut autem haec tria fiant , nouem requiruntur, quae faciunt nouem species gratiae gratis datae .. Ad primum, id est, ut quis habeat rerum diuinarum cognitionem , tria requiruntur : primo, ut teneat
prima piloci pia cognitionis rerum diuinarum , & hoc fit pcr fidem: secundo, vi nobiliores csfectus, stu a I-tiores conclusioncs ex illis principi is deductas calleat& hoc spectat ad sapientiam: tertio, ut inferiores cs sectus illius supremae causae cognoscat, VI ex illo um cognitione auditores suos deducat ad primi principj notitiam , & hoc fit per sciem iam . Ad secundum , hoccst , ad confii malionem suae doctrinae , seu rerum, quae leuelantur , requiritur, Ut Euangelicias Doctor faciat opeia, quae naturalem virtutem superent a & ista opera sunt quatuor : alia quando enim reddit sanitatem corpori, &est gratia sanitatum : aliquando facit ca miracula, quae ostendunt diuinam potentiam , ut quando sol siet : aut lenebrescat, aut terra moueatur, & cst operatio virtutum et aliquando futura secieta reuelat, & hoc fit per prophetiam : aliquando tandem secreta cordium scruta ur, ut sciat, qua intentione loquantur homines, est discretio spirituum .. Ad tertium denique, idest x Vt conueni enter quiSproferat ea, quae metale conripiuntur, duo sunt necessaria: primum, ut sacer Doctor loquatur idiomata ,
quibus intelligi possit, di propter h0c dantur genera
linguarum et requiritus etiam, ut ea, quae sunt reuelata
in scriptura , proferat, & explicet co sensu, quo dicta isunt a Prophetis, di Euangelistis , di ad hoc datur interpretatio sermonumi: & sic ex illis iribus capitibus nonarius numerus colligitur gratiarum gratis.
Objje. In sinita sunt bona, quae a Deo conceduntur gratia , quae non sunt grati π gratum facientes ,
ergo sunt gratiae gratis datae , quae sub aliqua istarum non comprehcnduntur . Resp. non omnia b neficia, quae nobis a Deo conceduntur, csse gratias gratis datas : s ed illa iani lim,quae exccdunt facultatem
310쪽
abundet sermone , sapientia, & scientia . Si quis dIeat,
caracterem de potestatem administrandi sacramen tria esse gratiam gratis datam, quia ad aliorum salutem
ordinatur. Resp. referri ad operationem virtutum: ma gnum enim miraculum est, per egena elementa,& voces gratiam conferri.
obi ie. seientia , Sc sapientia sunt gratiae gratum s cientes , quia sunt dona Spiritui sanctit ergo male re-Ponuntur inter gratias gratis datas. Resp. posse dupliciter intelligi: primo , ut infunduntur homini in ordine ad seipsum , ut scilicet instruatur de rebus diuinis , & prompte obediat Spiritui Adc tunc sunt dona Spiritus S. dc gratiae gratum faeientes. Secundo , prout signifieant insignem notitiam rerum diuinarum ad alios instruendos, & tunc sunt gratiae gratis datae . Nec quis diear, interpretationem sermonum & do num linguarum esse idem e sunt enim diuersar nam qui habet donum linguarum, scit tantum, quid signi-fieent dictiones Graecae , Latinae, aut Hebraicae, secundum sensum Grammaticalem : qui habet vero inter prerationem sermonum, facit cognoseere,quid significent verba secundum intentionem Spiritus s. qui in Scripturis loquitur. Porro est talis differentia inter his gratias, qualis est inter Grammaticum & Theologum , Obij c. Cognitio cogitationum occultarum Pertinet ad Piophetiam: ergo discretio spirituum non est alia gratia. Respi in hoc conuenire, quod cognoscant ociseu Ita: sed in hoc differre: quod Prophetia cognoscat futura, de discretio spirituum praesentia . Dices, Fides
est gratia gratum faciens, quia iustificat. Resp. quod non sumatur hie fides pro habitu iusti fieante , sed
Pro quadam fiducia, quam quis habet, qubd Deus
sit paraturus miracula aa confirmandum,quod dicit .
Si quis dicat, gratiam sanitatum quae est miraculo sata, inuolui sub operatione virtutum. Resp. posse aliquomodo reduci : sed quia quis mouetur specialiter ad eredendum in Deum, quando supernaturaliter recipitia se sanitatem, ideo fit specialis species: istaenin diuisio non est exacta, ut solent sumero Logici: sed Moralis, in qua aliquando , praeterito membro imm qiato, fit transitus ad mediata membra, ut si quis diis uideret animal in brutum ex una parte, dc in personam Iacobi de Ioannis ex alia dc sic nil mirum, si Prophetia, discretio spirituum, operatio virtutum, & gratia sani